Nga: Xhemil Zeqiri
NJË VËSHTRIM I THUKTË MBI NJË VEPËR HISTORIKE?!
Pak fjalë për Organizatën atdhetare, „KUSHTRIMI I LIRISË“.
Sapo përfundova së lexuari librin „Dritëhijet gjatë një veprimtarie“, që doli nga shtypi kohëve të fundit, të Elmaz Ademit, veprimtarit dhe ish-të burgosurit politik.
Ta përshkruash gjithë historikun e Organizatës „Kushtrimi i Lirisë“ në një përsiatje të thuktë është e pamundur. Prandaj, do të përpiqem që, në pika të shkurta, të përgjithshme, të paraqes sadopak veprimtarinë dhe rrugëtimin e saj.
Demonstratat e vitit 1968, të cilat u njohën si demonstratat për Flamurin Kuqezi, patën një ndikim të fuqishëm te popullata shqiptare në ngritjen e vetëdijes kombëtare, e cila kishte filluar të zbehej nën ndikimin e propagandës mashtruese jugosllave të „vëllazërim-bashkimit“.
Ndikimi më i madh u vërejt te rinia shqiptare, e cila mori pjesë masivisht në këto demonstrata.
Në mënyrë aktive në demonstratat e vitit 1968 morën pjesë edhe Rafi Halili dhe Gafurr Loku-dëshmor i atdheut (1999); atëbotë ish- nxënës të shkollës së mesme. Për pjesëmarrjen e tyre ata u dënuan me burgim, njëri me një muaj dhe tjetri me dhjetë ditë.
Pas përfundimit të shkollës së mesme, Rafi Halili u regjistrua në Universitetin e Prishtinës, në Fakultetin Juridik, ndërsa Gafurr Loku në Fakultetin Ekonomik. Pas një apo dy vitesh, në të njëjtin universitet u regjistruan edhe Elmaz Ademi, Muhamet Saliu dhe Rushit Nesimi, në fakultetin ekonomik. Ndërsa Xhevahir Aliu, nga fshati Reçicë, u regjistrua në fakultetin e historisë.
-“Shpirtrat e trazuar të rinisë shqiptare kërkonin njëri-tjetrin. Kështu, në vitin 1971, rastësisht, para Fakultetit Filozofik në Prishtinë, takova Rafi Halilin. Shumë shpejt u kuptuam me njëri-tjetrin, pasi dhimbja shpirtërore dhe shqetësimi për gjendjen e popullit shqiptar ishin të njëjta. Më pas, kohë pas kohe, takoheshim dhe bisedonim për padrejtësitë që i bëheshin popullit shqiptar nga regjimi jugosllav, bisedonim edhe për nevojën e krijimit të një force të organizuar, e cila do t’i kundërvihej kësaj gjendjeje. Pas disa takimeve me Rafiun, e njoftova atë edhe me Muhamet Saliun dhe Xhevahir Aliun, të cilët kishin të njëjtin mendim dhe të njëjtat shqetësime; arritëm në përfundimin se duhej të bashkoheshim dhe të formonim një organizatë, përmes së cilës do t’i kundërviheshim së keqes që, sipas bindjes sonë, përfaqësonte sistemi jugosllav.
Në mesin e prillit të vitit 1972, në një banesë përdhese në rrugën „Ganimete Tërbeshi“, banesë e Rafi Halilit, u tubuan Rafi Halili, Gafurr Loku, Elmaz Ademi, Muhamet Saliu dhe Xhevahir Aliu. Si fillim, u vendos që të gjendej një emër me të cilin do të emërtohej Organizata. Kështu u formua Organizata „Kushtrimi i Lirisë“- në hetime të Sigurimit të shtetot jugosllav (UDB-së ) ka deklaruar kështu, Xhevat Ademi.
Programi i Organizatës „Kushtrimi i Lirisë“
Programi i Organizatës përbëhej nga dy pika kryesore:
1. Pika e parë ishte e paprekshme dhe e pandryshueshme dhe përcaktonte strategjinë e Organizatës: bashkimin e popullit shqiptar dhe të tokave të banuara prej tij, të cilat konsideroheshin të robëruara nga të huajt, me shtetin amë, Shqipërinë. Ky ishte ideali që, sipas autorit, e bashkonte çdo anëtar të Organizatës.
2. Pika e dytë përcaktonte veprimin taktik, pra veprimin në përputhje me kushtet dhe rrethanat që i impononte koha.
Sipas Statutit, anëtar i Organizatës „Kushtrimi i Lirisë“ mund të ishte çdo shqiptar i ndershëm dhe besnik, pa dallim të bindjeve politike apo fetare.
Përballë falsifikimit të historisë?!
Duhet t’u kundërvihemi edhe atyre „studiuesve“ mercenarë, të cilët, si gjithmonë, përpiqen të falsifikojnë edhe shkencën e historisë. Me sa kemi mësuar, historia përshkruhet vetëm mbi bazën e fakteve dhe jo mbi dëshirat e pushtetit, aq më tepër kur bëhet fjalë për një pushtet që ishte kundër shqiptarëve.
Pas demonstratave të vitit 1968, Rafi Halili dhe Gafurr Loku u burgosën për herë të parë. Pas daljes nga burgu dhe gjatë qëndrimit në Prishtinë, ata, së bashku me bashkëmendimtarët e tyre, vepruan për krijimin e një organizimi të qëndrueshëm kombëtar.
Sipas dëshmive të paraqitura dhe dokumenteve të përmendura nga veprimtarët e Organizatës, betimi është dhënë para flamurit kombëtar, para fotografive të Skënderbeut dhe të Enver Hoxhës. Sipas këtyre dokumenteve, Organizata „Kushtrimi i Lirisë“ është formuar në mesin e prillit të vitit 1972.
-Shtrohet pyetja: pse disa ish-veprimtarë politikë të OML-kës, historianë, “analistë politikë”, tashmë, kohëve të fundit, po përpiqen të falsifikojnë historikun e Organizatës „Kushtrimi i Lirisë“, kur disa prej personazheve që e kanë përjetuar dhe e kanë ndërtuar atë histori janë ende gjallë? Për më tepër, sipas dëshmive të paraqitura, vetë shërbimi sekret jugosllav ka përfshirë në dosjet e veta më shumë se 250 dokumente që lidhen me veprimtarinë e Organizatës gjatë viteve 1972–1982, duke e cilësuar atë si organizatë „armiqësore“ dhe „anti-jugosllave?!
Këto dëshmi, sipas autorit, vërtetohen edhe përmes proceseve gjyqësore dhe dënimeve që iu shqiptuan anëtarëve të Organizatës „Kushtrimi i Lirisë“:
Rafi Halili, kryetar i Organizatës – 7 vjet burgim të rëndë;
Gafurr Loku – 5 vjet burgim të rëndë;
Rushit Nesimi – 5 vjet burgim të rëndë;
Elmaz Ademi – 4 vjet burgim të rëndë;
Ajet Ademi – 2 vjet e 6 muaj burgim të rëndë.
Për veprimtarët e vërtetë, përkushtimi ndaj idealit të tyre nuk përfundoi me dënimet dhe burgimet. Elmaz Ademi dhe bashkëmendimtarët e tij vazhduan ta mbajnë betimin e dhënë për bashkimin kombëtar.
Në këtë libër, Elmaz Ademi sjellë dëshmi dhe rrëfime bindëse mbi veprimtarinë e Organizatës „Kushtrimi i Lirisë“, por edhe mbi ata që, sipas tij, janë përpjekur të shtrembërojnë historinë, të paraqiten në emër të Organizatës apo të përvetësojnë një veprimtarinë e saj që nuk u përket.
Prandaj, historiku i „Kushtrimit të Lirisë“ duhet të trajtohet mbi bazën e dokumenteve, dëshmive të drejtpërdrejta dhe fakteve historike. Historia nuk duhet të ndërtohet mbi dëshira, interesa politike apo interpretime të njëanshme, por mbi dëshmi të verifikueshme dhe mbi zërin e së vërtetës nga dora e parë; pikërisht prej atyre që e përjetuan drejtpërdrejt atë situatë, prej atyre që e prekën zjarrin e lirisë me dorë.
Lavdi dëshmorëve të atdheut!
15. 08. 2026


