Kreu Blog Faqe 1063

Gjergj Kastrioti SKENDERBEU (6 maj 1405 – 17 janar 1468), kryetrimi mbas gojëdhanash

Drini.us
-
0
Gjergj Kastrioti SKENDERBEU (6 maj 1405 – 17 janar 1468), kryetrimi mbas gojëdhanash
Përgatiti: Agim Morina, Londër
___
Gjergj Kastrioti SKENDERBEU (6 maj 1405 – 17 janar 1468)
SKANDERBEGU MBAS GOJËDHANASH
Marin SIRDANI
(1926)
PARATHANE.
«Nji popull qi nuk njef kohen e kalueme asht fëmì a i pamend; nji popull qi e perbuzë, asht i bjerrun.»
Tommaseo
DY FJALË LEXUESIT.
Dishiri me avitë edhe ndo ‘i gurë per ndertesen e historìs komëtare më nxiti me u rrekë me vu vrime sa ma të peshueme qi muejta në trajtim të kësajë histori tradicjonare, por per mos me i-a teprue me ta në trup të librit, m’ u duk me udhë me permbledhë qyshë tashti historin e Kastriotëve deri qi mori Skanderbegu sundimin e të parëve, perse nji pershim kohesh e faktesh mjeft i nderlikuem prej shkrimtarëve t’atyne kohëve. Që me at kohë e mbrapa vrimet kanë me u vu ku u perket.
* * *
Kastriotët, mbas gadi të gjithë shkrimtarëve të jetës së Skanderbegut, e mueren emënin prej ndo ’i vendit të quejtun Kastri, ku të parët e tyne xune vend, por mbiemni i parë i tyne duket se kje Mazrek. Historjaku freng Du Cange (Charles du Fresne Du Cange, Historia Byzantyna, familiae Augustae Byzantinae, fq. 270) i pështetun në Flav Komnenin, të parin e kësajë dinasti princore e quen: „Constantinus Castriotus, cognomento Maserechus, Aemathiae et Castriae Princeps”.
Disa shkrimtarë prej giasimit t’emënit „Maserechus“ u rrejten e ngatrruen ket familje me at princore të Nartes „Masaracha“ me të cilen së ká giasë se paten fë talikati këto dý dinastì nder shej veti. Vijn me diejt veç se posë Mazrekut të Shkoders (rranxë Cukalit) ka edhé nji Mazrekë pranë Oparit e nji Mazarakë në Çameri, por këjo shkerpicë zhduket vetvetiu pse Kastriotët u quejten Maserechus e jo Maserecha as Masaracha, e se kjenë të mbajtun prej të gjithë shkrimtarëve per familje gege e jo toske. — Mbas zakonit të herëshem e të shpeshtë nder nè me marrë nji familje emënin prej vendit kahë rrjedhë shifet kjartas se emënin e vjeter Mazrek e paten Kastriotët pse rrjedhëshin prej Mazrekut, në sa emëni i dytë shenjonte fëshatin Kastri ku u venduen mbasi lanë vendin e parë prej kahë ishin dyndë. Sido të jetë kenë puna nder akte zyrtare shifet se qitet m’anesh mbas do vjetëve emëni i herëshem Mazrek e kryetarët e kësajë dinastì perdorin vetem emënin e dytë Kastriot. Barbarich-u (Albania, Roma, 1905, fq. 177) e man të rrjedhëne ket familje prej Mazrekut të Shkodrës, e thotë: „I Castrioti sembrano originari di Maserech villaggio posto sui colli alle falde del monte Zucali….”
Emëni i dytë, Kastriot, per shum shkrimtarë kje shkak m’ e ba ma të terrshme rrjedhen e kësajë dinastì, persé disa fëshate neper Toskni e Gegnì quehen me emen Kaster, Kastri.
Do vu mend se me emen Kaster, Gjytet a Gjytetez e Kala emënohfen disa kështjelle të vjetra, e shumta e rrenueme faret, e prej tyne, dikudiku, mori emen edhé ndo i fëshat qi gjindej aty pari. Mbas giaset të quejtunat Gjytet a Gjytetëz janë ma të herëshmet, e duket se do te jenë metëzat e gjyteteve a kështjelleve ilire a të kohëve para të sundimit rromak, në sa Kastrat u ndreqen prej rromakëve e Kalat a prej Turkut a së pakut u gjeten në kambë per do kohë edhë mbas ardhjes së Turkut. — Populli, kudó gjinden këta rrënime kështjellesh, me gjithësé per kahë duka e madhsija të shumten janë njinji, i thërret me emen qi u mbet qyshë motit.
Kastrat duket se i ndreqen rromakët per sigurim të vromit, sidomos ndermjet të gjyteteve. Prej Lezhje e në Dejë po e xamë, ku endé tashtí populli difton vendin e vromit të herëshem me emen qi i mbet qyshë motit rruga pukë (via publica), rromakët ndertuen nji kaster në shpat ndermjet të Rroboshtës e të Kallmetit, por njeti, neper „Zamiren e Fëshatit“ (kështu diftojnë të moçmit se u quente Zadrima), së paten nevojë per godina të reja per me vendue garnizonet e veta, mbasí duket se ishin endé në kambë kështjellet të quejtuna deri më sod, Gjyteza, në Troshan; Gjyteti, në Nenfëshat; Gjytetëzet, Qygjes e Marnojaj, nen Shitë të Hamelit.
Kështjella e Krujës
Fëshate me emen Kastrìa Kaster, ká edhé sod disa në Shqypnì. — Kastrì, e banorët e tij Kastriot, quhet nji fëshat në Çameri; — Kaster nji katund i vogel në veri të Mirditës afer Drinit; — Kasternjot thirret shpati (ku kundrohen do rrenime të vjetëra) ndermjet të Rroboshtës e të Kallmetit; — Kastrì nji katund në Has; — Kastrat nji bajrak në Malsì të Shkodrës; — Kastri e banorët e tij Kastriot nji katund në Diber; — e Kastria a Fisi i Kastriotit nji fëshat i vogel afer Shtjefënit, në Mat.
Kohëshkruesi i Rraguzës, Pietro Luccari (Annali di Rausa, anno 1605, fq. 86) thërret gabimisht Kastrat, Kastrìn e Hasit e i xen Kastriotët të rrjedhun prej atij vendi: “…la quaí famiglia uscìda Castrati villa nella giurisdizione in As in Albania….“ — Kështu edhé Barbarich-u (v. e ç. fq. 177) Kastrin e Matjes rrehet e e quen Kastrat, e asht mendimit se rrjedha e Kastriotëtve do të jetë prej atij fëshati: „E anche probabile che essa sia originari a dalle attigue terre dei Castrati, tribù (presso Shtjefani) denominata dei Castrioti appunto. Questa famiglia, per non interrotta tradizione, e reputata della stirpe di Giorgio lo Scanderbeg.“ Edhé Thalioczy e lireçek (Vro Zwei Urkunden aus Nordaibanien, botue n’Arkiv fūr Slavische Philologie, vii. 21, Berlin 1889) janë me sa e sa shkrimtarë tjerë mendimit se mbiemëni i Kastriotëve e ka rrajen prej ndo ‘i fëshatit të quejtun Kastrì.
Mjerisht shkrimtarët e herëshem të jetes së Skanderbegut, të cilt muejshin letasi me diejt rrjedhen e familjes së Kastriotëve, kallxojnë vetem vendin e sundimit t’asajë familje, a i bienë per shkurti tuj thanë si Barleci (Historia de Vita et Gestis Scanderbegi, Epirotarum Principis, Veneti 1504, L. 1., fq. 1) se ishte nji familje Matjane; auctores gentis Castriotae ex Aemathia nobili ortu fluxisse, imperitasseque pari gloria, fortunaque in Epiro “; e si Lavardin (Iaques De Lavardin, Histoire de Georges Castriot, surnommë Scanderbeg, Roy d’Albanie, Paris 1576; L. I, k. I, fq. 5): „Les autheurs de 1a lignée des Castriots, tirent leur noble source d’Aemathiae….“ Mendimi i pergjithët të thuesh pra asht se famiíja Kastriote ishte Matjane e se mbiemënin e mirrte prej ndo i vendit të quejtun Kaster, por se prej të cilit vend në Mat, e prej të cilës Kaster nuk e çekin, prandej kjo çashtje mbetë per t’u shqertue. Sa pse nuk do të kupëtohet me emen Kastrì, Kosturí, mirret me mend vetvetiu, haj pse ky fëshat ka nji ndermjetsi të madhe me Mat, haj pse dera e Kastriotëve së ka giasë s’e pat kurr në dorë, por aq ma me pak arsye kishte me u xanë Kastri i Matës, i cili s’kje veç nji fis i vogel i gjytetit të Shtjefënit, i ardhun prej Kastriet të Dibers (fëshat qi gjindet ndermjet katundit të Suhodolit e Drinit) në kohë të Skanderbegut, të quejtun edhe tashti Kastriot a Fisi i Kastriotit.
Stema e Kastriotëve
Së ka fè dyshimi se sundimi i zakonshem i Kastriotëve ishte qyshë n’e parë Matja e nji pjesë Dibre e quejtun me emen të vendit ma me randësi, herë Kastri herë Humenesh (katund dibre periej Qjellnen), per ndryshej kot u nenshkronte Konstantin Kastrioti „Aemathiae et Castriae Princeps”, e Gjon Kastrioti, i ati i Skanderbegu, si dishmoinë Anominët e Dimiter Frengu „Principe di Ematia e Vunienestia,” po së deshten me shenjue se posë Matjes sundimi i tyne u shtrinte edhe në nji pjesë Dibre. Mbas dishmive të paraqituna deri këtu çashtja e rrjedhës së Kastriotëve kishte me marrë fund mbas të gjitha giasëve në ket mënyrë. — Mbasí gadi të gjithë shkrimtarete herëshem e xanë familjen Kastriote per Matjane, e Matjanët qi djalë mbas djali mbahen fis me Skanderbegun xehen t’ardhun prej Kastriet të Dibres, fëshat qi u mbajtë perherë besnik me at derë princore qi ishte nera e atij vendi, mund të thohet gadi me sigurì se familja Kastriote e mori mbiemënin prej atij vendi, e mbiemëni Mazreku e jo Mazreka as Mazaraka do të shenjonte fisin prej kahë kishin dalë qyshë motit të parët e tyne.
* * *
Legjenda e slavsis së Kastriotëve mbas Pisko (Iulius Ernest Pisko, Scanderbeg, Historische Studie, Wien, 1894, fq. 7) e Fallmerayr (Dr. Jakob Phillip Fallmerayr, Das Albanische Element in Griechenland, Múnchen 1866, vell. 9, fq. 4) e ká rrajen te Princesha Vojsava e Pologut me të cilen u martue Gjon Kastrioti, e Thalloczy e Jireçek (Vr. Zwei Urkunden aus Nordalbanien) e xanë shqimit përralle slavsin e Kastriotëve. — Verte po t’ishte kenë slave këjo familje ku kishte muejtë nji derë princore e vogel me i-u impozue sa dyerve të vjetra shqyptare shi mbas mënìs qi kishte shkaktue dominacjoni slav i sa vjetëve, e si ishte nalë pa e çekë ket dangë Gjon Muzhaka (Historia e Genealogia della Casa Musachia scritta da Giovanni Musachio despoto d Epiro, ai suoi figli nel 1510, botueprej Charles Hopf në vepëren e tij, Chroniques Greco-Romanes, Berlin, 1873) i cili mëzi që pret me skreditue at familje? Po a s’i shkruente Skanderbegu vetë princit të Tarantit: — „Tu non conosci i miei albanesi, noi discendiamo dagli epiroti, che diedero per vincitore dei romani Pirro, noi discendiamo dai macedoni che diedero all india, il vincitore Alessandro.” Pra, shifet kjartas, se Skanderbegu vehten e shqyptarët i mbante të njaj rodi, per ndryshej muejtëte me u shprehë në nji mënyrë tjeter pa pasë nevojë me mohue rodin e vet slav.
* * *
Ma i pari e kësajë familje, si u çek edhé sypri, permendet Konstantin Kastrioti, i cili kje nji nder sa zotnì shqyptarë qi mbas vdekës së Stefan Dushanit, Carit të Serbìs, 1355, u deklaruen dukë në veti. — „Constantinus Castriotus, cognomento Maserechus, Aemathiae et Castriae Princeps, vel Dominus, mernoratur a Flavio Comneno, qui eum obiisse ait anno MCCCXC.” (Vr. Du Cange, v. e ç. fq. 270); Ky mbas do vjetësh sundimit ishte i perzanun bashkë me Princ Prodan Dukagjinin në vjetë 1368 prej Balshajve (familje shqyptare e rrjedhëne prej Balshet, gjytet i vjeter mbi Rrjodhë) të cilt shkonshin per ditë tuj e zgja ma fort sunimin o vet neper Shqypnì; e xanë vend në Vlonë, Prodani u emënue prej princit bullgar Aleksander Komnen Asenit, Vojvodë, e Kastrioti kapidan i Kaninës (Hopf. v. e ç. fq. 533). Disa shkrimtarë u hutuen tuj xanë nji farë Branillo e Kastriotin si t’ishin nji vehtje, pa peshue mirë aktet të cilat i dajnë si dy nierz të veçuem njenin prej tjetërit (Vr. Thalloczy e Iireçek, Zwei Urkunden aus Nordalbanien). Se sa ngiati mergimi i këtyne të dyve nuk mund të caktohet, per mungesë dokumentash, por sigurisht rreth vjetëve 1372-1385 Konstantin Kastrioti e Prodan Dukagjini kishin këthye, së dihet a me të mirë a me të keq, e marrë prapë sundimin e vendeve të veta.
Në vjetë 1389, në luftë të Kosovës, Gjergj Kastrioti, i biri i Kostantin Kastriotít, merr pjesë me nji ushtri shqyptare, edhé, si princ aleat (besëlidhun) i kryqtaris, ban proponime në këshillin e luftës; por në kohen e Sulltan Bajazidit I, me 1394-1396, Turqt i-a rrembyen pricnin e i mbeten vetem dý fëshate mjedis të Matjes e Dibres, Sinja e Gardhi i Poshtem. Gjon Muzhaka gjyshin e Skanderbegut e quen Pál: „Sappiate com’ l’avo del Signor Scanderbeg se chiamo Signor Paulo Castrioto, e non hebbe piú de d u e casali nominatí Signa e Gardi-ipostesi; e de questo Signor Paulo naque il Signor Giovanni Castrioto, lo quale se fece Signor della Matia, e de questo naque il Signor Scanderbeg.“ (Hopf, v. e ç. fq. 301). Ky emen Pál i Gjon Muzhakes,e tjetëri Gjergji André Komnen Engjellit e i Du Cange të bajnë me mendue se a pat dy emëna Gjergj Pál, a se kjenë dy vllazen të cilt sunduen njeni mbas tjetëri. Sa pse nuk kje si thotë Hahn (Reise, Denkschrifien, vëll. 16> fq. 115 121), i ati i Gjon Kastriotit, a si thotë Hopf (v. e ç. fq. 533) i vllau i tij, nji farë Konstantinit, i cili u martue me Helenen, të bijn e Karl Topís, qi sundovi Kruen rretii vjetëve 1395-1401, së ká fë dyshimi, perse ky Kostantin kje ì biri i Gjergjit I Balshës, e u vra në Durcë prej Venecjanëve, nuk dihet si e persé, në vjetë 1402 (Vr. Zwei Ur kunden aus Nordalbanien) tuj mos lanë trashigimtarë mbas veti. — Sido të jetë kenë puna, i biri i Gjergj a i Pál Kastriotit, Gjoni, në vjetë 1402, mbasi u muejtë Sulltan Bajazidi I prej Timurlengut, e zgjani sundimin e vet edhé në Mat e Humenesh, e u martue me princeshen Vojzë (Vojzë e jo Vojsavë u quente prej Shqyptarëve, Vr.P.II.k.II, § III) Tribalden, të bijën e princit të Pologut (krahinë ndermjet të Gostivarit e Shkupit), derë princore shqyptare e rrjedhëne mbas André Flav Komnen Engjellit prej familjes Muzhaka (Hopf, v. e ç. fq. 308) e si dishmon Gjon Muzhaka, nji princ shqyptár i kësajë dere me titullin Maròhese di Tripalda, rrnonte n’ Itali mbas vdekës së Skanderbegut, e ishte i fisit të Muzhakajve (Hopf, v. e ç. fq. 301).
Gjon Kastriotit i fali Zot’ ynë me Vojzen pesë vajza, Maren, Ulajken, Gjelinen (Angelina), Iellen e Mamicen; edhé kater djelm, Stanishin, Repozin, Kostantinin e Gjergjin. Të kater vajzat e para i martovi me princat aleat: Maren me Stefan Cemoviq, princin e Xedës; Ulajken me Gjin Muzaken, princin e Gorës; Angjelinen me Vladan Arjanit Komnen Golemin, princin e Çermenikës; Jellen me Pál Shtrez Balshen, princin e lallís (krahinë ndermjet Lezhes e Krues e quejtun atëherë edhé Misì). Mamica u martue me Muzhakë Topìn, mbasi u këthye Skanderbegu në Shqypnì. Se si e kur ra në dorë të Gjon Kastriotit Kruja me rrethe, e a prej Topiave a prej Turkut, nuk mund të caktohet me sigurl, por të gjithë kohëshkruest e atyne koheve pajtojnë me Luccarin (v. e ç. fq. 86) tuj e titullue „Signor di Crui“. Duket veç se mbasi Kont Nikitë Topia, princ i Vlonës, mori sundimin e Krues, e vdiq në vjëtë 1415, kur Turku pushtovi per heren e dytë at gjytet, Gjon Kastrioti rreth vjetëve 1415-1420 u-a rrembeu, e ky kje ndoshta shkaku qi shtyni Sulltan Muratin e II me i deklarue luftë në vjetë 1411.
Po nuk ishte këjo e para luftë ndermjet të Gjon Kastriotit e fe Turkut, pse ato ngiaten që me 1407 e deri me 1430, edhé të pakten trì herë kje thye e shterngue me ba pagjë me qyshke të randa. Me gjithëse qyshket e këtyne trì pagjëve nuk dihen veç e veç, pergjithsisht kjenë këto:
1) T’i epte Sulltanit të kater të bijt si peng besnikije, e aj t’i rritëte në fèn e krishtenë, e nji nder ta, mbas vdekës së Gjon Kastriotit, t’a lironte me shkue me marrë sundimin e princnìs;
2) të hiqëte dorë shqimit prej kështjellit të Sfetigradit (Gjytetit Shenjt);
3) t’i lironte Dibren e Poshtëme e Dibren e Siperme me disa tagre vetëqeverimi;
4) të kishin aleancë ofenzive e defenzive, mbas së cilës Gjon Kastriotit i duhej me i çue ndimë në çëdo luftë qi kishte me fëqij;
5) t’a njifte Sulltanin si kryezot e t’i pagonte haraç. — Të tri qyshket e para e të pesëten i dimë prej Barlecit, të katerten na e thotë Laoniku. Mbrenda këtyne vjetëve Gjon Kastrioti herë bante aleancë me Republiken e Venedikut, herë me at të Rraguzës, herë njifte Sulltanin si Kryezot edhé i pagonte haraç (Barleci, v. e ç, L. II, fq. 33).
Marin BARLETI – “Historia e jetës dhe veprave të Skenderbeut, princ i Epirit”
Me 1410, bajlozi i tij në Venedik lajmonte Senatìn se zotnija i tij u ngushtue prej Turqve me u dhanë të birin në peng: “Ipsum esse astrictum a Turchis et habere propriumnatum in obsidem apudeos.” Që me at kòhë e deri në vjetë 1421 nder akte zyrtare mungon emëni i Stanishit e permenden të tre të bijt tjerë të Gjon Kastriotit, po me 1431 i kishte në Mat rreth vetit të kater të bijt (Vr. Zwei Urkunden aus Nordalbanien). Prej kësajë shifet kjartas, se Stanishi, si djalë i parë, u dha peng, e mbas do kohe në nji mëhyrë a nji tjeter u këthye në vendleje, edhé se deri me 21 Shtatuer të vjetit 1421 Gjergji s’ishte dhanë ené peng Turkut. N’at vjetë Sulltan Murati, mbas rrethimit të Belgradit, pershkovi me ushtërì turke e plaçkiti princnìn e Kastriotit e t’Arjanitit e i shterngovi me i ndimue me ushtërì e m’e njoftë si kryezot, e Gjonit i-u desht me i dhanë peng të kater të bijt; —„Interea Ivanes victus ibat in januas regis, eumque sequebatur quocumque cum copi is militatum abiisse.” (Laonicus Chalcocondylas, Corpus Scriptorum Historiae Byzantinae, Bonn 1943, L. V, fq. 149). Asht per t’u vu oroe se shkrimtarët e jetës së Skanderbegut nuk perkojnë shqimit ne per vjeten e tëlemit të tij ne per kohen qi u dha peng. Barleci (L. I, fq. 2) thotë: „Vix dum enim nonum attigerat annum.” Dimiter Frengu (Gli Illustri e Gloriosi Gesti e Vittoriose Imprese, fátte contra Turchi, dal Signor Don Giorgio Castriotto, detto Scanderbeg, Prencipe d7 Epiro, k. I, fq. 2): „Ancora fanciullo d’otto anni;” e kështu tetëvjeçar e xen Anonimi Venecjan (Commentario de le Cose di Scanderbeg, Venedik, 1539) e Anonimi i Sansovino-s (I Fatti Illustri del Signor Giorgio Scanderbegh, veper e botueme në historin e Francesco Sansovino-s — Historia Universale dell’ Origine et Imperio de Turchi, Venedik, 1564), po Gjon Muzhaka (Hopf. fq. 274) difton vetem se ishte i vogel:
„Questo (Scanderbeg) l’havea donato il padre al detto Amuratt con due altri fratelli tutti piocoli; li due morsero”. Mbas disave Gjon Kastrioti i dha peng të kater të bijt Sulltan Mehmetit të I, mbas tjerëve Sulltan Muratit të II Gjergjin me dy vllazen, të gjithë të vogjel. E verteta asht, si mund të shifet edhé prej vrimeve të çekuna sypri, se Skanderbegu me vllazen në vjetë 1421, e jo perpara, u dha peng Sulltan Muratit të II, e atëherë tuj kenë nandvjeçar do të kishte lë në vjetë 1412.
Sa pse u dha peng Skanderbegu vetë i treti a vetë i katerti vlla, mirret me mend letas, mbasí që më at vjetë e mbrapa Gjon Kastrioti nder të gjithá aktet zyrtare dishmohet fíllakat vetem. Duket faqeza, se disa shkrimtarë i hutoi puna é Repòzit, djalit të dytë të Gjon Kastriotit, i cili, si dishmon Barleci, u martuë n’Adriene me ‘i Turkinë, me të të cilen i fali Zot’ ynë nji djalë, qi i-a njiten emënín Hamz, por i pendue per at faj hìku e u ba mungar në mal Sinaj, ku bani nji jetë shejte e ashtu vdiq. Edhé Gjon Muzhaka (Hopf, fq. 295) punen e Repozit e bjen kështu: „Repossio predetto fú huomo de santa vita e se n’ando al monte Sinai e si fé frate e li morse.” Ky kje shkaku qi punen e Repozit s’e xuni ma kush në gojë, kështu qi verté Skanderbegu me dy vllazen rritej para syve të Sulltanit e tjetërin e bane në sedije.
Në vjetë 1430, Izak Pasha, valija i Shkupit, mbas njaj luftet të nisëne në Prillë, në filim të Qershorit kishte pushtue shqimit princnìn e Gjon Kastriotit, e ba rrafsh per tokë kater kështjelle të tijat, edhé në dý tjera vu garnizonet turke. Me 3 të Qershorit t’asaje vjetë Senati i Raguzës lajmonte bajlozin e vet në Boznje: „Di nove quasi dice, el Turco aver tolto tutte le fortese a Iuan Castrioti e quelle aver ruinate, excetto due, e qual a posto in man a guardia di Turchi, e la contrada aver renduta a Iuan, salvo alcuna particela data a Isach.“
Barleci difton se kështjellet e Gjon Kastriotit íshin n’at kohë Kruja, Petrela, Petralba (Guri i Bardhë), Steluzi e Sfetigradi (kështjell pranë fëshatit Kerçishtë, në veri-prendim të Dibrës, i quejtun prej vendasve deri në sod „Kalaja e Skanderbegut” ase “Qyteti shenjt”), e i gjashti Biemmi thotë se ishte Tornaçi. Në ket sera ushtërija turke u shtri edhé në Dejë e në Dukagjin, por së vonuen e a me godi a me kryengritje nuk dihet, u shliruën, gjithnjí lufta së prani gjithkahë deri në vjetë 1434, kurë Shqypnija mbarë mund t’u thonte se kishte ra në dorë të Turkut, posë gjyteteve Shkodra, Durci, Lezhja, Ulqini, Tivari e Drishti, të cilat që me vjetë 1422 ishin nen sundim të Republikës së Venedikut, e nji copë e vogel e Shqypnis së Verit, afer lumit të Moraçës, e cila u sundonte prej nji princit shqyptar të quejtun Shtjëfen Maramonti a Cernoviqi (kushrij i largët i Balshajve, trashigues i tyne në Mal të Zì).
Por këjo robní e mjerë nuk ngiati teper shum, pse Arjanit Komneni, princi i Kaninës, i cili gjindej nen vrejtje te Sulltani që me 1428, i marrun vesht tne krenët e Tosknìs hiku, e bashkue me ta, u çue peshë i madh e i vogel e qiten Turkun jashtë rreth vjetëve 1435-1438 (Laonicus, L. V, fq. 251). Në ket rasë Gjon Kastrioti s’i-a pa giasen njaj kryengritje, prandej s’u ndie per së gjalli, gjithnji perpjekjet me shtete të krishtena vazhdonshin, e me 10 Korrik, 1439, të bijt e tij, të cilt ishin muhamedana, kjenë pranue per gjytetarë nderit prej Senatit të Raguzës; duket veç mbas sigurimit qi u epte aj se atá ishin muhamedana prej nevojet, por me zemer ishin të krishtenë e dishëfonshin me gjetë rasen e me hikë. Në vendim emëni i Gjergj Kastriotit asht i shkruem, edhé mandej i prishun, ndoshta perse s’mund t’i besonshin mbasí si kryekomandar turku bante rrenime nder dhena të krishtena (Vr. Zwei Urkunden aus Nordalbanien). Deri në vjetë 1442 Gjon Kastrioti permendet nder arkiva të Raguzës e të Venedikut e Dimiter Frengu me Anonimët vdeken e tij e venë nji vjetë para luftës së Nishit, e cila ndolli në vjetë 1442; e këjo ka giasë se asht vjeta e vertetë e vdekës së tij. Marrë vesht Sulltan Murati i II vdeken e Gjon Kastriotit, në vend qi me dergue nji djalë të tij me marrë trashigimin, mbas fjalës qi kishin pasë, i urdhnoi me pabesì Hasan Beg Verxhesdës, njaj shqyptarit rinegat, me pushtue n’emen të birve të Gjon Kastriotit mbarë princnín e tij, e me vendue nder të gjitha kështjellet garnizone turke, e të dergonte Princeshen Vojzë me të bijën Mamicen në nji vend të vogel në Mat, tuj shenjue aq të marrna sa të muejtte me jetue me nerë, si i perkitëte.
(…)
Dukej se tuj pasë pri perherë ora para sa kje në robní, i kishte hi neper palc ajo mënyrë jete, e punen e Shqypnis e kishte qitë krejt mbas shpinet. Ky kje shkaku qi Sulltani e dergonte në krye t’ushtrís turke kudó, pa pasë fè dyshimi per te. Mbas Biemmi-t (v. e ç., L. I, fq. 9-19) sa kje në sherbim të Sulltanit u da në shej në njekëto punë: Kurë mbushi të tetëmbdhetëten vjetë kje ba Sanxhak; pa kalue t’i zetepesëten mbyti në dyluftim Tartarin e dy Persjanë, të cilt i qitëshin dyluftim mbarë ushtërìs otomane; — dergue në Misje (Serbi e Bulgari) thevi keqas Dhespotin Iuro Vucovicchin; — e mbushë të dyzetetetëten vjetë këthevi në vendleje. Thohet se kje i pari qi nguli flamurin e osmanllis në Jemen.
Këtu e mbrapa, si u tha edhé sypri, vrimet historike kanë me u vu ku u perket, e janë të xjerrëne zakonisht prej Biemmi-t, haj pse ky asht i pështetun në Tivarasin, jetë-shkruesin ma të vjetërin e Skanderbegut, haj pse xehet nji nder shkrimtarë ma të pa-andëshem e kritikë; por per kahë datat, edhé ky, si të gjithë shkrimtarët e herëshem të jetës së Skanderbegut, shpesh gabohet, prandej duen marrë me reservë.
(Pjesë nga Marin Sirdani, “Skanderbegu mbas gojëdhanash”, Shkodër, Shtypshkroja Franciskane 1926)
Përgatiti për publikim: A.M.
Marin SIRDANI: “SKANDERBEGU VEHTEN E SHQYPTARËT I MBANTE TË NJAJ RODI”
“Legjenda e slavsis së Kastriotëve mbas Pisko (Iulius Ernest Pisko, Scanderbeg, Historische Studie, Wien, 1894, fq. 7) e Fallmerayr (Dr. Jakob Phillip Fallmerayr, Das Albanische Element in Griechenland, Múnchen 1866, vell. 9, fq. 4) e ká rrajen te Princesha Vojsava e Pologut me të cilen u martue Gjon Kastrioti, e Thalloczy e Jireçek (Vr. Zwei Urkunden aus Nordalbanien) e xanë shqimit përralle slavsin e Kastriotëve.
— Verte po t’ishte kenë slave këjo familje ku kishte muejtë nji derë princore e vogel me i-u impozue sa dyerve të vjetra shqyptare shi mbas mënìs qi kishte shkaktue dominacjoni slav i sa vjetëve, e si ishte nalë pa e çekë ket dangë Gjon Muzhaka (Historia e Genealogia della Casa Musachia scritta da Giovanni Musachio despoto d Epiro, ai suoi figli nel 1510, botueprej Charles Hopf në vepëren e tij, Chroniques Greco-Romanes, Berlin, 1873) i cili mëzi që pret me skreditue at familje? Po a s’i shkruente Skanderbegu vetë princit të Tarantit:
— „Tu non conosci i miei albanesi, noi discendiamo dagli epiroti, che diedero per vincitore dei romani Pirro, noi discendiamo dai macedoni che diedero all india, il vincitore Alessandro.”
Pra, shifet kjartas, se Skanderbegu vehten e shqyptarët i mbante të njaj rodi, per ndryshej muejtëte me u shprehë në nji mënyrë tjeter pa pasë nevojë me mohue rodin e vet slav.”
Mund të jetë një ilustrim i teksti

Ekzekutohet në Iran shtetasi suedezo-iranian Habib Chaab, që besohet se në vitin 2020 ishte rrëmbye në Turqi nga inteligjenca iraniane

Drini.us
-
0
Ekzekutohet në Iran shtetasi suedezo-iranian Habib Chaab, që besohet se në vitin 2020 ishte rrëmbye në Turqi nga inteligjenca iraniane

TË DREJTAT E NJERIUT NË IRAN

NTB / Aftenposten

Më 6 maj 2023 në orën 05:50

Suedezo-iranian i ekzekutuar në Iran Suedezo-iranian Habib Chaab do të ekzekutohet në Iran, njoftoi agjencia e lajmeve Reuters, duke cituar mediat shtetërore në Iran. Ai është dënuar për kryerjen e një sulmi me bombë.
Autoritetet suedeze kanë punuar për të ndaluar ekzekutimin e Chaab, një shtetas suedez.

Chaab është një aktivist politik dhe ish-udhëheqës i një grupi separatist arabo-iranian me siglën ASMLA.

Ai ka jetuar në mërgim në Suedi për disa vjet. Në vitin 2020, ai u rrëmbye gjatë një vizite në Turqi nga ajo që besohej se ishte inteligjenca iraniane. Që atëherë ai është burgosur në Iran.

Iran confirms death sentence for Swedish-Iranian dissident

Tifozërit sektariste ndaj liderucëve partiakë

Drini.us
-
0
Tifozërit sektariste ndaj liderucëve partiakë
Nga: Ibrahim Kelmendi, Gjermani
___
Tashmë është përvijuar një praktikë me pasoja të rënda – ajo e tifozërisë sektariste dhe klienteliste ndaj liderucëve partiakë.
Në kohën e sundimit pushtues, monist, në KSA të Kosovës nuk kishim liderë as liderucë politik as partiak, sepse kulti i diktatorit Tito nuk toleronte konkurrencën.
Në fillim të vitit 1990, pasi u shkërmoqen strukturat politike komuniste, nga ustallarët e Beogradit na u imponua një lloj pluralizmi i kontrolluar, kryepjesë e se cilës ishte demokracie autoritariste – sundimi i njëshit i quajtur Ibrahim Rugova. Ai duhet të jetë komanduar në krye të LDK-së, siç caktohet komandanti suprem në krye të ushtrisë. Fenomenal është fakti se ky sundimtar, pa poseduar pushtet real (policor), mundi të impononte sundim monist “shpirtëror”. Pothuajse gjithë popullata, në afat tepër të shkurt kohor, u shndërrua në turmë që e dëgjonte atë diktator “demokrat”, ngjashëm siç është dëgjueshmëria e sektës ndaj udhëheqësit të saj.
Pothuajse ngjashëm, siç duhet të jet formuar LDK-ja nga shërbimi armiqësor i Serbisë, duhet të jetë formuar edhe PDK-ja, më 10 tetor 1999, por tashmë nga DGSE-ja serboflie franceze (që të kamuflohej angazhimi komplotist i RDB / Resor državne bezbednosti).
Vite më herët shërbimet armiqësore të Jugosllavisë kishin bërë përvojë të madhe me formime edhe të organizatave e partive “ilegale”, “armiqësore”, “nacionaliste”, si mënyrë preventive për të minimizuar luftimin kundër pushtetit monist të Lidhjes Komuniste Jugosllave.
Nëse edhe LVV-në e ka formuar ndonjë shërbim armiqësore, ende nuk kam prova të bollshme logjike që dyshimi të më shndërrohet në bindje. Por, mënyra e sundimit të KM Kurti, komplotet e tij kundër Shtetit të Kosovës, përditë e më shumë po ma shtojnë dyshimin se edhe LVV-ja është produkti i shërbimit armiqësor serb BIA.
Skenarët e shërbimeve armiqësor kanë qenë aq i përkryer, sa shumë shpejt janë “prodhuar” tifozët sektaristë ndaj liderucëve përkatës. Një kësi tifozi sektarist, i quajtur rugovist, e përjetonte si blasfemi nëse dikush shprehte dyshime për Ibrahim Rugovën si kuisling i Millosheviqit. Pra, rugovisti ende vazhdon me besua se IR ishte patriot autentik çlirimtar i Kosovës. Edhe rugovisti, si çdo sektarist fetar e “partiak”, as nuk dyshon të ketë bërë qoftë vetëm ndonjë gabim IR. Rugovisti është në gjendje edhe ta vras atë që kritikon e diskrediton IR.
Njësoj shërbimet armiqësore DGSE dhe RDB pordhuan tifozë sektraistë thaçistë, që ngjasonin e ngjasojnë me ata rugovisnë.
Fatkeqësisht tifozët sektaristë kurtianë, pos militantizmit të tyre sektarist, po agravojnë edhe në harbut kriminelë, të cilët janë në gjendje edhe Kuvendin e Kosovës ta djegin e bombardojnë për t’i imponuar komplotet e Kurtit.
Ja deri në cilin nivel na ndodhin fatkeqësitë. Edhe Profesori Shemsi Reçica, i burgosur politik i vitit 1981, shok i Ukshin Hotit, broçkullis më zi se secili tifoz njëqelizor sektaris kurtian. Ja argumenti:
“Kurti, politikan e KM JASHTËSERIK dhe i PAPËRSËRITSHËM, – i vetëm përballë të porositurve në VV, gjithë opozitës, mediave, Serbisë dhe një pjese të ndërkombëtarëve!!!”
Pa hamendësim dhe pa e vlerësuar me qetësi, menjëherë komentova:
“Të gjitha marionetat e shërbimeve armiqësore janë pothuajse të ngjashëm, sepse ashtu komandohen nga eprorët e tyre, nuk pjerdhin për komplotet që ia bëjnë shtetit, të cilit i janë imponuar sundimtarë! Apo?”
Po pres, nëse do ta toleron komentin tim. Mund që për hir të miqësisë që kemi, i vjen keq ta fshin komentin tim, por e largon statusin që afishoj. Kaluan 53 minuta që kam bërë komentin. Po mrekullohem që nuk fshini, siç do të bënin tifozët sektarist njëqelizor kurtian.

Përkujtesë historike: Kuvendi i parë i Lidhjes Demokratike të Kosovës me 5 maj 1991

Drini.us
-
0
Përkujtesë historike: Kuvendi i parë i Lidhjes Demokratike të Kosovës me 5 maj 1991
(Në foto, në kryesin ë e punës, nga e majta: prof. Fehmi Agani, Flora Brovinar,Dr. Ibahim Rugova dhe prof. Latif Berisha).
____
Nga: Jusuf Buxhovi
___
Përkujtesë historike: 5 maj 1991
Kuvendi i parë i Lidhjes Demokratike të Kosovës
Kuvendi i Parë i Lidhjes Demokratike të Kosovës, shënoi kapërcimin historik nga kërkesa për barazi të plotë në nivel të federatës jugosllave, që doli në Kuvendin Themelues të 23 dhjetorit 1989, te ajo për KUVENDI I PARË I LIDHJES DEMOKRATIKE TË KOSOVËSshtet të pavarur. Këtë ndryshim e imponuan rrethanat që lidheshin me fillimin e luftës në Jugosllavi si dhe vendimin e Konferencës së Hagës, që pranoi shpërbërjen e federatës jugosllave.
Kuvendi i Parë i “Lidhjes Demokratike të Kosovës”, i mbajtur në Prishtinë më 5 maj 1991, në amfiteatrin e medresës “Alauddin” e ku morën pjesë 350 delegatë të zgjedhur nga degët dhe nëndegët e partisë, shënon një ngjarje të rëndësishme, meqë kërkesa për barazi të plotë në nivel të federatës jugosllave, nga Kuvendi Themelues të 23 dhjetorit 1989, u redifenue në kërkesën për shtet të pavarur. Këtë kapërcim historik e përcaktuan rrethanat e kohës dhe faktorët që krijuan realitete të reja politike, ndër të cilat përcaktuesi ishin: Deklarata Kushtetuese e 2 korrikut 1990, me ç’rast delegatët e Kuvendit të Kosovës shpallën pavarësinë nga Serbia si dhe vendimet e Kuvendit të Kaçanikut në kuvendin e 7 shtatorit 1990 Kosova shpallet republikë e pavarur në kuadër të federatës jugosllave me të drejtën e barabartë me njësitë tjera federative. Rol të rëndësishem madje edhe vendimtar të ky përcaktim pati shpërthimi i luftës në maj të atij viti, kur ushtria Jugosllave e dominaur nga ushtarakët serbë, bëri agresion në Slloveni, ndërkohë që faktori ndërkombëtar reagoi me mbajtjen e konferencës së Hagës në gusht të atij viti,federatën jugosllave e shpalli në shpërbërje e sipër. Pra, evolucioni politik i kërkesave nga ajo për barazi tek pavarësia dhe shteti i pavarur, që do të fillojë të organizohet pas mbajtjeve të zgjedhjeve të para parlamentare dhe presidenciale në prill 1992, mund të kuptohet drejt dhe mirë në saje të vendimeve që u morën në Kuvendin e Parë të LDK-së, meqë ato ia hapën rrugën rezistencës institucionale (me shtetin paralel që funksionoi deri në mars të vitit 1999) si dhe asaj të armatosur, që u shfaq në nëntor të vitit 1997.
Edhe në planin e brendshëm partiak, Kuvendi i Parë i LDK-së, që duhet dalluar nga Kuvendi Themelues i 23 dhjetorit 1989, nxori dhe përcaktoi strukturën e re organizative sipas Statutit të aprovuar në Kuvend – Këshillin Qendror – organ kryesor të partisë. Këshilli Qëndror kishte dymbëdhjetë komisione qendrore. Komisioni i sistemit politik, i arsimit dhe kulturës, i çështjeve të mbrojtjes sociale, i shëndetësisë, i informimit, i çështjeve juridike, i vetëmbrojtjes, i ekonomisë, i marrëdhënieve me jashtë dhe i ekologjisë, përbënin bërthamën e filleve të shtetit paralel.
Këshilli Qendror i LDK-së i zgjedhur në Kuvend kishte këtë përbërje:
Dr. Ibrahim Rugova, Jusuf Buxhovi, dr. Idriz Ajeti, prof. Fehmi Agani, dr. Bujar Bukoshi, dr. Ali Aliu, dr. Rexhep Ismaili, dr. Sabri Hamiti, dr. Gani Bobi, dr. Ejup Statatovci, dr. Nexhat Daci, dr. Fatmir Sejdiu, dr. Faik Brestovci, Ramë Buja, Edita Tahiri, Mehmet Hajrizi, dr. Ismet Salihu, dr. Fadil Raka, Anton Kolaj, Mujë Rugova, Edi Shukriu, Ibrahim Berisha, Rexhep Gjergji, Skender Blakaj, dr.Binak Kastrati, Mehmet Kraja, Fadil Hysaj, Kadri Halimi, dr. Zenel Kelmendi, Mensur Fejza, dr. Shaqir Shaqiri, Adil Pireva, Mujë Krasniqi, dr. Abdyl Krasniqi, Ibush Jonuzi, Engjëll Berisha, Agim Çavdërbasha, Selatin Novosella, Xhemail Mustafa, Isa Haxhiu, Myrvete Dreshaj, Shyhrete Malaj, Agron Dida, Milazim Krasniqi, Nexhat Krasniqi-Nekra, Basri Çapriqi, Skënder Kastrati, Arif Bozaxhi, Naip Zeka, Irfan Pashoja, Fadil Kryeziu, dr. Simë Dobreci, Idriz Berani, Abdyl Rama, Paulina Lumezi dhe Melihate Shala.
Komisionet përfshinin edhe anëtarë të jashtëm, kryesisht profesionistë, të cilët merrnin pjesë në krijimin e politikave të caktuara.
Këshilli Qendror i LDK-së, me një përbërje të tillë ndër më reprezentativet e kohës, deri në zgjedhjet e para parlamentare dhe presidenciale të mbajtura në prill të vitit 1992, luajti rolin e një kuvendi kombëtar.

Profesor Nexhmedin Spahiu, një armik besnik i Dardanisë

Drini.us
-
0
Profesor Nexhmedin Spahiu, një armik besnik i Dardanisë

Nga: Eshref Ymeri 

U bënë tash shumë vjetë që kur në mjetet e informimit masiv në Dardani, u hodh në qarkullim ideja e “ekzistencës së kombit kosovar”. Këtë ide, sa idiote, aq edhe armiqësore, e pati hedhur në qarkullim Profesori Nexhmedin Spahiu. Asokohe pata menduar se ky farë profesori është pjesë e aradhes së agjentë-argatëve të Serbisë në Dardani dhe në këtë mes nuk kishte asgjë për t’u habitur. Sepse dihet që mercenarizmi, tradhtia e disa shqiptarëve të shitur, në shërbim të armiqve tanë të tërbuar tradicionalë serbogrekë, është një virus i mallkuar me aftësi të jashtëzakonshme mbijetese në organizmin e tyre. Pra, edhe në rastin e Profesorit Nexhmedin Spahiu, autorit të shpikjes së “kombit kosovar”, nuk kishte asgjë të çuditshme: ai po kryente detyrën e vet, si agjent i Beogradit. Dhe nënkuptohet që agjentët shqiptarë në shërbim të armiqve të huaj, domosdo që janë varrmihës të kombit të vet, sepse për ta është shumë më e shtrenjtë ylefeja që u paguajnë armiqtë në fjalë, sesa atdheu, kombi nga kanë origjinën. 

Nuk e quaj të arsyeshme të ndalem në dallimet mes kombit dhe shtetit, sepse këtë problem e kanë trajtuar analistë të tjerë, si historiani i talentuar dhe specialisti i së drejtës ndërkombëtare, Akademik Prof.dr. Mehdi Hyseni, i cili ka bërë sqarimet përkatëse sa herë që Profesor Nexhmedin Spahiu, pasi ngopet së kulloturi në grazhdin serb, del e pëllet breg më breg për shpikjen e “kombit kosovar”. 

Me kalimin e viteve, ky profesori Nexhmedin Spahiu, si argat i regjur i Beogradit, pati shkruar dhe botuar disa libra-paçavure, kushtuar shpikjes së”kombit kosovar”. Me sa kam dijeni, ai hodhi në qarkullim paçavure të tilla, si, fjala vjen, “Drejt kombit kosovar”, Mitrovicë, 2004;  “Foshnjëria e kombit kosovar”, Prishtinë, 2014; “Kosova dhe Shqipëria në të ardhmen, më afër apo më larg njëra-tjetrës”, Prishtinë, 2021, etj. 

Megjithatë, në bindjen time se Profesori Nexhmedin Spahiu është agjent-argat i Serbisë, paskam qenë i gabuar. Sepse e vërteta rezultuaka krejt ndryshe. Ai nuk qenka agjent-argat i Serbisë, ai qenka armik i betuar i Dardanisë. Kisha dëgjuar dhe herë-herë edhe ndjekur në mjetet e informimit masiv se Profesori Nexhmedin Spahiu ftohej për intervista në studio televizive serbe. Prandaj u interesova te miku im dardan, Profesor dr. Mehdi Hyseni, nënkryetar i Akademisë Shqiptaro-Amerikane të Shkencave dhe të Arteve, i cili mund të më ndihmonte me ndonjë burim nga mjetet e informimit masiv të Serbisë, në të cilat shkruhet për Profesorin Nexhmedin Spahiu. Dhe Profesor Mehdiu, si një intelektual tepër korrekt, më dërgoi një artikull të gazetës serbe “Politika”, të datës 01 shtator 2007. Artikulli titullohet: 

Albanski političari s Kosova putuju s pasošima SAD i Unmika 

Nga ky artikull kam shkëputur vetëm dy paragrafët e fundit, ku flitet për Nexhmedin Spahiun. I jam shumë mirënjohës Akademikut Prof.dr. Flori Bruqi për përkthimin e titullit të gazetës dhe të dy paragrafëve të fundit. Materiali i përkthyer fillon me citimin nga ana e gazetës të fjalëve të Nexhmedin Spahiut: 

Gazeta serbe “Politika” 

1 shtator 2007 

Politikanët shqiptarë nga Kosova  udhëtojnë me pasaporta amerikane dhe të UNMIK-ut 

____

“Jam i martuar me një shqiptare dhe e kam pasur të lehtë ta marr pasaportën. Në fund të fundit, me dokumentet e udhëtimit të UNMIK-ut, kam  kaluar tranzit kudo në botë dhe kur është fjala për viza, duke pasur parasysh që jam në gjendje të mirë me të gjithë ambasadorët e Shqipërisë në vendet e tjera, nuk e kam të vështirë të shkoj atje”, – thotë Nexhmedin  Spahiu, i cili kujton se dikur, në vitin 2005, kur kishte shkuar në Beograd, ku ishte i ftuar në një emision në një televizion të Beogradit, “ka kaluar lirshëm në vendkalimin kufitar -administrativ në Rudnicë, sepse askush atij  nuk i kërkoi dokumente…”. 

Në vërejtjen e gazetës (Politika) se nuk mund ta kalonte “kufirin” aq lehtë, më ftesën e zonjës  Sonja Biserko në Beograd, Spahiu pohon  se ftesën ia  kishte dërguar ajo dhe se “ndoshta për këtë nuk i kushtohej vëmendje”. 

Përkundër pretendimeve të Spahiut, i cili përndryshe është një “përkrahës i  Kosovës së pavarur”, gazeta  arriti të marrë informacionin se ky analist politik shqiptar posedon një dokument udhëtimi të Republikës së Serbisë, të lëshuar në Rashkë, të regjistruar me numrin  e pasaportës 004607754. 

Pasaporta e tij është lëshuar më 27 janar 2005. Pikërisht vitin kur ai pretendoi se “ka kaluar pikëkalimin administrativ të Rudnicës” kur asnjë nga shërbimet e policisë dhe doganave nuk kontrollohej  nga askush”. 

Pra, Profesor Nexhmedin Spahiu qenka edhe shtetas serb. Nuk ka asgjë të keqe kur bëhesh shtetas edhe i një shteti tjetër, duke u pajisur me pasaportë. Por Serbia nuk është shtet si çdo shtet tjetër. Sepse ajo është armike tradicionale e mbarë kombit shqiptar në përgjithësi dhe e Dardanisë në veçanti. Se të kërkosh të marrësh shtetësinë e një vendi armik, do të thotë të shndërrohesh në ushtar të atij vendi dhe të rreshtohesh kundër vendit nga e ke origjinën. Prandaj Nexhmedin Spahiu duhet të dëbohet nga Dardania dhe të dërgohet në Serbi. Kjo për arsye se në Serbi ai nuk do t’i shkaktojë ndonjë dëm Dardanisë, se atje do të radhitet përkrah egërsirave fashiste serbe dhe do të vazhdojë të lehë në kor me to kundër kombit tonë, ashtu siç kanë lehur dhe vazhojnë të lehin gjatë më shumë se një shekulli. Por në Dardani Profesor Nexhmedin Spahiu është shumë i rrezikshëm, sepse me propagandën e tij thellësisht armiqësore për shpikjen e “kombit kosovar”, ai përbën një vatër shumë të rrezikshme infeksioni, me të cilin ka helmatisur dhe vazhdon të helmatisë edhe një takëm njerëzish, të zhveshur nga çdolloj morali dhe dinjiteti kombëtar. Pra, nëse nuk dëbohet për në Serbi, duhet të merret në ndjekje penale për propagandë antikombëtare, proserbe. 

Para disa vjetësh, Profesori Nexhmedin Spahiu, si shtetas serb, ishte ftuar për intervistë në studion e televizionit shtetëror serb RTS, ku kishte përballë ministrin serb të Punëve të Jashtme, Ivica Daçiç. Në mjetet e informimit masiv u dha njoftimi në vijim: 

“Aty u fol rreth deklaratave të Kryeministrit shqiptar Edi Rama, i cili kishte thënë se Kosova dhe Shqipëria duhet të bashkohen nëse nuk pranohen në Bashkimin Europian. 

Gjatë diskutimit, analisti Nexhmedin Spahiu tha se deklarata e Edi Ramës për bashkimin e Kosovës dhe Shqipërisë është dhënë nën ndikimin e drogës. 

Këto akuza, të cilat bënë bujë në mediumet dhe gazetat serbe, Spahiu i bëri në RTS, televizionin shtetëror serb, te cilin e kishte bombarduar NATO për propagandë antinjerëzore në vitin 1999 (Citohet sipas: “Nexhmedin Spahiu në Serbi thotë se Edi Rama merr drogë” . Faqja e internetit  “lajmi.net”. 20 maj 2017). 

Një sulm të tillë kundër kryeministrit Rama mund ta bëjë vetëm një fashist serb, jo një shtetas shqiptar. Por Nexhmedin Spahiu, duke pasur shtetësi serbe, ka veshur mantelin e një fashisti serb. 

Katër vjet më vonë, Profesori Nexhmedin Spahiu pati lëshuar deklaratën në vijim: 

“Kosova duhet të japë diçka në këmbim të njohjes nga Serbia” (Citohet sipas faqes së internetit “ekonomia online”. 24 korrik 2021). 

Edhe kjo deklaratë e ka frymëzimin në mjedisin fashist serb, ku Profesori Nexhmedin Spahiu ndihet si në shtëpinë e vet. Se një intelektual shqiptar, me rrënjë dhe me taban të shëndoshë kombëtar, nuk mund ta lëshojë kurrsesi një deklaratë të tillë. Kjo për arsye se një bashkëkombas dardan, me brumosje të shëndetshme nacionaliste, mund t’i drejtohet me pyetjet në vijim: 

“Çfarë duhet t’i japë Kosova Serbisë, ore faqezi, ore turpi i mbarë kombit shqiptar? Harrove, ore i pafytyrë, se sa borxhe i ka Serbia Kosovës pas gjithë atyre mizorive, shkatërrimeve, vrasjeve dhe poshtërimeve që kreu në fundin e viteve ’90 dhe deri tani nuk është penduar për asgjë absolutisht? Paç faqen e zezë dhe turpi të mbuloftë në jetë të jetëve, ty dhe bashkëmendimtarët e tu!”.  

Kaliforni, 04 maj 2023 

Kryeministri Kurti po merr pjesë në Samitin e Paqes 2023 në Seul të Koresë së Jugut

Drini.us
-
0
Kryeministri Kurti po merr pjesë në Samitin e Paqes 2023 në Seul të Koresë së Jugut

Seul, 4 maj 2023

Kryeministri Kurti po merr pjesë në Samitin e Paqes 2023 në Seul të Koresë së Jugut, të organizuar nga Federata e Paqes Universale

Me ftesë të Federatës së Paqes Universale (UFP), Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti po merr pjesë në Samitin e Paqes 2023 që po mbahet në kryeqytetin e Koresë së Jugut, Seul.

“Sfidat Bashkëkohore të Rendit Botëror: Drejt një Kulture Botërore të Paqes” është titulli i samitit në këtë vit. Kryeministri Kurti sot gjatë ditës së parë ishte pjesëmarrës në dy panele diskutimi.

Në sesionin e paradites, të titulluar “Drejt paqes në Indo-Pacifik”, ku ndër të tjerë ishin pjesëmarrës edhe ish-sekretari i Shtetit, Mike Pompeo dhe ish-Kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Newt Gingrich, Kryeministri Kurti iu drejtua të pranishmëve me një fjalë hyrëse në cilën u shpreh falënderues për ftesën dhe për mundësinë për të qenë pjesë e këtij samiti, veçanërisht në një kohë që çdo herë e më shumë po bëhet e qartë se vetëm paqja universale është paqe e qëndrueshme.

Kryeministri veçoi dy trende që po dominojnë botën sot; liria, paqja dhe demokracia në njërën anë, dhe invazioni, lufta dhe autokracia në anën tjetër. Trende këto që janë shpërfaqur sidomos pas invazionit dhe agresionit rus në Ukrainë, dhe të cilat janë të pranishme edhe në rajoni indo-pacifik.

Si një prej rajoneve më dinamike dhe me rritjen më të shpejtë si në aspektin e numrin të popullatës ashtu edhe në fuqisë ekonomike dhe kapaciteteve ushtarake, rajoni indo-pacifik kap vëmendjen të gjithëve. Republika e Kosovës, u shpreh kryeministri Kurti, mbështetë zhvillimet paqësore në këtë rajon, duke theksuar se respektimi i integritet territorial, paqes dhe sigurisë janë vitale për paqe dhe prosperitet në botë.

Ai shtoi se Kosova admiron të arriturat e Koresë Jugore, Japonisë, Singaporit dhe Taivanit në fushën e digjitalizimit, teksa tha se kemi marrëdhënie të shkëlqyeshme me shtetet tjera si Australia, Zelanda e Re, Tailanda, Malajzia e pothuajse me të gjithë Ishujt Pacifik.

Jemi të interesuar dhe të përkushtuar të punojmë në të ardhmen, mbi bazën e respektit reciprok dhe vlerave të përbashkëta, për të promovuar paqen, stabilitetin, demokracinë dhe prosperitetin, tha ndër të tjera kryeministri Kurti në fjalën e tij hyrëse.

Ndërkaq, gjatë pasdites, kryeministri ishte panelist në diskutimin që në fokus kishte Evropën dhe Lindjen e Mesme, ku pati mundësi që të ndajë me të pranishmit këndvështrimin e tij sa i përket zhvillimeve dhe situatës në Ballkanin Perëndimor.  Ai tha se Kosova po e bënë më të mirën e saj që në njërën anë të kemi paqe dhe siguri, dhe në anën tjetër të kemi liri dhe demokraci, pa pasur nevojë që të sakrifikojmë njërën për tjetrën. Prezantoi të arriturat kryesore të qeverisjes, me theks te zhvillimi dhe lufta kundër korrupsionit. Veçoi rritjen ekonomike mesatare në dy vitet e fundit, rritjen e të hyrave tatimore, të eksporteve dhe investimeve të huaja direkte, dhe përparimin demokratik, si dëshmi se demokracia cilësore dhe zhvillimi ekonomik mund të shkojnë krah për krah. Ai tha se në të kaluarën kemi parë raste të favorizimit të stabilitetit politik para reformave demokratike, gjë që si rezultat ka prodhuar autokratë që i frikësohen vetes teksa janë cinik ndaj të tjerë. Një gabim i tillë nuk duhet të përsëritet, u shpreh kryeministri Kurti.

Ai po ashtu foli edhe për rolin dhe qëndrimet e Kosovës në arenën ndërkombëtare, duke theksuar këtu linjëzimin e qëndrimeve dhe politikave me Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimit Evropian në kundërpërgjigjen e përbashkët ndaj Rusisë pas agresionit të saj mbi Ukrainën, dhe për ndihmën që Kosova ka ofruar për qytetarët ukrainas, sikurse edhe për ata afganë. Si demokraci e re, ne e konsiderojmë obligim humanitar qw t’i ndihmojnë ata që kanë më së shumti nevojë, por në të njejtën kohë edhe detyrë ndaj partnerëve dhe aleatëve tanë që t’i ndihmojë kur ata kanë nevojë, u shpreh kryeministri Kurti.

Video materiali nga fjala e Kryeministrit Kurti në sesionin e paradites me titull “Drejt paqes në Indo-Pacifik”: https://we.tl/t-aoeWhK2Ym9

Video materiali nga fjala e Kryeministrit Kurti në sesionin e pasditës: https://mab.to/t/43TVYZc4NPl/eu1

Foto: https://we.tl/t-M5IKetukcE

Fjala e plotë e Kryeministrit Kurti në sesionin e paradites me titull “Drejt paqes në Indo-Pacifik”:

Your Excellencies,

Ladies and Gentlemen,

Dear participants,

First of all, let me sincerely thank you for the invitation to participate in this Conference and to speak at the forum “Toward Peace in the Indo-Pacific”.

I just arrived in Seoul this morning, two hours ago, flying from Brussels, where we had a high level meeting between Kosova and Serbia, facilitated by the EU, and we did manage to agree on the text concerning missing persons issue, getting to an agreement on 1617 forcibly disappeared as result of the war we have had a quarter of a century ago. And it is great to be back in Seoul after four years, we celebrate 80th birthday of mother Moon when it is more obvious than ever that only universal peace is a sustainable peace and when peace need a federation of those who really want it.

The time we are going through represents a historical turning point. Two trends are sweeping through the world today: freedom, peace and democracy on one hand, and invasion, war and autocracy on the other. Both of these trends have become very clear, especially after the Russian invasion of Ukraine. We find that these two trends are present all over the world, so also in the Indo-Pacific.

In this time of globalization, Europe, Asia and the Pacific are not far away. My country is located in Europe, but developments in the Indo-Pacific are also having an impact on the Southeast European region, just as the unprovoked Russian aggression against Ukraine is having an impact on the Indo-Pacific region.

This region is receiving great attention. It is not only diverse but also one of the most dynamic and fastest growing regions in the world, very important both in terms of population size, economic strength and military capacity. This is the region of some of the largest and most populous countries on earth, such as India, China and Indonesia, which together in this region account for more than half of the world’s population. But it is also a region of sparsely populated countries such as the Pacific Islands, with their unique histories, cultures and perspectives. 60% of world GDP is generated in this part of the world, which is also home to seven of the world’s largest armies.

We are closely following the US-China competition in the Indo-Pacific on regional security, technology and global leadership. China’s perspective in Europe is diverse: as a trading partner, as an economic competitor and as a political opponent. We in Europe find it difficult to understand the reluctance of some Asian countries to openly condemn the Russian invasion of Ukraine, and the decision not to impose sanctions on Russia. Some countries have even increased cooperation with Russia since the invasion.

Despite its diversity, the Indo-Pacific region shares a common interest in maintaining peace, stability and security. This is reflected in the many initiatives and organizations that have sprung up to promote regional cooperation and integration, such as ASEAN, QUAD and the Pacific Islands Forum. In our view, the cooperation of Japan, South Korea, Singapore, India, Indonesia and other countries in the region with the United States, Europe Union, Australia and Canada is very important for world peace and security, especially for peace and security both here and beyond.

The Republic of Kosova supports peaceful developments in the Indo-Pacific region. Respect for territorial integrity, peace and security in the region are vital to world peace and prosperity. Stability in the Taiwan Strait and freedom of navigation through the South China Sea are very important to that end. Peace is regularly disturbed by missile launches from North Korea. Like our allies, we find such conduct dangerous and unacceptable.

Another serious problem is climate change. Pacific countries such as Tuvalu, Marshall Islands and Kiribati are seriously threatened by rising sea levels. It would be a great loss to world culture if the territories of these countries were to be covered with water due to our negligence in combating global warming. We therefore, wholeheartedly support world-wide efforts against clime change. And we have also joined those efforts by investing in renewable energy and beginning our transition to a green economy.

Kosova’s strategic interests are identical to those of our allies. Kosova shares the democratic values of the EU and the United States, has a similar multi-party system, and holds regular and free elections. Freedom of expression, freedom of the press and association, human rights and non-majority communities are respected in our country.

We will continue to work with our allies to combat transnational threats to peace and security in the Indo-Pacific region, and to promote mutual respect, safe movement and navigation, cooperation on climate change challenges, global health and cybersecurity. If we work together for peace and security, the region will prosper. The future of the Indo-Pacific is a free and open region, connected, prosperous, secure and resilient for generations to come.

Kosova greatly admires the achievements and the potential that South Korea, Japan Singapore and Taiwan have in the digital field. We are very interested in working with these countries, and with others, in these areas.

We have excellent relations with Japan, Australia, New Zealand, Thailand, Malaysia, Singapore and almost all of the Pacific Islands. The government I lead has reached out to the countries of the Indo-Pacific to cooperate in a number of areas. We commit to working together in the future, on the basis of mutual respect and shared values, to promote peace, stability, democracy and prosperity.

Let me conclude by saying that I believe people are good and peace loving. People, nations, do not start wars. People suffers wars. This is why I am helpful that freedom of the people and peace among the people do prevail.

Thank you very much!

Gjimnazit të Podujevës do t’i rrinte bukur emri i intelektualit dhe dëshmorit Ejup Shala!

Drini.us
-
0
Gjimnazit të Podujevës do t’i rrinte bukur emri i intelektualit dhe dëshmorit Ejup Shala!

nga Arif EJUPI

Paraardhësit e intelektualit dhe dëshmorit Ejup Shala në Konushevc të Podujevës, kanë ardhur rreth viteve 1900-1902 nga fshati Kovaçicë e Shalës së Bajgores.

Lagjia ku ata shtrihen nga të gjithë njihet si lagjia e Bajgorëve. Ruajtja me fanatizëm e këtij toponimi e tregon më së miri etnogjenezën e kësaj vëllazërie të madhe.

Kjo familje malësorësh e edukuar në odat e tipit shkollë dhe Kanunin e maleve edhe në vendbanimin e rinj do ta ruajë nderin, atdhedashurinë dhe mikpritjen.

Zgjerimi i kësaj familjeje më 1950 do t’i detyrojë Sherifin, Zenunin, Rexhepin, Hysenin dhe Shabanin të kalojnë në Prishtinë dhe Podujevë. Ndërkaq, Ramadani me gruan dhe fëmijët e tij, mbetet në Konushevc.

Ata të organizuar mirë dhe në raporte tamam vëllazërore me njëri-tjetrin, gjithçka do të orientojnë në shkollimin e fëmijëve të tyre.

Arsimimi dhe edukata e duhur prindërore do të bëjnë që djemtë e kësaj familje në momentet më kritike t’i dalin zot Kosovës.

Edhe pse ende i njomë në ballë të demonstratave të mbajtura më 27 Nëntor 1968, në Podujevë, do të jetë Hasan Shaban Shala . Ai nga regjimi i atëhershëm komunist i Titos, do të mbahet 1 muaj në burgun e Prishtinës.

Kurse i vëllai Behxhet Shaban Shala, në mars dhe prill të vitit 1981, si student i Fakultetit të Mjekësisë në Sarajevë, të Bosnjës dhe Hercegovinës, do t’i mbështesë haptas studentët e Universitetit të Kosovës, që ato ditë nëpërmjet demonstratave paqësore po kërkonin të drejta të barabarta me popujt e tjerë të ish- Jugosllavisë.

Ai për mosrespektim të diktateve të serbo-sllavëve më 25 maj 1981, do të dënohet më tri vite burgim, të cilat do t’i vuajë në burgun e Sarajevës, Foçës dhe Mostarit.

Në burgun e Mostarit së bashku me Behxhetin, dënimin e vuan edhe heroi i kombit Rexhep Malaj.

Ai nga ky burg lirohet më 23 maj të vitit 1983,e dy ditë më vonë do të lirohet edhe Behxhet Shala, shok i të njëjtit ideal me Rexhën.

Vetëm 6 muaj pas lirimit nga burgu Behxheti, dërgohet në shërbimin e detyruar ushtarak të Jugosllavisë, në Ilirska-Bistricë të Sllovenisë.

Ai do të dënohet prapë në prill të vitit 1984,së bashku me Hysen Shuradhanin e Kaçanikut. Ata me nga 12 vite burgim të rëndë me një proces të montuar politik do t’i dënojë Gjykata Ushtarake e Zagrebit.

Nënpretekstin e njëjtë dhe akuzën se ishin organizatorë dhe pjesëmarrës të demonstratave të mëdha studentore të 1 prillit të vitit1981,të mbajtura në Prishtinë, nga familja Shala, do të dënohen vëllezërit Ejup dhe Ukshin Shala, si dhe kushëriri i tyre Mehmet Shaban Shala.

Kurse, Mustafë Rexhep Shala- Taki, teknik në Shtypshkronjën “Rilindja” të Prishtinës, do të keqtrajtohet rëndë nga policia serbe.

Në radhët e para të demonstratave gjithëpopullore të vitit 1989,do të jetë edhe bashkëshortja e Behxhet Shalës, Fexhrije Bilalli Shala.

Ajo vetëm pse ishte vënë në mbrojtje të kushtetutshmërisë së Kosovës mbahet në burgun e Mitrovicës, 12 muaj e pesë ditë.

Nga biseda e drejtpërdrejtë me zonjën Shala, mësojmë që gjatë qëndrimit në këtë burg,ajo rrahet deri në gjakosje nga disa UDB-ashë, shqipfolës shërbëtor të Serbisë.

Është për indinjatë dhe zemërim fakti që sot fëmijët e këtyre UDB-ashëve, janë të sistemuar për lakmi në institucionet e shtetit të Kosovës.

Në vitin 1989, derisa Behxhet Shaban Shala, po e vuante ende dënimin në llogoret e Stara Gradishkës së Kroacisë, policia serbe ia bastis shtëpinë në Podujevë.

Me ç ‘rast i keqtrajton dhe i arreston vëllezërit e tij, Hasanin dhe Ekremin . Ata pa kurrfarë shpjegimi paraprak do të mbahen të ngujuar nga 15 ditë në burgun e Prishtinës, gjegjësisht në atë të Smrekonicës së Vushtrrisë.

Me fillimin e luftës frontale Sredoje Radojeviq i njohur me nofkën Cipiripi, dhe njëfarë Bosanaci i Madh, në dukje identik me një hipopotam, futën pa kurrfarë paralajmërimi në dyqanin “Vlora “pronë e familjes Shala.

Këta dy policë serbë të njohur edhe më herët me agresivitetin e tyre ndaj banorëve duarthatë të Llapit, e keqtrajtojnë brutalisht Ekrem Shaban Shalën.

Veç kësaj edhe ia demolojnë lokalin që kohëpaskohe shfrytëzohej edhe si vendtakim i aktivistëve të KMDLNJ-së, Nënkëshilli në Podujevë.

Në dhomat aneks të këtij lokali me në krye Atdhetarin e njohur llapjan Xheladin Rekaliu, mbaheshin edhe konsultime, se si duhet vepruar në situata emergjente karshi Serbisë okupuese.

Shtëpia e bacës Shaban ishte e hapur në çdo kohë për Xhelën dhe veprimtarë të tjerë, që me ngulm synonin shkëputjen e Kosovës nga Serbia.

Edhe pas kryerjes së burgut sistemi komunist i Jugosllavisë, burrave dhe grave të familjes Shala, do t’ua ndalojë punën në Arsim e Administratë.

Ata si të papërshtatshëm “moralo-politikisht“ do të bëjnë punë kuzhinieri, shitësi ambulator, rritësi të viçave etj, vetëm sa për të mbijetuar.

Kjo paperspektivë me mungesë të gjërave më elementare, ata do t’i përcjellë sikurse shumë familje të tjera, deri në çlirimin definitiv të Kosovës, nga shovinistët serbo–sllavë dhe bajgat e tyre.

Shaljanët në përgjithësi e kanë një të kaluar të dhimbshme. Djemtë e tyre vazhdimisht janë përndjekur dhe burgosur nga regjimet serbo-sllave.

Kësaj radhe lexuesin do ta njohim në pika të shkurta me jetën dhe veprën e Ejup Halim Shalës, mësimdhënës dhe drejtor i Gjimnazit “Aleksandër Xhuvani “në Podujevë, vrarë më 5 maj 1999, nga policë e grupe paramilitare të Serbisë .

Ejup Shala lindi më 19 prill 1951 në Konushevc të Llapit. Ai është fëmija i tretë nga gjithsej tetë fëmijët e Halimit dhe Hasimes.

Ejupi, katër klasat e para të fillores i përfundoi në shkollën e fshatit Sibovc i Epërm, paralele e ndarë e asaj “Ganimete Tërbeshi“ të Gllamnikut. Mësues i tij ishte Shefki Bahtir Duriqi nga Obrança e Podujevës.

Kurse, klasën e -V-,-VI-,-VII-dhe-VIII-, me shtim lëndësh dhe me 5-6,arsimtarë të rinj, të cilët në mungesë kuadri i jepnin nga dy-tri lëndë mësimore e kreu në Lluzhan.(fshat i regjionit të Llapit)

Meqenëse i takonte grupit më të mirë të nxënësve regjistrohet në gjimnazin “8 Nëntori “të Podujevës.

Edhe pse Ejupi me plot dëshirë dhe entuziazëm do t’i nisë mësimet në këtë gjimnaz, papritur do të hasë në një problem të pazakontë.

Përkundër, asaj që ai kishte nota shumë të mira, vitin e parë do t’ia humbë njëfarë Mile Paunoviq,i cili e jepte lëndën e Artit muzikor(Muzička umetnost).

Në mungesë kuadri kjo lëndë zhvillohej në gjuhën serbe. Paunoviq ishte një skile dhe nga brenda vlonte nga urrejtja ndaj shqiptarëve. Ai këtë akt të ultë e bënë duke qenë i sigurt që Ejupi, do ta braktisë shkollimin.

Me veprimin e tij do të habiten të gjithë, ngaqë Ejupi në të gjitha lëndët e tjera kishte 4-she dhe 5-sha.

Kuptohet që ky rast do ta rëndojë Ejupin shpirtërisht, sepse klasa e tij si gjeneratë e gjashtë e gjimnazit “8 Nëntori “të Podujevës, kishte nxënës të sjellshëm dhe të dalluar, si në mësime ashtu edhe në sport.

Ai shok klase e kishte edhe prof.dr.Fatmir Sejdiun, mësimdhënës shumëvjeçar i Historisë së shtetit dhe së drejtës në Fakultetin Juridik të Prishtinës, dhe ish-President i vendit tonë gjatë viteve 2006- 2010 .

Zejnullah Zejnullahu–Zena, një shok tjetër klase i Ejup Shalës, sot 72 vjeç e kujton atë periudhë të erret, kur horri Mile Paunoviq, të gjithë ata që nuk e njihnin gjuhën serbe i fyente me fjalët më të rënda.

Mirëpo, Ejupi një djalë i shkathët e plot gjallëri s’do të dorëzohet. Ai do të punojë sistematikisht dhe do të diplomohet në këtë gjimnaz me nota të larta.

Edhe pse posedonte njohuri të përgjithshme rasti me Pauno-viçin, ishte një motiv dhe nxitje ma tepër që Ejup Shala, të studioj në Fakultetin Filozofik të Prishtinës, drejtimi: Gjuhë shqipe dhe letërsi.

Ai më 1978 diplomohet në këtë Fakultet me notë të përgjithshme mbi 8 (tetë). Pastaj, 5-6 muaj punon së bashku me të vëllain Ukshinin, në shkollën 8 -vjeçare “Boro e Ramizi” tani “ Kongresi i Manastirit“ në fshatin Gllamnik të Podujevës.

Në vjeshtën e vitit 1979 krijon marrëdhënie të rregullt pune në gjimnazin “8 Nëntori” të Podujevës.

Ish-nxënësit e tij Hamdi Jaha dhe Florin Llugaliu, sot inxhinierë të ndërtimtarisë, përkatësisht të elektronikës e vlerësojnë lartë punën edukativo-arsimore të Ejup Shalës.

Ata thonë “profesor Ejupi, na këshillonte vazhdimisht për punë ekipore dhe mosnënshtrim, në asnjë mënyrë përpara shovinistëve serbë.”

Veprimtaria e Ejupit përcillej nga UDB-a, jugosllave çdo hap. Megjithatë, ai nuk zmbrapsej por vazhdonte aktivitetin kombëtar pa iu trembur syri.

Më 28 prill të vitit 1981 në orët e hershme të mëngjesit UDB-a, jugosllave dhe zagarët e saj, që ishin jo të paktë, e rrethojnë shtëpinë e Ejupit, në fshatin Konushevc dhe e arrestojnë atë, së bashku me vëllezërit e tij, Ukshinin dhe Enverin.

Ukshini dhe Enveri në mungesë provash do të lirohen nga burgu si të pafajshëm . Ndërkaq, Ejupi, i akuzuar sipas nenit 133,të LPJ-së, do të dënohet me 4-vjet burgim të rëndë.

Ai burgun do ta vuajë në Mitrovicë, Zenicë dhe Sarajevë të Bosnjës dhe Hercegovinës. Pas lirimit nga burgu Ejup Shala, do të angazhohet në LDK-së, dega në Podujevë.

Në këtë subjekt politik që për kohën ishte Lëvizje Mbarëpopullore, Ejupi do ta kryejë funksionin e kryetarit për Kulturë, Rini dhe Sport. Ai katër-pesë mandate do të jetë edhe anëtar i Kryesisë së LDK-së, dega në Podujevë.

Ejup Shala gjatë periudhës së okupimit ishte njëri nga organizatorët e përvjetorit të 25-të, të demonstratave studentore të vitit 1968.

Ky simpozium i mbajtur në nëntor të vitit 1993,në amfiteatrin e shkollës fillore “Naim Frashëri” të Podujevës, do të kujtohet gjatë.

Mbi këto ngjarje që sollën hapjen e Universitetit të Kosovës dhe zyrtarizmin e simboleve tona kombëtare, patën referuar bartësit e tyre, Xheladin Rekaliu, Selatin Novosella, Ilaz Pireva, Hakif Sheholli etj.

Ejupi po ashtu ka ndihmuar edhe në organizimin e tryezave të ndryshme me temë nga historia e lavdishme e popullit tonë.

Rreshtat me stilolaps janë shkruar në mars të vitit 1993, me rastin e shënimit të katër vjetorit të rënies së dëshmorit Mehmet Maliq Ejupi.

Mehmeti, vritet më 27 mars 1989,nga policia gjakatare e Serbisë. Ai edhe mijëra llapjanë të tjerë atë të hëne kritike, po protestonin fuqishëm në qytetin e Podujevës, kundër suprimimit të Autonomisë së Kosovës.

Këta rreshta të shkruar nga dora magjike e profesorit Ejup Shala, sot me shumë mall e respekt ruhen nga autori i këtij shkrimi Arif Ejupi.

Ai gjatë gjithë jetës do të ndihet krenar që pati rastin të bashkëpunoj me eruditin dhe trimin e pakrahasueshëm, Ejup Halim Shala.

Ejup Shala krahas veprimtarisë atdhetare edhe në kohë okupimi nga Serbia, do ta bëjë punën e mësimdhënësit të Gjuhës Shqipe, në gjimnazin “Aleksandër Xhuvani “ të Podujevës.

Mësimi zhvillohet në kushte jashtëzakonisht të rënda. Ai mbahet në shtëpi private dhe baraka të ndërtuara me pllaka tallashi.

Në vitin 1996 me votën unanime të mësimdhënësve dhe aprovimin e Departamentit të Arsimit, Shkencës dhe Kulturës së komunës së Podujevës, z. Ejup Shala, emërohet Drejtor i përgjithshëm i këtij gjimnazi.

Ai deri në vdekje do të mundohet që të japë gjithçka nga vetja, vetëm e vetëm që ky gjimnaz të zhvillohet, e të mos bije nën gërshërët e Pauno-viçve, që në kohën kur ai ishte nxënës ishin munduar me ia nxirë jetën dhe me lënë sharrëxhi apo çoban.

Me ardhjen e bandave kriminale nga Serbia, popullata e Llapit, kishte filluar të largohej nga shtëpitë e veta, sidomos ajo e fshatrave që gjendej përreth rrugës Podujevë-Prishtinë.

Ejup Shala edhe pse e njihte më mirë se shumëkush barbarizmin mesjetar të ardhacakëve serbë, nuk kishte lëvizur dot nga shtëpia e tij. Ai kishte vendosur ta mbroj pragun e shtëpisë qoftë edhe me kokë.

Vendosmërinë e tij për të vdekur në mbrojtje të tokës dardane e shpreh edhe nëpërmjet këtyre vargjeve:

Nëse nuk vdes
Ku do të mbes
Nëse jetoj
Ku do të vdes.

Armiku duke parë që po i vije fundi në fillim të majit të vitit 1999, me tërë arsenalin që kishte në dispozicion i garanton fshatrat e Llapit.

Me gjithë sulmet e pandërprera profesor Ejup Shala, do të rezistojë në Kullën e tij prej guri.

Qerpikun pa e lëvizur. Gishtin pa e dridhur. Shpinën pa ia kthyer Atdheut.

Më 5 Maj 1999 forcat serbe të përforcuara me ushtarë, policë e paramilitarë e rrethojnë shtëpinë e tij, në Konushevc të Podujevës, dhe e vrasin Ejupin.

Kumtin mbi vrasjen e tij do ta japë Radio ”Kosova e Lirë“ Ky lajm i rëndë në Llap e më gjerë pritet me dhembje e lot.

Ejupi si çdoherë i çiltër dhe i gatshëm për të ndihmuar secilin respektohej nga farefisi, nxënësit, kolegët dhe miqtë.

Edhe pse në të katër anët dëgjoheshin krismat e armëve dhe kundërmonte erë baroti dhe gjaku, profesor Ejup Shala, ia del të mbaj Ditar lufte, mbi zhvillimet në Llap.

Familja e Ejupit në shtëpinë e bërë shoshë nga plumbat e armikut do t’i gjejë të shpërndara nën një llamarinë disa fletë me shënime dhe vjersha të shkruara nga ai.

Profesor, Ejup Shala kishte nis të shkruaj shumë herët, mirëpo regjimi komunist nuk e kishte lejuar të botoj as edhe një varg të vetëm, ngase poezitë e tij, ishin thirrje për ndërgjegjësim dhe rritje të vetëdijes kombëtare.

Krijimtaria letrare e profesorit, Shala do ta shohë dritën e botimit vetëm pas Pavarësisë së Kosovës.

Në vitin 2012 Qendra e Kulturës e Podujevës, do ta botojë librin e tij me 110 poezi, me titull mjaft domethënës “ERDHA”

Shala, ishte i bindur që liria e Kosovës, do të vijë patjetër. Optimizmin e tij e shpreh edhe në këta rreshta:

Hë moj Vlorë
E tallëseve
E valëve
E bujës e rrëmujës
Ngrite me lart vetë më dorë
Flamurin e Krujës !

Kjo përmbledhje vargjesh me vlera dhe rënia në mbrojtje të Atdheut e bëjnë Ejup Shalën, pjesë të Historisë dhe Kulturës sonë.

Qoftë i përjetshëm kujtimi për profesorin Ejup dhe të gjitha ata që u flijuan për lirinë e Kosovës!

Emri i Heroit Hasan Prishtina, nuk bën të hiqet nga Universiteti!

Drini.us
-
0
Emri i Heroit Hasan Prishtina, nuk bën të hiqet nga Universiteti!
Zeqir Bekolli, Prishtinë
____
Shoqata për Kthimin e Shqiptarëve të Shpërngulur nga Trojet e Veta dhe OJQ “Hasan Prishtina” bëjnë thirrje publike
***
Hasan Prishtina është njëra ndër figurat më emblematike të historisë sonë. Puna dhe veprimtaria e tij atdhetare për bashkimin e trojeve shqiptare ishte dhe mbetet njëra ndër platformat më kombëtare për të cilën u flijua ai dhe shumë gjenerata. Intelektuali i kohës, politologu dhe atdhetari Hasan Prishtina, për interesin kombëtar ka shkrier terë pasurinë e tij. Ai ishte pjesëmarrës në secilin aktivitet kombëtar, që qonte në drejtim të çlirimit të tokave shqiptare, por edhe në Pavarësimin e Shqipërisë.
Në shenjë nderimi ,sot, me emrin e tij janë stolisur shumë instituciove shkollore, në mesin e tyre edhe Universiteti “Hasan Prishtina”, në Prishtinë. Mirëpo, kohëve të fundit, siç po shihet në media, janë disa përpjekje qëllimkqia për ta hequr emrin e Hasan Prishtinës nga Universiteti publik. Ky veprim i ulët po konsiderohet si antikombëtar dhe atak mbi intelektualin dhe patriotin Hasan Prishtina. Mbi këtë bazë, Shoqata për Kthimin e Shqiptarëve të Shpërngulur nga Trojet e Tyre dhe OJQ “Hasan Prishtina”, ngrehin zërin e protestës ndaj këtij synimi skandaloz dhe kërkojnë nga intelektualët e rinia studentore të pengojnë këtë tendencë të ulët, që atakon njërën prej figurave qendrore të popullit dhe të historinë sonë.
Me këtë rast, kërkojmë nga të gjithë shqiptarët brenda dhe jashtë vendit, që me komentët e tyre në rrjetin social, t’i bashkohen thirrjes sonë për të penguar heqjen e emrit të kolosit tonë, Hasan Prishtina nga Universiteti ynë.

Kush është viktima e kush është agresori …? Mendime të historianit të njohur Jusuf Buxhovi dhe të publicistit Milazim Krasniqi

Drini.us
-
0
Kush është viktima e kush është agresori …? Mendime të historianit të njohur Jusuf Buxhovi dhe të publicistit Milazim Krasniqi

Rubikon me Adriatik Kelmendin – Ku jemi? – Jusuf Buxhovi, Milazim Krasniqi – 02.05.2023 -Klan Kosova – YouTube

7 udhëtimet e reporterit Reuben Henry Markham nëpër Shqipëri rrëfyer në gazetën amerikane më 1931

Drini.us
-
0
7 udhëtimet e reporterit Reuben Henry Markham nëpër Shqipëri rrëfyer në gazetën amerikane më 1931

Nga Aurenc Bebja (Francë)

— Pjesa e dytë : “Shkodra dhe lumi që “ngacmon” të gjithë zonën. Quhet Drin, por mendoj se duhet të quhet Drin Pasha, pasi u ngjan pushtuesve të egër…”

“The Christian Science Monitor” ka botuar, të premten e 20 shkurtit 1931, në ballinë, rrëfimin e dytë të reporterit amerikan Reuben Henry Markham rreth 7 udhëtimeve që ai ka realizuar asokohe nëpër Shqipëri, të cilin, Aurenc Bebja, nëpërmjet blogut të tij “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar : 

Drini, i padisiplinuari i Shqipërisë, duhet të kontrollohet në regjimin modern të rendit dhe ligjit

Burimi : The Christian Science Monitor, e premte, 20 shkurt 1931, ballinë

Burimi : The Christian Science Monitor, e premte, 20 shkurt 1931, ballinë 

Kullat e rrënuara të bëhen shtëpi

Fiset e kullave do të kenë shkolla, rrugë dhe gjykata  

Nga R. H. MARKHAM

Korrespondenti i stafit të The Christian Science Monitor  

Shkodër, Shqipëri — Shkodra, ose siç quhet zakonisht në botën perëndimore Scutari, ka qenë prej kohësh një qytet sovran, megjithëse tani është rrëzuar, ose të paktën reduktuar në gradën e një princeshe modeste. 

Ajo ndodhet në skajin veriperëndimor të Shqipërisë në skajin e poshtëm të një liqeni që mban të njëjtin emër. Liqeni dhe qyteti bashkëjetojnë me vështirësi, sepse është një trup ujor me temperament, edhe nëse nuk është plotësisht përgjegjës për dëmet që shkakton. 

Këtu është një lumë që “ngacmon” gjithë rrethin. Quhet Drin, por mendoj se duhet të quhet Drin Pasha, pasi u ngjan pushtuesve të egër të vjetër, të cilët vendosën fortesa në të gjitha këto kodra dhe për shekuj me radhë morën haraç nga tokat përreth. 

Drini, i cili përshkon gjithë Shqipërinë, është i egër dhe i furishëm në pjesën më të madhe të rrjedhës së tij dhe ka një mënyrë të çuditshme dhe të pakëndshme për të dalë në det. Deri para një gjysmë shekulli më parë, ai thjesht përshëndeti kalimthi qytetin e Shkodrës, dërgoi përshëndetje për liqenin afër, u kthye në jug dhe derdhej i qetë në Adriatik përmes një duzinë degësh (grykësh), të cilat nuk i shkaktuan askujt dëm. Por gjatë një pranvere jashtëzakonisht të lagësht, ai doli nga shtrati dhe nxitoi në lumin e shkurtër të Bunës që mbart ujërat e liqenit të Shkodrës. 

Grumbullon tonelata zhavorri 

Dhe ky rezultoi të ishte një nga pushtimet më shkatërruese që ka pësuar ndonjëherë kjo luginë, e mësuar prej kohësh të shkelej nga këmbët e pushtuesve. Sepse kanali i vogël modest i Bunës nuk ishte aq i madh dhe as i thellë sa duhet për Drinin e egër të vjetër. 

Duke mbledhur tonelata zhavorri dhe rërë në rrugën e tij nëpër më shumë se 100 milje male, ai i derdhi të gjitha në shtratin e tij të ri, duke e mbushur atë shpejt, në mënyrë që ujërat të mos arrinin në det. 

Megjithatë Drinit plak nuk i interesonte asgjë për këtë; asgjë nuk mund ta ndalonte atë. Nëse do të ishte në gjendje ta drejtonte tufën e tij të shkumëzuar e të leshtë nëpër malet më të padepërtueshme të Ballkanit, me siguri do t’u gjente një shtëpi (stan) në fund dhe meqenëse nuk mund t’i fuste në liqen. 

Por atje nuk ka vend për to; liqeni është plot pa to. Rrjedhimisht në stinë të caktuara bëhet pothuajse një det; ai shtrihet në të gjitha brigjet e saj, mbulon pemët në breg, dërgon qindra fshatarë në male, pret tregjet në rrugët e Shkodrës dhe madje pushton gjysmë duzine qytetesh jugosllave, si çdo pasha tjetër pushtues, duke bërë një çështje ndërkombëtare për këtë. 

Kështu Drini i vullnetshëm i shqetëson mjaft diplomatët dhe kur ata e qortojnë, ai përgjigjet se fillon në Jugosllavi dhe ka të drejtë të mbarojë aty nëse do, duke pretenduar se në pasaportë ka vetëm një vizë tranziti shqiptare. 

Megjithatë, kjo është konsideruar si një përgjigje shumë e pakënaqshme dhe do të merren masa për të kulluar Bunën dhe për të mbajtur brenda kufijve rrjedhën e padisiplinuar. Duhet të mësojë se ligji dhe rendi sundon në Shqipërinë e re. 

Këtë e ka mësuar vetë Shkodra. Për shekuj ishte një zonë e vogël autonome dhe shërbeu si kështjella e shumë zotërve të fuqishëm. Është e njohur në mbarë Ballkanin. Zotërit e saj dominonin dikur pjesë të Malit të Zi, të gjithë Shqipërinë veriore dhe pjesën më të madhe të Maqedonisë. Ata shkëmbenin me Kostandinopojën, Venedikun dhe Vjenën. 

Përzierje e shumë racave 

Shkodra ka shumë ngjyra, një qytetërim të caktuar, një farë begatie. Të gjitha gjuhët fliten në të, të gjitha monedhat kalojnë këtu. Në të përzihen shumë raca. Qytetarët e saj udhëtojnë shumë larg, kthehen dhe enden përsëri. Në dyqane shiten mallra të huaja. 

Disa nga shkollat e saj janë të shkëlqyera dhe sigurisht që ka qenë një qendër jetike e kulturës shqiptare. Por ajo ka qenë viktimë e kapriçove dhe çrregullimeve. Liqeni mbi të cilin është ulur është i padisiplinuar, lumi që vërshon pranë saj është shkatërrues; kështjellat shkëlqejnë nga të gjitha majat rreth saj, malet madhështore që e rrethojnë kanë qenë foletë e Robin Hoods-ve më të guximshëm të Evropës. Dhe gratë në të, madje edhe të krishterët, përzihen me ndrojtje me fytyra të mbuluara ose të shmangura. 

Shqipëria e re nuk mund të ndërtohej në krahët e këtyre maleve të egra, në hijen e despotëve. Shkodra është e rrethuar si Orienti dhe e kërrusur nën një të shkuar të rrëmujshme. Është një qytezë e pashallarëve me mjekër të thinjur. 

Por tani Shqipëria është e re dhe virile, me fytyrë të pambuluar dhe shpatulla të ngritura. Pra, ka një mbret të ri, ka ndërtuar një kryeqytet të ri në fusha të hapura dhe shikon nga perëndimi. Burrat e fisit të Shkodrës do të fitojnë rrugë, shkolla, gjykata dhe rend, lumenjtë do të kthehen në shtëpi dhe rinia do të flakë peshën e përkuljes së epokave kaotike skllavëruese.

Pjesa e parë : “Arritjet e Shqipërisë nuk duhet të krahasohen me Zvicrën apo Holandën, të cilat kanë qenë të lira për shekuj, por me atë që ajo vetë ishte dje dhe pardje”

* Aurenc Bebja, Francë. Blogu © Dars (Klos), Mat – Albania), https://www.darsiani.com/la-gazette/7-udhetimet-e-reporterit-reuben-henry-markham-neper-shqiperi-rrefyer-ne-gazeten-amerikane-me-1931-pjesa-e-dyte-shkodra-dhe-lumi-qe-ngacmon-te-gjithe-zonen-quhet-drin-por-mendoj-se-duhet-te-quhet-drin-pasha-pasi-u-ngjan-pushtuesve-te-eger/.

1...1,0621,0631,064...1,747Faqja 1,063 nga 1,747