Kreu Blog Faqe 1489

Gjergj Kastrioti Skënderbeu në objektivin e historianit kosovar Kostadin Mihali nga Ostrovica e Novobërdës, Artanës së sotme!

Drini.us
-
0
Gjergj Kastrioti Skënderbeu në objektivin e historianit kosovar Kostadin Mihali nga Ostrovica e Novobërdës, Artanës së sotme!

Prof. Jahja Drançolli, historian, Prishtinë 

Kostadin Mihali i Ostrovicës (rreth 1435-1501), historian ushtarak, është një dëshmitar i rëndësishëm i dramës së pushtimeve osmane, veçanërisht në Novobërdë dhe rrethinat e saj. Kostadini me librin e tij kujtimesh ka krijuar një vepër unike humaniste të këtij zhanri. Sipas burimeve që disponojmë, Kostadini ka lindur në Ostrovicë të Novobërdës rreth vitit 1435 në një familje minatorësh apo tregtarësh, kështu që shkollën fillore do ta ketë kryer në vendlindje, Novobërdë. Mori pjesë me një njësi të vogël vasalësh në rrethimin e Kostandinopojës në vitin 1453 dhe më pas e ndeshim në mesin e mbrojtësve të qytetit të Novobërdës, kur qyteti bie në duart e osmanëve (1 qershor 1455). Më pas, në mesin e robërve ishte Kostadin Mihali, i cili u dërgua jeniçer dhe mori pjesë në shumë ekspedita të Sulltan Mehmetit II: në Arbëri, Hungari, Peloponez. Në Bosnje, në vitin 1463, ai komandonte repartin e qytetit të Zveçaj, ku u zu rob nga ushtria e mbretit hungarez Matej Korvin. Pas lirimit të tij nga hungarezët, Kostadini u vu në shërbim të planeve për të krijuar një aleancë politike dhe për të nisur një fushatë kundër osmanëve. Së këtejmi, Kostandin Mihali do të humbasë gjurmët për pak kohë, por dihet se ai kishte ikur nga osmanët për t’u kthyer në mesin e të krishterëve, ku vdiq në Poloni pas vitit 1501. Midis viteve 1497 – 1501, shkruan “Kujtimet” e tij si një memorandum politik – historik, kushtuar mbretit polak Jan Olbraht dhe mbretit hungarez Vladisav II. Dorëshkrimi i veprës së tij më të famshme nuk është ruajtur në origjinal për këtë arsye pyetja se në cilën gjuhë është shkruar origjinali mbetet ende e paqartë. Një kopje (transkript) në polonisht e shekullit të 16-të është ruajtur në bibliotekën Zamojski në Varshavë. Dorëshkrimi ka 77 faqe. Janë ruajtur edhe kopje të tjera, si ato të Bibliotekës Kombëtare në Varshavë, Shën Petersburg, Pragë e të tjera. Kopja e Pragës u botua në gjuhën çeke në vitin 1565 dhe ruan titullin: “Hystorya neb Kronyka Turecká od Michaala Konstantina z Ostrowicze” (“Histori ose Kronikë Turke nga Mihal Kostadini i Ostrovicës”). Aty gjejmë raporte për inkursione osmane në Hungari, Peloponez dhe në këtë kuadër të fushatave osmane në Arbëri, ku ishte i spikatur roli i Gjergj Kastrioti-Skënderbeut përball ushtrive të Sulltan Mehmetit II. Një vend të rëndësishëm në historinë e përmendur zë rrethimi i Novobërdës në vitin 1455, si dhe pushtimi i saj pas bombardimeve të fuqishme!
Ingen bildebeskrivelse er tilgjengelig.

Përvëlimi

Drini.us
-
0
Përvëlimi

Bajram SEFAJ

Rilexime nostalgjike
përvëlimi
(për muhabet e kuvendim)

Atje larg, e lartë, në Parisin e kësaj pranvere.
Cilës pranverë!, a ke rëndësi kjo!, cilësdo pranverë në mërgim, kur mallëngjimi të përvëlon në gji dhe zemra të kallet në mall…
*
Kam një “telosh” (lexo: televizor!) dhe, tashmë, lirisht mund të konsiderohem si konsumator i rregullt i programeve televizive, të çfarëdo gjinie. Shpesh, ndërkohë, ma thotë mendja të marrë të shkruaj diçka mbi programet e shumta televizive franceze..Mbi fitimet astronomike, skajshmërisht të mëdha (deri në ironi) të yjeve televizive. Të atyre që i udhëheqin emisionet e spektakleve, të gjinisë argëtuese, pra. Gjë me keq. nuk ngelin as drejtuesit e shquar të emisioneve foljore, të emisioneve të kontaktit, të emisioneve tematike etj. Herën tjetër mendja me ka shkuar të marr në vështrim titujt e emisioneve të popullarizuara franceze. Bie fjala, “Taratata”, q¨w nuk do të thotë asgjë tjetër pos taratata! Pothuaj se këtë emër emisioni veçse e kisha fiksuar si titull për një kronikë të veçantë, mbi këtë temë.
Por, as titujt emisioneve të tjera, të kësaj gjinie, nuk ngelin prapa, në absurditet, në pa kuptimësi. Autorët dhe kreatorët e këtyre emisioneve sikur janë në garë të përhershme të gjejnë kësi maskarallëku (taratata) e emra e tituj të ngjashëm për emisionet e tyre. Disa nga këta tituj abstraktë e, që nuk kanë kurrfarë kuptimi, shpeshherë i hutojnë edhe vetë francezët, qoftë edhe linguistët. Taratata, pra, vërtet nuk do të thotë gjë tjetër, përsëdyt, pos taratata!
Udhëheqësi i emisionit Nagy, një djalë me origjinë egjiptiane kënaqet në punën e tij, kënaqën edhe shikuesit që ndjekin atë. Mua me shkon mendja të pëshpërit (a ta këndojë me zë të lartë, pse jo!) melodinë e popullarizuar shqiptare “Me gëzim po shkoj në punë”! (Po që se e takoj do t’ia huazoj këtë melodi tonën të dashur në interpretimin e mrekullueshëm të së ndjerës, Fitnete Rexha legjendare, kur këndonte me shpirt, pa gëzim farte ka shkuar në punë!
Shpesh jam ndalur në një pikë që me ka mbushur pikëllim. Emërues i përbashkët, i të gjitha emisioneve të televizionit francez, pa përjashtime, nga gjinia, lloji apo zhanri i tyre, është argëtimi, është gëzimi, është spontaniteti, është e qeshura, është hareja….
E, kur është fjala për qeshurat dhe spontaniteti, pra, këtu lypset ndalur hapin: ju betohem, se më shumë ka të qeshura, vikamë, pordhë e piskamë, miklime, pickime e puthje…, në një emision të televizionit francez dyzet e pesë minutash apo një orësh, se sa unë, me të gjitha kolegët e mi, kemi qeshur në Televizionin e Prishtinës, për njëzet vjet të gjata të punës në te!
Medet!
Tridhjetë e gjashtë centimetrat e vogla të ekranit, të kësaj dritareje miniaturale të botës, duhej t’i doja e t’i çmoja shumë, ngase në dhomën time, në gropën time të thellë¨, të vetmisë së madhe, më sjellin imazhet e meridianëve të botës mbarë. Mirëpo, ja, vjen një emision sikurse ishte ky që, në kanalin e këtushëm – Arte, u emetua mbrëmë e që m’i prish hesapet gjer në atë masë sa të mallkoj çastin e blerjes së teloshit të bekuar! Sikur mos të kisha pasur fare televizor, nuk do e shihja atë emision të ndyrë, ani të shtrirë në tri orë e gjysmë, madje, që i kushtohej Shqipërisë dhe shqiptarëve në përgjithësi. Për këtë emision nuk do e zgjas, ngase mospajtimin dhe reagimin tim të thellë, kam provuar ta hedh në letër. As ditën e emërtimit, as një, as e tri ditë pastaj, thjeshtë nuk kam pasur guxim t’i bëj një telefonatë mikeshës sime të shtrenjtë, intelektuales së shquar nga Bejruti, zonjës Ely, duke uruar gjithandej që, këtë emision të keq, të ketë shpëtuar pa e parë. Kur ja, sot në mëngjes, ditë e shtunë, me cingëron telefoni. Zëri i ëmbël, është i saj. Pas përshëndetjes së zakonshme, ajo më thotë: ”zoti Sefazh të ënjtën mbrëma kam shikuar një emision televiziv dhe mund t’ju them se kam krijuar një imazh, një përshtypje shumë të keqe për Shqipërinë dhe shqiptarët! Dhe, si në flakë pushke, e zbërthen emisionin, për të veçuar pikat e errëta të tij. Dhe, ndalet në imazhin e shitjes së gjakut të trupit të lodhur të një shqiptareje të shkretë që, këtë tregti (bashkë me shumë të tjerë), e bëka qysh prej kohësh…!
Për një kothere bukë thatë, për fëmijët, për një grime jetë të ngrate!
Kjo skenë, pos edhe shumë e shumë skenave të tjera kësodore, në rrjedhën e atij lumi të vdekur (të ndotur), mikeshën e kishte vrarë e rrënuar se tepërmi. Deri në pikëllim. Fjala e kësaj intelektualeje me Sorbone të mbaruar, më dhemb ngase e di, madje kam dëshmi, se ajo i do shqiptarët dhe se shumë shpesh sharron në letërsinë, kulturën tonë…
Sot mora romanin, “Une femme de Tirana” (traduit de l’albanais par Anne-Marie Autisienet dhe Jusuf Vrioni), të Helena Gushi- Kadaré, në botim të Stock (Nouveau Cabinet Cosmopolite). I tregoj për këtë z. Besnik, ambasador yni në Paris, me vërejtjen se, shkrimtarja jonë e mirënjohur, për herë të parë, më sa dimë, romanin e kishte nënshkruar duke vënë bri emrit të vet edhe mbiemrin e vajzërisë – Gushi!
Shkrimtari Besnik Mustafaj, me entuziazëm shpalos të arriturat e deritashme dhe punët që janë në vijim në botimin e librave letrare, por edhe të atyre me eseje të autorëve shqiptarë, në frëngjisht. Kur i numëroi të gjitha të botuarat ndërkohë, vërtet dilte një punë emirë në këtë plan. Libri që merr “pasaportën” francez, mund të bëjë rrugë të gjatë për të arritur edhe tek lexuesi më i largët nëpër meridianë. Gjatë këtij viti, planifikohet që, këtu në Paris, të botohet një libër esesësh politike të akademik Rexhep Qoses, një përmbledhje tregimesh të Eqrem Bashës, një përmbledhje tjetër esesësh të vetë Besnik Mustafajt, duke llogaritur këtu edhe libri “Dialog midis Alain Busquet dhe Ismail Kadare”. Por, këtë bisedë të shkurtër, midis shumë punësh dhe angazhimesh të Besnikut, nuk e përfundoj pa e futur, qoftë në fragment, edhe letërsinë shqiptare, në origjinal. Në gjuhën shqipe, pra. Nga ai univers, i them Besnikut, me gëzim se, këto ditë, me dashuri e kënaqësi, lexova romanin “Krastakraus” të Bilall Xhaferit të ndjerë, eshtrat e të cilit, tani pushojnë në tokën e ngrohtë të Mëmëdheut, në Sarandë. Dhe, nga të gjithë romanët e shkruar dhe të botuar shqip (në periudhën pas-diktatoriale) përshtypje jashtëzakonisht të mirë me ka lënë romani me titull “Korridoret e Sfinksit” të autorit Met Dervishi. Kisha pasur dëshirë që edhe ky roman i Metit të përkthehet në gjuhën frënge, dhe të gjejë lexuesin e shumë të botës frankofone.
Sot, në mëngjes, në kutinë time postare që mban numrin 15-të, kishte “pikur” numri pesë i revistës letrare “Encres Vagabondes” që botohet këtu në Paris. Faqet 50, 51 dhe 52, të formatit të madh, i mbushte teksti i tregimit tim “Nata pa gjumë” që, në përkthimin e zotit Sébastien Gricourt, kishte marrë titullin “L’insomnie” (Pagjumësia). Lexuesi me të drejtë mund të më gjykojë e mbase edhe të me akuzojë për jo modesti, tek i bëjë vetës reklamë, a kështu disi. Unë këta rreshta nuk do t’i shënoja sikur ky tregim i shkurtë mos të kishte një si histori të gjatë, të cilën, me pikëllim, po e rrëfej në vazhdim. Në pranverën e vitit njëmijë e nëntëqind e tetëdhjetë e një (1981), tregimi “Nata pa gjumë” e kisha dërguar në konkursin tradicional letrar të “Flakës së vëllazërimit”, për tregim për të rritur! Tregimi im, “Nata pa gjumë”, kishte lenë pa gjumë, supozoj, anëtarët e jurisë, tek e kishin shpërblyer me çmimin (vendin) e tretë, Ishte ky i vetmi çmim që ndahej atë vit. Rezultatet e konkursit qenë shpallur më një prill, në mënyrë që tregimi i shpërblyer, të botohej me katër prill, në ditëlindjen e “Flakës”. Me një prill tetëdhjetë një (81), Prishtina përjetonte një nga ditët më të vështira e më të tmerrshme. Ishte në tym e në flakë. Nën peshën shtypëse të tankeve, prandaj, atë ditë, nuk kishte vend për gëzime. Shumë vite pastaj këtë tregim e kam botuar në një përmbledhje tregimesh e, ja tashti, me titullin “Pagjumësia” u botua në një revistë letrare franceze, çka lypi më shumë!
Emrin e ka film. Pa dashtë këtu, prapë, në kuadër më hyn bejrutësja, zonja Ely. Pasi që, gjatë e gjatë t’i kam folur, ç’është një e mirë e zotit, për filmin “Pas shiut” të regjisorit maqedonas Milço Mançevski, duke pasur gjithnjë si argument shpërblimin “Ariu i Artë”, me të cilin ky film u nderua në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Venecie, në vitin 1994, pastaj duke pasur parasysh Ismail Kadarénë, të cilit ky film i kishte pëlqyer shumë, natyrisht se zonja Ely, pajtohet që këtë film ta shohim bashkë. Unë për herë të dytë. Gjithnjë duke pas kujdes që të mos më lëndojë e ta ve në dyshim shijen dhe kriterin tim, ajo asgjë, ama kurrgjë të hajrit nuk gjen në atë film aq shumë të trumbetuar. Dhe, kur e zbërthen aq mirë, atij filmi nuk i ngelte gjë tjetër pos kostumit (lexo fotografisë) së mirë.
Duke marrë këtë nokaut prej saj, për filmin “L’America” të regjisorit italian Gianni Amelios nuk them asnjë fjalë. Mbase edhe atë nuk do ta shikonte me sytë e mi entuziastë, ashtu sikurse këtë film nuk e ka shikuar mirë as shkrimtari ynë me famë botërore, zoti Ismail Kadaré. Gianni Amelio, në takimin spontan me te, në festivalin e sivjetmë të filmit në Cannes, deklaron se i vjen keq për këtë keqkuptim me Ismail Kadarénë, duke nënvizuar se ai e çmon shumë atë dhe veprën e tij kolosale letrare. Pastaj, me bie rasti që dy filma të dy regjisorëve serbë, Goran Paskaleviq (“Amerika e huaj”) dhe”Undergrung” të Emir Kushturiës, t’i shohë përnjëherë. Njeriu nuk di se cili është më i zi se tjetri. Jo, jo nuk është ashtu, filmi i Kusturicës, megjithatë, është shumë më i keq.
Në njëqind vjetorin e kinematografisë, jam shumë afër idesë për realizimin e një bisede ekskluzive, për lexuesit shqiptarë, me aktorin e njohur francez, zotin Michel Picoli, që është në krye të Komitetit të “Shekullit të parë kinematografik”, këtu në Paris. Të shohim e të bëjmë!
Këtë ditë me ngjyrat më të mira, me përjetimet më të thella e me mbresat (ndër ato) më të pashlyerat, e ngjyrosin tri ekspozita të tre piktorëve. E para është ekspozita e piktorit shqiptar, Maks Velo. Ky poet, piktor që, me profesion është arkitekt, në sistemin obskurant enverian, ishte keq i persekutuar, meriton një tekst të veçantë. Për ekspozitën dhe për atë vetë. E dyta është ekspozita vetjake e piktorit shqiptar nga Maqedonia, Omer Kaleshi. Në fletoren mbresave nga kjo ekspozitë, nga ndonjë fjalë e porosi respekti, kanë shënuar personalitete të shquara sikurse janë Alain Bosquet vetë, pastaj ambasadori i Republikës së Maqedonisë në Paris, zoti Luan Starova e shumë të tjerë. Do t’i marr e do i vë në rrjedhë disa nga ato, më tipiket, mbresa për të sajuar një kronikë për këtë piktor dhe ekspozitën e tij më të re, këtu në Paris. Ekspozita e tretë, është ajo e piktorit të njohur e të afirmuar dalmatin, Zoran Mushiq, që këtu iu dha një publicitet jashtëzakonisht i madh.
Me këtë të fundit, sigurisht, do ta bëj një intervistë, enkas për lexuesit shqiptarë!

  • Dikur e diku në Parisin e vetmisë së madhe!

Mejdi Xhaferi i Mirosales, vendit të historisë shqiptare

Drini.us
-
0
Mejdi Xhaferi i Mirosales, vendit të historisë shqiptare

Babai …, duke e përqafuar përmendoren e të birit

Feri Arifi, Viti

Mejdiu u lind më 27 janar. 1975, në Mirosalë. Shkollën fillore e kreu në vendlindje. Babai Jupi dhe e ëma Vahidja, kishin tetë fëmijë: pesë vajza dhe tre djem. Naimi, Mirveti, Fadili, Fadilja, Mejdiu, Afërdita, Azeminja, Nakia. Mejdiu, ishte fëmija i pestë i familjes. Mejdiu, çdoherë si i ri kishte një vendosmëri shumë të rrallë nga moshatarët e tij të Mirosalës. Ishte shumë i vendosur dhe kokëfortë në vendimet që i merrte, çdoherë u printe aktiviteteve të organizuara në fshat, ky ishte shumë i sjellshëm me shokë dhe miq. Mejdiut sidomos kur bëheshin muhabetet e luftës dhe kur flitej për sllavët zemra i lëvizte nga vendi. Kur flitej se si duhej dëbuar sllavët nga trojet stërgjyshore. Ky luftës iu bashkëngjit gjatë stërvitjeve në Shqipëri. Mejdiu u mobilizua menjëherë duke veshur uniformen e UÇK-së sepse e deshi shumë Kosovën.

Në Zonën Operative të Pashtrikut, fillimisht përfshinte territorin e komunave të Kosovës: Prizren, Sharr, Rahovec, Suharekë (Therandë) dhe Malishevë. Në ketë zonë, bazat e para më të fuqishme të UÇK-së ishin: në komunën e Rahovecit, Drenocit, Zatriqi dhe fshatrat e Maleve të Berishës, Kleçkë, Divjakë etj. Pas mbylljes së Grykës së Llapushnikut, qendër e rëndësishme u bë për këtë zonë Malisheva. Brigada 123, pas një rrugëtimi të gjatë dhe të mundimshëm për të hyrë në Kosovë nga Shqipëria, me një kohë të vështirë dimri të acartë nga majat e Pashtrikut plak që sipas Xhavit Hasanit, që rrëfen ngjarjen dhe thotë: ishte fillim i rrugëtimit më data 27 nëntor 1998, që u nisëm për front, ishte një rrugëtim i trishtë, ishim 131 ushtar bashkë me mua ishte dhe Mejdiu, rrugëtuam plot 56 orë të pandalshme, Mejdiu ishte në batalionin e tretë, nga aty na ngarkuan në makina na dërguan në Cahan, aty filloj rrugëtimi në këmbë së bashku me Mejdiun rrugëtuam me shokët e luftës.

Vëzhguesit që përcillnin rrugën ishin dy nga Shqipëria që nuk më kujtohen emrat dhe një ishte nga Kosova, gjatë rrugës në Kushninë, kishim hyrë në kazermën ushtarake të serbëve gabimisht, aty u plagos me 6 plumba shumë rëndë vëzhguesi nga Kosova Shaban Xhibxhiu, pas një lufte të shkurtër tërhiqet nga ushtarët e UÇK-së dhe dërgohet në spitalin Ushtarak. Nga aty ne u ndamë në dy grupe, në njërin grup mbetëm 60 vetë dhe në tjetrin 70. U ndalëm pak për të pushuar e për ta kaluar natën, shumë ushtarëve u kishin ngri këmbët nga bora për shkak të acarit të madh dhe ngarkesës që kishim, secili ushtar i ngarkuar me nga 40-50 kilogram. Ngarkesë e madhe e armatimit ishte bërë për të fut sa më tepër armatim nga Shqipëria për në Kosovë, pas ngritjes dhe fillimit rrugës me Mejdiun nga Kushnini vazhduam rrugën për në këmbë për Kabash dhe Has. Në Has erdhën disa makina TAM. për të na ngarkuar dhe dërguar për Breshancë, pasi arritëm të lodhur e të rraskapitur pa ngrënë bukë 76 orë me Mejdi Xhaferrin, dhe ushtarët tjerë.

Aty na e kishin përgatit bukën dhe them se çka do na del kjo bukë neve, por kur filluam të hamë u ngopëm menjëherë. Në Brëshancë arritëm më 30 dhjetor 1998, kishim vonuar tri dit rrugëtim, ditët më të vështira për këtë brigadë që mbante emrin Skënderbeu. Xhaviti, thotë: Mejdiu ishte djalë i ri por i moshës se pjekur; bujaria, krenaria dhe trimëria e tij ishte shumë e rrallë, ndonjëherë me vete mendoja se nga ku ky guxim i këtij njeriu. Me Mejdiun, u njoftuam mirë sepse gjatë bisedës në rrugë nga Shqipëria për Kosovë dalim në lidhshmëri miqësore në fshati Beguncë. Unë nga Tanusha dhe Mejdiu nga Mirosala. Lirisht mund të them se Mejdi Xhaferri, në komunën e Suharekës si luftëtar ishte i përpiktë në pikat e veta të mbrojtjes së vendit. Mejdiu, në fillim tregoj gatishmërinë për ta ndihmuar këtë luftë të drejtë, që kishte filluar në trojet shqiptare. Ushtarakët menjëherë e hetojnë për përpikërinë në kryerjen e detyrave ushtarake, kudo dhe kurdo që kërkohej nga ai, puna kryhej me nder dhe respekt. Edhe atëherë kur kishin nevojë njësitet e UÇK-së pas disa ditë të luftimeve, Mejdiu në rrethanat më të vështira e më të rrezikshme i kreu me nderë e trimëri detyrat ushtarake, që i ngarkoheshin nga komandantët Gëzim Ozdreni, Enver Rrustemi etj. Ky njësit ushtarak i UÇK-ës ishte i vendosur që kësaj lufte t’i shkojë deri në fund dhe ashtu ndodhi. Mejdiun plumbi e godet për vdekje. Shokët e panë, ishin me të, por në pamundësi për t’i ndihmuar e tërheqin, ngase ishte ofensivë e paparashikueshme, dita e rënies dëshmor, do të festohej në ditëlindjen e tij, sepse ky dëshmor kishte kryer një obligim të madh kombëtar, ky bie në altarin e lirisë pikërisht në datën që kishte mbushur 24 vjet jetë. Bie dëshmor në luftën e njohur të Suharekës në Semetishtë, në ballafaqim me armikun ballë për ballë.

Luftoj në betejat e Nishorit, Peqanit dhe Semetishtit, ai njihet si një luftëtar i madh i kombit shqiptar, kontributi i tij ishte i pazëvendësueshëm në këtë betejë. Mejdi Jup Xhaferi, mbetet shembull i djaloshit dhe luftëtarit të ri që nuk kurseu jetën për lirinë e kombit e të atdheut, i tillë do të mbetet në kujtesën e mirosalasve dhe brezave të ri, Mirosala e Ferizajt do e përkujtoj me pietetin më të madh si dëshmori i kombit, për jetë të jetëve. Mejdiu u varros me nderime të larta ushtarake në Suharekë, morën pjesë në varrimin e tij, jo vetëm shokët e luftës dhe eprorët që i kishte çdoherë në krah, por të gjithë ata që e duan lirinë e këtij vendi, do e kujtojnë për shekuj e jetë këtë trim që dukej se kishte dalë nga legjenda. Mejdiu, sot pushon në varrezat e dëshmorëve në Ferizaj. Për çdo përvjetor të rënies se tij të gjithë mirosalasit dhe Ferizaj me mall e krenari i përkujtojnë trimërinë dhe veprat e tij si luftëtar i sakrificës çdoherë për një ideal të realizuar përmes trimërisë, guximit dhe sakrificës që bëri për kombin e vet. Mejdiu luftëtar i moshës së pjekurisë, luftoi me trimëri të lartë si i ka hije një heroi të vërtetë. Ra më 27 mars 1999, në Semetisht të Suharekës, në mbrojtje të tokës stërgjyshore.

Sot me krenari bart emrin e tij shkolla nëntëvjeçare e fshatit Mirosalë. çdo banor i Mirosalës krenohet me veprën dhe trimërinë e këtij Heroi.

Lavdi veprës së Mejdi Jup Xhaferrit.

Doktor Rifat Latifi: Me emrimin tënd fiton Kosova!

Drini.us
-
0
Doktor Rifat Latifi: Me emrimin tënd fiton Kosova!

Nga Frank Shkreli

  • Një shënim personal

Z. Kryeministër Kurti, ke marrë më të mirin që kemi në këto anë, këndej oqeanit. Zgjodhe dhe emërove një Ministër të Shëndetësisë për Republikën e Kosovës, njërin prej më të mirëve — jo vetëm të botës shqiptare – por edhe njërin ndër më të mirët e Amerikës dhe të botës, Dr. Rifat Latifin.

Të martën që kaloi, Kryeministri i Republikës së Kosovës, Z. Albin Kurti njoftoi se ka emëruar Prof. Dr. Rifat Latifin, Ministër të Shëndetësisë në Qeverinë e Republikës së Kosovës. Emërimi i tij u bë i ditur në një konferencë të përbashkët për shtyp të Kryeministrit Kurti dhe Dr. Rifat Latifit. Zoti Kurti vlerësoi përvojën profesionale dhe arritjet akademike të Doktor Latifit – i njohur mirë për ekspertizën e tij në Shtetet e Bashkuara dhe në botë – përfshir Kosovën dhe Shqipërinë. Dr. Latifi ka punuar gjatë dekadave të kaluara në disa prej universiteteve dhe qendrave spitalore më të dalluara dhe më me zë të Amerikës, përfshir atë të fundit, Westchester Medical Center në Nju Jork.

Siç theksoi edhe Kryeministri Kurti gjatë paraqitjes së tij, Doktor Latifi, megjithse jetonte dhe punonte në Shtetet e Bashkuara të Amerikës për dekada, ai kurrë nuk u nda as nuk e harroi vendlindjen e tij – Kosovën. Gjatë gjithë kësaj kohe Dr. Latifi ka promovuar zhvillimin e një mjedisi shëndetësor më të mirë e më të denjë për Kosovën dhe për Shqipërinë, përfshir edhe themelimin e Telemedicinës atje dhe në shumë vende të botës. Në të vërtetë ishte rreth katër dekada më parë që e kam njohur për herë të parë Dr. Rifat Latifin. Më kujtohet sikur të ishte dje, një mjek i ri, plot entuziazëm dhe energji, pat ardur për të vizituar Zërin e Amerikës, për herë të parë. Por kishte ardhur edhe për një qëllim tjetër: dëshironte një intervistë me Zërin e Amerikës në gjuhën shqipe, për të folur për një ide të re që ai kishte në mendje dhe të cilën donte t’ia njoftonte botës shqiptare dhe më gjërë: TELEMEDICINA– Telemjekësia. Ne shikuam njëri tjetri, pasi ishte një term që nuk e kishim dëgjuar më parë, jo vetëm ne, por besoj nuk përdorej as në qarqet mjekësore të kohës – dhe filluam të qeshnim. Po, mirë i thamë, ti shpjegoje se për çfarë e ke fjalën. Nejse, e gjithë kjo është histori tani, ne të Zërit të Amerikës ishim gabim që dyshonim në atë kohë Dr. Latifin për idenë e tij të telemedicinës dhe me kohë, ai ka provuar se kishte të drejtë. Si rrjedhim i asaj vizite të parë, për një kohë, Dr. Latifi paraqitej rregullisht në programet e Zërit të Amerikës duke iu përgjigjur pyetjeve të dëgjuesve mbi telemedicinën dhe shëndetin, në përgjithësi. Sot, kontributi i Dr. Latifit në fushën e telemjekësisë njihet, nderohet, çmohet dhe adhurohet këtu në Shtetet e Bashkuara dhe anë e mbanë botës, siç vlerësohen edhe veprat shkencore të tija, të botuara gjatë viteve, e që përdoren në universitetet më të mira të mjekësisë në Amerikë dhe më gjërë. Është autor dhe bashkautor i mbi 350 punimeve shkencore apo kapitujve të librave shkencorë, ndërsa, njëkohësisht, shërben edhe si anëtar i bordit editorial të disa revistave shkencore.

Gjatë gjithë kësaj kohe ai ka promovuar zhvillimin e një mjedisi shëndetsor më të mirë e më të denjë për Kosovën dhe për Shqipërinë, përfshir edhe themelimin e telemedicinës atje, dhe në shumë vende të botës. Doktori ynë i mirë, përveç gjithë këtij aktiviteti të madh në fushën e ekspertizës së tij, një pjesë të madhe të karierës së tij, ai ia ka kushtuar gjithashtu edhe vullnetarizmit – një dukuri kjo që fatkeqësisht nuk është aq e përhapur në shoqërinë shqiptare – por Dr. Latifi edhe në këtë fushë ka dhënë ndihmesën e tij me shembëllin e tij të ofrimit të shërbimeve mjekësore, pa pritur ndonjë përfitim financiar ose ndonjë privilegj tjetër. Edhe për këtë fushë, Dr. Latifi është i njohur ndërkombëtarisht. Dr. Latifi është nderuar për kontributin në ngritjen e telemjekësisë në zonat rurale të SHBA-së dhe në vendet e dala nga konfliktet apo fatkeqësitë natyrore në botë, përfshir Kosovën dhe Shqipërinë.

Lista e arritjeve të Dr. Latifit është tepër e gjatë për tu përfshir në një shkrim si ky, por duhet përmendur se në kohën më kritike të pas luftës në Kosovë, Dr. Latifi dhe ekipi i tij, ndër të tjera, ngriti atje një qendër telemjekësie që përfshinte infrastrukturën teknike, një bibliotekë elektronike dhe programe të edukimit virtual. Qendra të tjera, pastaj, ai krijoi në Shqipëri dhe Afrikë, që tani quhen International Virtual E-Hospital (IVeH). Pastaj, i quajturi Sistemi Spitalor, me seli në qytetin Hope të shtetit amerikan Idaho dhe një tjetër në Brazil i është përkushtuar rindërtimit të sistemeve të kujdesit shëndetësor në zonat e thella e të varfëra të atij vendi. Dr. Latifi, si president i organizatës, ka punuar me kolegët për të zhvilluar një model të njohur si Inicimi-Build-Operim (IBOT) për të siguruar qëndrueshmërinë e programit. Sipas një njoftimi, nga www.facs.org, modeli përfshin ndërtimin dhe forcimin e burimeve të sistemit, vendosjen e pajisjeve dhe zhvillimin e mundësive të arsimit dhe trajnimit, nga të cilat kanë përfituar qindra universitete, qendra mjekësore dhe organizata shëndetsore në dhjetëra vende kanë transmetuar qindra aktivitete edukative dhe leksione përmes sistemit ndërkombëtar, IVeH. Veprimtaria e Dr. Latifit është vlerërsuar mjaft edhe nga ente qveritare ndërkombëtare nga të cilat ka marrë edhe grante për veprimtarinë e tij, siç janë Agjencia Evropiane për Rindërtim, Departamenti Amerikan i Shtetit, Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar (USAID), qeveria e Sllovenisë, dhe Organizata Botërore e Shëndetësisë, ndër të tjera.

Vitet e fundit, Dr. Latifi ka punuar si profesor dhe Drejtues i Departmentit të Kirurgjisë në Kolegjin e Mjekësisë së Nju Jorkut, drejtues i Departamentit të Kirurgjisë në Qendrën Mjekësore të zonës Westchester, Spitalin për fëmijë të “Maria Farerit” dhe spitalin rajonal të krahinës Mid-Hudson. Ishte pikërisht në këtë spital, ku unë u shtrova, para disa muajsh, për një operacion shumë të rëndë – një operacion që falë kujdesit të jashtzakonshëm të Dr. Rifat Latifit, kirurgut tim Dr. David Spielvogel dhe ekpit më të gjërë të mjekëve dhe infermiereve që mbikqyrte miku im Dr. Latifi – operacioni im, ndonëse tepër serioz për nga natyra – kaloi mirë dhe tani disa muaj më vonë e ndjejë veten shumë mirë. Në këtë botë ka lloj-lloj heronjsh. Për mua, ekipi i Dr. Latifit në Qendrën Mjekësore Westchester janë heronjtë që bënë ndryshimin në rastin tim. Respekti që ekipi i tij kishte për Dr. Latifin – si profesionist dhe si drejtor dhe bashkpuntor – vihej në dukje në çdo bisedë që kisha me mjekët dhe infermieret gjatë qëndrimit tim në Westechester Medical Center. Dola prej atij spitali – ku Dr. Rifat Latifi nderohej dhe respektohej aq shumë prej të gjithëve. Dola prej atij spitali, krenar për një shqiptar i arritjeve të përmasave të tilla dhe aq i respektuar nga kolegët e tij. Dola
nga spitali me ndjenjën se heronjtë i takon rëndom çdo ditë, heronjë që luftojnë për të shpëtuar jetë, që luftojnë për kauza fisnike, heronjë që krejtë, qetësisht, dhe pa zhurmë, pa rrahur gjoksin se bëra këtë e kështu – ndajnë dashurinë e tyre për njerëzimin. Se për ta, dashuria për të tjerët është, vërtetë, ajo që mjekët dhe infermierët ndajnë me botën dhe njerëzimin.

Në fjalën e tij në konferencën e përbashkët me Kryeministrin e Republikës së Kosovës, Z. Albin Kurti, Ministri i sapoemëruar i Shëndetësisë në qeverinë e Kosovës,Dr. Latifi falënderoi kryeministrin Kurti për nderin e madh dhe besimin për këtë detyrë me përgjegjësi të jashtëzakonshme. Dr. Latifi u zotua se, bashkë me ekipin e tij, do të angazhohen që në mënyrë afatgjatë të ngrisin standardet mjekësore në Kosovë. Unë nuk kam asnjë dyshim se Ministri i ri i Shëndetësisë në Kosovë, Dr. Rifat Latifi, kur flet për standard ka në mend standardet amerikane, dhe se do përpiqet me gjithë qenjen e tij njerëzore dhe profesionale, të vendosë një kulturë dhe një përvojë amerikane në mjedisin shëndetsor të Kosovës, në dobi dhe për dashuri që ai ka për njerëzimin dhe për Kosovën-Dardaninë e tij të dashur, e kur të harruar, siç theksoi edhe Kryeministri Kurti. Me emërimin e Dr. Latifit në detyrën e Ministrit të Shëndetësisë në qeverinë e Kosovës, Kryeministri i Kosovës tregon seriozitetin e qeverisë së tij për të emëruar në detyra kyçe të qeverisë së Republikës së Kosovës, shqiptarë që kanë bërë karierë në vendet perëndimore – në këtë rast në një mjedis, ku ka jetuar e punuar Dr. Latifi – një mjedis shumë konkurues, me më të mirët e Amerikës dhe të botës.

Z. Kryeministër na e more më të mirin e komunitetit shqiptaro-amerikan dhe një ndër më të dalluarit e Amerikës – në fushën e tij profesionale të telemedicinës dhe jo vetëm. T’a bëjmë hallall që e more, Dr. Latifin, se Kosova dhe Shqipëria kanë nevojë për njerëz të tillë. Mikut tim Dr. Latifit i uroj sukses në detyrën e tij të re. Urimet e mia edhe Kryeministrit Kurti për një emërim të shkëlqyeshëm. Uroj që ky vendim të hapë dyer të reja që Kosova dhe Shqipëria të fillojnë të konsiderojnë, më në fund dhe pa paragjykime politiko-ideologjike, emërime të tilla të shqiptarëve të dalluar në profesionet e tyre në diasporë. Shqipëria dhe Kosova, vetëm do të përfitojnë nga individë të përgatitur siç është Dr. Rifat Latifi.

Natyrisht, se për komunitetin tonë këtu në Amerikë dhe për disa shqiptaro-amerikanë si unë, që e kemi njohur Dr. Latifin për një kohë të gjatë – vërtetë, do na mungojë shumë prania e tij në takime, darka e dreka të komunitetit, ku ishte shpesh i pranishëm. Në të vërtetë, para disa javësh kur komunikova me anë të një mesazhi me Dr. Latifin, më premtoi se me të këthyer nga Kosova, do të takoheshim së shpejti, “për një gotë verë, për të celebruar jetën”, sipas fjalëve të tija, një referencë kjo siç duket ndaj përmirësimit të shëndetit tim pas operacionit në spitalin Westchester Medical Center, ku ai ishte Drejtor i Departmentit të Kirurgjisë. Ani, i dashur Doktor Latifi, gota e verës së kuqe pret, besoj se do të kemi rast. Kosova ka më shumë nevojë për ty, sot. Me emërimin tëndë, Kosova fiton!

Edhe një herë për provokimin ndaj meje në emrin e Bujar Bukoshit, që filloj me 17 e përfundoj me 23 nëntor 2000!

Drini.us
-
2
Edhe një herë për provokimin ndaj meje në emrin e Bujar Bukoshit, që filloj me 17 e përfundoj me 23 nëntor 2000!

Gjergj – Bajram Kabashi

Kjo letër për fat të keq duhet botuar vazhdimisht, gjithnjë derisa autorët e saj që provokonin të fshehur pas emrit të Bujar Bukoshit, ti lajmërohen Policisë së Kosovës apo Policia e Kosovës ti detyroj që të lajmërohen.

Letra nuk është thjeshtë një letër e shkruar nga një i marrë apo disa të marrë, por është shkruar nga një grup kriminelësh-pseudointelektual të Kosovës së pasluftës, të çuar peshë  pasi u kishte rënë dielli i lirisë në kokë, asaj lirie që ua kishte sjellë kryesisht ndërhyrja e NATO-s që rezultoj me çlirimin e Kosovës.

Luftëtarët e vërtetë të lirisë kishin bërë aq sa kishin pasur mundësi reale të bënin, por banditët e partisë së paqësorëve dhe atyre të luftës, me bishtin e ngjitun për shpinë provokonin e ngacmonin kahdo që mundnin.

Më provokuan edhe mua nga nata e sontme e vitit 2000 deri më 23 nëntor të vitit 2000, rrafsh shtat ditë e netë pandërprerë. Të ashtuquajturat shërbime shtetërore partiake, apo më mirë të thuhet kriminelët, “intelektualët”, “gazetarët” apo “politikanët” nga radhët e tyre, më ishin lëshuar si të tërbuar duke më provokuar e synuar të më poshtëronin në mënyrën më të keqe e të zezë të mundshme, derisa këtyre kriminelëve të bashkuar iu ndal zëri i kobshëm më 23 nëntor të vitit 2000, në orët e mbrëmjes.

Ja letra e të mallkuarve:

Bujar Bukoshi bujarbukoshi@yahoo.com

Subject: Me jep nje kontakt me saliun

Date: Fri,17 Nov 2000 18:55:16-0800 (PST)

Pershendetje, I nderuari Bajram, me perpjekje te shumat arrita ta siguroje mezi kete adrese tuajen. Une i kam shkruar Saliut, ai me ka dhene nje pergjigje por jo tjeter ne interesimin tim per t’u ulur dhe per te biseduar për disa ceshtje me interes. Sidoqofte, duket se nuk qasje ne internet apo ngece dukund puna dhe spo marr kontakt dot me te. A mund te ma japesh adresen e sakte te tij,apo numrin e telefonit. Sidoqofte,domethane ideja eshte te bisedojme dicka ne ate stilin e librit Tuaj, “Baleta me ka thene…” dhe helbete t;i kujtoja kur pinim dikund neper kete bote nje kafe me te. Sidoqofte domethane, nese mundesh dil ne Grand nje mbremje dhe ti vete dhe marrim nga nje kafe bashke,

Shnet

PS.

A po punon ende ne Rilindje apo ke kaluar te Bota sot?

__________

Njëzet vite më vonë, në pranverën e vitit 2020 rastësish e mora vesh se i njejti grupim kriminelësh nga lëmshi “intelektual”-kriminel shërbimesh sekrete partiake, e kishin provokuar edhe shkrimtarin e publicistin Shefqet Dibrani, por provokimi ndaj tij kishte zgjatur 6-7 muaj apo më shumë se aq.

Une jam i bindur se Policia e Kosovës është aq e aftë profesionalisht, sa mund të ketë dijeni për provokatorët e tillë të shkretë për mend, sherri i të cilëve humbi një jetë njeriu. Une mendoj që “koalicionet partiake” nuk duhet të kenë asnjë ndikim në gjurmimin dhe hetimin e krimeve të tilla.

Kurrë nuk më ka shkuar mendja të shes madhni, pasi kjo nuk është në natyrën time, por e rithem për të satën herë: Ky krim për mua është i zbuluar në mbrëmjen e 23 nëntorit 2000, rrafsh para 21 vitesh nga nata e sontme.

Prandaj, qoftë policia kombëtare apo ajo ndërkombëtare që nuk e marrin parasysh këtë provokim duke i identifikuar të gjithë ata që morën pjesë në ngacmimin-provokimin ndaj meje (por edhe ndaj shkrimtarit Shefqet Dibrani), ajo në të vërtetë i shmanget qëllimisht problemeit të vërtetë që ka sjellë tragjedinë e 23 nëntorit 2000.

Vdiq Age Bojaxhiu, mbesa e vetme e Nënë Terezës

Drini.us
-
1
Vdiq Age Bojaxhiu, mbesa e vetme e Nënë Terezës

Mbesa e vetme. Age Bojaxhiu mbante dhe te njejtin emer me Nene Terezen

Don Lush GJERGJI   

In memoriam 

Age lind. Bojaxhiu – Guttadauro 

(1944 – 2021)  

Me 15 nëntor 2021 rreth mesnatës ndërroi jetë, kaloi në amshim, apo siç thoshte Shën Nëna Tereze “u kthye në Shtëpinë e Atit”, Age lind. Bojaxhiu, bija e Lazër dhe Maria Bojaxhiut, mbesa e vetme e Nënës Tereze.  

Atë e kam njohur qysh nga viti 1979, marrja e Shpërblimit Nobel për Paqe dhe kam pasur një bashkëpunim dhe miqësi të jashtëzakonshme dhe frytdhënëse.  

Nëpërmjet saj në këtë interviste mund ta njohim më për së afërmi tashmë të ndjerën Age Bojaxhiu, si dhe lindhjen, përjetimet, vlerësimin e saj mbi  Nënën Tereze. 

Je edhe vlerësimi i Massimiliano Guttadauro, biri i Age Boajxhiut, ndër të tjera  më shkruan mbrëmë kështu: “Nëna ime kishte bukurinë dhe tërheqjen e familjes Bojaxhiu, një tërheqje – simpati që e akumulonte si Gonxhja dhe Lazri. Ishte një grua që iu ka kushtuar në tërësi familjes, por pa i lënë anësh edhe  shumë interesime kulturore, si kinema, letërsia… Ishte poliglote, si babai i saj dhe si Nëna Tereze. Një grua me aftësi të mëdha për dashuri. Gjithmonë e vendosur, por edhe e vërtetë.” 

Intervista me Age Bojaxhiu – Guttadauro, mbesa e Nënës Tereze 

Don Lush Gjergji: Ti e ke njohur Nënën Tereze si të afërmen tënde, si hallën tënde. Përshtypjet tua, sepse ti je e vetmja  anëtare e gjallë e familjes së ngushtë të saj? Takimi yt i parë me të, atë çka të tregonte babai yt i madh, Lazri, për familjen Bojaxhiu, për këtë dramë që kishin përjetuar, por që Zoti e ka shpërblyer pa masë? 

  • Si hallë unë e kam njohur personalisht vonë, atëherë kur ajo tashmë ishte e famshme dhe e njohur gati në mbarë botën, kur për të shkruanin shumë gazeta, flisnin shumë qendra radio-televizive, bile përmendej aty-këtu edhe nëpër kisha… Kështu në mua rritej dëshira, kureshtja, por edhe nevoja ta njihja për së afërmi, më tërhiqte, fytyra e saj, sepse si më thoshte babai im, Lazri, “gjaku nuk është ujë…”. dhe vërtet ashtu është… 

 Jam takuar me Nënën Tereze për herë të parë personalisht në janar të vitit 1967, sepse papa Montini – Pali VI e kishte ftuar për të hapur një shtëpi në Romë. Përshtypja ime ishte e papërshkrueshme dhe e paharrueshme, një gëzim i cili më kaplonte në tërësinë e qenies time… Gëzimi kishte shumë arsye: sepse babai im dhe Nëna Tereze ishin vërtet të lumtur, shiheshin pas më se 30 viteve… Mendoni pak çka kanë përjetuar këto dy persona, zemra e vëllait dhe e motrës! Ishte një takim vërtet unik! 

 Gjatë këtyre viteve as nuk ishin dëgjuar në telefon, sepse ajo ishte në Indi, e babai im pas Luftës së Dytë botërore në Itali… Nëna Tereze dhe babai im e kishin një gëzim tejet të madh. Përqafoheshin si dikur në fëmijëri… 

E shikonin njëri-tjetrin dhe nuk u beson më as syve, as veshëve, as kohës dhe hapësirës, dhe pa fjalë, me lot, me përqafime aq të përmallshme, e pyetnin njëri-tjetrin për vitet e kaluara… 

Tema boshte e këtij takimi ishte “Nëna Loke”, Drane Bojaxhiu, dhe Agëja, halla ime, të cilat unë kurrë nuk i kam takuar dhe njohur personalisht! Mendoni çfarë apsurdi!?  

Ata të dytë më shikonin mua, pastaj njëri-tjetrin, pastaj diku në hapësirë, ndoshta edhe drejt Shqipërisë, Tiranës, ku ishte zemra e thyer e dy femrave tashmë të robëruara, të sistemit i cili nuk lejonte kurrfarë komunikimi familjar, njerëzor… 

Nga goja dhe zemra e tyre ngrihej vetëm një klithje: O Zot, oj Nëna Loke!!! 

Përshtypja ime e parë ishte kjo: një përjetim i jashtëzakonshëm. 

 Pastaj me kalimin e viteve jemi njohur më për së afërmi nëpërmjet letrave, bisedave telefonike… Gati për çdo vit shiheshim në Romë, sepse ajo vinte gjatë muajit maj për kushtet rregulltare të motrave të saja.  

Pas vdekjes së babait tim shkoja unë rregullisht për ta parë në Romë. Marrëdhënia jonë ishte një dashuri e madhe shpirtërore. Ajo nuk ishte si ndonjë hallë klasike… Ishte udhëheqësja ime shpirtërore, me jepte qetësi dhe siguri në jetë… 

Don Lush Gjergji: Pas vdekjes së babait Lazër në janar të vitit 1981, pastaj të Nënës Tereze më 5 shator 1997, çfarë kuptimi kishin për ty këto dy vdekje, ose më mirë të themi këto dy “kalime në amshim?”. 

 Si i ke përjetuar ti? 

  • Pas vdekjes së babait tim kam përjetuar një vetmi dhe zbrazëti të madhe, sepse ishim ai, nëna ime dhe unë, nuk kishim më asnjë anëtarë tjetër të familjes… Ishte dhembje e madhe… 

 Vdekjen e Nënës Tereze e kam përjetuar thellë… Nëna ime Maria ka vdekur në vitin 1993 pas vuajtjeve të shumta… 

 Kurdo që Nëna Tereze ishte e sëmurë, unë shkoja në Indi për ta parë, për t’u shoqëruar me të në spital, në klinikë, në kuvend. Për mua ishte hiri i Zotit që të rrija së bashku me të për një kohë të gjatë. Luteshim së bashku, bisedonim…, sepse kur ishte mirë me shëndet, nuk kishte kohë për këtë. 

 Ajo e pranonte vuajtjen me fe, kurrë nuk ankohej, ishte gjithnjë e dëgjueshme. Pati shumë dhembje, vuajtje, sëmundje, por të gjitha i pranonte dhe ishte shumë e disiplinuar me mjekë, me personelin, e përvuajtur, e dëgjueshme, e përsosur…  

Kur afrohej fundi, nuk mund ta harroj kurrë takimin tonë të fundit, diku katër apo pesë muaj para vdekjes, më tha se ndoshta nuk do të shiheshim më… 

 Unë i premtova se do të shiheshim në maj në Romë, por nuk shkova, sepse isha e sëmurë dhe me temperaturë.  

Në këtë takim Shkuan bijtë e mi, Domeniku dhe Maksimiliani. Herën e fundit që jemi parë më tha kështu: “Tashmë do të mbetesh vetëm ti, sepse vetëm ne dyja jemi nga familja jonë Bojaxhiu. Pas vdekjes time do të mbetesh vetëm ti, s’ka më askush nga familja jonë…”. 

 Sytë e saj ishin të përlotur, por edhe plot me shpresë, edhe më tepër me siguri për amshim, jetën e pasosur. Më fliste për kalimin në amshim, apo si i pëlqente asaj të shprehej, “për kthimin në Shtëpinë e Atit”, si për ndonjë kalim prej dhomës në dhomë, me aq shumë bindje dhe fe, sa që unë mbetesha e habitur…Më thoshte që së shpejti do të jetë te Zoti me babën Kolë, Nënën Loke, me motrën Age, me babën tim…, me shumë familjarë që unë nuk i njohja fare… 

Nëpër sytë dhe zemrën e saj unë, të them kështu, e kam “parë vetë Zotin”, i kam “parë dhe përjetuar” të parët tanë, ata që tashmë e gëzojnë parajsën, amshimin… Për këtë dhe për shumëçka tjetë, unë nga zemra e falënderoj Hallën time të madhe dhe të pavdekshme, Nënën Tereze! 

Don Lush Gjergji: Si është për Ty t’i lutesh hallës tënde, të Lumes Nënës Tereze?_ 

  • Për mua ajo është shenjtëreshë, uroj që së shpejti të shpallet Shenjte. I lutem asaj si edhe shenjtërve të tjerë, si p. sh. Shën Rozalisë së Palermos…, si shumë shenjtërve apo shenjtëreshave tjera, por kuptohet me një ndjenë të veçantë. I them asaj kështu: E lumja Nëna Tereze, ti më di, të njeh, ti më do, prandaj, edhe më ndihmo! 
  • Pas shenjtërimit të Nënës Tereze më 4 shtator 2016, ajo ndër të tjera më tha kështu: “Don Lush, tash e kemi Shenjtëreshën tonë, Shën Terezen që na përcjell nga qielli. Jeta im, besoj edhe e jotja, tash ka arritur kulmin e gëzimit. Për mua Halla është Shenjtëreshë, për Ty personi që e ke përcjell dhe ke shkruar vite të tëra, është Shenjtëreshë. Le të lutet për ne!” 

Don Lush Gjergji:  Çka të ka mbetur Ty si përvojë, si mbresë dhe kujtim nga e madhja Nëna Tereze, Nëna e botës së vuajtjes, e të varfërve ndër më të varfër, ajo që e njihte dhe e dashuronte Jezu Krishtin në çdo njeri? Çka ka mbetur si testament i përvojës tënde me te? 

  • Lidhja ime me të ishte e veçantë. Pikësëpari më ka mbetur në shpirt feja e madhe e saj. Unë jam martuar me burrin tim që 42 vjet… Nënën Tereze e kam pasur dhe e kam si pikë orientuese në jetën time. Unë e ndiej dhe e përjetoj se ajo është afër meje, me jep guxim, vullnet për jetë dhe për veprimtari…Unë nuk e bëj të madhe këtë duke thënë se jam mbesa e Nënës Tereze, për ta pasur ndonjë nderim të veçantë… 

 Po, ndihem se jam e privilegjuar nga ky fakt, nga vetë Zoti, që e pata hallën time, nuk po them si mësuese, por si pikë orientimi për jetën dhe për veprimtaritë e mia.. 

Don Lush Gjergji: E ke thënë në fillim se Nëna Tereze e pati këtë dhembje të tmerrshme që për së gjalli të     ndahej prej Nënës Drane dhe motrës Age, si dhe për shumë viti nuk dinte asgjë as për vëllanë Lazrin, babën tënd. Këtë nuk ia tregonte gati askujt. Për shpërblimin Nobel  në Oslo ishim së bashku një familje shqiptare, Nëna Tereze,  Lazri, Ti, Imzot Nikë Prela, unë… Për mua ishte diçka e jashtëzakonshme, heshtja e saj, vuajtja personale, familjare, kishtare, kombëtare… Ajo thoshte se e Premtja e Madhe nuk është mbarimi i Jezu Krishtit, por vetëm nisja e asaj që do të jetë ngjallja, Pashkët. Ti si e përkujton këtë gjendje? 

  • Këtë gjendje e ka përjetuar mbi të gjitha Nëna Tereze dhe babai im. Unë disi e kam përjetuar këtë anash, sepse kurrë nuk e kam njohur gjyshen time Dranen, as hallën time Agen. Aty-këtu kemi shkruar ndonjë letër, e kjo është diçka tjetër. Pastaj në Shqipëri duhej deshifruar atë çka shkruhej, lexohej. Ne dërgonim paketa me shumëçka, barna, gjëra ushqimore, veshmbathje, dhe ato i ndanim në dy pjesë, një për ushtrinë dhe policinë doganore, tjetrën për gjyshen dhe hallën…  

Për Nënën Tereze ishte dhembje e madhe e cila duhet ta bënte një zgjidhje tejet të rëndë. Autoritetet e Shqipërisë thoshin kështu: Po, ne Ju lejojmë që të hyni në Shqipëri, mirëpo më nuk mund të ktheheni, duhet të mbetni këtu!  

(Për herë të parë kam dëgjuar për këtë ngjarje dhe kombinim “djallëzor” dhe nuk di sa mund të jetë e vërtetë. E di se Nëna Tereze, si dhe shumë autoritete të asaj periudhe, si Sekretari i OKB-së U TANTI, kryetari i Francës De GOLLI, i SHBA-ve Xhon Keneedy, e shumë të tjerë kishin ndërhyrë pranë Qeverisë së Shqipërisë për t’ia lejuar Nënës Tereze hyrjen në Shqipëri, por pa sukses, vr. ime). 

Dhembja e madhe dhe e vërtetë e Nënës Tereze ishte kjo : ajo duhet të zgjidhte mes të  varfërve, të braktisurve, të mjerëve dhe të gërbulurve, apo Nënën dhe Motrën në Shqipëri.  

Kjo ishte një zgjidhje tejet e vështirë dhe shumë e dhimbshme…  

Këtë vuajtje ajo ia ka ofruar Jezu Krishtit për Kishën  dhe popullin në Shqipëri dhe kudo në botë, për botën e të mjerëve… 

Don Lush Gjergji: Nëna Tereze e kishte sigurinë e fesë, kishte një qetësi, si të fliste me telefon me Atin qiellor. Përpos shenjtërisë së saj, mirësisë, gatishmërisë për flijim dhe dhurim, ajo kishte aftësi të mëdha organizative…. 

  • Ajo e ka vulosur frymën e saj në “Misionaret e Dashurisë” dhe kështu është dëshmuar madhëria e saj në vazhdimësi. Fatbardhësisht vepra e saj vazhdon edhe më tutje në mbarë botën… 

Don Lush Gjergji: Për herë të parë flet para një publiku që të njeh fare mirë si emër, si mbesa e Nënës Tereze. Diçka çka dëshiron t’u thuhet njerëzve tanë si mbesa e Nënës Tereze? 

  • Jam gjysmë shqiptare e gjysmë italiane, sepse nëna ime Maria e lind. Sanguini-Bojaxhiu ishte italiane. Mirëpo në brendi, në shpirt ndihem gjithmonë shqiptare, sepse është një pjesë e imja që askush nuk mund të ma merr. Më vjen keq kur dëgjoj për ndonjë sjellje apo veprim jo të mirë të shqiptarëve, si në Shqipëri, ashtu edhe në Itali, në Kosovë, kudo… 

Don Lush Gjergji: A do të thuash diçka tjetër? 

  • Jo unë nuk jam ndonjë mendimtare e madhe. Jam një person normal dhe kam pasur hirin e Zotit që të jam mbesa e një halle kaq speciale. Shpresoj që vepra e saj do të vazhdojë gjatë shekujve. Ajo thoshte gjithmonë kështu: Nëse Zoti do, vepra ime do të vazhdojë! 

Don Lush Gjergji: Të falënderoj përzemërsisht për këtë bisedë, intervistë. Nëpërmjet teje më duket se i kemi takuar rishtas Nënën Tereze, Imzot Nikë Prelën, bacën Lazër si dhe mbarë familjen e madhe dhe të bekuar Bojaxhiu. Edhe një pyetje: Si i ke përjetuar filmat dokumentar, artisti, botimet, fiction mbi Nënën Tereze? 

  • Është vështirë të paraqitet jeta shpirtërore, brendia, thellësia e jetës dhe e veprës së saj. Nëna Tereze e dinte se çka donte dhe e zbatonte gjithmonë vullnetin e Zotit, planet e saja. Ajo kishte guxim të thoshte dhe të  ishte vetvetja…  

     Nga përvoja dhe shërbimi misionar në Indi kishte kuptuar se Zoti është Dashuri, prandaj misioni i saj, por edhe yni, motrave është ky: t’u dhurojnë të gjithëve Dashuri – Zotin. Të gjitha për Zotin dhe për Njeriun, pa dallime…  

Ah, gati harrova: Të falënderoj për këto gjashtë vëllime të mrekullueshme kushtuar Nënës Tereze në tri kutia, me plotë fotografi, shkrime, përshkrime… Vërtet nëpërmjet tyre Ti ma “solle” sot në Palermo Nënën Tereze, babën tim, Lazrin, nënën time, Marinë, pastaj edhe personat që unë nuk i njoha kurrë personalisht, si “Nënën Loke”, Drane Bojaxhiun, hallën time Age Bojaxhiun, e shumë të tjerë! Tash jam në “shoqëri” të mirë, me këta njerëz të dashur, me Zotin, me burrin tim Giuseppe, apo “Beppe” si e quante Nëna Tereze, me bijtë e mi, me Ty! (Bashkëshorti i saj ka vdekur disa vite më vonë, vr. ime)  

Nga zemra të falënderoj për këtë takim, sepse e kemi prekur “damarin e zemrës”, jemi shmallur dhe freskuar… Po e përfundojmë takimin tonë me thënien e Nënës Tereze: Zoti na bekoftë! 

Palermo, 18. 09. 2008                                                  

Prishtinë, 17 nëntor 2021

Radio Maria – Kosovë

Reflektimi autokritik i Albin Kurtit!

Drini.us
-
0
Reflektimi autokritik i Albin Kurtit!
Nga: Lirim Gashi, Prishtinë
* Më pëlqeu reflektimi autokritik i Albin Kurtit.
Më pëlqeu reflektimi autokritik i Albinit Kurtit, i cili ishte në harmoni të plotë me kritikat e mia mirëdashëse ndaj mangësive të Partisë së tij, të cilën unë metaforikisht e kam pagëzuar si “Balon të Heliumit”, sepse nga jashtë duket gjigante pasi që është shumë e fryrë, mirëpo në brendi është e zbrazur nga përmbajtja cilësore si shishja e pijanecit nga alkooli.
Përveç kësaj përmban material eksploziv, sepse nën të njëjtin kulm i strehon njërzit me një spektër të palogjikshëm dhe papërputhshëm të pikëpamjeve, botkuptimeve dhe ideologjive, që fillojnë në njërin dhe përfundojnë në tjetrin ekstrem.
Metafora tjetër të cilën e kam përdorur kohë të gjatë në përshkrimet e mia ishte “treni me shumë vagona dhe pak lokomotiva”.
Sepse sa më i madh që është numri i vagonave të mbushur me llum, aq më e madhe është nevoja për lavatriçe dhe lokomotiva, prandaj pastrimi dhe transportimi i llumit në deponi kushton kohë të çmuar, e cila do të duhej dedikuar pastrimit të institucioneve shtetërore dhe publike nga llumi kriminal, udbash dhe ekstremist fetar.
Pra natyrisht fjalën e kam jo vetëm për problemet kadrovike, strukturore, organizative dhe metodike të Vetëvendosjes, por edhe për mungesën e profilit të qartë socialdemokratik.
Çuditërisht reflektimi asnjë herë s’po ndodh me kohë por megjithatë po ndodh.
Ndërsa fakti që unë jam analisti i vetëm që i ka zbërthyer, analizuar dhe shoshitur problemet e brendshme të çdo subjekti politik kosovar pa asnjë gabim të vetëm në diagnozë dhe prognozë dhe pa një platformë të denjë mediatike që i përshtatet formatit të analizës sime, është dëshmi se në këtë vend nuk mund ta thuash të vërtetën pa e paguar një çmim të lartë.
Megjithatë ia vlen kur e vërteta pranohet nga politikani numër një në Kosovë, që njëkohësisht është akoma pothuajse bartësi i vetëm shpresës për një ardhmëri më të mirë të këtij populli dhe shteti, gjë që është dëshmi se sa i hollë është akulli mbi të cilin po lozim patinazh artistik si individë, shoqëri dhe shtet.
Dorën në zemër e kuptoj edhe nevojën e udhëheqësve të Vetëvendosjes për ta fryrë partinë dhe shndërruar në Balon të Heliumit, sepse nevoja për ndryshim ishte aq akute, saqë nuk e kishin luksozin për të bërë politikë profesionale kadrovike, strukturore, organizative, metodike dhe ideologjike.
Pse po e them këtë?
Sepse kundërshtarët e tyre politik ia vështirësuan aq shumë jetën popullit dhe ia lëkunden aq shumë themelet shtetit, saqë çdo anëtar i ri i Vetëvendosjes me vetë faktin se ishte një votë e sigurt për këtë subjekt politik, e arsyetonte anëtarësimin e tij.
Sepse kundërshtarët e Vetëvendosjes ishin njëkohësisht edhe armiqtë më të mëdhenjë të këtij populli dhe shteti.
Dhe këtë nuk po e them unë nga nevoja për t’i prangosur pa arsye, sepse nuk jam nihilist i çmendur.
Këtë po e thotë bilanci fatal i politikës së tyre.
Sepse tërë kohën kanë funksionuar si Banda Mafioze dhe Kuislinge, të cilat çdo veprim të pafalshëm kriminal dhe tradhtar e kanë mbuluar me jorganin e rrejshëm patriotik.
Ndërkaq spektri i veprimeve të tyre kriminale dhe tradhtare i ka mbuluar të gjitha fushat, lëmitë dhe sferat e shtet-ndërtimit, prandaj ky i fundit është shndërruar në shtet-rrënim.
Sepse bëhet fjalë për kleptokratet, tradhtarët dhe keqbërësit më të përsosur dhe kompletuar në historinë e këtij shteti të ri dhe të brishtë.
Ndërkaq fakti që reformat e tyre janë mashtrime optike për sytë e pashkolluar të votuesve potencial, është dëshmi e qartë se ato nuk kanë ndodhur fare.
Sepse reformat nuk nënkuptojnë vetëm largimin e personit X dhe zëvendësimin e tij me familjarin e tij Y, që ka perceptime dhe pikëpamje të njëjta mafioze dhe kuislinge.
Ose edhe më saktësisht reformat nuk janë vetëm ndryshimi i formave dhe trajtës por sidomos ndryshimi i synimit, qasjes, kursit dhe përmbajtjes.
Mirëpo as ndryshimi i synimit, qasjes, kursit dhe përmbajtjes nuk është i besueshëm pa pendim të sinqertë dhe kërkimfalje për politikën keqbërëse dy dekadeshe.
E veçmas pa distancim të prerë të krerëve të rinj të Pdk-së dhe Ldk-së nga paraardhësit e tyre gjysmë analfabetë, primitiv, kleptokrat, gllabërues, keqbërës dhe mercenarë.
Gjermanët nuk ikën nga atdheu i tyre as kur e hanin nga një patate në ditë.
Fjalën e kam natyrisht për kohën e pasluftës kur Gjermania pasi që e kishte shkatërruar gjysmën e botës edhe vetë ndodhej nën gërmadhat e bombave.
Në vend të largimit masiv, ata i përvolen mangët e këmishave të leckosura dhe e filluan rindërtimin e shtetit dhe rifunksionalizimin e çerdheve, shkollave, teatrove, fabrikave dhe uzinave.
Rezultati ishte po aq i shpejtë sa inati, zelli dhe besimi tyre i pathyer në vetveten.
Pastrimit të gërmadhave nga llumi gjermanët ia bashkangjiten edhe pastrimin e kokave të tyre nga llumi nazifashist.
Dhe në këtë mënyrë në vend se në superfuqi shkatërruese dhe dekadente atomare, Gjermania u shndërruan në superfuqi progresive ekonimike, industriale dhe sociale botërore, si dhe në model për të gjithë popujt e emancipuar të Evropës dhe botës.
Sepse qasja e tyre ndaj zgjidhjes së problemeve ishte një kombinim ndërmjet intelektit, kreativitetit, humanizmit dhe pragmatizmit racional.
Shqiptarët e mësuar që t’i robërojë, skllevërojë, çlirojë dhe bëjë shtet dikush tjetër, besuan se dikush tjetër duhet t’ua ndërtojë edhe shtetin, prandaj ia kthyen shpinën atdheut në momentin e parë që e kuptuan se klasa e tyre politike është e krimbur, dekadente, injorante, keqbërëse dhe kuislinge.
Sepse nuk kishin as vetëdijesim dhe kulturë të mjaftueshme politike, e as kulturë dhe traditë protestuese dhe shtet-ndërtuese.
Kur kësaj ia shtojmë edhe atdhedashurinë e gozhduar dhe pluhurosur në mur atëherë na behet shume e qartë përgjigja në pyetjen :
Pse?
Na behet madje e qartë hiq pa e lexuar romanin “Pse” të Sterio Spasses.
Çka dua të them me këtë?
Dua të them që jemi këta që jemi, prandaj edhe këtu ku jemi.

 

Jo dhunës, Jo Mobing në familje!

Drini.us
-
0
Jo dhunës, Jo Mobing në familje!
MOBINGU NË FAMILJE
Në kohën e sotme flitet mjaft për mobingun në vendin e punës apo në shkollë, ndërsa mobingu në familje vazhdon të mbetet akoma një temë tabu.
Për këtë temë është folur shumë pak për arsye të dukjes së “mirë” intakte të familjes në publikun e gjerë. Në kohën e sotme virtuale, në kohën e fotove në facebook, instagram e gjetiu për një moment ke përshtypjen që shumica e familjeve tona jetojnë si grofa…por vallë a transmetojnë këto foto lumturi, harmoni e dashuri në kuptimin e plotë të fjalës. Natyrisht që nganjëherë po, mirëpo tendenca që të dukemi sikur tjetri duke kopjuar e imituar të tjerët, po bën që të dukemi jo vetëm fallco por edhe qesharakë.
Vallë a fshihet prapa këtyre fotove “magjepsëse” një realitet tjetër në familjet tona?.
Vallë a fshihet mobingu brenda mureve të shtëpive tona?
Për këtë problem as vetë ai që shkakton mobing nganjëherë nuk është i vetëdijshëm që viktimën (vëllaun/motrën, burrin/gruan, renë/ vjehrrën etj) është duke e dëmtuar rëndë.
Familja duhet të jetë streha e dashurisë, rehatisë, përkrahjes dhe sigurisë emocionale. Çdo prishje e këtij ekuilibri emocional është me pasoja dhe për psikën e njeriut është e rëndë mu sikurse çdo formë tjetër e dhunës.
Por çka është mobingu në të vërtetë?
Definicion të veqantë nuk ka mirëpo mobing do të thotë agresivitet verbal, dhunë psikologjike sistematike e një apo më tepër personave kundrejt një personi, me qëllim shkatërrimi të dinjitetit dhe imazhit të viktimës .
Çka do të thotë agresivitet verbal?
Do të thotë të ofenduarit, përulja, të folurit keq për personin pas shpinës së tij, përqeshja, kritikimi i përhershëm, sharja, bërtitja me zë të lartë, nënqmimi etj.
E përsëris, MOBINGU ËSHTË POSHTËRIM, ËSHTË ABUZIM EMOCIONAL I RËNDË POTHUAJ NJËJTË SA USHTRIMI I DHUNËS FIZIKE.
Cilat janë pasojat e mobingut?
Mobingu nuk është diagnozë medicinale në vete, mirëpo ata që e ushtrojnë mobingun padyshim posedojnë çrregullime të dukshme mentale sidomos çrregullime personaliteti. Mobingu nuk është diagnozë, mirëpo mund të çojë në sëmundje të shumta trupore, mendore dhe çregullime të sjelljes.
Së pari viktima ndihet e pafuqishme, i rritet ndjenja e dyshimit në vetvete, do të thotë humb vetëbesimin dhe ndjenjën e të qenurit e rëndësishme. Me kalimin e kohës ndihet e humbur, ndjenjat e vetëvlerësimit i shkatërrohen…gjëndje e cila mund të shpie tek crregullimet e ankthit, sulmet e panikës, çrregullime të rënda të gjumit e madje edhe depresion e mendime suicidale.
Cilat janë shkaqet kryesore që sjellin tek paraqitja e kësaj dukurie në familje?
– Stilet e gabuara të edukimit prindëror.
– modelet e komunikimit të dëmshëm nė qift.
– dallimi në fëmijë si p.sh. duke ia mbajtur njërit fëmijë anën më shumë se tjetrit.
Ky selektim në fëmijë mund të ketë pasoja fatale në lidhjen e mëvonshme emocionale të fëmijës me rrethin por edhe me vetë prindin.
Internalizimi i mesazheve të tilla nga prindërit përbën bazë thelbësore në krijimin e mëvonshëm të çrregullimeve neurotike. Çrregullimet neurotike pengojnë pastaj marrëdheniet e shëndosha familjare dhe favorizojnë të bërit qoftë person i cili ushtron mobing ose të qenit viktimë e mobingut. Pra kur fëmija njeh vetëm këto dy personazhe në familje viktimën dhe dhunuesin, automatikisht atë model sjelljeje e njeh si të pranueshëm sepse për fëmijët prindërit janë gjithçka dhe për fat të keq në të ardhmen ata rrezikojnë të kalojë në njërin nga këto dy role.
Një rrezik tjetër nga këto çrregullime është zhvillimi i një marrëdhënie dashuri- urrejtje (marrëdhënie bardh-zi). Kjo do të thotë pasiguria ekzistuese te këta persona rritet edhe më shumë, i atakuari nuk di ta kalojë konfliktin në mënyrë të qetë dhe reagon me tërbim ose në të kundërten duke u munduar që pervojat negative ti harrojë, tenton ti sheh me ngulm vetëm ato pozitive kështu që tenton të sillet me butësi. Kjo është mostra bardhë e zi, pra vie te krijimi i këtij modeli të gabuar të sjelljes me pasojë zhvillimin dhe “pjekjen” e mëtutjeshme të çrregullimit borderline. Pra këtu nuk ka mes të artë. Këtu nuk ka ngjyra kompromisi, këtu ka vetëm dy extreme njëkohësisht.
Mobingu në familje është i shprehur tek të gjithë popujt, dmth edhe tek shqiptarët.
Padyshim mobingu ndodh ndaj personit që është emocionalisht më i brishtë.
Një shembull tipik i mobingut në familjet shqiptare qoftë me dashje apo padashje ndodh sidomos kur p.sh. personi i cili ka kontribuar shumë për familjen martohet, pastaj bëhet baba/ nënë dhe duke qenë se i shtohen obligimet familjare nuk ka më para as kohë si më parë për vëllaun, motrën, hallën, dajën etj. Çka ndodh atëherë?
Atëherë papritmas ai nuk është më i mirë në sytë e familjes, është egoist, është koprrac, është, është, është…
Hidhërimi kalon në përmasa patologjike -> urrejtje-> përbuzje->sharje-> akuza sistematike-> thuren intriga të llojllojshme me qëllim poshtërimi-> fillon një luftë e pamëshirshme psikologjike në stilin e koalicioneve- të gjithë kundër njërit->urrehen madje edhe fëmijët e viktimës të cilët mbesin të përjashtuar sikur vërtet të ishin fajtorë që kanë lindur.
Na ka rënë shumë shpesh të dëgjojmë kur një vëlla nga diaspora ka ndihmuar aq shumë, u ka ndërtuar shtëpitë vëllezërve e në momentin që s’ka dërguar më para nuk ka qenë më i dëshiruar në familje, madje është ushtruar mobing ndaj tij dhe familjes së tij. I atakuari nga mobingu duke u konfrontuar vazhdimisht me akuza ndjehet i frustruar, lënduar, zhgënjyer, emocionalisht është jostabil kështu që mund të reagojë në mënyrë jo adekuate. E gjitha kalon në një rreth vicioz.
Mirëpo nuk janë të rralla rastet tjera të mobingut në familje si p.sh. e burrit ndaj gruas e më rrallë anasjelltas, e vjehrrës ndaj resë ose anasjelltas, e njerkës ndaj jetimit etj.
Viktima cilado qoftë fajësohet për gjithçka, madje edhe për lëshime që objektivisht nuk kanë ndodhur. Shpesh janë të nënçmuara rezultatet e punës së viktimës.
Keqtrajtuesi është i pakënaqur me vetveten, me jetën e tij, ndjen xhelozi. Ky është një person me veti specifike të personalitetit, të një kapaciteti të zvogëluar për dashuri, gëzim, lojë, kreativitet, dhurim dhe ndarje të të mirave me të tjerët. Zakonisht është person me pushtet, me dëshirë të madhe për të pasur edhe më shumë fuqi. Me ushtrimin e mobingut e fsheh pafuqinë në ndonjë sferë tjetër të jetës së vet.
Këtë e bën nga frika e tij personale se nuk do të jetë i çmuar apo se do të bëhet vet viktimë e dikujt. Paaftësinë e vet e fsheh me projekcionin drejt viktimës. I ndërmerr meritat e viktimës dhe manipulon me të. Është dyfytyrësh. Në kontakt me viktimën është jashtëzakonisht i pafytyrë, kurse me të tjerët tenton të duket bujar dhe i hapur.
Kur analizon mobingun në familjen shqiptare, mendon seriozisht se çka është duke ndodhur me vlerat shpirtërore e etiko-morale të shoqërisë sonë.
Për t’i eliminuar të gjitha këto nevojitet shumë për të bërë, dhe atë psikoedukim permanent të prindërve, fëmijëve, mësuesve, shoqërisë në tërësi. Shoqëria jonë ka aq shumë nevoja imediate, e para të zhvishet nga patriarkalizmi i rrënjosur në qëlizat më të thella të trurit por edhe të frenojë me paraqitjen që jemi në hap me botën, sepse kjo tendencë për t’u dukur që jemi “IN” na zhveshi nga normat morale që dikur na shquanin. Neve duhet poseduar identitetin tonë unik që përkon me normat morale dhe poashtu të pasqyrojë një civilizim të mirëfilltë.
Për të pasur një identitet të fortë duhet të mburremi me të arriturat tona, me vlerat tona kombëtare e jo të kopjojmë kultura e sjellje perverse e dekadente që gjithnjë e më shumë po na servohen nga lindja e përendimi.
Mungesa e vlerave në çdo sferë të jetës sonë qon në një çorientim të vërtetë. Këtu fillon e keqja…njerëzit që nuk shohin perspektivë të ndritur kanë tolerancë zero ndaj frustrimit. Ata që ndihen të pushtetshëm pa fije empatie shkelin dhe sundojnë të dobëtin, çoftë në vend pune, familje e gjetiu. Ky është mobingu me t’gjitha pasojat e tij. Ne nuk mundemi tërë jetën ta fajësojmë politikën keqbërëse, ne jemi ata që atyre ua dhuruam pushtetin, mjaft më duke luajtur rolin e viktimës.
Nëse mendojmë që meritojmë një dinjitet ndryshe atëherë duhet të rizgjohemi pikërisht ne, i madh dhe i vogël, secili në mënyrën e vet të bëjmë diçka të mirë për ta shpëtuar substancën tonë.
Platforma “Familja dhe Shëndeti” është duke dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në këtë drejtim, sidomos në vetëdijësimin e shoqërisë. Por nuk mjafton vetëm kjo, neve na mbetet që këshillat e arta dhe gjithçka të mirë që është plasuar këtu t’a jetësojmë në vepër. Vetëm kështu misioni dërgohet deri në fund. Andaj ta fillojmë këtë mision secili nga familjet tona!
Familja është mburoja e shpirtit. Në atë familje ku ka respekt reciprok, aty ka harmoni e lumturi. Pra duke qenë që familja është celula kryesore e një kombi, atëherë ardhmëriia e sigurtë i takon vetëm atij kombi që e ruan integritetin e familjes. Aty ku ka dhunë e zënka aty shemben themelet e integritetit.
Andaj JO DHUNË, JO MOBING në familje!
_______________
Kjo analizë është shkruar para tre vitesh, por për shkak të përmbajtjes dhe natyrës sqaruese që nuk vjetrohet, botohet në portalin Drini.
Autorja e shkrimit Valbona Hysenaj Miftari është mjeke në specializim për psikiatri dhe psikoterapi në Zvicër.

Theodora e Bizantit dhe Tupalla e Medvegjës që po i zhduket historia!

Drini.us
-
1
Theodora e Bizantit dhe Tupalla e Medvegjës që po i zhduket historia!

Theodora, gruaja e Justinianit I

Nga: Fahri Xharra

Shqiptarët e rrethit të Medvegjës janë të rrezikuar nga arkeologët e rrejshëm të cilët “ gërmojnë’ në varrezat Tupallës : ata kërkojnë ‘artefakte” për stërshitje por qëllimi është zhdukja e çdo gjurmeje shqiptare në ato anë. Eshtë vetëm “Keshilli i Helsinkit për të drejtat e njeriut në Serbi “ i cili disa herë ka alarmuar për këtë .

Theodora, gruaja e Justinianit I         Veshje e sotme në Medvegjë

Që disa muaj ka filluar “ akcioni” shkatërrues i çdo gjëje shqiptare në ato anë. Shqiptarët ikin , shkojnë në Perëndim nga kushtet e pamundura të jetës , por pas mbetet shkretëtira historike e cila më vonë zëvendësohet me “origjinalin “ serb. Mjerim kombëtar !

Varrezat që shkatërrohen thuhet se janë të shekullit 19 dhe 20-të por ec e dije nëse jo edhe më të vjetra. Nga prijësit tonë fetar na rekomandohet që mos të kujdesimi për varrezat , që të harrojmë  çdo gjë nga të parët tanë.; e ne pa menduar hiq iu plotësojmë “rekomandimin “ e hoxhallarëve të porositur.
E dimë që Tupalla është në vetvete një burim i fortë historik i e cila e vërteton të kaluarën dhe autoktoninë tonë në ato anë dhe më gjerë.

Paraqitja e arkeologëve të rrejshëm e ka rritur frikën dhe pasigurinë e banorëve të atyre anëve.
Paraqitja e arkeologëve të rrejshëm paraqet hapat e Serbisë për zhdukjen e çdo gjëje shqiptare në ato anë.

Medvegja është qytezё shqiptare në veri-lindje të Kosovës, administrohet ende nga Serbia. Komuna e Medvegjёs perbёhet nga 44 vendbanime, dy prej te cilave janё qyteza urbane e Medvegjёs dhe Banja e Sijarinёs.

Medvegja ka qenë e banuar nga fisi Ilir i Dardanëve në lashtësi. Rrënojat arkitektonike datojnë që nga shekulli 4 i epokës së re përreth qytetit,kur ishte pjesë e Perandorisë Romake me emrin Idimum,   Shumica e popullsisë Serbe erdhën si kolonë gjatë viteve 1877-1878,kur u dëbuan shqiptarët nga Sanxhaku i Nishit dhe e zunë pjesën më të madhe të Medvegjës. Partizanët Jugosllav,pasi morën në dorë qytetin,në vitin 1944 vranë rreth 200 banorë. Ne kohen e Perandorise Osmane deri me 1878 mendohet se Medvegja kishte gjithashtu nje emer tjetër      Luftes Ruso-Osmane ku osmanet pesuan disfate dhe dorezuan shume territore ne Ballkan dhe Europe Lindore.banorë. Ne kohen e Perandorise Osmane deri me 1878 mendohet se Medvegja kishte gjithashtu nje emer tjeter

Familja e Heroit Zenel Hajdini nga Tupalla

Por edhe kjo ““Pas luftës në Kosovë trupat ushtarake serbe u vendosën pikërisht në Medvegjë. Nuk u respektua zona 5 km ajrore dhe kësisoj e shpërngulën popullatën shqiptare nga trojet e veta në mënyrë stihike deri në atë masë ku atyre iu konvenonte. Një popullatë e cila është e shpërngulur tash e 19 vite është e vështirë të kthehet sërish në trojet e veta”,

Por edhe kjo ; “Ministria e Punëve të Brendshme e Serbisë (MPB) gjatë vitit të fundit ka dhënë një numër të madh vendimesh të dëmshme për qytetarët e nacionalitetit shqiptar në jug të Serbisë, e sidomos për ata nga Medvegja.

Me këto vendime pasivizohet vendbanimi i tyre i deriatëhershëm dhe kështu personat humbën mundësinë që të nxjerrin dokumentet personale ose vazhdimin e tyre, por edhe shërbimet shëndetësore e shkollimin e njëkohësisht atyre u rrezikohet edhe e drejta e tyre për zgjedhje, është thënë nga Fondi për të Drejtën Humanitare(FHP) për gazetën e Beogradit Danas, transmeton Koha.

“E kaluara e jonë historike duhet të shikohet me syrin kritik të krenarisë që jemi pjesë asaj trashëgimie , pa marrë parasysh fesë që i përkasim si individ. E jona është që me ato artefakte që na kanë mbetur të bëjmë luftën tonë trashëgimtare , për të mirat dhe të këqijat e së kaluarës sonë me vlerë. Ne , duhet që botës t`ia bëjmë të ditur që tema që po flasim sot është e kaluara e jonë në vendin tonë ; serbit t`ia bëjmë të ditur edhe një gjë që për epokën që po flasim ata as që kishin qenë këndej pari.( Theodora – Perandoresha e Bizantit , F.Xharra) Perandoresha Theodora dhe Vajzat e Medvegjës; të bindemi ne së pari për këtë thesar historik.që të parët na e kanë lënë . Krenari ! Historia në vazhdimësi flet shqip ! “

Kur jemi tek traditat shqiptare ato ruheshin në vazhdimësi nga fshatrat e katundet  e sidomos ato që ishin më larg qyteteve , ku as një pushtues fizikisht nuk i arrinte. Aty fshihej thesari i popullit : trashëgimia mijëravjeçare e popullit më të vjetër në Europë.
E njëjta ishte edhe në të gjitha viset shqiptare . Po, sot ç`na gjeti ?

“ Gjuha e popullit kalon një jetë të qetë , ajo rritet si bari në mal e si gjethi në lis, pa u dëgjuar fare, dalngadalë, në mënyrë të butë. Fshatari nuk e ndërton gjuhën  as   sipas ”spekulimeve intelektuale, as sipas analogjive gjuhësore”. Fshatari e kalon jetën e vet bashkë me gjërat, me sendet që e rrethojnë, me të cilat takohet përditë. Ai vëren ndryshimet e tyre , i shikon me qindra herë, ua zbulon fshehtësinë, dhe kështu një ditë vetë ato gjëra, vetë ai send me funksionin, trajtën e pamjen e tyre , e tregojnë emrin e vet të vërtetë, emrin më të përshtatshëm.- kështu shkruante Akademiku Mark Krasniqi në librin e tij me vlerë të madhe ‘ Gjurmë e gjurmime” ,Prishtinë,1979 .(Po sot ku jemi ? Fshatin tonë e ka kapur dreqi për fyti , pak ka mbetur nga  ai i dikurshmi )
Po  i vazhdoj me mallëngjim fjalët e të madhit Mark Krasniqi : “Prandaj gjuha e fshatarit të thjeshtë është e vetvetishme , e pastër, e rrjedhshme, e natyrshme    “

Gjuha e   pseudo-intelektualit , qëllimkeqit nuk i ka ato veti, sepse ai gjuhën e mëson , e “pasuron” në qytet ,pranë ligjvenësit ( pushtuesit). Ajo gjuhë bazohet në kuptimet abstrakte , huazimet e pa nevojshme (sot, nga mediat   ) .
Fshatari të gjitha gjërat i shihte në mënyrë natyrore dhe të gjitha ishin të drejtë për drejta, të përzemërta dhe të ngrohta shqiptarisht
Lëvruesit e huaj , ata që e kërkonin të vërtetën shqiptare e gjenin në fshatra     . Shembujt janë të panumërt .Shfletoni studimet e huaja për ne.

Akademiku Mark  Krasniqi      në studimin e tij “Antroponimet e Kosovës në dritën e shkencës etnografike “ ndër të tjera shkruan se pagëzimi i foshnjës dhe dhënja e emrit është ritual kohor ( në ditët e pas lindjes së foshnjës) që më së miri është ruajtur në fyshtrat tona. Sipas tij , tek   ne e kemi edhe botëkuptimin tonë në lidhje me funksionin e emrit në përgjithësi e ka edhe fuqinë mbrojtëse për fëmiun gjatë jetës së tij.

Nëse Tupalla i ka ruajtur veshjet kombëtare të cilat më respekt i vishnin e dhe gratë e Perandorëve Ilir dhe Bizantin    atëherë si është e mundur që “3000 familje shqiptare në Maqedoni vendosin emra arab”
“Vala e ndërrimit të emrave në arab paska mbërri 3000 familje shqiptare në Maqedoni – Humbje gjurmësh të identitetit shqiptar.  Xhemal Ahmeti shkruan :Partitë politike pasi heshtin e sponsorizuakan këtë. Apo? Ky vetë asimilim do të kushtojë shumë. Dhe pikërish ai Allahu u mallkoftë që shuani një identitet kulturor dhe nëse ai s’bën gjë natyra u dënoftë sot e përjetë, se kjo nuk është e drejtë personale e dikujt por manipulim i një kolektivi nga një shtab me qëllimi ekspansionizmi kulturor.

(Po sot ku jemi ? Fshatin tonë e ka kapur dreqi për fyti , pak ka mbetur nga  ai i dikurshmi )
Po  e përfundoj  shkrimin me mallëngjim nga  fjalët e të madhit Mark Krasniqi : “Prandaj gjuha e fshatarit të thjeshtë është e vetvetishme , e pastër, e rrjedhshme, e natyrshme    “

Gjakovë, 17.01.2021

Tiranë, Nëntor 1944/ Koha kur pushkatohej korrespondenti i “Reuters” dhe New York Times, Nebil Çika!

Drini.us
-
5
Tiranë, Nëntor 1944/ Koha kur pushkatohej korrespondenti i “Reuters” dhe New York Times, Nebil Çika!
Vrasja e korrespondentit të “Reuters” dhe New York Times, Nebil Çika, bashkë me 13 intelektualë të tjerë.. Kur Tirana po priste marshin e komunistëve që do të zbrisnin nga malet për të marrë pushtetin…. Historia tragjike e çiftit simpatik në kryeqytetin e viteve ’40, publicistit dhe përkthyesit të spikatur Nebil Çika dhe italianes Elssa Martineli.  

Nga Luljeta Progni

Disa të panjohur, të armatosur, u shfaqën në portën e shtëpisë së Nebil Çikës, natën e 12 nëntorit të vitit 1944. Ishte kohë darke. Nebili bashkë me të shoqen, Elsa Martinelli, motrën Ikbal Çika dhe kunatin, Aleks Mavraqi ishin ende në tryezën e bukës. Ishte kohë e trazuar…Tirana po priste marshin e komunistëve që do të zbrisnin nga malet për të marrë pushtetin.

Nebil Çika ishte një ndër gazetarët më në zë të kohës, publicist dhe përkthyes i shquar.  Elsa ishte një vajzë e mirarsimuar në Itali. Ajo ishte bija e një arbëreshi që ish dashuruar me djalin e talentuar dhe kish lënë Italinë për të jetuar me të, në Shqipërinë e varfër. Nata e 12 nëntorit 1944, do ta kthente përmbys gjithë jetën e tyre sepse njerëzit e panjohur e morën me forcë gazetarin Nebil Çika dhe kunatin e tij, Aleks Mavraqi për ta çuar te skutat e hotel “Bristol”, prej nga nuk do të kthehej më kurrë. Nebil Çika bashkë me Akeks Mavraqin dhe intelektualë të tjerë të asaj kohe si Ismail Petrela, Muntaz Kokalari, Vesim Kokalari, Syrja Kokalari, Reshat Stërmasi, Muharrem Lleshi, Rifat Tërshana, Lluka Xhumari, Ali Panariti u vranë mizorisht nga komunistët. U vranë pa gjyq, pa bërë asnjë faj, u vranë sepse ishin intelektualë të shquar që kishin kontribuar për atdhe. U vranë sepse ishin personalitete që do të ktheheshin në telash për diktatorin.

Kur do të vritej, Nebil Çika ishte ende korespondent i dy mediave shumë të rëndësishme ndërkombëtare. Ditët e nëntorit 1944 kur komunistët shpallën fitoren ndaj pushtuesve, redaksia e agjensisë telegrafike angleze “Reuter” dhe ajo e New York Times, prisnin lajmet nga korespondenti i tyre në Tiranë Nebil Çika. Por shpejt ata do të merrnin lajmin se ai ishte pushkatuar.

Elssa e kish marrë vesh lajmin e pushkatimit disa ditë më vonë, kur kufomat e 14 intelektualëve u gjenden të dekompozuara në ambjentet  e Hotel Bristol. Pak ditë më pas Elsa do të arrestohej si “armike e popullit“ për ta kaluar dy vite nëpër qelitë e burgjeve të diktaturës, që kishin nisur të ngriheshin në Tiranë e gjithë Shqipërinë. Sepse të parën gjë që bëri udhëheqja komuniste ishte kthimi i shtëpive në burgje. Vënde ku do të ekzekutohej apo burgosej deri në asgjësim, e gjithë elita intelektuale e Shqipërisë.

Elsa Martinelli qëndroi në burg për rreth dy vite derisa u riatdhesua nga qeveria italiane. Ishte shtetase italiane, nga familje arbëreshe. Pas dy vitesh tortura nëpër burgjet komuniste, Elsa do të kthehej zemërthyer në vendin e saj. Do të largohej nga Shqipëria ku kishte përjetuar çastet më të bukura të jetës së saj, por edhe ato më të dhimbshmet. Kish kaluar kohët e bukura të rinisë në krah të djalit nga Preveza që u shkollua në auditoret e universiteteve të Perëndimit, gazetar, publicist, përkthyes i Kantit dhe Niche-s e shumë filozofëve të tjerë evropianë. Themelues i gazetës “Arbënija”, drejtues i revistave “Minerva” e “Java”,“Miku i Librit”, Bota e re”.

Elsa ishte një zonjë e arsimuar dhe me kulturë të lartë që kishte kontribuar në emancipimin e grave në kryeqytet. Ishte diplomuar për Letërsi në Itali dhe pasioni i saj për letërsinë ishte një ndër shkaqet që e kish bashkuar me Nebilin. Elsa e kish shoqëruar me ëndje bashkëshortin, redaksive të gazetave e revistave në pasionet e tij për letërsinë e publicistikën, për përkthimin. Ishte mbështetja kryesore për Nebilin, bashkë me të motrën Ikbal Çika dhe bashkëshortin e saj Aleks Mavraqi.

Në atë kohë, Elsa dhe Nebili ishin ndër personazhet më të dashura në qytetin e Tiranës. Kur kurorëzuan lidhjen e tyre në fejesë, një artikull i dedikohej kësaj ngjarje. Kolegët e tij të revistës “Minerva”, i kushtuan një artikull fejesës me zonjushën Elsa Martinelli. Ishte në një farë mënyre kronika rozë e mediave të kohës.

Shumica e njerëzve e kanë marrë vesh se drejtori i kësaj reviste z.Nebil Çika, u fejua me zonjushën Elsa Martineli. Dhe për së shpejti edhe do të martohen.

Redaksia e kësaj reviste e pa të udhës që të shprehë gëzimin e saj duke botuar bash në këtë faqe fotografitë e çiftit të ri dhe të përfitojë nga ky rast për të thënë nja dy fjalë për drejtorin e saj.

Nebil Çika, gazetar i vuar dhe trim, shkrimtar i mprehtë dhe i dinjitetshëm, nacionalist dhe përparimdashës. Është mjaft i  njohur në botën shqiptare dhe popullin shqiptar. Tërë jeta e tij, tërë energjia dhe mundimi i tij, në çdo rast e në çdo kohë u derdh burrërisht për triumfin e së mirës, të së drejtës dhe sidomos të përparimtares. Në çdo shkrim të tij, në çdo mendim të tij, shihet impulsi i fortë i idealistit që s’lë rast pa shqelmuar traditën e ndryshkur skllavëronjëse dhe pa treguar me gisht nglutas dhe me instikt të sigurt udhët e qytetërimit dhe të lartësimit.

Mbasandaj nga pikëpamja profesionale, nuk besojmë të dyshojë ndokush se Nebili është më i zoti gazetar që ka vëndi ynë sot për sot dhe se “Arbënia”, qoftë si lëndë, qoftë si drejtim e qoftë si shitje, është një sukses i plotë.

Ne pra, redaksia që i rrimë më afër e njohim edhe më mirë, morëm këtë rast për ti uruar një jetë të lumtur dhe një vijim gjithnjë ngulur në misionin e tij të rëndë si shkrimtar dhe mendonjës që ka ndaj shoqërisë shqiptare.

“Minervistë”

Por bashkëjetesa e tyre ishte e destinuar të përfundonte shpejt. Sepse Nebil Çika u pushkatua natën e 12 nëntorit 1944, ndërsa Elsa pas dy vitesh burg, në diktaturën komuniste, u riatdhesua në vendin e saj në Itali. Elsa jetoi me kujtimin e të shoqit deri në fundin e jetës. Historia e tyre mbeti si një ndër ngjarjet e dhimbshme të rinisë së Tiranës në prag të diktaturës.

Intelektuali i pabindur kundrejt çdo regjimi kishte kuptuar pse ishte i papëlqyer nga regjimet kur kritikonte qeverinë e Ahmet Zogut: “E prandaj në regjimin e Zogut klasat drejtonjëse i urrenin mentarët që nuk ishin robëruar prej tyre dhe i luftonin dhe i mënjanonin në dëm të madh të shoqërisë dhe të mirëfunksionimit të saj. Sot nuk i mënjanon kurrkush dhe kanë mundësinë të punojnë e të prodhojnë: Numri i tyre është padyshim shumë i vogël; nuk janë më shumë se njëzet, po të marrim sidomos parasysh prodhimin mendor të vendit.

Ishte shenjestruar nga fashistët si shkrimtari: “që ushtronte influencë të dëmshme, sidomos mbi rininë stundentore, prandaj është e dobishme të ndalohet botimi i një reviste të tillë dhe i botimeve të tilla në përgjithësi”. Për këtë arsye, më 25 nëntor 1940, Nebil Çikën e internuan në Itali. E megjithatë as nga pushtuesit nuk u pushkatua, por u vra nga shqiptarët komunistë që vranë shumë nga intelektualët e Shqipërisë.

E kish parashkruar fatin e tij të keq në artikullin: “Mentarët dhe rrethi shoqëror”. E kur i referohej Saint Simonit, i cili duke folur për elitën franceze kishte thënë: “Po të qe se Franca humbiste papritmas të pesëdhjetë dijetarët e parë të saj, të pesëdhjetë artistët e parë të saj, të pesëdhjetë industrialistët e parë të saj, të pesëdhjetë lëvruesit e parë të tokës së saj, kombi do të bëhej një trup pa shpirt, do t’i ishte prerë koka. Po të qe për kundra se humbiste të gjithë personelin zyrtar të saj, nga kjo gjë nuk do të dilte për vendin veçse një dëm i vogël”.

Por historia rodhi në atë mënyrë që skenari hipotetik i mendimtarit francez do të realizohej dhunshëm në Shqipëri. Vetë Nebili do të ishte ndër të parët mendimtarë që do të vritej padrejtësisht. Trupi i tij dhe i 13 intelektualëve të tjerë, u lanë për disa ditë në Hotel Bristol dhe më pas i morën dhe i zhdukën. Familjet e tyre ende nuk i kanë gjetur eshtrat e tyre. Ndërsa në vëndin ku ndodhej Hotel Bristol, ku sot është Muzeu Kombëtar, nuk është vendosur ende një pllakatë përkujtimore në nderim të tyre.

Në rast se keni dijeni mbi krime, viktima apo ngjarje që lidhen me periudhën e komunizmit në Shqipëri, klikoni këtu për ta publikuar në arkivën tonë. Kujto.al

1...1,4881,4891,490...1,719Faqja 1,489 nga 1,719