Serbët po na mashtrojnë , siç na kanë mashtruar!
1907 / Studimi i Dr. Franz Baron Nopcsa (Franc Nopçës) mbi vrasjet në Shqipërinë e Veriut
Franc Nopça (1877 – 1933) me kostumin e luftëtarit shqiptar, rreth vitit 1913 – Burimi : Carl Pietzner – Metapolisz Images

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 25 Qershor 2022

Revista “Union géographique du Nord de la France” ka botuar në buletinin e saj studimin e Dr. Franz Baron Nopcsa (Franc Nopçës) mbi vrasjet në Shqipërinë e Veriut botuar më 1907 në buletinin e Shoqërisë Gjeografike të Vjenës, të cilin, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :
Vrasjet në Shqipërinë e Veriut
Burimi : gallica.bnf.fr / Bibliothèque nationale de France
Kjo është një statistikë shumë kurioze e publikuar nga Dr. Franz Baron Nopcsa në Buletinin e Shoqërisë Gjeografike të Vjenës (1) – [(1) 1907. Vol. 5o. Nr 8, f. 429].
Është e sigurt që Shqipëria e Veriut nuk është një vend me siguri ideale dhe atje vrasjet janë tmerrësisht të shpeshta; një nga autorët më seriozë, Dr. Hassert, vlerësoi numrin në 25 deri në 75% të vdekjeve në popullsinë mashkullore. Dr. Nopcsa është i prirur të rehabilitojë shqiptarët duke reduktuar këto shifra. Ai u përpoq të krijonte punën e tij duke shqyrtuar me kujdes regjistrat e famullive (kishave). Por ai duhet të pranojë se rezultatet e tij janë vetëm të përafërta, sepse regjistrat janë mbajtur jashtëzakonisht keq dhe pastorët (priftërinjtë) ndonjëherë harrojnë, për vite të tëra, të bëjnë ndonjë regjistrim në to. Kjo është një nga hijeshitë e statistikave: ato mund të fillojnë pa pushim, duke arritur çdo herë në një përfundim të ri.
Sipas autorit tonë, numri i vrasjeve do të ishte i parëndësishëm (tepër i ulët); nuk do të kalonte mesatarisht 19 % të numrit të përgjithshëm të vdekjeve në popullsinë mashkullore katolike, duke përfshirë sigurisht fëmijët.
Në famullinë e Toplanës, me 420 banorë, nga 26 vdekje burrash të shënuara nga viti 1894 deri në vitin 1904, 11 kanë ndodhur për vrasje, ose 42,3 %, shifër e respektueshme. Për më tepër, në vend ekziston një shprehje plotësisht qetësuese “të vritesh si në Toplanë”.

Burimi : gallica.bnf.fr / Bibliothèque nationale de France
Në famullinë e Spaçit, nga 25 vdekje, nga viti 1901 deri në vitin 1905, ka deri në 17 vdekje natyrore.
Në shumicën e famullive, përqindja e vrasjeve luhatet midis 20 dhe 25 për qind të vdekjeve, një shifër vërtet e parëndësishme.
Të tjerat janë edhe më të lumtura. Ndër këto mund të citojmë Shllakun ku statisticieni ia doli, duke marrë një periudhë 15-vjeçare, të ulte përqindjen e vrasjeve në 16 %, megjithëse, në vitin 1898, kur kishte vetëm 9 vdekje natyrore, një fyerje e shqiptuar të dielën e Pashkëve, para derës së kishës, shkaktoi pothuajse menjëherë 12 kufoma.
Në Blinisht, ku proporcioni i vrasjeve është 13 %, vërejmë se në vitin 1891 një individ u dënua me vdekje nga fshati dhe u pushkatua nga të gjithë banorët.
Nga të gjitha famullitë, zakonet tek e cila janë më të buta është Qafa e Malit, ku në pesë vjet, nga 18 vdekje, pati vetëm një vrasje. Imagjinoj që njerëzit e këtij fshati duhet të duken frikacakë, të mjerë për ata të Toplanës apo Nerfandinas, të cilët mund të mburren me një proporcion prej më shumë se 28 %.
Në këto vrasje duhet të dallojmë dy kategori: vrasjet parësore: ato që kanë si motiv vjedhjen, urrejtjen, zënkat dhe vrasjet dytësore, të shkaktuara nga hakmarrja apo provokimi.
Ky dallim është shumë interesant; fatkeqësia është se nuk mund të themi se sa krime bëjnë pjesë në secilën kategori, por mund të mendojmë se të paktën gjysma i përkasin të dytës, sepse hakmarrja është e detyrueshme dhe shpesh është mjeti i vetëm për të vënë drejtësi. Ky element duhet të merret parasysh për të vlerësuar karakterin shqiptar, sepse një shqiptar që vret kundërshtarin për hakmarrje është shumë më pak kriminel se një evropian i qytetëruar që sfidon armikun e tij në një duel, për kënaqësi të tij, ndërsa ai ka në dispozicion një mori mjetesh ligjore (të paktën ky është mendimi i baron Nopçës). Për më tepër, hakmarrja, dueli dhe harakiri janë vetëm variacione të të njëjtës temë.

Burimi : gallica.bnf.fr / Bibliothèque nationale de France
Duhet theksuar, për nder të shqiptarëve, se vrasja e një gruaje është si të thuash e panjohur mes tyre. Është e vërtetë se kur burri e kap gruan në flagrancë (tradhti), ndonjëherë ndodh që një plumb i vetëm të shpojë çiftin fajtor.
Është e lehtë të shpjegohet shpeshtësia e vrasjeve në një vend ku të gjithë ecin të armatosur, dhe ku të gjithë janë krenarë, të prekshëm dhe lehtësisht të acaruar. Vrasja për vjedhje është e rrallë. Krimet e tjera shkaktohen nga injoranca. Kështu i pohoi autorit një burrë nga Bugjoni se më mirë të vdiste nga një armë zjarri sesa të vdiste, i moshuar dhe i sëmurë “në dyshek”. Është absolutisht e nevojshme të lavdërohet ky filozof që ka zgjuarsinë të preferojë pikërisht atë lloj vdekjeje që me shumë gjasa do të jetë e tija; në të vërtetë, sido që të jenë përfundimet e statistikave të zotit Nopcsa, nëse marrim parasysh, në shifrën e vdekjeve, individët që vdesin në fëmijëri apo adoleshencë, ata që i nënshtrohen një sëmundjeje dhe ata që humbin aksidentalisht, na shtyn të themi se me pak fjalë, çdo burrë i rritur, i shëndetshëm dhe i fortë, është absolutisht i sigurt se do të vritet dhe se nuk ka asnjë në një mijë që vdes paqësisht, nga pleqëria “në dyshekun e tij prej kashte”, sidomos duke pasur parasysh se statistika ka të bëjë vetëm me katolikët, me njerëzit që shkojnë në kishë dhe janë të njohur për pastorin e tyre, pra për pjesën më të qetë të popullsisë, gjë që është e mirë për pjesën tjetër.
___
* Nga Aurenc Bebja, Francë. Blogu © Dars (Klos), Mat – Albania), https://www.darsiani.com/la-gazette/1907-studimi-i-dr-franz-baron-nopcsa-franc-nopces-mbi-vrasjet-ne-shqiperine-e-veriut/.
Në vend se ti ruanim vetëm xhamitë e ndërtuara para luftës, e ndërtuam një numër të madh të xhamive me sponzorizimin e Serbisë



Zgjedhja e Dritan Abazoviçit kryeminister i Malit tè Zi ngjalli reagime dhe habi në realitetin ballkanik…


Një Yll më shumë
Shqipëtarët dhe veçmas Shqipëtarët e Luginës të largohen nga influenca turke

Gjergj – Skender Jashari
Arsyeja është e thjeshtë, Shqipëtarët( e veçmas Shqipëtarët e Luginës) sa herë që ranë nën influencën turke-osmane, pansllavistët përfituan territorialisht.
Ardhja e Perandorisë Osmane në Gadishullin Ilirik, në Betejën e Maricës, të shtator 1371, në të cilën pësuan disfatë të krishterët e ballkanit, që në këtë rast dy princërit serb u bënë vasal të osmanëve. E njejta situatë ndodhet edhe në Betejën e Kosovës, të 1389, falë princit serb i cili tradhëtoi të koalicionin e krishterë të gadishullit Ilirik, fituan osmanët.
Perandoria Osmane, filloi përdhuni islamizimin e Shqipëtarëve, pas dështimit të Kryengritjes së krishterëve( gjegjësisht Shqipëtarëve), të vitit 1689, ku veçmas Shqipëtarët e Nishit-Prishtinës-Shkupit dhe Nishit-Shkupit, pësuan tmerrësisht më keq, pasiqë nëpër kanalin Morava-Vardar, kaluan ushtritë austriake dhe kryengritësit Shqipëtar. Nga njëra anë me dështimin e kryengritjes, Perandoria Osmane filloi gjenocidin sërish kundër Shqipëtarëve për islamizim, ndërsa në anën tjetër Kisha katolike në Mërqi, kërkonte ruajtjen e fesë katolike. Pasuan spastrimet etnike, derisa Shqipëtarët ngriteshim në kryengritje vazhdimisht, 1830, 1847 etj. Dekretet e Sulltanëve Osman, për osmanizimin e Shqipëtarëve, si ai i vitit 1836, 1856 etj, filluan tashmë tjetërsimin kombëtar( ndalimin e gjuhës shqipe në vende publike, ndalimin e shkollës shqipe, derisa shkolla serbe u lejuan!), pas tjetërsimit fetar të shekullit të kaluar. Nëpër ultësirat e vendbanimeve Shqipëtare, deri në një masë, varësisht nga burimet historike, Shqipëtarët ishin islamizuar. Islamizimi i tyre ishte bërë nën siluetën islam që nënkuptonte edhe ndryshimin e identitetit kombëtar, pra bërjes turk-në fjalorin e stërgjyshërve tonë, thuhet “ ai është bërë turk”- në rastin kur një shqipëtar është bërë musliman.
Ambasadori rus në Sofje, më 1815, kishte vërejtur islamizimin e mjaftueshëm të popullatës së gadishullit Ilirik-Ballkanit, sa që sugjeroi përdorimin e hoxhallarëve të rekrutuar nga Rusia, për qëllim të parapërgatitjes së shtrirjes së pushtimit sllavo-rus, praktikë kjo e përvetësuar edhe nga Serbia dhe Greqia. Derisa këtë praktikë e shohim që edhe sot aplikohet në masë të shtuar në Trojet tona, njihen disa dhjetëra hoxhallarë salafist-vehabist, që janë paguar dhe ndikuar nga Serbia etj.
Derisa atë që s’mund ta bënte Perandoria Osmane, në turqizimin( islamizimin) dhe osmanizimin e Shqipëtarëve, e bënë pansllavistët me anë të luftës. Veçmas kalvari i Shqipëtarëve në vitet 1877-1878, në Qarkun e Toplicës,( rrethet: Jabllanicës, Kosanicës, Prokuplës), Qarkun e Nishit( Vllasotincës, leskocit, Nishit), Qarkut të Vranjës( Masuricës, Polanicës, Pçinjës, Pirotit, Vranjës), por kishte edhe Shqipëtar në Qupri, Paraqin, Krushec, Aleksinc, Kralevë, Beograd, Uzhicë etj. Numri i popullatës ishte i ndryshëm varësisht burimeve, mirëpo historiani amerikan Justin McCarthy flet për 131.000 musliman( nënkupto Shqipëtar) në Sanxhakun e Nishit në vitet 1876, derisa në vitin 1882 kishin mbetur 12.000 të tillë. Tragjedia filloi në dhjetor 1877, kundër shqipëtarëve duke i etiketuar të tillët si turq( derisa kujto që ne Shqipëtarët shumica absolute e quanim veten turq!- turq i quanin edhe Serbia që të përligjte luftën dhe gjenocidin kundër Shqipëtarëve).
Serbia në vazhdimësi pastaj aplikoi mënyra e metoda për turqizimin, islamizimin, boshnjakëzimin, maqedonizimin, kroatizimin, goranizimin dhe egjiptianizimin e fund edhe shpërnguljen e Shqipëtarëve.
Reforma agrare nuk ishin shpikje të Serbisë, por ato u aplikuan kundër Shqipëtarëve së pari nga Perandoria Osmane, e njohur si Tanzimat në vitet 1839 dhe 1876. Derisa Serbia, Mali i zi, përvetësonin praktikat osmane, nga Naçertania; pastaj më 2 mars 1865 nxjorri Ligjin për kolonizimin e të huajve; pasuar pastaj me ligjin e 3 janar 1880, të titulluar Ligji për viset e reja të kolonizuara; Mali i zi nxorri “Ligjin mbi kolonizimin e viseve të posaçliruara” më 27 shkurt 1914; Dekretligjin mbi kolonizimin e viseve të reja jugore i vitit 1920, i aprovuar më 1922 si Ligji mbi kolonizimin e viseve të reja; Dispozitat paraprake për përgatitjen e reformës agrare në Mbretërinë e re të SKS-së, të 25.02.1919 dhe Urdhëresa e Këshillit Ministror të Mbretërisë së SKS-së të 10.09.1919, për aplikimin e pjesërishëm të Dispozitave paraprake për përgatitjen e reformës agrare( edhe pse Mbretëria e SKS-së ishte nënshkruese e Traktatit të Sen Zhermenit, për respektimin e të drejtave të pakicave kombëtare), e që gjatë kësaj kohe Serbia boshnjakëzonte Shqipëtarët, vlet të shikohet edhe deklarimi i kreut të Bashkësisë Islame të Bosnjës Reis Ul-Ulema Çausheviqi, në nëntor 1918, thekson që në rrethinën e Prishtinës ishin vrarë 5.000 veta! Pasuar nga Vasa Çubrilloviqi, “Problemi i pakicave në Jugosllavinë e re” 3 nëntor 1944; Dekreti jugosllav dhe “ligji për revizionin e ndarjes së tokave kolonëve dhe të interesuarve të tjerë agrarë në Maqedoni dhe në Kosovë e Metohi” të 5 nëntor 1945; Direktiva e Politbyros së KQ PKJ, të 1 prill 1945, për kthyerjen e kolonëve në Kosovë; Këshilli Agrar në mbledhjen e 16.10.1945 për kthim kolonësh. Pas Luftës së II Botërore: Ligji mbi revidimin e ndarjes së tokës kolonistëve dhe të interesuarëve argrarë në Maqedoni dhe në Krahinën e Kosovës e Metohisë; Ligji mbi reformën agrare dhe kolonizimin; Ligji mbi ndarjen e tokave të braktisura të kolonistëve në KAKM; Ligji mbi reformën agrare dhe kolonizimin e brendshëm; Ligji mbi sekuestrimin e profilit të luftës të arritur gjatë kohës së okupimit të armikut; Ligji mbi kalimin në pronësi të shtetit të pasurisë së armiqëve dhe sekuestrimin e pasurisë së personave të arratisur; Ligji mbi konfiskimin e pasurisë dhe ekzekutimin e konfiskimit; Ligji mbi vërtetimin dhe ndyrhsimet e plotësimit të Ligjit mbi konfiskimin dhe ekzekutimin e konfiskimit; Ligji themelor mbi veprimin me posedimet pyjore të eksproprijuarar dhe të konfiskuara; Ligji mbi veprat penale kundër popullit dhe shtetit; Ligji mbi nacionalizimin e ndërmarrjeve ekonomike dhe private; Ligji mbi nacionalizimin e ndërtesave të dhëna me qera dhe të tokës ndërtimore; Ligji themelor mbi eksproprijimin; Dekretligji mbi arondacionin e tokës ekonomike-bujqësore; Ligji mbi fondin e tokave bujqësore të pasurisë së përgjithshme popullore dhe ndarjen e tokave organizatave bujqësore; Libri i Kaltër, më 1977; Ligji për sigurimin e banesave për nevoja të kuadrit dhe kthyerjen e personave të shpërngulur nga Kosova në periudhën 1989 deri 1993; 6 gusht 1992, Programi për formimin e fondit për zhvillimin e Serbisë; Ligji për Organizimin territorial të Serbisë; etj etj. Në të gjitha këto Shqipëtarët në mënyrë eksplicite apo edhe implicite quheshim turq, shpërnguleshim me dhunë dhe metoda tjera për në Turqi, parashihej asimilimi etj.
Madje edhe gjatë periudhës kur Shqipëtarët ishim në kryengritje të përgjithshme antiosmane, në vitet 1908-1912, Serbia publikoi “Direktivën për punë me Shqipëtarët”. Gjatë kësaj periudhe, Serbia zgjeroi territorin për 82% dhe popullësinë për 55%, Mali i zi zgjeroi territorin për 62% dhe popullësinë 100%, Bullgaria zgjeroi territorin e vetë për 29% dhe popullësinë për 3%, Greqia zgjeroi territorin për 68% dhe popullësinë për 67%, pra të gjitha këto vende zgjeruan territorin për 67.79% në dëm të territorit tonë!
Ushtarët serb, gjatë kryerjes së gjenocidit kundër Shqipëtarëve, të Sanxhakut të Nishit deri në Luginë të Preshevës( dëshmitarë e kësaj Golgote Shqipëtare ka mbetur Lugina e Preshevës), ku edhe sot përcjellen fjalët e të parëve tonë, që çdo ushtar serb i shiste fesin turk që ta vendoste kryefamiljari a familjarët Shqipëtar, për t’u dukur edhe në pamje se janë turq. Madje tregjet shitnin fesat turk, p.sh: me 1 lirë ari mund të bliheshin 70-80 fesa turq, ndërsa vetëm me ardhjen e pushtimit serb 1 fesë turk nuk mund të blihej as për 70-80 lira( Shqipëtarët i kërkonin fesat turk, që të shpëtonin nga vrasja serbe!). Madje çdo shtëpi Shqipëtare në Luginë të Preshevës, deri vonë kishte fesin turk, të ruajtur në rast rreziku të shpëtonin jetën nga Serbia, duke u paraqitur si turk.
Gjatë viteve 1912-1914, rreth 500.000 Shqipëtar, gjatë viteve 1923 deri në Luftën e II Botërore mbi 300.000, në vitet 1953-1956 mbi 530.000 Shqipëtar i shpërngulën për në Turqi u shpërngulën.
Kohëve të fundit, shohim shtimin e drejtëpërdrejtë të ndikimit turk, madje në formë të pushtimit modern, pra një formë e re e ardhjes së pushtimit Osman të ditëve të sotme. Orientimi yn pro-Osman, shkaku i islamizmit që nënkuptonim islamin baraz me turk, në vitet 1877-1908, borxhet e humbjet e Turqisë t’i paguanim ne Shqipëtarët. Andaj sërish i levërdisë Turqisë që edhe në rast humbje, të humbin Shqipëtarët e jo turqit.
Sot, edhe kur kemi dy shtete Shqipëtare, të cilat heshtin dhe nuk parandalojnë rreziqet që i kanosen Shqipëtarëve sidomos atyre të Luginës së Preshevës, është absurd i llojit të vetë.
Nga ana tjetër, vetëm SHBA, në shekullin e shkuar, tregoi denjësi që Shqipëtarët arriti t’i mbrojë, duke mos qenë në asnjë element të vetëm Shqipëtarët të rrezikuar nga SHBA. Madje edhe në këtë millenium, SHBA dëshmoi dhe detyroi institucionet e Republikës së Kosovës dhe Shqipërisë, që të luftojnë terrorizmin islamik, dukuri kjo e importuar nga sllavo-turko-arabët. Madje zëri i SHBA-së, u ngrit bashkë me zërin e Shqipëtarëve nacionalist, edhe kundër të ashtuquajturit Sulltan Erdogani dhe ndikimit neocolonialist të Turqisë në Trojet Shqipëtare.
Më:24.06.2022
Gjergj – Skender Jashari i burgosur politik nga EULEX, për rastet e sulmeve kundër policisë dhe xhandarmërisë së Serbisë në Dobrosin komuna e Bujanocit. Ky shkrim është pjesë e marrur nga punimi i bërë gjatë qëndrimit në burgimin politik!
Master drejtimi juridiko-penal dhe studime joformale ushtarake.
Kur të do e s’të do Europa, poezi nga Gëzim Muçolli
Gëzim Muçolli
Poezi
Jepni leje për ndërtimin e xhamive politike në midis Prishtinës, e pritni të bëheni pjesë e Europës!
Nga: Arbana Xharra
Arbana Xharra: Leni Erdoganin mrena e kqyrni qysh kane me iu hek vizat!
Leni Erdoganin mrena e kqyrni qysh kane me iu hek vizat. Ska te beje korrupsioni e as kriteret tjera qe eshte thene se do te ndihmojne ne liberalizim te vizave, hic me pak nuk jane te korruptuara vendet tjera te rajonit. 5 vitet e fundit, secili sherbim i sigurimit ne vendet e Evropes ka shpalle Kosoven ne raportet e tyre si qendra qe distribuon xhihadizmin ne Evrope (s’ka tri jave qe nje raport te tille e publikoi fedpoli zviceran). A mos deshet qe ktyne elementeve tu japin viza?

43 milionë para të Dijanet-it të Turqisë për ndërtimin e xhamisë së madhe të Prishtinës, që qysh tash po e quajnë “Xhamia e Erdoganit”. “Arnautët” muk kanë detyra të tjera , pos që me përulje dhe pa guxuar të kundërshtojnë të japin leje për ndërtimin e projekteve të tilla turkomëdha dhe islamomëdha.
Jepni leje per ndertimin e xhamive politike ne midis Prishtines e pritni te beheni pjese e Evropes! Kete politike e kane nise qeverite e shkuara dhe kjo qe eshte tani po e vazhdon. Vuçiçit i thone s’ka me njeren kembe ne Rusi me tjetren ne Evrope. Neve s’na thone kaq hapur por na bejne edhe ma keq se Serbise.
Tepër vonë dhe shumë pak, të nderuar ambasadorë perëndimor në Tiranë!
Foto nga tubimi i Shoqatës Shqiptaro-Amerikane “Skenderbej”, në Nju Jork, të djelën që kaloi, me rastin e 100-vjetorit të vendosjes së marrëdhënieve diplomatike shqiptaro-amerikane dhe ndarjes së vlerave të përbashkëta.

Nga Frank Shkreli
Disa ambasada Perëndimore në Tiranë, në portalet zyrtare, shprehën pardje mbështetjen e tyre për një media të lirë në Shqipëri dhe në botë. Kjo deklaratë e përbashkët e këtyre ambasadave perëndimore në Tiranë, në mbështetje të lirisë së medias në Shqipëri, mu duk si diçka tepër vonë dhe shumë pak. Deklarata të tilla, në të kaluarën, nuk kanë penguar aspak qeverinë Rama që gjatë këtyre viteve të fuste nën kontroll një pjesë dërmuese të medias shqiptare dhe të kalojë ligje në parliament duke kufizuar tmersisht lirinë e fjalës dhe të medias në përgjithësi, në kundërshtim me normat dhe standardet ndërkomëtare dhe me mos pëlqimin e Venecias.
Ndonëse besoj se edhe kjo deklaratë e ambasadave perendimdore pardje, në mbeshtetje të fjalës së lirë, është si të thuash — më mirë vonë se kurrë — nuk do të kenë asnjë efekt në planet e Kryeministrit Rama për të vazhduar kontrollin e tij mbi lirinë dhe veprimtarinë e medias. Besoj se kjo deklaratë, ashtu si edhe të tjerat në të kaluarën, bëhen dhe janë bërë, “sa për sy e faqe”, ose përputhet me atë thënjen shqiptare, “më ka çue baba sa me la gojën”. Dëmi është bërë tanimë, pasi është dashur të flisnit me kohë — liria e medias shqiptare është e kufizuar dhe ka shumë pak të përbashkët me mediat e vendeve perëndimore që ju përfaqësoni, anëtare të NATO-s dhe të Bashkimit Evropian. Kjo është, pikërisht, edhe arsyeja që organizata ndërkombëtare të të drejtave të njeriut si dhe vet raportet e qeverive tuaja e cilësojnë gjithnjë Shqipërinë si një vend “pjesërisht i lirë”, 30-vjet “post-komunizëm”.
Megjithë trajnimet që këto ambasada u ofrojnë gazetarëve shqiptarë me fondet e taksapaguesve të këtyre vendeve — brenda dhe jashtë Shqipërisë — aty asgjë nuk ndryshon, se fajin nuk e kanë gazetarët shqiptarë, ndër më të mirët në Evropë — por kufizimet dhe pengesat që ata ndeshin në kryerjen e punës së tyre si rezultat i ligjeve në fuqi dhe presioneve ndaj medias nga qeveria dhe oligarkët e lidhur me qeverinë. Sot, të gjithë e dinë se gjëndja e lirisë së medias në Shqipëri, mjerisht, është më afër vendeve me regjime autoritare, asaj në Turqinë e Erdoganit, Rusinë
e Putinit ose Serbinë e Vuçiqit, se sa t’i përngjas lirisë së medias, siç ushtrohet në vendet perendimore, anëtare të NATO-s dhe të Bashkimit Evropian.
Kam drojë, të nderuar diplomatë, se sinqeriteti juaj në lidhje me shqetësimet që shprehni në deklaratën tuaj rreth lirisë së medias në Shqipëri, vuan shumë nga mungesa e kredibilitetit ndaj qendrimeve tuaja në të kaluarën, në lidhje me lirinë e shtypit në atë vedn nga të gjithë ata, brenda dhe jashtë Shqipërisë, që janë të interesuar për lirinë e shtypit dhe të medias në përgjithësi – sepse kini heshtur kur është dashur të flisni. Ende është e freskët në kujtesën tonë, heshtja e perëndimorëve –me ndonjë përjashtim të, aty këtu — gjatë kohës kur po flitej për ligjin “anti-shpifje” dhe mbi vendimin e qeverisë së Tiranës për krijimin e Agjensisë për Media dhe Informim, që sipas ekspertëve të brendshëm dhe të jashtëm, kufizojnë dukshëm hapësirën e lirisë së medias në Shqipëri. Prandaj në mendimin tim, deklaratat nga përfaqsuesit perëndimorë në Tiranë, në mbrojtje të lirisë së medias në Shqipëri, janë të vonuara, dëmi është bërë tanimë, pa marrë parasyshë mbështetjen e “palëkundur për gazetarët në Shqipëri”, që ofrojnë sot ambasadat perëndimore në Tiranë.
Ja deklarata e Ambasadës së Shteteve të Bashkuara dhe 5 ambasadave të tjera në Tiranë, në mbështetje të medias së lirë në Shqipëri dhe në botë:
“Një media e lirë dhe e pavarur është thelbësore për demokracinë.
Ne shprehim mbështetjen tonë të palëkundur për gazetarët në Shqipëri dhe në mbarë botën, të cilët ndërmarrin hetime dhe raportime të rëndësishme, në emër të bashkëqytetarëve të tyre. Kërcënimet dhe frikësimet ndaj gazetarëve dhe familjeve të tyre janë të papranueshme.
Nuk janë marrë parasysh as shqetësimet e orgnaizataave mbrojhtëse të lirisë së medias as e dashamirsve të lirisë dhe demokracisë në Shqipëri – që janë shprehur shpesh gjatë viteve dhe dekadave – se pa liri të medias nuk ka asnjë liri tjetër, as të drejta të e demokraci të mirëfilltë perëndimore, jo se jo. Mbroni lirinë e medias, të nderuar ambasadorë! | Gazeta Telegraf
“Liria e shtypit është një prej mjeteve mbrojtëse më të forta të lirisë në përgjithësi dhe nuk mund të kufizohet kurrë, veçse nga qeveritë despotike” (Xhorxh Mejson). “That the freedom of the press is one of the bulwarks of liberty and can never be restrained but by despotic governments.”
Sa i përket lirisë së medias, në veçanti, Shqipëria sot, fatkqesisht, është më afër qeverive despotike të botës, për të cilat ka paralajmëruar Xhorxh Mason-i në Qershor të vitit 1776, se sa pranë demokracive perëndimore të sotëme, përfshir Shtetet e Bashkuara – 30 e sa vjet pas shembjes së Murit të Berlinit dhe tranzicionit “post-komunist”.
Ish-Sekretari Amerikan i Shtetit, Zoti James Baker, Qershorin e vitit 1991, gjatë vizitës së tij historike në Tiranë, ka deklaruar se vërtetë, “Liria funksionon”. Një thënje kjo që është bërë e famshme tanimë kur flitet dhe shkruhet për atë periudhë në Shqipërinë e posa dalur nga diktatura komuniste e qoftë largut. Por po t’u fliste sot shqiptarëve, Ish Sekretari Baker, ndoshta, do duhej të plotësonte frazën e tij t; famshme të Qershorit (Freedom works’) të vitit 1991, duke thenë se as liritë dhe as të drejtat bazë të njeriut dhe as demokracia e mirëfilltë e vlerave amerikano-perëndimore, nuk funksionojnë pa lirinë e medias dhe pa lirinë e fjalës – të drejta universale këto për të gjithë dhe pa dallim – të kalitura për gjithmonë edhe në amandamentin e parë të Kushtetutës së Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Në këtë 100-vjetor të vendosjes së marrëdhënieve amerikano-shqiptare, liria e medias dhe fjala e lirë në Shqipëri, mjerisht, nuk janë në nivelin e standardeve ndërkombëtare të botës së lirë, as në përputhje me vlerat amerikane të lirisë dhe demokracisë, që ne gëzojmë në këtë vend – Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Gazeta e vetme shqipe në Kosovë, “Bujku” e 23 qershorit 1991: Xhejms Bejkeri në Shqipëri, “Ju jeni me ne, ne jemi me ju, Shqiptarët i shfaqën miqësi të madhe Amerikës”
Bujku- Bejker në Shqiperi më 22 qershor 1991- fq-1- foto Behlul Jashari

Nga Behlul JASHARI
-Si u raportua për vizitën historike të Sekretarit Amerikan të Shtetit James Baker në Tiranë në Qershorin e vitit 1991 nga gazeta e rezistencës – e vetme shqipe në atë kohë në Kosovë, kryeredaktor i parë-themelues i së cilës isha, derisa kufiri me Shqipërinë ishte i hekurt, ishte “Muri ndërshqiptar si ‘fundi i botës’”, si e përshkruaja në titullin e reportazhit që e botova në Prishtinë e edhe në Tiranë në 19 Mars 1996/
PRISHTINË, 23 Qershor 2022/ Para 31 viteve, në 22 Qershorin e vitit 1991 për të përcjellë vizitën historike të Sekretarit Amerikan të Shtetit, James Baker në Tiranë nga gazeta e vetme shqipe në Kosovë në atë kohë “Bujku” dërguam në Shqipëri reporterin special Avni Spahiu, si dhe ekipin në qytetin pranë kufirit të hekurt të Kosovës me Shqipërinë, në Gjakovë, atje ku mund të shihej Televizioni Shqiptar, i cili nuk mund të shihej në Prishtinë e në shumicën rajoneve kosovare. Fotot i patëm bërë nga transmetimet e Televizionit Shqiptar, nuk kishte asnjë mundësi teknike në atë kohë t’i marrim nga Agjencia Telegrafike Shqiptare, me të cilën kishim nisur bashkëpunimet e para të mediave Kosovë-Shqipëri. Ishte koha kur mes Kosovës dhe Shqipërisë ishte “Muri ndërshqiptar si ‘fundi i botës’”, si e përshkruaja në titullin e reportazhit që e botova në Prishtinë e edhe në Tiranë në 19 Mars 1996, duke thyer kufirin e hekurt me shkrimet shqip.
Në gazetën e rezistencës që dilte në Prishtinë “Bujku” në 23 Qershor 1991 kryetituj në ballinë ishin: XHEJMS BEJKERI NË SHQIPËRI: JU JENI ME NE, NE JEMI ME JU – SHQIPTARËT I SHFAQËN MIQËSI TË MADHE AMERIKËS – VIZITA E BEJKERIT NË SHQIPËRI U NDOQ ME INTERESIM NË KOSOVË.

Bujku – Bejker në Shqiperi – 22-qershor 1991-fq-8 – foto Behlul Jashari
Në ballinë paralajmëroheshin raportimet për vizitën historike të Sekretarit Amerikan të Shtetit në Tiranë gjerësisht në faqet 8 e 9, ku kryetituj janë: SHQIPËRIA KA MBËSHTETJEN E SHBA-ve, AMERIKANËT JANË ME SHQIPTARË, SHQIPTARËT JANË ME AMERIKANË – AMERIKA PO KTHEHET NË SHQIPËRI. Janë këto citime nga fjalimet e Sekretarit Amerikan të Shtetit Xhejms Bejker. MOMENT HISTORIK PËR SHQIPËRINË, është një titull tjetër…
Po në ballinë me titull BISEDUAM SI MIQ botohej Deklarata për gazetën “Bujku” e Dr. Ibrahim Rugovës pas takimit me Xhejms Bejkerin, ku në nëntitull theksohej: Sekretarit amerikan të shtetit iu dorëzua mesazhi i partive politike shqiptare me kërkesat e tyre për zgjidhjen e krizës në Kosovë dhe në Jugosllavi. Në tekst njoftohej se takimi, ku ishin lideri i Lidhjes Demokratike të Kosovës Dr. Ibrahim Rugova, kryetari i Këshillit për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut Adem Demaçi dhe kryetari i Partisë Parlamentare të Kosovës Veton Surroi, ishte mbajtur me 21 Qershor 1991 në një hotel në Beograd, gjatë vizitës që Bejker kishte edhe në Jugosllavi.

Bujku – Bejker në Shqiperi më 22 qershor 1991-fq-9- foto Behlul Jashari
Në ballinë të gazetës “Bujku” paralajmërohej edhe shkrimi: SHKOLLAT SHQIPE NË MËRGATË – KUNDËR ASIMILIMIT.
Dhe, mes tjerash, një titull tjetër ishte: LUTJE PËR PAQE, QETËSI E LIRI…
“Bujku” ishte gazetë e përditëshme e rezistencës, e lëvizjes për liri e pavarësi të Kosovës, me orientim e përcaktim të fuqishëm propërëndimor euroatlantik që nisi të dalë nga 18 Janari 1991, isha themeluesi-kryeredaktori i saj në atë kohë. Ishte gazeta e vetme e përditshme shqipe në Kosovë dhe edhe sfidonte ndalimin e dhunshëm të gazetës tradiconale shqiptare kosovare Rilindja nga regjimi okupator serb.



