Kreu Blog Faqe 1663

“Shamiat” janë si prangat që i përdornin në mesjetë për t’i diciplinuar skllevërit

Drini.us
-
0
“Shamiat” janë si prangat që i përdornin në mesjetë për t’i diciplinuar skllevërit
  • Edhe kësaj rradhe me z.Ibrahim Kelmendin biseduam për të ashtuquajturën “çështja e shamisë”. 
  • Në vijim do të bisedojmë për tema të tjera rreth islamit politik që me dhjetëvjetsha vazhdon tu imponohet shqiptarëve.

Drini sërish do të bashkëbisedoj me shkrimtarin dhe aktivistin e njohur të çështjes kombëtare, z. Ibrahim Kelmendin, autorin e një vargu të veprave publicistike e letrare, si dhe të librit të famshëm studimor ISLAMI, Religjion agresiv (?!). Për fat të keq në morinë e islamistëve të panumërt politik në Shqipëri, Kosovë e Maqedoninë e banuar prej shqiptarëve, Kelmendi është i vetmi që e ka dhënë dhe vazhdon ta jep përgjigjen më të plotë dhe ndihmesën e vet sqaruese – kulturore për pasojat rrënimtare të Islamit të rrethanave të “fshatit global”, i cili nuk është më ai i islami i shqiptarizuem i fshatrave shqiptare pas vitit 1912 , qyshkur përfundoj pushtimi i kalifatit islamik të Perandorisë Osmane, por është ideologji politike e fetare që e ka synim parësor islamizimin, pra asimilimin e kombeve, sikurse edhe të shqiptarëve dhe shndërrimin  e tyre përmes propagandës së pandërprerë islamike si pjesë të “umetit islamik”.

Sidomos pas çlirimit të Kosovës në qershor të vitit 1999 , Turqia neoosmane e filloj aty ku ishte e detyruar ta linte në vitin 1912 në viset shqiptare, që ti meremetonte e ti ndërtonte xhamitë e tjera, në mënyrë që popullit shqiptar t’ia jipte imazhin (pamjen e jashtme) të një populli islamik. Efektet e investimeve të këtilla të pandalshme religjioze të Turqisë, të mbështetura edhe prej agjenturës serbe të mbetur në Kosovë, po vërhen për ditë e më shumë jo vetëm në sjellje, në të folur, propagandat publike islamike, faljet dhe iftaret publike, por edhe në ndërgjegjën muslimane të një pjese të popullit, që po shtohet pasi xhamizimi i vendit po e bënë të vetën. 

Në kuadër të kësaj propaganda e efekteve të saj , tashmë e kemi edhe të ashtuquajturën “çështja e shamisë”, si pjesë e simbolikës politike panislamike!

Pavarësisht se Vasa Çubrilloviq, autori i elaborateve për zhbërjen e popullit shqiptar në forma e metoda të ndryshme dhune e presioni, – e sidomos me përhapjen dhe nxitjen e identifikimit islamik të shqiptarëve, ka vdekur qyshkur, për habinë e gjithkujt rrugën e tij po e vazhdojnë imamët e panumërt të “Arnautllukut”, si dhe “politikanët shqiptarë”.

Për këtë arsye sërish Drini vendosi të bashkëbisedoj me shkrimtarin Ibrahim Kelmendi.

Drini: Imami Labinot Maliqi, në një konferencë shtypi të organizuar në Prishtinë (17.05.2021), tha: Se ka diskrimin në Liritë Fetare në Kosovë thuhet edhe në një raport të përgatitur nga Departamenti Amerikan i Shtetit. Aty përmenden edhe raportimet e tij (Imamit Maliqi), kur dy nxënësve të shkollës fillore, njëra në Fushë Kosovë e tjetra në Gjakovë iu ishte ndaluar hyrja në shkollë për shkak të mbajtjes së shamisë. Për arsyet e tilla, po kërkohet nga Ministria e Arsimit që ta largojë këtë ndalesë. Madje, që kërkesa panislamike të duket më e besueshme, u tha: “Ambasada amerikane mbështet kërkesën tonë për largimin e këtij udhëzimi administrativ dhe Zyra e Avokatit të Popullit e mbështet qëndrimin tonë, se kjo është diskriminuese. Ne kërkojmë që kjo të largohet por kufizimi i moshës, deri në moshën 11 vjeçare, fetarisht namazi, shamia, bëhet obligative në moshën madhore. Ne kërkojmë nga Ministria e Arsimit, nga zonja Nagavci që ta largoj sa më parë këtë ndalesë, që i pengon ato të ndjekin mësimin në shkollë. E kanë mundësinë që një padrejtësi prej 1 dekade, të largohet dhe ndalesa të jetë deri në moshën 11 vjet”. Po e zëmë që është kështu …, andaj pyes: A duhet Shqiptarët si komb unik të lejojnë indoktrinime të këtilla religjioze, pavarësisht se kush kritikon për “mosrespektimin e lirive fetare”, duke i pasur parasysh pasojat rrënimtare për kulturën shqiptare që nga përfunimi luftës së vitit 1999 e deri sot?

Ibrahim Kelmendi: Rëndom, kemi dy mënyra qasjeje për zgjidhjen e probleme shoqërore, fetare, politike. Është ajo e demokracisë dhe e diktaturave të llojllojshme. Meqë praktikojmë sistem demokratik, duhet qasje demokratike.
Për ata që pakuptimshëm hyjnizojnë e mitizojnë lirit individuala të njeriu, në rastin konkret liritë e praktikimit të lirë të religjionit, cilindo qoftë. Në përditshmëri, për hir të shoqërisë dhe individëve, në kemi shumë përkufizime të lirive individuale. Ta zëmë, janë shumë nxenës që nuk do të dëshironin të shkonin në shkollë, por shoqëria ka miratuar ligj që shkollimi 9-vjeçare është i detyrueshëm, nuk respekton lirinë as të fëmiut as të prindit; në rast se do me ndal prindi një djal të tij, sepse i duhet si bari apo për punë, shteti nuk e lejon, siç nuk do ta lejonte ndonjë prind mysliman që do ta ndalonte vajzën të mos e frekuentonte shkollën, për arsye fetare. Kemi lloj-lloj kufizimesh të lirive individuale të lëvizjes në komunikacion, për hir të mbarëvajtjen se komunikacioni.
Edhe çështja e lirive të mbulimit me “shami” të vajzave e grave, nuk vendoset duke u thirr në liri individuale, sepse liria i përkufizohet cilindo njeri që do të dilte cullak në publik, duke u thirr në lirinë individuale. Që do të thotë, kemi të drejtën demokratike të praktikojmë ndalesa për mbulim me “shami” në ambiente e institucione publike e shtetërore.
Arsyetimi me të drejtën kushtetuese për liritë fetare nuk ka të bëjë me “shami”, sepse “shamia” nuk është rekuizit i domosdoshëm mysliman, por është rekuizit diskriminues e skllavërues i vajzave e grave, i imponuar nga burrat muhamedan, kur jetonin në sisteme diktatoriale, fashistoide, duke e arsyetuar atë detyrim me norma islamike, që në fakt nuk gjenden në Kuran. Përndryshe, siç besojnë ca maço muhamedanë mendjetredhur, shpejt do të kërkojnë klasë të ndara për vajaza e djem, apo të ndalojnë fare frekuentimin e shkollave të vajzave “madhore”, e vajza “madhore” për këta të pjerdhur, janë vajzat qysh nga mosha 6-vjeçare, duke u thirr në “martesën” e Mohamedit me Aishen.
Në USA dhe ca shtete perëndimore, për hir edhe të njëfarë liberalizmi snobist, por më shumë për të shpërdoruar si model paraqitjet skllavëruese të femrave të mbuluara myslimane, që ato të shpërbëjnë si referncë krahasuese, se ka edhe më keq se padrejtësitë sociale në shoqëritë liberale, i tolerojnë “shamitë” në variantit e saj sa më groteske.
Ne nuk e kemi atë luks, sepse jemi shtet e komb i brisht dhe po toleruam këtë agresivitet islamik, të kamufluar fillimisht si liri fetare individuale për mbulim me “shami”, që do të pason me kërkesa deri edhe zëvendësimin e Kushtetutës tonë demokratike me Sharia islamike!

Drini: Literatura e shkruar për përhapjen e shamisë në Pakistan, Iran dhe vendet e tjera arabe-islamike, tregon qartë se ka ekzistuar programi i qartë i përhapjes graduale të saj. Edhe në Iran, Pakistan, Turqi e gjetiu para 30-40 vitesh kanë qenë raste të rralla që e kanë tërhequr vëmendjen e publikut të atyre femrave që kishin vendosur apo i kishin detyruar të vendosnin për ta bartur shaminë apo mbulesat e tjera edhe më ekstreme religjioze të kokës dhe trupit. Në kohën e Zylfikar Ali Buto-s në Islamabad dhe të Reza Pahlavit në Teheran, ishte krejt ndryshe, ashtu sikurse edhe ne Afganistan. Islamizimi tashmë jo vetëm që ka marrë formë, por ai është bërë formë dhe mënyrë e jetesës. Në të gjitha këto vende ekziston urrejtja e dirigjuar shtetërore kundër jo-muslimanëve, kundër hindusve, hebrenjve, të krishterëve apo “të pa feve” në përgjithësi. Njejt edhe në Turqinë erdoganiste, e cila e mori përsiper “ta rikthej lavdinë e dikurshme osmane” duke bërë investime enorme religjioze në vendet që dikur ishin të pushtuara prej saj, sidomos në viset shqiptare. Sado që mund të mos duam të shohim se çka ka ndodhur ndërkohë, pas xhamizimit që e bëri e po e bënë (kryesisht) Turqia neoosmane në të gjitha viset shqiptare e sidomos në Kosovë, tashmë gjendja ka ndryshuar dhe numri i atyre femrave që bartin shami dhe jo vetëm shami , por edhe hixhab e niqab, po shtohet dita ditës. Çka duhet bërë e që nuk është bërë deri tash për ta penguar procesin antihistorik e antishqiptar të islamizimit të kombit edhe përmes shamive?

Ibrahim Kelmendi: Të falënderoj për paraqitjen e zhvillimit të disa shpeteve islamike, ku ka sundua e po sundon dikatura dhe babarbaria muhamedane. Ndonjë mënyrë tjetër nuk kemi, pos kundërvënies demokratike, me disiplinim të islamistëve, duke ua treguar vijat e kuqe.
Fatkeqësisht, edhe shumë vajza e gra të emancipuara e liberale, po tregohen tepër naive, duke rrezikuar humbjen e lirive të tyre, prandaj nuk po mbajnë qëndrim kritik nga KM Kurti, i cili po koketon me islamistë, për hir të ca votave të dhiera të tyre.

Drini: A nuk jemi në situatë absurde si komb: pas të ashtuquajturës Luftë Nacional Çlirimtare të njohur si “koha e partizanëve”, partizanet malezeze e serbe e kishin marrë për detyrë emancipimin e femrës shqiptare, duke i detyruar ti heqin ferexhet e mbulesat e kota e të silleshin në mënyrë përafërsisht moderne, jo të mbuluara… Tash është duke ndodhur e kundërta: islamistët politikë dhe imamët janë ngritur në këmbë që të luftojnë për “cështjen e shamisë” në shkollat fillore, duke filluar pas moshës 10 vjece?! A të ngjanë situatë e ngjashme me atë në Pakistan, Iran, Turqi e vende të tjera të një bote të largët në shumë aspekte për ne?

Ibrahim Kelmendi: Gjithandej shoqërit reaksionare islamiste ngjajnë mes tyre si pikat e ujit, sepse kanë për bazë të njëjtën platformë fashistoide muhamedane.
Në korrik të vitit 1998, kur kryeshefi i CIA-së për Ballakanin, i shoqëruar me veprimtarin e shquar shqiptaro-amerikan Rexh Xhakli, më vizituan në Këln të Gjermanisë, për t’u informuar për konceptin e përcaktimet ideopolitike të LPK-së dhe UÇK-së. Njihja Rexhën qysh nga vera e vitin 1982, kur isha për vizizë pune në USA, por nuk e njihja atë kuadër të CIA, i cili kamuflohej si “biznesmen” që mund të na ofronte sasi të madhe të armëve moderne… Në një rast ia thash shkurt e shqip: “Nëse nuk do të kisha zgjidhje tjetër, pos të zgjidhja mes sundimit fashistoid të Millosheviqit apo sundimit sheriatik muhamedan, do përcaktohesha për atë të Millosheviqit, sepse është më përparimtar e më njerëzor!” Në shtator 1999, ai “biznesmeni” dhe Rexhë Xhaklin i ritakova në Hotel Grand në Prishtinë. Tashmë u dekonspirua misioni i bisedimeve në verë 1998 në Këln. Të dy e kishin mbajt mend deklarimin tim të prerë, se para do pranoja sundimin millosheviqian se sa mohamen, nëse nuk do kisha mundësi të ta fitoja lirinë.
E kujtova këtë rast, që të tregoj se më shumë do preferoja misionarizmin e partizaneve serbe dhe malazeze, se sa të islamistëve fashistoid!

Drini: Në Kosovë ka pasur edhe demonstrata të burrave e të grave për “të drejtat e muslimanëve”, sidomos për “të drejtën” për bartjen e shamisë? Si janë sjellë institucionet shkencore (jo vetëm të Kosovës) ndaj ketyre dukurive të rrezikshme, gjithsesi antishqiptare, pasi udhëheqësit shtetëror dhe mediat të thuash u shndërruan në shërbëtor të islamistëve për ta islamizuar dhe fetarizuar jetën publike të shoqërisë?
Sigurisht që i keni vërejtur edhe iftaret që shtrohen në studiot e RTV21 për “muslimanët” dhe femnat “namuzlinka” me shami?

Ibrahim Kelmendi: Para 7-8 vjetëve që organizuar protestë e madhe në Prishtinë. Propagandohej se do vinin karvanë të gjatë të autobusëve me myslimanë nga Makedonia, Shqipëria, Lugina. Kërkesa kryesore liria e mbulimit me “shamia” të vajzave në shkolla. Rastisi të isha në Prishtinë. Po e prisja me ankth protestën, sepse prisje të bëheshin mbi 100 mijë islamistë. Fatmirësisht nuk u grumbulluan as 2.500 veta! Por, edhe aq, shumë ishin, sepse thuhet me një lug kos e tharb një deti me tamel.
Qysh atë ditë u relaksova që të mos i frikësohem me tepri agresivitetit të islamistëve të politizuar, por të kujdeshëm duhet të jemi. Masat preventive kundër agresivitetit të islamistëve mercenarë janë më racionale, se heshtja dhe tolerimi tyre, meqë rrezikimi dhe pasoja nga agresiviteti i tyre do t’i kemi më të vogla.

Drini: Duke iu përgjigjur pyetjes, se: “Cili është obligimi i ynë si shoqëri muslimanësh karshi vajzave që përjashtohen nga shkolla për shkak të mbulesës?” ish-kryetari i Lidhjes së Hoxhallarëve të Shqipërisë, Justinian Topulli, shprehimisht e thotë: “… është e nevojshme që të aktivizohen në këtë drejtim edhe organizatat ndërkombëtare të të drejtave të njeriut si dhe avokatë të zotë, për ta mbrojtur çështjen e shamisë në mënyrë permanente derisa ajo të marrë zgjidhje njëherë e mirë.” Këtë kërkesë të pastër politike – islamike e ka thënë 23 maj 2014, e cila në forma të ndryshme është edhe më e pranishme sot dhe ndaj së cilës nuk reagon askush. Pse heshtë shoqëria shqiptare, si është e mundur të jenë kaq oportunist intelektualët shqiptarë në përgjithësi, z. Ibrahim Kelmendi?

Ibrahim Kelmendi: Për deklaratës e atij kleriku për herë të parë po informohen nga Ti. Si unë duhet të mos jetë informuar shumica e madhe në Kosovë e gjetiu. Ndërsa në Shqipëri intelektualët e preferojnë injorimin e të tillëve, si metodë më efikase për t’i shumëzuar me zero, sepse duke i kundërshtuar zhurmshëm, ata faktorizohen.

Drini: Shkrimtarja novegjeze dhe sudjuesja e islamit politik në botë, Hege Storhaug në hyrje të librit të saj për ndikimet politike të shamisë tek gratë, vajzat dhe femijët e shkollave fillore (E mbuluar . E zbuluar Një qërim hesapesh me naivitetin norvegjez), thotë: “Shamia është e kundërta e lirisë, medoj une. Shamia është një nënvlerësim i femrës, një shenjim i saj si njeri me të drejta të kufizuara”. Në hyrje të librit të saj e citon shkrimtaren franceze – iraniane Chahdortt Djavann, nga libri i saj: “Hudhe shaminë!”: “Qyshkur isha 13 vjeçe e derisa u bëra 23 vjeçe, une isha me shenjë. Une isha e dënuar për të qenë një grua muslimane, e shtypur dhe e mbyllur pas errësirës së shamisë. Që nga mosha 13 deri në 23. Askush ndonjëherë nuk mund të më bindë se ato ishin vitet më të lumtura të jetës sime”. A e vëren “luftën e shejtë” të Shqiptarëve e Shqiptareve të muslimanizuara për Shaminë, këtë simbol të islamit politik e të shtypjes së femrës …?

Ibrahim Kelmendi: Të vjen keq nga ata që ende nuk janë të informuar që “shamia” janë si prangat që i përdornin në mesjetë për t’i diciplinuar skllevërit. Të paktën mosha jonë do të duhej të reflektonte. Nana ime, edhe pse praktikonte Islam “tradicional” dhe mbulohej më pak se tani me “shami”, megjithatë ishte e skllavëruar dhe e poshtëruar, në bashkëshortësi, familje dhe shoqëri. Në vitin 1974 pati fat t’i vdes burri, gjegjësisht Babai im, dhe aty e tutje filloi të frymonte me lirshëm, deri sa në vitin 1975 prishi edhe agjërimin, për hir të fëmijëve, sepse as ajo as ne nuk ndiheshim mirë, ajo të agjëronte e njëkohësisht të përgatiste ushqimit për neve.
Për gratë e vajzat, që gjoja me vetëdëshirë mbulohen me “shami” islamiste, duhet ndie e shpreh keqardhje, por asnjëherë respekt!

Drini: Femra e mbuluar , sipas islamistëve politik, imamëve dhe fanatikëve të tjerë religjioz, është femër e ndershme, femër që ka “fytyrë”, moral dhe që e ruan nderin e burrit, të familjes, rrethit, fisit … Nuk është “kurvë”, sipas rojeve të islamit “famëlartë”. Po ashtu në librin e Storhaug, theksohet se: “Në rajonet franceze të dominuara prej muslimanëve, milicia religjioze, nganjëhere e armatosur, shkon derë më derë në mjediset e caktuara që mes tjerash të kontrollojnë se a janë gratë shtëpive të mbuluara.”. Kontrolle të tilla në forma më “të buta” i kemi gjithandej trojeve shqiptare. Shoqëria shqiptare duket jo vetëm e papërgatitur nga sfidat që i ka me islamin e rrethanave globale, por ajo duket e hutuar fare, apo jo?

Ibrahim Kelmendi: Po të kisha kondicionin revolucionar, si dikur, nëse do shihja polici të tillë të “moralit”, do i përbuzaj si paramilitarët e Arkanit, nëse nuk do të kisha guximin për t’i vra, si vrisnin trimat e UÇK-së marioneta millosheviqiane!
Mbaj mend në vitet e 1970-ta, motra frekuentonte shkollen e mesme në Pejë. Vëllai më i moshuar, që dhuronte Babain për moral fanatik muhamedan, pat flakareshë Motren pse e kishte hetuar duke u kthye nga shkolla me në shok klase. Pata reaguar irracionalisht: “Hera e fundit që sille si polic morali ndaj saj! Më mirë të bëhet kurvë, se skllave e moralshme si Nana jonë!” Fatmirësisht më toleroi, edhe pse ishte pesë vjet më i moshuar dhe ishte fizikisht më i fortë.
Francezët tashmë janë ndërgjegjësuar. Presidenti Macron i ka kërcënuar: “O do respektojnë ligjet e shtetin laik francez, o do të dëbohen!” (parafrazim) Fakeqësisht e ka problem për ta realizuar kërcënimin, sepse janë shumë myslimanë bukëshkal. Por, nëse nuk e kuptojnë rrezikun, në Europë mund të riciklohet edhe një hitler, tashmë kundër islamistëve…

Bashkëbisedoi: Gjergj -Bajram Kabashi

Ndërroj jetë Ambasadori Xhejms Përdu: Një kontribues i vyer i paqes dhe drejtësisë në Ballkanin Perëndimor

Drini.us
-
0
Ndërroj jetë Ambasadori Xhejms Përdu: Një kontribues i vyer i paqes dhe drejtësisë në Ballkanin Perëndimor

 Ballina e Librit të Kujtimeve të Ambasadorit James W. Pardew 

Nga: Frank Shkreli 

Shumica e diplomatëve dhe zyrtarëve të lartë amerikanë të cilët gjatë dekadave të fundit të shekullit të kaluar dhe fillimin e shekullit XXI kanë lenë gjurmë të pashlyeshme në promovimin e lirisë, demokracisë dhe të drejtave të njeriut ppër shqiptarët kudo, si për çlirimin dhe pavarësinë e Kosovës, për arsye të moshës, po zhduken një nga një. Jam i mendimit se ua kemi borxh të pakën t’i kujtojmë me një THANK YOU – me rastin e kalimit të tyre në amshim – për kontributin që kanë dhënë për lirinë due për të drejtat e shqiptarëve.  Pasi besoj, se falë angazhimit të tyre bota shqiptare, në përgjithësi, megjith problemet e shumta me të cilat përballet sot, është mirë se ç’ishte 30-vjetë më parë. 

Ambasadori James W. Pardew 

Me 2 Qershor, 2021 ndërroi jetë në moshën 77-vjeçare, njëri prej këtyre burrave, ish-Ambasadori amerikan Xhejms Përdu.  Ambasadori i ndjerë ka shërbyer, ndër të tjera poste, si ambassador i Shteteve të Bashkuara në Bullgari, por unë kam pasur privilegjin dhe nderin ta njihja Ambasadorin e nderuar gjatë shërbimit të tij në Washington si Zëvëndës Këshilltar i Posaçëm i Presidentit dhe Sekretarit të Shtetit për çështjet Ballkanike gjatë konfliktit në Kosovë dhe vendosjes së paqës atje nga viti 1999-2001, si dhe më përpara gjatë luftës në  Bosnje dhe kur përfaqësonte Sekretarin Amerikan të Mbrojtjes në grupin negociues të Shteteve të Bashkuara që siguroi arritjen e marrëveshjes Dejton, që i dha fund luftës në Bosnje.  Para se t’i përvishej diplomacisë, Xhejms Përdu ka pasur një karjerë të shkëlqyeshme në detyra të ndryshme ushtarake në Pentagon.   Në ketë kapacitet, ai kryesonte mbledhjet e përfaqsuesve të enteve të ndryshme të degës ekzekutive të qeverisë federale (inter-agency meetings) — që merreshin me çështjet ballkanike — me qëllim të bashkrendimit të veprimeve dhe masave qeveritare, gjatë konlikteve në Ballkan.  Nuk ishte pra diplomat i karrierës, por me një përvojë të dyfishtë në ushtri dhe diplomaci, ai besonte në zgjidhjen e konflikteve nepërmjet ushtrimit të një diplomacie të profilit të lartë, mbështetur me forcë ushtarake, po të ishte nevoja. 

KUSH ISHTE AMBASADORI XHEJMS PËRDU? 

Ambasadori Përdu ka pasur pra një karrierë të gjatë dhe të dalluar ushtarake dhe diplomatike. Para se të fillonte karrierën e tij diplomatike, Z. Përdu ka shërbyer në ushtrinë amerikane për 27 vjet, në detyra të larta të inteligjencës, përfshirë, ndër të tjera, postin e zëvendës Drejtorit për Inteligjencë dhe Drejtor i Inteligjencës së Jashtme, në periudhën e shembjes së komunizmit anë e mbanë Evropës lindore dhe qendrore dhe në ish-Bashkimin Sovjetik. Ai doli në pension nga ushtria amerikane në vitin 1994 për të filluar një karrierë të re në diplomaci. Gjatë krizës ballkanike, Xhejms Përdu ishte në qendër të zhvillimeve dhe të veprimtarive politiko-diplomatiko-ushtarake të Shteteve të Bashkuara në atë rajon, duke filluar që në vitin 1995, fillimisht si pjesëmarrës në negociatat e ish-ambasadorit Riçard Holbruk për të ndaluar luftën në Bosnje, e deri tek shpallja e pavarësisë së Kosovës, në vitin 2008. Ambasadori Përdu llogaritë në rezymenë e tij profesionale edhe detyrën e krye/negociatorit amerikan në bisedimet e Ohrit midis palës shqiptare dhe palës sllavo-maqedonase. Z. Përdu ka kryesuar gjithashtu edhe task-forcat, ose grupet ndër-qeveritare të Shteteve të Bashkuara për Ballkanin, të organizuara nga Departmenti Amerikan i Shtetit (DASH) dhe nga Pentagoni gjatë krizave në Ballkan, ndërkohë që ka shërbyer edhe si këshilltar politik pranë Aleancës së NATO-s.  Fillimisht, Z. Përdu u emërua Drejtor i Zyrës përgjegjëse për Ballkanin në Departmentin e Mbrojtjes dhe nga viti 1996 e deri në vitin 2008 ka shërbyer në DASH.  

“Ai është i njohur në qarqet ballkanike dhe e njeh mirë Ballkanin”, ka thënë për ish-ambsadorin Përdu, Ndihmës Sekretari aktual i Shtetit, Filip Riker, edhe vet ky një njohës shumë i mirë i çështjeve ballkanike.  Duke filluar nga viti 1966 e deri në shpalljen e pavarësisë së Kosovës, Amb. Përdu ka qenë në qendër të politikës amerikane kushtuar Kosovës dhe si i tillë ka luajtur një prej roleve kryesore në zhvillimet politike, diplomatike, ushtarake dhe ndërkombëtare, të cilat me në fund — nën udhëheqjen e Shteteve të Bashkuara — çuan në shpalljen e pavarësisë së Kosovës. Nga viti 1999 e deri në 2001, Ambasadori Përdu ka shërbyer si Zëvendës këshilltar i posaçëm i Presidentit dhe i Sekretarit Amerikan të Shtetit për Ballkanin gjatë luftës së NATO-s në Kosovë dhe si i tillë ka marrë pjesë në bisedimet diplomatike për paqe, që pasuan konfliktin. Në këtë kapacitet, Z. Përdu ka zhvilluar, bisedime edhe me krye-kriminelin serb Sllobodan Millosheviç dhe me udhëheqësit politikë shqiptarë të Kosovës. Në Uashington ai ka shërbyer si bashkërendues i Misionit Verifikues Ndërkombëtar dhe pas fushatës së suksesshme të bombardimeve të NATO-s kundër Serbisë, Z. Xhejms Përdu ka luajtur rol të rëndësishëm në vendosjen e pranisë civile ndërkombëtare në Kosovë dhe në krijimin e institucioneve qeveritare dhe të sigurisë në atë vend. 

Përveç punës së tij të dalluar në lidhje me fatin e të ardhmes së Kosovës, Ambasadori Përdu është marrë gjithashtu edhe me të drejtat e shqiptarëve në përgjithësi në rajonin e Ballkanit. Sekretari i Shtetit, në administratën e Presidentit Xhorxh W. Bush, Gjenerali Colin Powell e ka dërguar Ambasadorin Përdu në Maqedoni, në verë të vitit 2001, për të gjetur një zgjidhje politike të konfliktit etnik që kishte arritur përmasat që rrezikonin të fusnin Maqedoninë në një luftë civile, me pasoja të rënda, jo vetëm për shqiptarët, por për mbarë rajonin e Ballkanit. Pas disa javë negociatash, palët arritën marrëveshjen e quajtur “Marrëveshja e Ohrit”, e nënshkruar nën mbikëqyrjen e Ambasadorit Përdu dhe përfaqësuesit evropian, në gusht të vitit 2001. Më vonë, nga viti 2005-2008, Ambasadori Përdu ka shërbyer në detyrën e Zëvendës Ndihmësit të Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, i cili ka mbikëqyrur stafin ndërkombëtar për Operacione dhe Menaxhim Krizash me qendër në Bruksel, me përgjegjësi — ndër të tjera — për zhvillimin e politikës së NATO-s ndaj Kosovës. Falë përvojës së tij të gjatë në konfliktet e Ballkanit, Ambasadori Përdu ka marrë pjesë edhe në bisedimet e Grupit të Kontaktit, si përfaqësues i NATO-s, bisedime këto që kishin të bënin me zhvillimin e politikës ndërkombëtare ndaj Kosovës dhe njëherazi ka dhënë ndihmesën e tij edhe OKB-së për të ashtuquajturin Plani Ahtissari, përpjekje këto që më në fund përfunduan në pavarësinë e Kosovës.  

Ushtaraku i karrierës i këthyer në diplomat, Xhejms Përdu ka përmbledhur përvojat e tija dhe rolin jetik të Shteteve të Bashkuara në luftërat Ballkanike 1995-2008. Libri i Ambasadorit Përdu, botuar me rastin e 10-vjetorit të Pavarësisë së Kosovës, titullohet: “Pajtuesit: Udhëheqja Amerikane dhe Fundi i Gjenocidit në Balkan”, është historia e parë gjithë përfshirëse e një ndërhyrjeje të suksesshme shumëkombëshe në Ballkan, 1995-2008, e treguar nga një zyrtar i lartë amerikan, i cili gjendej në qendër të veprimtarive dhe përpjekjeve të drejtë për drejta diplomatiko-ushtarake, për të parandaluar krizat due më vonë, si njëri prej përpiluesve kryesorë i politikave për zgjidhjen eventuale të konflikteve në atë rajon. Ai, ndër të tjera, përshkruan në hollësi se si i ndjeri Riçard Holbrooke dhe përfaqësuesit amerikanë që erdhën pas tij, ndihmuan për të ndaluar ose parandaluar luftëra shkatërruese në Bosnje, Kroaci, Kosovë dhe Maqedoni. Në librin e tij, ai flet për dramën njerëzore në luftë, por edhe në fushën e diplomacisë, duke pasqyruar njëkohësisht edhe motivet, karakterin, talentin dhe dobësitë e udhëheqësve të rajonit me të cilët i është dashur të punonte gjatë asaj periudhe. Në kujtimet e tija, “Ambasadori Përdu demonstron se përdorimi i fuqisë ushtarake amerikane për të pakësuar dhe për të eliminuar vuajtjet njerëzore, është në përputhje të plotë me vlerat amerikane”, thuhet në vlerësimin e librit nga ana e botuesit. Megjithëse kanë kaluar disa vite nga luftërat në Ballkan, libri i Z. Përdu është gjithashtu një kujtesë due mësim edhe për situatat e sotëme të krizave në botë se pa udhëheqjen e vendosur të Shteteve të Bashkuara dhe pa një bashkëpunim shumëkombësh, është e vështirë të merret me mend zgjidhja e krizave kritike ndërkombëtare, kudo qofshin ato.  

Në një vlerësim të librit të Ambasadorit Përdu, Marc Grossman, ish-Zëvendës Sekretari Amerikan i Shtetit për Çështje Politike është shprehur se amerikanët duhet ta ndjejnë vetën të lumtur që Ambasadorin Përdu, siç ishte shprehur edhe ai vet, vite më parë, “e kishte tërhequr diçka në Ballkan”.  Ish-diplomati i lartë amerikan, Z. Grossman vlerëson se Ambasadori Xhejms Përdu ka kontribuar pa ndërprerje dhe pozitivisht për kauzën e paqes dhe të drejtësisë në atë pjesë të Evropës, të prekur nga dhuna. Ai e cilëson librin gjithashtu si një studim të rëndësishëm se si dhe kur duhet të përdoren të gjitha mjetet politike, diplomatike dhe ushtarake të shtetit, për të realizuar objektivin e misionit të caktuar. 

Profesori David L. Anderson i  Universitetit Shtetëror të Kalifornisë ka vlerësuar librin “Pajtuesit: Udhëheqja Amerikane dhe Fundi i Gjenocidit në Balkan” të Ambasadorit Përdu duke thënë se, “Rekomandimet e tija në favor të një diplomacie aktive, për lidhjet që duhet të ekzistojnë midis përdorimit të forcës kur është e nevojshme dhe përdorimit të diplomacisë, si dhe rëndësia që ka stabiliteti evropian për politikën e jashtme amerikane – janë këshilla dhe porosi me shumë vlerë për zyrtarët e sotëm publikë në Amerikë dhe për udhëheqsit ndërkombëtarë”. 

Si i tillë, Ambasadori Xhejms Përdu është karakterizuar nga disa ekspertë të çeshtjeve të politikës së jashtme dhe të ndërhyrjeve ushtarake, si një pasues i doktrinës së Woodrow Wilsonit: mbështetës i fortë i përhapjes së demokracisë në botë, promovues i fortë i vet-vendosjes së popujve, kundërshtar i izolacionizmit dhe mos ndërhyrjes ushtarake dhe si i tillë favorizonte angazhimin e fortë ushtarak dhe diplomatik të Shteteve të Bashkuara për të parandaluar shpërthimin e krizave dhe luftërave në zona konflikti, siç ishte Ballkani Perendimor gjatë 1990-ave. 

Me rastin e kalimit të tij në amshim, falënderimet e mia më të përzemërta për këtë figurë të rëndësishme të politikës së Shteteve të Bashkuara ndaj fatit të shqiptarëve në Ballkan.  Duhet të jemi mirënjohës që Ambasadorin Përdu e “kishte tërhequr diçka në Ballkan”.  Si i tillë, vlerësoj se Ambasadori Xhejms Përdu ishte njëri prej diplomatëve amerikanë të asaj periudhe — i duhur si diplomat dhe në kohën e duhur si mbrojtës i interesave dhe i të drejtave të shqiptarëve për vet-vendosje, pikërisht kur ato të drejta, tragjikisht, po kërcënoheshin ndoshta si asnjëherë më parë.  Xhejms Përdu, në frymën e ish-Presidentit amerikan Woodrow Wilson, mbrojtësit të vet-vendosjes së popujve — përfshirë Shqipërinë një shekull më parë – la gjurmë të pashlyeshme si një mbrojtës i vendosur i kauzave mohuara të shqiptarëve për liri, demokraci dhe drejtësi në mbarim të shekullit XX dhe në fillim të këtij shekulli.  Krenar që e njofta sado pak si një njeri të butë, të durueshëm dhe i respektueshëm me të gjithë në takimet me të – por edhe mirënjohës ndaj tij për kontributin e tij historik për lirinë dhe vet-vedosjen e shqiptarëve në trojet e veta. Pushofsh në paqë, Ambasador Xhejms Përdu! 

Kafshimi i gjarprit (Vulnus morsum vipera) dhe kujdesi mjekësor emergjent

Drini.us
-
0
Kafshimi i gjarprit (Vulnus morsum vipera) dhe kujdesi mjekësor emergjent

Gjarpri me një të kafshuar shkakton dy plagë punktiforme në gjerësi 1 – 1.5 cm ose një plagë, mbuloni plagën me gazë sterile, fashoni dhe ekstremiteti i kafshuar mobilizohet dhe ekstremiteti të mos mbahet në elevacion në nivel të zemrës

  • Prof.Assoc. Basri Lenjani, MD.PhD . Drejtor i Klinikës Emergjente, SHSKUK
    basrilenjani@yahoo.com

Në vendin tonë më së shpeshti jetojnë gjarpërinjtë helmues të familjes Vipera, kurse për patologjinë tonë më të rëndësishëm janë Vipera berus dhe Vipera amomodytes, ndërsa të tjerët janë të rrallë

Kafshimet nga gjarpri ndodhin zakonisht gjatë stinës së verës, sidomos në rajonin e Shqipërisë së Mesme dhe në veri, si dhe në fshatrat shqiptare në kufi me Malin e Zi dhe të Shqipërisë.

Gjatë kafshimit të gjarprit, ai përmes dhëmbëve të tij injekton helmin. Vipera ammodytes lëshon materien helmuese rreth 20 mg e cila konsiderohet si dozë vdekjeprurëse për njeriun. Vipera berus është dozë helmuese vdekjeprurëse (letale) për njeriun që është në masën rreth 14 mg.

Helmi i gjarprit përmban rreth 20 komponente me efekte toksike të cilat mund të veprojnë në organe, sisteme, zakonisht në: sistemin kardiovaskular, nervor, respirator dhe në atë hematologjik. Nga helmet që dominojnë janë: hemotoksinet dhe më pak neurotoksini dhe kardiotoksini.

Kafshimi nga gjarpri hynë në patologjinë e shpeshtë të emergjencës mjekësore është një lëndim i shkaktuar nga një gjarpër helmues. Një shenjë e zakonshme nga kafshimi i gjarpër helmues është prania e dy plagëve shpuese nga dhëmbët e gjarprit, e cila mund të ndodhë injektimi i helmit nga kafshimi. Por kjo mund të shoqërohet me skuqje, ënjtje dhe dhimbje të forta në zone e kafshimit, e cila mund të zgjasë deri në një orë për t’u shfaqur.

I aksidentuari mund të ketë të vjella, shikim të paqartë, ndjesi shpimi gjymtyrësh dhe djersitje. Por shumica e kafshimeve ndodhin në duar, duar ose këmbë. Frika pas kafshimit, i aksidentuari mund të ketë takikardi dhe ndjenja e të fikëtit. Helmi i gjarprit mund të shkaktojë gjakderdhje, pamjaftueshmëri të veshkave, një reaksion të rëndë alergjikë, vdekje të indeve rreth kafshimit ose probleme respiratorike. Kafshimi nga gjarpri mund të rezultojë me humbjen e një gjymtyre ose me probleme të tjera kronike. Shenjat dhe simptomat varet nga lloji i gjarprit, zona e trupit të kafshuar, sasia e helmit të injektuar dhe nga gjendja e përgjithshme shëndetësore e të aksidentuarit.

Kafshimet nga gjarpri shpesh janë problem më të rënda tek fëmijët sesa tek të rriturit, për shkak të madhësisë së tyre më të vogël.

Mund të jetë shumë vështirë të përcaktohet nëse një kafshim nga ndonjë lloj gjarpri është i rrezikshëm për jetën. Një kafshim nga gjarpri me kokë bakri i cili jeton në Amerikën Veriut në nëse e kafshon personin në kyçin e këmbës, zakonisht është një dëmtim i moderuar te një i rritur i shëndetshëm, por nëse kafshimi ndodhë në bark ose fytyrë te një fëmije nga i njëjti gjarpër mund të jetë fatal. Rezultati i të gjitha kafshimeve të gjarprit varet nga një mori faktorësh: lloji i gjarprit, madhësia, gjendja fizike, temperatura e gjarprit, mosha dhe gjendja fizike e personit, zona dhe indet e kafshuara (p.sh. këmbë, gjoks, venë ose në muskul), sasia e helmit të injektuar, koha e trajtimit të duhur.

Incidenca. Numri i kafshimeve nga gjarpri helmues, çdo vit mund të ndodhin deri në pesë milion raste. Nga 2.5 milion raste prej tyre mund të ndodhin 20,000 deri 125,000 vdekje. Frekuenca dhe ashpërsia e kafshimeve nga gjarpri ndryshojnë shumë midis pjesëve të ndryshme të botës, më shpesh ndodhin në Afrikë, Azi dhe në Amerikën Latine, e zonat rurale më të prekura. Vdekjet janë relativisht të rralla në Australi, Evropë dhe Amerikën e Veriut. Në SHBA rreth 7.000 deri në 8.000 raste në vit ndodhin nga kafshimet e gjarpërinjve helmues, ose 1 rast në 40.000 banorë dhe vdesin rreth pesë persona, kurse rreth një vdekje mund të ndodhë 65 milion persona.

Gjarpërinjtë kafshimet e tyre përdorin si një metodë të gjuetisë, ashtu edhe si një mjet mbrojtjeje. Faktorët e rrezikut nga kafshimet nga gjarpri mund të përfshijnë punën jashtë me duar, të tilla si në bujqësi, pylltari dhe në ndërtim. Gjarpërinjtë e mjedisit mund të jenë elapidet (të tilla si kraitët, kobrat dhe mambat), nepërkat dhe gjarpërinjtë e detit. Shumica e specieve të gjarprit nuk kanë helm, kurse disa prej tyre gjatë kafshimit mund t’i shtrydhin gjëndrat duke injektuar helmin.

Gjarpërinjtë helmues mund të gjenden në çdo kontinent përveç Antarktidës. Përcaktimi i llojit të gjarprit që shkakton kafshim, shpesh nuk është i mundur. OBSH thotë se kafshimet nga gjarpri janë një “çështje e neglizhuar e shëndetit publik në shumë vende tropikale dhe subtropikale”, dhe në vitin 2017, OBSH kategorizoi mjediset e kafshimit nga gjarprit si një sëmundje tropikale të neglizhuar.

Shkaqet. Në botën në zhvillim, më së shumti kafshimet e gjarprit ndodhin tek ata që punojnë jashtë si fermerë, gjuetarë dhe peshkatarë. Ato shpesh ndodhin kur një person shkel mbi gjarprin ose i afrohet shumë afër.

Shenjat dhe simptomat. Gjarpri me një të kafshuar shkakton dy plagë punktiforme në gjerësi 1 – 1.5 cm ose një plagë. Simptomë i hershëm është: edema, dhembja dhe skuqja në vendin e kafshimit, mundim me të vjella, disfagji, hipersalivacion, kokëdhembje, hipotensioni, plogështia, paralizë muskulore, parestezi, dizartri, ptozë, diplopi, dhe shenjat e diatezës hemorragjike (derdhja e gjakut: hematuri, hematemezë, melenë), hemolizë, kurse te rastet më të rënda mund të vijë deri te çrregullimet hemodinamike, si dhe pamjaftueshmëri akute të veshkave ose shfaqja e shokut anafilaktik. Plaga mund të ketë formë të shkronjës “U”, e cila është cilësi për gjarpërinjtë jo helmues. Në vendin e kafshimit, përveç që zhvillohet edema dhe bulëzat hemorragjike, shfaqet edhe rritja e gjëndrave limfatike.

Vdekja ndodhë për shkak të paralizës së qendrës së frymëmarrjes. Helmimet e rënda shoqërohen: me edemë mushkërore, çrregullim të kaugulimit të gjakut, ehimoza, hematuri, anuri dhe me dëmtime të zemrës. Në këto raste i helmuari mund të vdes brenda 30 minutash. Jeta e personit varet nga lloji i gjarprit, sasia e helmit të futur, mosha e pacientit, ndjeshmëria, vendi dhe numri i kafshimeve.

Helmi i gjarprit është një përzierje komplekse e enzimave proteolitike dhe e proteinave toksike, që kanë një aktivitet specifik kimik dhe biologjik. Kafshimi nga gjarpri hynë në patologjinë emergjente mjekësore. Simptoma e parë e më e zakonshme te të gjitha kafshimet nga gjarpri është frikë e madhe, e cila mund të favorizojë shenjat dhe simptomat e tjera si të përziera, të vjella, diarre, marramendje, të fikët, takikardi, lëkura e ftohtë dhe e butë. Llojet e gjarpërinjve të ndryshëm shkaktojnë lloje të ndryshme të shenjave dhe simptomave në varësi të llojit të kafshimit të gjarprit. Kafshimet nga gjarprit e thatë dhe ato që shkaktohen nga një specie jo helmuese mund të shkaktojnë dëmtime shumë të rënda.

Kafshimi nga gjarpri mund të infektojë helmin nga gjëndra të cilat i shtrydhë duke injektuar në vendin e kafshuar mikrobe patogjenë si Clostridium tetani. Infeksionet më shpesh shkaktohen nga kafshimet e nepërkave, dhëmbëzat e të cilave janë të afta për plagë të thella duke shkaktuar çarje, të cilat mund të fusin mikrobet infektive në ind. Shumica e kafshimeve nga gjarpri, helmues ose jo helmues, do të ketë një lloj efekti lokal. Dhimbje dhe skuqje të vogël ndodhin në mbi 90 për qind të rasteve, megjithëse kjo ndryshon në varësi të vendit të kafshuar.

Kafshimet nga nepërkat dhe disa kobra mund të jenë jashtëzakonisht të dhimbshme, indi lokal ndonjëherë i butë dhe të ënjtur rëndë që ndodhë brenda pesë minutash, nga zona e kafshuar mund të rrjedh gjak dhe flluskë, dhe më pas mund të çojë në nekrozë të indeve. Shenjat dhe simptoma të tjera më të zakonshme fillestare të kafshimit nga nepërka janë; letargji, gjakderdhje, dobësi, të përziera dhe të vjella.

Vipera berus ose nepërka është helmuese dhe tejet e përhapur në Evropës Perëndimore dhe në Azinë Lindore. Vipera Ammodytes është një specie helmuese e përhapur në Evropën Jugore, Ballkan dhe në pjesë të Lindjes së Mesme. Ajo është më e rrezikshme se nepërka evropiane për shkak të përmasave të mëdha të toksicitetit të helmit të lartë

Shenjat dhe simptomat mund jetë kërcënuese duke shoqëruar me hipotension, takipne, takikardi të rëndë, gjakderdhje e brendshme, çrregullim të vetëdijes, pamjaftueshmëri renale dhe respiratore. Kurse disa llojeve të gjarpërinjve të tillë si kraitët, gjarpri koralesh, gjarpri i Mojave dhe gjarpëri me pika, mund të shkaktojnë pak ose aspak dhimbje, pavarësisht nga helmit i tyre dhe potencialisht të rrezikshëm për jetën. Disa persona raportojnë se kanë ndjesi të një shije “gome”, “mente” ose “metalike”. Kobrat dhe rinkallat mund të pështyjnë helmin e tyre në sytë personit, e cila shoqërohet me dhimbje të menjëhershme, oftalmoparezë dhe ndonjëherë edhe me verbëri.

Disa elapide australiane dhe shumica e nepërkave mund të shkaktojnë koagulopati, ndonjëherë viktima mund të ketë gjakderdhje të bollshme në mënyrë spontane nga goja, hunda, madje edhe nga plagët e vjetra, në dukje të shëruara. Gjakderdhja mund të ndodhë edhe në organet e brendshme, duke përfshirë trurin, zorrët, dhe shpesh në lëkurë mund të vërehen ekimoza (mavijosja) e lëkurës. Helmi i elapideve, si gjarpërinjtë e detit, kraitët, kobrat, kobra mbretërore, mambas dhe shumë specie australiane, përmbajnë helme të cilat sulmojnë sistemin nervor, duke shkaktuar neurotoksicitet, i kafshuari mund të ketë shqetësime të çuditshme në shikimin e tyre si turbullira, parestezia në të gjithë trupin, vështirësi në të folur dhe në frymëmarrje. Problemet në sistemin nervor mund të shkaktojnë një varg të madh të shenjave dhe simptomash dhe nëse nuk mjekohen menjëherë, personi mund të vdesin nga insuficienca respiratore. Helmi i emetuar nga disa lloje kobrash, pothuajse të gjitha nepërkat dhe disa gjarpërinj deti mund të shkaktojnë nekrozë të indeve muskulore, e të cilat do të fillojnë të vdesin, duke shkaktuar një gjendje e njohur si rabdomiolizë.

Rabdomioliza mund të rezultojë në dëmtim të veshkave si rezultat i akumulimit të mioglobinës në tubulat e veshkave e cila gjendje shoqërohet me hipotension, duke shkaktuar dëmtime akute të veshkave dhe, nëse nuk trajtohet me kohë, i sëmuri përfundon me vdekje.

Helmi gjarprit prodhohet në gjëndra parotide të modifikuara, zakonisht përgjegjëse për sekretimin e pështymës. Ajo ruhet në strukturat e quajtura alveola prapa syve të kafshës dhe nxirret vullnetarisht përmes dhëmbëzave të zbrazëta tuba. Helmi është i përbërë nga qindra deri në mijëra proteina dhe enzima të ndryshme, i cili absorbohet më shpejt. Helmi në shumë gjarpërinj, siç janë nepërkat, mund të jetë një kombinim i shumë toksinave, duke përfshirë citotoksinat, hemotoksinat, neurotoksinat dhe miotoksinat, duke u shoqëruar me një mori të shenjave dhe simptomave të ndryshme. Më herët, helmi i një gjarprit të veçantë konsiderohej se ishte vetëm një lloj, helmi hemotoksikë ose neurotoksikë, dhe ky besim i gabuar mund të vazhdojë ende kudo ku është e vështirë të arrihet literatura e azhurnuar. Megjithëse dihet shumë për përbërjet proteinike të helmeve nga gjarpërinjtë aziatikë dhe amerikanë, relativisht pak dihet për gjarpërinjtë australianë. Fuqi e helmit të gjarprit ndryshon dukshëm midis specieve dhe akoma më shumë midis familjeve, siç matet nga doza mesatare vdekjeprurëse. Sasia e helmit të prodhuar gjithashtu ndryshon midis specieve.

Identifikimi i gjarprit. Identifikimi i gjarprit është i rëndësishëm në planifikimin e trajtimit në zona të caktuara të botës, por nuk është gjithmonë i mundur. Tre llojet e gjarpërinjve helmues që mund të shkaktojnë probleme klinike janë; nepërkat, kraitët dhe kobrat. Njohja e asaj që speciet janë të pranishme në vend mund të jetë thelbësore, siç është njohja e shenjave tipike dhe simptomave për secilin lloj të gjarprit dhe një sistem vlerësimi mund të përdoret për të ekzaminuar përcaktimin e llojit të gjarprit që kafshon bazuar nga manifestimet klinike, por këto sisteme vlerësimi janë jashtëzakonisht specifike për zona e veçanta gjeografike.

Spërkatja e helmit nga gjarpri. Pështymja e helmit është një tjetër metodë e shpërndarjes së helmit që është unike për disa lloje të kobrave aziatike dhe afrikane, e të cilat kanë aftësi të nxitet helmi me një rrymim me presione shumë të larta deri në 3 metra. Kur gjarpërinjtë helmues kafshojnë, ata sekretojnë helmin përmes sistemit të tyre të shpërndarjes së helmit. Sistemi i shpërndarjes së helmit zakonisht përbëhet nga dy gjëndra helmuese, një muskul kompresor, kanalin helmues, nga një këllëf dhëmbësh dhe dhëmbëza. Gjëndrat parësore dhe ato ndihmëse të gjarprit, ruajnë sasinë e helmit gjatë kafshimit. Muskuli i kompresor tkurret gjatë kafshimeve për të rritur presionin në të gjithë sistemin e shpërndarjes të helmit. Helmi nën presion udhëton nëpër kanalin parësor e dytësor të helmit e cila mund të çon poshtë përmes dhëmbëve. Helmi pastaj vazhdon përmes grykës dhe daljen e helmit përmes së dhëmbëve. Vëllimi i përgjithshëm dhe shpejtësia e rrjedhës së helmit të administruar në një objektiv ndryshon shumë, gjarpërinjtë e mëdhenj janë treguar se japin sasi më të mëdha të helmit.

Identifikimi i gjarpërinjve helmues. Nëse nuk njihni llojet e ndryshme të gjarpërinjve dhe nuk jeni në gjendje të bëni dallimin midis atyre gjarpërinjve helmues dhe jo helmues, mund të jetë e vështirë të dini se si të përgjigjeni në rast kafshimit, por gjithmonë duhet të trajtoni kafshimin nga gjarpri sikur të jetë helmues. Ndërsa shumica e gjarpërinjve në ShBA nuk janë helmuese, por disa lloje përmbajnë helm. Në SHBA, të gjithë gjarpërinjtë helmues, me përjashtim të gjarprit të koraleve, janë nepërkë. Nipat e gropave dallohen nga një depresion i dukshëm midis syrit dhe hundës. Kjo gropë është zona e ndjeshmërisë së nxehtësisë për gjarprin. Ndërsa të gjithë nepërkat e gropave kanë një kokë trekëndore, jo të gjithë gjarpërinjtë me një kokë trekëndësh janë helmues.

Gjarpërinjtë me zile janë lehtësisht të identifikueshme. Ata kanë unaza në fund të bishtit që dridhen kur ndihen të kërcënuar, duke bë një tingull të zhurmshëm dhe është një paralajmërim për ne dhe ju që të tërhiqeni vendi ku ndodhet gjarpri. Gjarpërinjtë me zile janë më të mëdhenjtë nga gjarpërinjtë helmues dhe në SHBA shkaktojnë shumë kafshime në çdo vit.

Këta gjarpërinj mund të gjenden në pothuajse në çdo vendbanim e në të gjithë vendin, dh pëlqejnë më shumë zona të hapura ku mund të pushojnë në diell siç janë shkëmbinjtë guror.

Shenjat dhe simptomat. Simptomat specifike të kafshimet nga gjarpri janë të menjëhershme si; dhimbje të forta, venitja e qepallave, hipotension, etje, lodhje ose dobësi muskulore

Gjarpërinjtë me zile

Agkistrodon piscivorus është një specie nepërkash e nënfamiljes Crotalinae të familjes Viperidae dhe është e vetmja nepërkë e ujit, gjysmë akustike e cila më shumë baon në Amerikën e Veriut dhe një nga 21 gjarpërinjtë helmues në SHBA. Mokasina e ujit është një lloj tjetër nepërkë. Ky gjarpër është i njohur me një gojë pambuku, sepse pjesa e brendshme e gojës së tij është e veshur me një material të bardhë pambuku. Madhësia mesatare e mokasinës së ujit është rreth 50 dhe 55 inç. Te të rriturit kanë lëkurë të errët në të errët deri në të zezë me shirita tërthore të dobëta të kafesë së errët, zakonisht ndodhet afër ujit ose në ujë. Ata nuk tremben lehtë dhe do të mbrojnë veten nëse ndihen të kërcënuar.

Shenjat dhe simptomat pas kafshimeve nga mokasina e ujit paraqiten simptomat specifike si: dhimbje dhe simptoma të menjëhershme, ndryshimi i ngjyrës së lëkurës, shok, hipotension, dhe dobësi.

Agkistrodon piscivorus

Gjarpëri si me kokë bakri i cili ka ngjyrë të kuqërremtë ose në të artë me shirita në formë ore. Ky gjarpër është zakonisht 18 deri në 36 inç në gjatësi. Ky lloj gjarpri gjenden kryesisht në pyje, këneta, zona shkëmbore dhe në lumenj, por nuk janë agresivë. Shumica e kafshimeve nga ky lloj gjarpri me kokë bakri ndodhin nëse aksidentalisht.

Gjarpri me kokë bakri

Shenjat dhe simptomat. Dhimbje dhe simptoma të menjëhershme, ndryshimi i ngjyrës së lëkurës, shok, hipotension, dhe dobësi.

Gjarpërinjtë koralë kanë bandë të zezë, të verdhë dhe të kuqe, shpesh ngatërrohen me gjarpërinjtë mbretër jo helmues. Ne mund t’i dallojmë nga një gjarpër koralesh nga fakti që shiritat e kuq prekin shiritat e verdhë, zakonisht jetojnë në pyje, këneta dhe zona me rërë, e të cilët mund të fshihen nën tokë dhe në grumbuj gjethesh.

Gjarpërinjtë koralë

Shenjat dhe simptomat janë dhimbje që nuk është e menjëhershme, shenjat dhe simptomat që shfaqen për pak orë pas kafshimit si; konvulsione, venitje e qepallave, ndryshimi i ngjyrës së lëkurës, dhimbje stomaku, vështirësi në gëlltitje, dhimbje koke, shok, paralizë

Menaxhimi dhe kujdesi mjekësor emergjent

I helmuari duhet të largohet sa më shpejtë nga vendi ku ka ndodhë kafshimi kurse personi i kafshuar nga gjarpri duhet të qetësohet. Incizoni ose prerja nuk duhet të bëhet, nuk duhet të shpërlahet, as të përthithet helmi nga plaga. Imobilizoni dhe mobilizoni pjesën e lënduar të trupit, në atë mënyrë që të zvogëloni limfën dhe përthithjen e helmit. Ekstremiteti i kafshuar mobilizohet dhe te mos mbahet në elevacion në nivel të zemrës. Dhembjet mund të qetësohen me përdorimin e analgjetikëve me rrugë orale ose intramuskulare.

Keni kujdes:

MOS lidhni gjymtyrën e kafshuar
MOS i jepni asnjë bar nëse nuk e përshkruan mjeku
MOS preni plagën
MOS thithni helmin
MOS vëni kompresa me akull në vendin e kafshimit
MOS e ngritni ose elevacion ekstremitetin e kafshuar në nivel të zemrës
MOS viktimën me kujdes mjekesor deri në spital

Rekomandimet e kujdesit mjekësor emergjent nga kafshimi i gjarprit ndryshojnë, pjesërisht sepse gjarpërinj të ndryshëm kanë lloje të ndryshme të helmit. Disa kanë pak efekt lokal, por efekte sistemike të rrezikshme për jetën. Helmet e tjera nxisin dëmtime të indeve të lokalizuara rreth zonës së kafshuar dhe imobilizimi mund të rrisë ashpërsinë e dëmtimit në këtë zonë, por gjithashtu të zvogëlojë sipërfaqen totale të prekur. Shumë organizata, përfshirë si Shoqatën Mjekësore Amerikane dhe Kryqin e Kuq Amerikan, rekomandojnë larjen e kafshimit me ujë dhe me sapun. Rekomandimet Australiane për trajtimin e kafshimit të gjarprit rekomandojnë nuk e këshillojnë pastrimin plagës.

Imobilizimi dhe shtypja. Që nga viti 2008, në bazë të hulumtimeve klinike për imobilizimin dhe shtypje, e përdorur përmes të një fashë elastike janë të kufizuara ose nuk duhet të përdoren. Fashat elastike rekomandohet për kafshimet e gjarprit që ndodhin në Australi (për shkak të elapideve që janë shumë neurotoksike).

Nuk rekomandohet për kafshimet nga gjarpërinjtë jo-neurotoksikë siç janë ato, e që gjenden në Amerikën e Veriut dhe rajone të tjera të botës. Ushtria britanike rekomandon imobilizimin dhe shtypjes në të gjitha rastet kur lloji i gjarprit është i panjohur. Qëllimi i imobilizimit dhe shtypjes është që të përmbajë helm brenda një gjymtyre të kafshuar dhe të parandalojë që ajo mos të lëvizë përmes sistemit limfatikë në organet vitale. Kjo terapi ka dy përbërës: shtypja për të parandaluar rrjedhjen limfatike dhe imobilizimin e gjymtyrës së kafshuar për të parandaluar veprimin e pompimit të muskujve të skeletit. Trajtimet e mëposhtme, megjithëse rekomandohen një herë, konsiderohen të padobishme ose të dëmshme, duke përfshirë mos prejë, mos lidh, mos aspiro, mos vendos akull, mos elevo këmbën e kafshuara, por trajtimet e tilla mund të përdoren ose mund të kanë efekt të kafshimet e thata.

Zakonisht nuk rekomandohet aplikimi i një guri në gjymtyrën e kafshuar. Nuk ka asnjë provë bindëse se është një mjet efektiv i ndihmës së parë siç përdoret zakonisht. Lidhëset e përdorura janë plotësisht joefektive në trajtimin e kafshimeve nga Crotalus durissus, por disa rezultate pozitive janë vërejtur aplikomi i lidhjes apo torniketi i rekomanduar vetëm për kafshimet e shkaktuara nga helmi o kobrës në Filipine.

Përdorimi i lidhjes apo torniketit është i rrezikshëm, pasi zvogëlon ose ndërprenë qarkullimit e gjakut e cila mund të çojë në gangrenë, e cila mund të jetë fatale për të sëmurin. Prerja e plagës dhe aspirimi nuk rekomandohet pasi shkakton dëme të mëtejshme dhe rrit rrezikun e infektimit, kauterizimi i mëvonshëm i zonës me zjarr ose me nitrat argjendi (i njohur gjithashtu si guri i ferrit) nuk rekomandohet gjithashtu është potencialisht jetëkërcënues.

Thithja e helmit, me gojë ose me aspirator, nuk rekomandohet dhe mund të dëmtojë zonën e prekur drejtpërdrejt. Thithja e helmit me gojë paraqet një rrezik të helmimit të mëtejshëm përmes indeve mukoze të gojës. Zhytja në ujë të ngrohtë ose qumësht të thartë, të cilat besohet se nxjerrin helmin në mënyrën më të mirë se si një sfungjer që thith ujë, nuk rekomandohet. Zbatimi i një solucioni 1% të permanganatit të kaliumit ose acidit kromik në zonën e prerë, e të ekspozuar, nuk rekomandohet, sepse mund të kenë, e sidomos substanca e fundit është veçanërisht toksike dhe kancerogjene. Sipas mundësisë të mbytet gjarpri, ndërsa koka e gjarprit të sillet për ekzaminime klinike, me qëllim të identifikimit, për të cilën çështje dinë shumë pak ekspertë.

I helmuari duhet të dërgohet sa më shpejt në spital dhe të mos humbet kohë , por sipas mundësisë të mbytet gjarpri, ndërsa koka e gjarprit të sillet për ekzaminime klinike me qëllim të indentifikimit dhe për këtë çështje dinë shumë pak ekspertët. Pas manipulimeve të bëra sa ë parë të ordinohet serumi antiveperinum ( SAV) me metodën e fraksionuar me rrugë intramuskulare (I. M.), ndërsa te rastet e rënda mund të jepet edhe me rrugë intravenoze (50% të dozës jepet me rrugë intramuskulare, kurse pjesa tjetër jepet IV. ose përreth plagës.

Veprimi i SAV – it është më mirë nëse jepet në katër orët e para. SAV mund të përdoret sipas nevojës deri 20 doza. Këshillohet përdorimi i mbrojtjes antitetanike i vaksinës Tetalpan me rrugë subkutane në dozë 0,5 ml, dhe Gamaglubulinë hiperimune Tetabulinë 250 UI me rrugë intramuskulare thellë në muskul. Këshillohet përdorimi Glukonat kalcium 10 ml/10 % IV. Në rast të shfaqjes së sëmundjes së serumit është e domosdoshme përdorimi  Adrenalinë, Kortikosteroidë 50-100 mg, Antihistaminikë Synopen, Phenergan 50 mg dhe oksigjenoterapi. Për ta penguar hemolizën jetëkërcënuese është e nevojshme të përdoret: hemotransfusion, ose më e këshillueshme është përdorimi eksanguinotransfuzion, në rast të shfaqjes së trombozës përdorni Heparinë 2500 – 5000 UI katër herë brenda 24 orëve. Për ta penguar gjendjen shoku përdoren: tretësira infuzive glukozë, plazmë, antibiotikë, analgjetikë, antibiotikë, vitaminoterapi dhe nuk këshillohet marrja e ushqimit përmes gojës. I helmuari mbahet në një ambient të ngrohtë, rrallë herë ka nevojë përpunimi i plagës në mënyrë kirurgjike

Kujdes në rrethanat kur nuk mundet të sigurohet transporti adekuat sanitar për në spital, të aksidentuarin dërgojeni në ambulancën më të afërt shëndetësore, për shkak të ofrimit sa më të shpejtë të ndihmës mjekësore adekuate.

Veprimet të cilat duhet të bëhen në ambulancën shëndetësore:

– Të imobilzohet gjymtyra e kafshuar dhe të aksidentuarit t’i krijohet qetësia shpirtërore.
– Të përdoret serumi antiviperik (SAV).
– Pas stabilizimit të gjendjes, të aksidentuarin duhet dërguar në spital për trajtim të mëtejshëm.

Kujdes: Gjatë përdorimit të Serumit antiveperikë (SAV-it) duhet të kemi shumë kujdes për shkak të shfaqjes së reaksioneve anafilaktike. Të mirëmbahet dhe sigurohen shenjat jetësore në normë.

Në rast të përkeqësimi të gjendjes shëndetësore të aksidentuarit, pas dhënies së Serumit antiveperikë (SAV-it), veproni sipas renditjes së germave të alfabetit ABC…të reanimimit kardiopulmonal.

Seroterapia – mbrojtje pasive me dhënien e serumeve specifike me origjinë shtazore, me qëllim mjekimi. Këto janë preparate biologjike që përmbajnë antitrupa të gatshëm kundër baktereve, toksinave dhe viruseve. Prandaj, serumet i ndajmë në serume antibakteriale, antitoksike dhe antivirale. Qëllimi i seroterapisë është dhënia e serumit në trupin e të sëmurit me antitrupa të gatshëm, të cilët lidhen me antigjenet e lira të agjentëve infektivë dhe në këtë mënyrë janë të padëmshme për organizëm.

Seroprofilaksa ka për qëllim të parandalojë sëmundjet infektive. Mbrojtja pasive paraqitet shpejt, por është shumë e shkurtër, disa ditë ose deri në dy javë, për shkak se antitrupat ngadalë tajohen nga organizmi.

Mekanizmi i veprimit të imunoserumeve. Roli i antitrupave në mbrojtjen kundër sëmundjeve infektive virale shpesh zë vend në rend të parë në eliminimin e viruseve që u takojnë qelizave T (faktorit qelizor). Veprimi profilaktik i serumeve antivirale qëndron në bllokimin e fiksimit të virusit mbi receptorët e sensibilizuar të membranës qelizore. Të njëjtin ndikim e kanë edhe serumet antitoksike, që kanë ndikim neutralizues në prani të komplimentit serik. Gjithashtu ato lehtëson fagocitozën e tyre prej polinuklearëve dhe shkatërrojnë qelizat që janë fiksuar në membranën e tyre në antigjenin vital.

Mekanizmi i veprimit të serumeve në organizmin e njeriut për bëhet prej dy komponentëve aktivë:

▪ neutralizimit të toksinave të liruara, pengimit të tyre si dhe lidhjes së tyre me qelizat e sensibilizuara ose të ndjeshme;
▪ efektet e padëshirueshme të proteinave të huaja dhe krijimi i tejndjeshmërisë së organizmit.

Serumet homologe përfitohen nga njerëzit që e kanë tejkaluar sëmundjen, ose kanë bërë vaksinim të rregullt. Serumi nxirret gjatë fraksionit të ftohtë dhe përqendrimit të plazmës së disa mijëra dhuruesve. Përmban IgM në sasi të vogla, IgA që vepron vetëm në sipërfaqen tajuese të organeve. Veprimi i tyre është i provokuar te fruthi, hepatiti viral A, poliomieliti, tetanosi etj.Serumet homologe nuk japin reaksione anafilaktike dhe nga organizmi eliminohen ngadalë. Imuniteti i krijuar prej tyre është relativisht i gjatë.

Serumet heterologe përmbajnë antitrupa të përpunuar nga kafshët. Për dallim nga serumet homologe, eliminohen shumë shpejt prej organizmit të njeriut, prandaj lënë një imunitet të shkurtër. Futja e serumit antitoksik në venë, neutralizon menjëherë toksinën qarkulluese dhe atë që prodhohet lokalisht nga bakteret në portën hyrëse, që zhvillohet pas 12 orësh. Përqendrim më të lartë në gjak arrin pas 36-48 orësh. Dhënia e serumit përmes venës është me veprim të shpejtë. Zgjatja e imunitetit pas marrjes së serumeve heterologe është e lidhur me dozën dhe me përdorimin e mëparshëm të të njëjtit serum (nga e njëjta kafshë). Koha e përgjysmimit të përqendrimit të antitrupave në gjak është 7-10 ditë.

Para dhënies së serumit, duhet të merren këto masa: asnjëherë nuk bën të jepet doza e tërë, por ajo i jepet vetëm pas provës ose desensibilizimit të organizmit, personave që u jepet serum, hollësisht duhet t’u verifikohet anamneza alergjike se a është i sëmurë nga astma bronkiale, a ka ndryshime eksematoze apo alergji të shpeshta (rinitin alergjik – polenit) dhe a ka marrë ndonjëherë serum.

Desensibilizimi. – Sot me sukses përdoret gamaglubulina hiperimune me origjinë nga njeriu. Përparësitë e këtyre janë se nuk japin reaksione të padëshirueshme: perioda e mbrojtjes është e gjatë (4-6 javë), është mjaft efikase.

Deri në zbulimin e Viper Venom Antitoxin, kafshimet nga disa lloje të gjarprit ishin pothuajse fatale. Pavarësisht përparimeve të mëdha në terapinë e emergjencës, Viper Venom Antitoxin shpesh është ende i vetmi trajtim efektiv. Për envenomacionin. Antivenomi i parë është zbuluar në 1895 nga mjeku francez Albert Calmette për trajtimin e kafshimeve indiane të kobrës. Antivenomet moderne janë zakonisht polivalente, duke i bë ato efektive kundër helmit të llojeve të shumta të gjarpërinjve.

Kompanitë farmaceutike që prodhojnë antivenom synojnë produktet e tyre kundër specieve vendase në një zonë të veçantë. Megjithëse disa persona mund të zhvillojnë reaksione serioze anësore ndaj antivenomit, të tilla si anafilaksia, në situata emergjente kjo zakonisht është e shërueshme dhe kështu përfitimi i tejkalon pasojat e mundshme të mos përdorimit të antivenomit. Dhënia e adrenalinës (Epinefrinës) për të parandaluar reagimet e padëshirueshme ndaj antivenomit para se të ndodhin mund të jetë e arsyeshme në rastet kur ato ndodhin zakonisht.

Dhënia e Serumit antiveperik (SAV-it). Nëse nga anamneza fitojmë të dhëna se personi ka ndjeshmëri ndaj proteinave të kalit, nuk mund të përdoret Serumi antiveperik (SAV-it). Nëse vendosni për dhënien Serumit antiveperik (SAV-it), duhet të keni parasysh faktorët e rrezikut nga ky serum. Testi i provës bëhet para se t’i jepet Serumi antiveperik (SAV-it) dhe nëse testi është negativ, kjo nuk eliminon rrezikun eventual nga reaksionet e mundshme anafilaktike. Testimi bëhet me injektimin e serumit me rrugë intradermale të tretësirës së tretur, në masën 1: 10 në dozë 0,02 ml në pjesën e parallërës së dorës. Nëse i ekzaminuari ka ndjeshmëri ndaj Serumit antiveperik (SAV-it), për një kohë të shkurtër do të shfaqet reaksioni lokal. Nëse testimi është negativ duhet t’i jepet sa më parë Serumi antiveperik (SAV-it).

Çfarë bari është Viper Venom Antitoxin (500 UI) – amp. 5 ml) dhe për çfarë përdoret?

Antitoksina e helmit të nepërkës përmban një imunoglobulinë specifike të kalit G, e cila lidh helmin e nepërkës zig-zag (Vipera berus), e cila neutralizon vetitë e tij toksike. Antitoksina e helmit të nepërkës përdoret tek njerëzit e kafshuar nga nepërka. Një person i kafshuar nga gjarpri duhet të transportohet në një njësi të kujdesit mjekësor sa më shpejt të jetë e mundur në spital. Bari duhet të administrohet sa më shpejt që të jetë e mundur koha pas kafshimit nga gjarpri.

Të dhënat e rëndësishme para përdorimit të Viper Venom Antitoxin. Mos përdorni Viper Venom Antitoxinën, nëse personi është alergjikë ndaj përbërësit aktiv (proteinës së kalit) ose ndonjë prej përbërësve të tjerë. Në rast se personi ka alergjie ndaj proteinave të kalit, në situata të helmimit të rëndë është e domosdoshme të jepet Viper Venom Antitoxin, me metodën e desensibilizimit ose nën dispozicion të ketë setin e anti-shok terapisë.

Paralajmërime dhe masa paraprake para përdorimit të barit Viper Venom Antitoxin, duhet të merret një histori mjekësore, duke pyetur personin e kafshuar, a ka pasur ndonjë reaksion alergjikë, a ka marrë ndonjëherë antitoksinë kali, dhe a ka e antihistaminikë brenda 48 orëve. Përdorimi i antitoksinës duhet të kryhet nga personeli me përvojë edhe në rast të shfaqjes është i aftë të trajtojë anafilaksinë, e në dispozicion të ketë setin e anti-shok terapisë. Asnjëherë mos bëni një test alergjie ose jepni barin, nëse nuk e keni bërë gati setin e anti-shok terapisë kundër anafilaksisë. Nëse i sëmuri është alergjikë ndaj proteinave të kuajve ose ka marrë më parë antitoksinë, ose është alergjikë, antitoksina e helmit të nepërkës duhet të jepet duke përdorur metodën desensibilizuese shihë më poshtë.

Vipera Venom Antitoxina dhe barnat të tjera. Tregoni mjekut tuaj për të gjitha barnat që jeni duke marrë ose jeni duke marrë kohët e fundit, si dhe në lidhje me barnat që i sëmuri do të marrë.

Shtatzënia dhe ushqyerja me gji. Nëse e sëmura është shtatzënë ose e ushqyen me gji fëmijën e saj, ose mendoni që mund të jeni shtatzënë ose po planifikoni të keni fëmijë, pyetni mjekun ose farmacistin tuaj për këshilla para se të merrni këtë bar. Por nuk ka të dhëna të mjaftueshme për përdorimin e Viper Venom Antitoxin tek gratë gjatë shtatzënisë dhe laktacionit. Kujdes duhet të tregohet kur e përshkruani këtë bar grave shtatzëna dhe me laktacion.

Drejtimi i automjeteve dhe përdorimi i makinerive. Antitoksina e helmit të nepërkës nuk ka asnjë ndikim në aftësinë për të drejtuar makinën dhe për të përdorur makineritë.

Si përdoret Viper Venom Antitoxina. Ky bar duhet të përdoret gjithmonë në përputhje me udhëzimet e mjekut, duke marrë një histori mjekësore para se të vendosni të jepni këtë bar, duke pyetur personin e kafshuar, a ka pasur ndonjë reaksion alergjikë, a ka marrë ndonjëherë antitoksinë kali, dhe a ka e antihistaminikë brenda 48 orëve.

Para përdorimit të antitoksinës, duhet të kryhet gjithmonë një test i alergjisë intradermale me antitoksinën e kalit (proteina e kalit). Marrja e barnave antihistaminikë 48 orë para testit të alergjisëmund të pengojë shfaqjen e një reaksionit alergjikë.

Një rezultat negativ i testit të alergjisë nuk është një garanci e plotë e pandjeshmërisë ndaj antitoksinës, prandaj, para çdo përdorimi të barit, duhet të tregohet kujdes i veçantë dhe në dispozicion duhet të keni setin e anti-shok terapisë. Nëse rast nevoje kur kërkohet të jepet shpejtë Vipera Venom Antitoxinën, por nuk kemi kohë për të kryer një test alergjie, e nevojshme të jepet Vipera Venom Antitoxina nën dispozicion të setit të anti-shok terapisë, vendimmarrjen e merr mjeku.

Rruga e përdorimit të Viper Venom Antitoxin me rrugë intramuskulare. Nëse është e mundur, antitoksina e helmit të nepërkës duhet të administrohet pranë vendit të kafshimit.

Testi i alergjisë intradermal. Përgatitni antitoksinën para se të kryeni testin intradermal dhe të injektoni antitoksinë dhe të keni në dispozicion setin e anti-shok terapisë. Për shkak të nevojës për ndërhyrje të shpejtë mjekësore brenda 1 deri në 2 orë nga kafshimi, – testi intradermal duhet të japë një përgjigje të shpejtë nëse sëmuri është alergjikë ndaj proteinave apo jo të kalit Injektohet me rrugë intradermale me 0,1 ml antitoksinë të holluar 1:10 në tretësirën NaCl 9%, nëse paraqitet skuqja dhe ndryshimet urtikarike brenda 10 deri në 20 minuta në vendin e injektimit prova e e testimit është pozitive ndaj proteinave të kalit. Por në mungesë të një testit alergjie negative, atëherë mund të jepet e gjithë doza e serumit e vetme me rrugë intramuskulare. Pas dhënies së serumit, nëse nuk vërehet përmirësimi i shenjave dhe simptomave klinike të helmimit pas 1 deri në 2 orë, doza mund të përsëritet (përmbajtja e një ampule të barit). Por në rast se testi alergjik intradermal është pozitivë me shfaqjen e skuqjes dhe ndryshimeve lëkurore alergjike në vendin e aplikuar të injeksionit antitoksinës së holluar dhe indikacione shoqëruese për përdorim, atëherë Antitoksinat e helmit të nepërkës, rekomandohet të përdoret pas të injektimin të serumit me metodën e desensibilizimit

Metoda desensibilizuese e administrimit të antitoksinës së kalit. Antitoksina e titruar ose holluar 1:10 (si në testin e alergjisë) me NaCl 0,9%, bari injektojë nënlëkurë në çdo 30 minuta deri në 1 orë në doze prej 0,1 ml deri në 0,5 ml. Kurse doza e dytë e barit injektohet nënlëkurë antitoksina e paholluar në sasi prej 0,2 ml dhe 0,5 ml, kurse pjesën tjetër të mbetur të dozës mund të jepni me rrugë intramuskulare. Poashtu, duhet të merret parasysh se në cilën kohë pas kafshimit është e nevojshme të jepet të sëmurit tek i sëmuri antitoksina. Kohëzgjatja e gjatë e metodës së desensibilizimit mund të ndikojë negativisht në gjendjen e të sëmurit, veçanërisht në rastet e helmimit të rëndë me nepërka. Gjatë përdorimit të antitoksinës, mund të paraqiten reaksioni i  shokut të lehtë apo të rëndë të anafilaksisë. Profesionistët e kujdesit mjekësor emergjent duhet të kenë në dispozicion setin e anti-shok terapisë në rast të shfaqjes të shenjave të anafilaksisë, apo sipas gjendjes të të sëmurit mund të përdoren barna qetësuese, qetësuese, analgjetikë.

Te të sëmurët me raeksion të rëndë alergjikë, e nevojshme të përdoren adrenaline, antihistaminikë, bronkodilatatorë, oksigjenoterapi, lëngje për hidratim parenteralë ose sipas nevojës dhe shumë barna anti-inflamatore jo-steroidë. Zbatimi i një doze më të lartë Vipera Venom Antitoxina rekomandohet gjendja e të sëmurit, këtë vendim e merr mjeku, por duhet shmangemi përdorimit të dozave më të larta se sa duhet. Doza më të larta mund të përkeqësojnë efektet anësore.

Ndërprerja e barit Viper Venom Antitoxin. Nëse keni ndonjë pyetje të mëtejshme në lidhje me përdorimin e këtij bari, pyetni mjekun trajtues.

Efektet anësore të mundshme ashtu si të gjithë barnat, edhe Vipera Venom Antitoxina mund të shkaktojë efekte anësore, megjithëse jo të gjithë të sëmurët do t’i përjetojnë ato. Efektet anësore të mundshme pas injektimit të antitoksinës shtazore në rastet e kafshimit nga nepërkat, është dytësore në shpëtimin e jetës.

Frekuenca e efekteve anësore të mundshme janë të renditura si më poshtë e të përcaktuara:

▪ Shumë e zakonshme (prek 1 – 10 persona ose më shumë persona);
▪ Të zakonshme (prek 1 ose më shumë në 100 persona dhe më pak se 1 deri në10 persona);
▪ E pazakontë (prek 1 ose më shumë në 1.000 persona dhe më pak se 1 deri në 100 persona);
▪ E rrallë (prek 1 ose më shumë në 10,000 dhe më pak se 1 deri në 1,000 persona);
▪ Shumë e rrallë (prek më pak se 1 në 10,000 persona);
▪ Nuk dihet frekuenca, nuk mund të vlerësohet nga të dhënat e disponueshme.

Çrregullimet e sistemit nervor. Shumë rrallë, mund të ketë komplikime në formën e inflamacionit të nervave të pleksusit brachial, nervave kranialë dhe periferik (d.m.th. encefalopati) ose sindromi Guillan-Barre (akut, idiopatike d.m.th polineuriti spontan), shenjat dhe simptomat e sëmundjes zhduken pasi antigjeni eliminohet nga organizmi.

Si të ruhet bari Viper Venom Antitoxin. Ky bar ruhet në frigorifer (2°C – 8°C), por mos ngrini, cili duhet ruhet në paketimin origjinal në mënyrë që të mbrohet nga drita. Mbajeni barin larg fëmijëve, mos e përdorni këtë bar pas datës së skadimit e cila është e shënuar në paketim. Ky bar nuk duhet të hidhet përmes ujërave të zeza ose mbeturinave të shtëpisë.

Çfarë përmban Viper Venom Antitoxin? Përmban substanca aktive e barit e të cilat janë antitrupat që neutralizojnë helmin e nepërkës (Vipera berus).

▪ 1 ml Vipera Venom Antitoxina përmban antitrupa neutralizues jo më pak se 130 njësi LD50 të helmit të gjarprit (Vipera berus).
▪ 1 ampulë Vipera Venom Antitoxina e barit përmban antitrupa neutralizues jo më pak se 500 njësi të helmit të nepërkëszigzag (Vipera berus).

Si duket ilaçi Viper Venom Antitoxin dhe çfarë përmban paketa. Bari është në formën e një tretësire për injeksion, e që përmban jo më pak se antitrupa neutralizues 500 njësi të helmit të nepërkës (Vipera berus), në ampulë qelqi të tipit I-r e vendosur dhe e paketuar në kuti vetëm në ampule.

Parandalimi

Kur punoni jashtë, ku mund të jenë të pranishëm gjarpërinjtë, vishni çizme të larta, pantallona të gjata dhe doreza lëkure. Shmangni punën jashtë gjatë natës dhe në mot më të ngrohtë, që është, kur gjarpërinjtë janë më aktivë. Gjarpërinjtë kur kafshojnë ata ndihen të kërcënuar, ose të provokohen ose kur janë futur në qoshe, kur i afrohen zonave të banuara ata tërhiqen. Është e dobishme të njihni speciet e gjarprit që janë të zakonshme në zonat lokale, ose gjatë udhëtimeve ose shëtitjeve. Afrika, Australia, Neotropikët dhe Azia Jugore në veçanti janë më të populluara nga shumë specie të rrezikshme të gjarprit. Kur jeni në shkretëtirë, shkelja ose ecja krijon shumë dridhje e zhurmë në tokë, e të cilat shpesh i bëjnë që gjarpërinjtë të largohen nga zona, por kjo zakonisht vlen vetëm për nepërkat, pasi disa gjarpërinj më të mëdhenj dhe më agresivë në pjesë të tjera të botës, të tilla si mambat dhe kobrat, përgjigjen më agresivitet.

Po nëse ndodhë një përballje të drejtpërdrejtë, është më mirë të qëndroni të heshtur dhe mos lëvizni dhe nëse gjarpri nuk ka ikur ende, është e rëndësishme të largoheni ngadalë dhe me kujdes. Përdorimi i një ndriçuesit elektrik dore kur merreni me aktivitete në kampe, mbledhja e druve për zjarr gjatë natës, mund të jetë e dobishme. Gjarpërinjtë gjithashtu mund të jenë jashtëzakonisht aktivë gjatë netëve veçanërisht të ngrohta kur temperaturat e ambientit tejkalojnë 21°C (70° F).

Këshillohet që të mos futeni verbërisht në trungjet e zbrazëta, të rrokullisni mbi shkëmbinj të mëdhenj dhe të hyni në kabina të vjetra ose vende të tjera të mundshme të fshehjes së gjarprit. Kur ngjitni shkëmbinj, nuk është e sigurt të kapni te të çarat pa i ekzaminuar ato më parë, pasi gjarpërinjtë janë me gjak të ftohtë dhe shpesh bëjnë rrezitje dielli në majë të shkëmbinjve. Është me rëndësi të shmangni gjarpërinjtë që duket se janë të ngordhur, pasi disa specie në të vërtetë do të rrotullohen në shpinë dhe do të nxjerrin gjuhën për të mashtruar dhe kërcënimet mund të jenë mundshme, kafshimi mund të jetë po aq i rëndë sa ai i një gjarpri të gjallë. /Telegrafi/

Verë e përjetshme, vlerë e përjetshme!

Drini.us
-
0
Verë e përjetshme, vlerë e përjetshme!

Nga: Bajram Sefaj, Paris

Skicë për ese 

“Vera e përjetshme”, vlerë e përjetshme! 

(Sa kënaqësi (e tundim e siklet njëkohësisht), me solli leximi i vonuar – kurrë s’është vonë, të lexohet diçka e mirë, sikurse është ky libër i Preç Zogajt. Botues “Dita”, Tiranë 1998!) . 

Arsyet e mia që të hedh në letër (kompjuteri!), këtë mbresë të thellë, pas leximit të vëllimit “Vera e përjetshme” me gjithsej 128 faqe, pjesëtuar në trembëdhjetë (13) kapituj, kryesisht janë të natyrës krejt intime (private, personale) por, ja se, po aq, janë të pakapërcyeshme, detyruese. Në rend të parë, (sado që ata kapituj përmbyllen me shifrën famëkeqe 13!), ata nuk janë kapituj, por, me zemër (bërthamë) e trajtim, janë tregime që, herë – herë, ta trazojnë e ngurtësojnë (shtrëngojnë) zemrën (sado të fortë që qëllon ta ketë lexuesi). Kjo është arsyeja e parë. Ka edhe shumë e shumë të tjera arsye, por, me këtë rast, po i radhis vetëm disa prej tyre, ato më kryesoret.

Në rend të parë, ky libër është shembull tipik dhe, ndoshta më i miri rast, i përzierjes së gjinive dhe zhanreve shkrimore. Sado që ky libër (formalisht) i takon korpusit të botimeve, ashtu të quajtur, publicistike (me komente e analiza brenda kapakëve të tyre), “Vera e përjetshme” e Preç Zogajt, mund të lexohet edhe si vëllim me tregime, me vlera të ndritshme (të qëndrueshme e të lakmueshme) letrare. Është pra, libër, me fjalë tjera, që relativizon përkatësinë e përpiktë absolute (shkëncore) të një libri. Ngase “Vera e përjetshme”, aq sa është libër dokumentar, po aq e më shumë, është edhe libër letrar. Kronikë e një vere të nxehtë (pa shí!).

Nëse nuk i besoni kësaj “teorie” time, urdhëroni e lexoni librin e hollë, jo vëllimor “Vera e përjetshme”. I hollë, i hollë dhe shumë i preftë e i qartë, në mendim, reflektim e shkrirje artistike. (Nuk di të shpjegoj pse gjatë gjithë kohës sa po lexoja këtë libër të mrekullueshëm, në mendje me sillej vërdallë kujtimi i romanit “Vera pa kthim”, i mikut tim besnik, Besnik Mustafaj. Ndoshta pse që të dy këta autorë (Preçi e Besniku) i përkasin të njëjtës gjeneratë, janë moshatarë, (Kanë pi ujë nga i njëjti krua!). Këta dy libra, në tituj kanë stinën e verës. Derisa Vera e Besnkut sigurisht se nuk kthehet kurrë më, “Vera e përjetshme” e Preç Zogajt, është e përjetshme, dhe, ja ku e kemi, në këtë verë që jemi në të, të këtij viti, 2021! Edhe një dëshmi plus se, libri cilido qoftë ai, mban vetëm datën (ditën) e leximit. Data e botimit nuk ka asnjë vlerë! (Për mua të vonuarin e përjetshëm), “Vera e përjetshme” e Preç Zogajt, ka dalë nga shtypi dje, unë e lexova sot!

Me të njëjtën ndjenjë kënaqësie e aktualiteti si ditën që është shkruar (gusht-shtator 1996!). Nuk mund të mbyll portat e kësaj skice (sprove) për ese, pa i shtuar edhe disa imtësi sado të imta që janë. U ngazëlleva shumë, ndoshta më shumë se asnjëherë më parë, kur me ra ndërmend, titull (emri) që do t’ia ngjis këtij shënimi të rastit. Fjalës (emrit) Vera ia shtova edhe (vetëm) dy germa: vl! Vera e përjetshme sakaq veshi rrobën bardhë e doli Vlera e përjetshme. Dhe, si rrallë herë në jetën time të gjatë e të mundimshme prej gaze(p)tari, njëzëri, u pajtova me vetën time, nga se njëmend, vlera është vlerë, pra, është e përjetshme. Si e vërteta, që nuk plaket kurrë, është e përjetshme dhe mbetet e përjetshme. Si rrallë herë, ndoshta asnjëherë në jetë nuk më ka ngjarë që jo vetëm gjatë leximit të një kapitulli, por shumë më shpesh, të iku e të dalë prej këtij libri e të “gjendëm” në kapakun përmbyllës së tij.

Vështrimi, paksa nostalgjik për aq sa edhe mallëngjyes, me ndalet në fytyrën gati-gati djaloshare (rinore) të autorit, Preçit të ri, të sapo zbritur nga Lezha e lindjes, me kryet plot flokë kaçurrela, me këmishë pa kostum-kravatë. Në heshtje pyes veten, a është i njëjti ky Preç që, (në shoqëri me Lorenc Angjelin, si kronistë të shquar që janë, (për çdo mbrëmje të ditës se premte, i shoh në ekranin e TVSH, në emisionin serioz dhe mjaft të popullarizuar “Java”. Jo, jo, i përgjigjem vetës, Preçi i kopertinës se librit, është Preçi i Lezhës, e ky i televizionit dhe emisionit “Java”, është Preçi i Tiranës!

Poshtë emrit të tij, një regjistër i tërë librash të zhanreve të ndryshme, të botuara, në moshën e tij të re. Poezi: Emrat tuaj (1985); E pakryer (1987); A thua do të vish duke qeshur (1989); Bashkudhëtar kam dashurinë (1991); Qielli i gjithkujt (1990); Këmbësor në qiell (1994); Tokë pa kontinent (frëngjisht), 1996). Prozë: Njëri nga ata (tregime, 1986); Vonesa (tregime, 1988); Shëtitorja (tregime e novela, 1990); Agjenti i gjyshit (roman, 1993); Pa histori (Roman, 1995); Gruaja e të gjithëve, (novelë, italisht 1997). Ese: Rënia e zgjedhjeve (1997), Lufta jocivile (1998).

Derisa përshkruaj këtë listë të gjatë veprash e, kur atyre i shtohen edhe ato që Preçi i ka shkruar ndërkohë, në moshë më të pjekur e më me përvojë, ndjehem mëkatar, bashkë më të gjithë ata kabahatlinjë e tjerë, që nuk i kanë lexuar, nëse jo të gjithat, se paku pjesën më të madhe të veprave të këtij autori, mendje preftë e penë preftë!

(Gaillard, 7 qershor 2021). 

Pse Amerika duhet të shpresojë se regjimi në Iran do të shembet

Drini.us
-
0
Pse Amerika duhet të shpresojë se regjimi në Iran do të shembet
Në Vjenë të Austrisë, ekipi negociator i SHBA-së po përpiqet që ta nxjerrë“humbjen nga nofullat e fitores”, ndërsa Republika Islamike kërkon vazhdimisht lëshime nga Uashingtoni në këmbim të rikthimit të Teheranit në marrëveshjen bërthamore të vitit 2015.

Në dallim nga vetëm disa muaj më parë, kur Republika Islamike gjendej në një presion të jashtëzakonshëm ekonomik, regjimi shfaqet sërish i sigurt në skenën ndërkombëtare. Në fakt, duket se administrata Biden, që premtoi ta përqendrojë politikën e saj të jashtme mbi të drejtat e njeriut, po shpëton nga rënia një nga diktaturat më brutale të botës.

Gjithsesi, ndërsa regjimi vazhdon të mashtrojë shumëkënd në mediat perëndimore dhe në skenën botërore, gjendja reale është shumë ndryshe për iranianët e zakonshëm, të cilët kryesisht e shohin regjimin si të shkatërruar dhe të paligjshëm.

Në një sondazh të kryer nga vetë rrjeti propagandistik i regjimit, 51 për qind e të anketuarve thanë se nuk do të votonin në zgjedhjet presidenciale të këtij muaji. Protestat e vazhdueshme të pensionistëve, punëtorëve, fermerëve dhe familjeve të aktivistëve të vrarë, vërtetojnë  sondazhet e kryera privatisht, të cilat tregojnë se shumë iranianë thjesht po presin mundësinë tjetër për t’u rebeluar.

Larg nga bota fantazioze e shfaqur në Vjenë dhe në Twitter, ekziston një realitet që po zien nën sipërfaqen e politikës së Iranit, dhe që duhet të orientojë politikën amerikane:iranianët nuk e duan Republikën Islamike; ata duan ndryshimin e regjimit.

Vetëm termi “ndryshim i regjimit”alarmon shumë njerëz në Shtetet e Bashkuara. Gjithsesi, ashtu siç e parashikojnë shumë iranianë, shembja e Republikës Islamike nuk do të udhëhiqej nga Uashingtoni, dhe as nuk do të kërkonte një ndërhyrje ushtarake amerikane.

Rënia e saj do të shkaktohet nga populli iranian. Sidoqoftë, pritja e tyre është që Shtetet e Bashkuara mos ta shpëtojnë diktaturën nga shembja. Por për shumë iranianë, kjo është pikërisht ajo që po bën Joe Biden. Megjithëse, nuk ka asnjë dyshim se iranianët duan ndryshim.

Dhe në dallim nga Republika Islamike, populli iranian e sheh Amerikën si një aleat.

Dhe sjellja e SHBA-së si një aleate e popullit iranian, do t’i jepte mundësi Amerikës të adresonte 3 kërcënime domethënëse. Së pari, çështjen e programit bërthamor.

Pavarësisht përpjekjeve të bëra nga negociatorët në Vjenë, kërcënimi bërthamor i Republikës Islamike nuk do të vendoset kurrë nën kontroll, siç pretendon Këshilltari aktual i Sigurisë Kombëtare në SHBA Jake Sullivan.

Shumë analistë pretendojnë se “fatwa”(ligji i pabotuar) i Udhëheqësit Suprem Ali Khamenei, që ndalon prodhimin e armëve bërthamore mbetet një garanci se Irani nuk do të ndërtojë kurrë një bombë bërthamore. Madje, ish-Sekretari i Shtetit John Kerry shkoi aq larg sa deklaroi se ai kishte “respekt të madh” për “fatwa”(ligjin e pa miratuar).

Por edhe kur administrata Biden shpalli synimet e saj për të hequr sanksionet dhe për t’u ribashkuar në marrëveshjen bërthamore, ministri i inteligjencës së regjimit iranian theksoi se Teherani nuk do tërhiqet nga synimi për t’u pajisur me armë bërthamore.

Dhe për sa kohë që Republika Islamike është në pushtet dhe e ruan industrinë dhe infrastrukturën e saj bërthamore, ajo do të përbëjë një kërcënim bërthamor për Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj. Ndërkohë, një Iran i lirë nuk do të ketë aspirata të tilla.

Katër dekadat e investimit të burimeve të kufizuara të Iranit në luftërat e pafundme të regjimit në rajon dhe ambiciet bërthamore, u kanë sjellë iranianëve varfëri, mjerim dhe izolim. Prandaj, iranianët brohorisnin “Lëreni Sirinë të qetë, dhe bëni diçka për ne!” ose “Çfarë ndodhi me paratë e naftës? Janë harxhuar për Palestinën”.

Së dyti, Republika Islamike vazhdon të jetë sponsorja kryesore në botë e terrorizmit. Teherani mbështet grupimet kryesore terroriste sunite si Al Kaeda, duke siguruar strehim

për udhëheqësit më të lartë, dhe vepruar  si një “arterie kryesore për fonde, personel dhe komunikim” për organizatën terroriste, sipas një letre të shkruar nga Osama bin Laden, dhe të gjetur gjatë operacionit që çoi në vdekjen e tij.

Edhe gjatë periudhës së afrimit me Perëndimin, kur Irani dhe fuqitë botërore arritën një marrëveshje të përkohshme në vitin 2013, të njohur si Plani i Përbashkët i Veprimit, Teherani  nuk pushoi së financuari terrorizmin ndërkombëtar.

Thuhet se regjimi shpenzon më shumë se 1 miliard dollarë në vit, për të financuar grupet e huaja terroriste në të gjithë botën që synojnë Amerikën dhe aleatët e saj, dhe sidomos Hamasin dhe Hezbollahun.

Republika Islamike nuk është vetëm mbështetësja financiare, por edhe “Meka shpirtërore” e radikalizmit shiit, pasi e ka të shënuar në kushtetutë direktivën për “eksportin e revolucionit”. Ajo synon të shërbejë si një model për grupet radikale islamike që kërkojnë të rrëzojnë një qeveri kombëtare, dhe ta përdorin atë për të transformuar shoqërinë dhe për të qëndruar në pushtet.

Fundi i regjimit islamik në Iran do të dobësojë islamikët radikalë, veçanërisht militantët shiitë në të gjithë botën, duke i privuar ata nga një burim kryesor i financimit dhe frymëzimit. Dhe mënyra më e mirë për ta shpejtuar këtë ndryshim, është që SHBA të mbështesë iranianët e thjeshtë për krijimin e një qeverie laike, demokratike.

Së treti, mbështetja amerikane për lëvizjen e popullit iranian për ndryshimin e regjimit, mund t’i japë fund kërcënimit që buron nga programi i raketave balistike të Republikës Islamike, të cilin Qendra për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare e quan si “arsenalin më të madh dhe më të larmishëm të raketave në Lindjen e Mesme”.

Një Iran pa Republikën Islamike, do të sillte jo vetëm zbehjen e armiqësive me Perëndimin, por do të paraqiste tre mundësi të konsiderueshme ekonomike dhe politike edhe për Shtetet e Bashkuara. Së pari, Irani është një nga tregjet e vetme në botë, që ka mbetur vërtet i pashfrytëzuar.

Me gjysmën e popullsisë së tij të mirë-arsimuar dhe miqësore me Perëndimin, Irani do të përfaqësonte një mundësi të konsiderueshme për tregti dhe investime për kompanitë amerikane të të gjitha llojeve. Së dyti, një Iran i lirë paraqet një mundësi për zgjerimin e Marrëveshjeve Abrahamike dhe paqes së qëndrueshme në rajon.

Pas vendosjes së një qeverie të qëndrueshme dhe demokratike në Iran, vendi ka të ngjarë të luajë një rol kryesor në partneritetin me aleatët e tjerë amerikanë në rajon, siç bëri para Revolucionit Islamik kur Irani luajti një rol konstruktiv dhe diplomatik në të gjithë rajonin.

Së treti, tensionet e reduktuara në rajon do t’i jepnin mundësi Shteteve të Bashkuara të ri-fokusonin asetet tyre në rajon mbi sfidën e tyre më të madhe të sigurisë:Kinën, dhe veçanërisht zgjerimin e ndikimit të Pekinit në Gjirin Persik. /Përktheu: Alket Goce-abcnews.al

Si e shpërdoruan prontistat kombin dhe pushtetin?!

Drini.us
-
0
Si e shpërdoruan prontistat kombin dhe pushtetin?!
Afrim Caka, Gjakovë
Të na rrofsh o Enver Hoxhaj i Pdk-së.
O Dielli ynë, që shkelqën e digjesh për popullin tënd të mjer! Kur del zotrote në TV, fëmija qeshin e lodrojnë, gratë lumturohen, e burrat dredhin mustaqet, gjith gaz e shpresë, se në darkë do tua rrahin dubekun grave të tyrë, ashtu siç Ti Shkelqësia jonë, ja rreh gjithë kënaqësi e deshirë popullit tënd të shumëvuajtur!!! E femijët, të frymëzuar prej aktit tënd heroik, vrapojnë gjithë gëzim e krenari, dhe hapin kapakët e pusetavë, ashtu si ty, që hapë kapakun e tankut të Hashimit, dhe derdhë brenda tij, flakë dhe zjarr!!
Liria që japin prontistat është liria skllavërisë me disa lloje politikanësh që të dhunojnë në vazhdimësi nderin, dinjitetin, familjen dhe të ardhmen vendit tonë. Përshkak të pushtimit të pushtetit, Fati do ta braktiste edhe një herë popullin shqiptar, por edhe do ta shtynte atë të ngrihej në revolt kundër zullumçarëve, e parë më nga afër, përmbante mundësite më të forta e më bindëse për t’i dhënë fund vuajtjeve të Dardanisë. Mirpo, shkaku i kësaj do të jetë më i lehtë të kuptohet, nëse kujtojmë sesa në mënyrë të janë kushtëzuar disa defekte në zhvillimit psikik të Enverit e Albeharit nga të metat fizike të trasheguara nga e kaluara.
Këta të PDK-së përse nuk mund ta ndalojnë rënien e tyre? Politika dhe dhuna e opozitës. Një gërmadh politike ka ndërtuar parti politike me fosile të vjetra antishqiptare – të cilët nuk kanë kauza, nuk kanë kërcel ideologjik e politik, nuk kanë kërcel kombëtar e moral. Menduam se ishit pleh, na dolët pesticide e kancerogjen në parlamentë.
Krimi antishqiptar dhe faji i tyre politik nuk mbaron me kaq. Kësaj rruge ku janë duke shkelur, këta do t’i shkojnë deri në fund jo sepse nuk dinë tjetër, jo sepse nuk kanë zgjidhje tjetër, sepse nuk duan duan tjetër zgjidhje. Këta e kanë bërë gjithçka me ndërgjegje e vullnet të lirë, pa mëdyshjen më të vogël, edhe pse tashmë janë të vetdijshëm se kanë dështuar plotësisht. Po ata nuk janë ne dhe në fakt janë pjesa jonë më e keqe. Fatkeqësisht, dështimi i vërtetë nuk është vetëm i tyre, por edhe i mbarë votuesve të tyre. Mirëpo uria e tyre për pasuri është kaq e madhe sa nuk duan të heqin dorë nga pushteti derisa ta shtrydhin e përtypur madje edhe eshtrat e shtetit e të kombit tonë.
Enver Hoxhaj dhe Albehar Tahiri thërrasin për orë të tëra emrin e shefit të prontos. Ai ishte një dijetar i madh, duke duart trokitur si të hipnotizuar: “Duamë babën e pushtetin”.
Rebelët po marshonin në një kortezh të gjatë me kuajë të verbër: gjeneralët e Debelldes, Çakorritë, Gylenistëve me dekoratat e tyre, uniformat me gjyrë të zezë, kapelat me pendë struci, pazmoret e Don Kishotit, shpatat dhe mamuzët, ndërsa zotrit në karrocën e tyre, të veshur dhe të ngjeshur, e rrethuar nga ushtarët e korrupsionit e të krimit të organizuar, dhe nga pas vinin akoma më shumë uniforma me “shajkaça” në kokë. Ata do të kishin dashur akoma të ishin pjesë e atij kortezhi mortor. Kjo i ngjante gjynjizimit dhe shkatërrimit të Dardanisë. Në fillim Dardaninë e kishin gjynjyzuar, pastaj e shkatërruan duke e coptuar plotësisht.
A mos vallë kjo ndodh sepse ne si “milet” jemi shumë të pandjeshëm për të qenë të vetëdijshëm për shtetin që po digjet, qoftë kjo shtëpia juaj, e imja apo brezave që do të vijnë pas? A mos ndoshta kjo ndodhë sepse neve nuk na ka mbetur më ndjenja kombëtare? Mos ndoshta të gjitha ndjesitë dhe pasionet tona të thella janë shuar, përdorur, shpenzuar për gjëra pa rëndësi e hajdutëri?
Mos ndoshta zullumçarët janë bërë të pashpirt, duke i shpenzuar energjitë, dhembshurinë dhe mirkuptimin për gjëra si coptimi trojeve, dhe tashmë popullin e kanë rraskapitur? Populli nuk ka më besim tek tregtarët e trojeve sepse i keni dhënë çdo gjë armikut edhe coptimin e Mitrvicës, na i keni marrë dhe shkatërruar çdo gjë, prandaj tashmë populli është i pandjeshëm i plogësht dhe mospërfillës ndajë atdheut. Kishin shpenzuar aq shumë energji e kotë për t’u marrë me Albinin e Vjosën, që herë shfaqeshin si çmitizues, herë si patriota të rinj e të vjetër, Zoti e dinte çfarë.
Çfarë nuk shkon me njerëzit e PDYS? Kur janë shumë të korruptuar, ata e fillojnë me shpresa tepër të mëdha kthimin në qeveri, me shumë entuziazëm dhe përplasjes, por me kalimin e kohës këta duket sikur shterojnë; ambiciet e tyre zvoglohen, bëhen të pakuptimta, ata duan me çdo mënyrë të bëhen të njohur në parlament. Fizikisht ata në çdo mënyrë mundohen të bëhen te bërthama e tyre në klishetë e rëndomta, prej kohësh – të shitur, të blerë, shitblerë, ndërsa mendërisht PDYKYCAT bëhen më të plogsht dhe më të ligë si Enver Hoxhaj dhe Albehar Tahiri kishin zgjedhur pikërisht vdekjen e kësaj qeverie të fundit.
Dhe kjo nuk është ndonjë metaforë.
Teza e përplasjes antishqiptare ka filluar të qarkullojë në vitet e para e pas luftës, pas lindjes të rendit robërues serbo – malazez të lindur që nga Lufta e fundit.
Formula ishte shfaqur në një nga zyret e PDK-së të udhëhequr nga Dr. i mushkonjave Enver Hoxhaj mbi rrënjët e zemërimit pronto; por nuk ishte hera e parë që Hoxhaj përdorte këtë koncept antiqeveri. Ishin thjesht shqiptarofobë të sëmurë, që kërkonin çdo ditë vjega për të vetmën xanxë të jetës së tyre: dëmtimin me çdo kusht e në çdo rrethanë të kombit të vet. Pas zgjedhjeve të këti viti 2021, kishte folur ndërkaq “për revoltën e partisë së PDK-së kundër impaktit eksploziv të qytetërimit dardanë që, duke filluar që nga zgjedhjet, ka dislokuar për ta tronditur rëndin e ri. Dy përtagonistët kryesor të tezës së përplasjeve në parlament duke u bërë tashmë përqarës dhe destabilizues me anë të gënjeshtrave e shpifjeve:
“Hoxhaj nga njëra anë dhe qytetërimi provincial i Albehar Tahirit”.
Deri më tash ia kanë arritur ta vënë në zbatim projektin e tyre skllavërues dhe ia kanë dalë mbanë me të gjitha forcat e tyre propagandistike. Pavarësisht asaj që këta iu thonë përmes veglave të tyre mediatike, analitike, politike, propagandistike e me radhë, e vërteta është shumë e hidhur. Këta kanë dështuar plotësisht si parti në ndërtimin e një shoqërie normale njerëzore, në të cilën shqiptari të jeton me punë, me nder, me dinjitet, me vlera, me shpresë e me sigurinë që meriton.
Kanë dështuar tërësisht. Por këta zhvatës duan që fajin të na e lënë në derë ne, popullit, karakterin e vlerave dhe veçantive tona. Ne e dimë se cilët janë dhe ne e dimë se cilës çorbë etnike e partie “kriminale” janë këta të pabesë. Këta duan që të gjejnë rrugëzgjidhjen e tyre nga një qorrsokak politik duke na shtyrë edhe në “luftë vëllavrasëse”, përplasje e shkretim vetëm e vëtëm që të garantojnë mundësinë që ata dhe pjella e tyre të jenë të domosdoshëm në pushtet dhe të mbijetojnë në këtë fazë të frikshme të historisë.
Cila është zgjidhja?
Kush e kupton shkallën e shkatërrimit të shtetit tonë nga bandat e panit, secili e gjithë bashkë, në thelb, kemi vetëm dy zgjedhje. Ose ne si populli na duhet të bëhemi skllevër të tyre, të pranojmë që të heshtim dhe të shuhemi si skllevër që jetojnë sot për nesër e mbesim përjetësisht nën mëshirën e tyre, ose na duhet të kërkojmë të ardhmen që na duhet dhe të punojmë për atë të ardhme me të gjithë mjetët e mënyrat e duhura e të pranueshme. Kjo është një zgjedhje që çdo hqiptar që ka mend duhet t’ia parashtrojmë vetes.

Intelekti atmëmdhetar duhet të sakrifikoi një çikëz kohë, duke e prekur situatën dhe të japë mendimin si bëhet pastrimi i politikës anti kombëtare

Drini.us
-
0
Intelekti atmëmdhetar duhet të sakrifikoi një çikëz kohë, duke e prekur situatën dhe të japë mendimin si bëhet pastrimi i politikës anti kombëtare

Frederik Ruço, Tiranë

Të Nderuar koleg Intelektual; s’pari Ju uroj shëndetin e Familjes dhe Të dashurve Tuaj.

Ne nuk largohemi nga toka jonë, me këtë rrojmë, këtu lindën e këtu do vdesim, për të dëshmuar pafudsisht paraardhësit Tanë; këtu hapim varret për të dëshmuar identitetin që ”Pellazgët Janë stërlattagjyshrit që kanë folur dhe shkruar shqip”,
Kur gjysma e botës “fliste shqip”

Çdo intelektual duhet ta prek gjendjen e mjeruar që kanë sjellë politikanët e paaftë; që nga fundi i shekullit 19, me apo padashje këtë Politik anti kombëtare.

Nuk është arsimi i lartë që e bën njeriun intelektual por është trashëgimtaria që e lind intelektin. Studimi i jep njeriut zgjerim pafund në kulturën, që është domosdoshmëri për një person që të jetë human.

Kjo e fundit sjell Risi paqeje dhe demokraci në jetën sociale të qytetrimeve. Për Këtë rast dua të shprehem: Nuk kemi më kohë për të humbur duke bërë Vetëm analiza që kanë sjell pasoja.

Por di të them se: intelekuali atmëmdhetar duhet të jetë konkret dhe pragmatist. Intelektualin që po trajtojmë si individ, nuk duhet të merret më me çfar ka ndodhur.

Por të tregoj çfar po ndodh tani dhe të na tregojë udhën për të ndjekur, çfar do ndodh në të ardhmen. Të na japin një mendim konkret që t’a përqafojmë.

Dhe këtë duhet t’i ja trasmetojmë të Rinjëve, duhet dorzuar stafeta atyreve, për të përfundar një herë e përgjithmon LIRINE e munguar të shqiptarëve në shekuj.

Çdo intelektual që me të vërtet i djeg shpirti për Atdhe, duhet të lërë gjurmë. Çfar po bën Ai tani e të Na japi shembull konkret e të menduarit për të ndaluar shkakun që sjellin pasojat. Nesër asht vonë; i ha uku dhent.

Intelekti atmëmdhetar, duhet të sakrifikoi të paktën një çikëz kohë, duke e prekur situatën dhe të japë mendimin si bëhet pastrimi i politikës anti kombëtare, që ka shekuj që sundon në hapsirat të banuar me shqiptar autokton.

Dhe kjo ofron mundësi për t’i përmirësuar jetën sociale qytetarëve. Shpres për këtë mundësi e dha Mini Kuvendi që u ba në Prishtin më 22 Maj 2021.

I cili qe konkret dhe la gjurmë të pashlyeshme për nivelin shumë të lart që shfaqën të pranishmit, për të bërë një shtet ligjor demokratike e të pavarur nga konspiracionet.
E nëse arrihet vërtet ky shtet, do ndodhë ajo çka thash më sipër.

Miqt tanë Amerikan aty i kemi për të na mbrojtur sakrificat e popullit shqiptar. Dhe kjo miqësi do ngjizet nëse dhe Ne Amerikanëve i ofrojmë shpresën e të qënurit faktor vetë

Tiranë/06/06/2021/
St. Ing. Frederik Ruço

Hugh Gladney Grant, ish-ambasadori amerikan në Shqipëri, për Mbretin Zog (1961): “Ai ishte shqiptari më patriot, miku im dhe mik i madh i SHBA-ve”

Drini.us
-
0
Hugh Gladney Grant, ish-ambasadori amerikan në Shqipëri, për Mbretin Zog (1961): “Ai ishte shqiptari më patriot, miku im dhe mik i madh i SHBA-ve”

Hugh Gladney Grand (1888 – 1972)

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 7 Qershor 2021

Hugh Gladney Grant, ish-ambasadori amerikan në Shqipëri, për Mbretin Zog (1961): “Ai ishte shqiptari më patriot, miku im dhe mik i madh i Shteteve të Bashkuara të Amerikës”

– Intervista ekskluzive e arkivuar posaçërisht në Senatin e SHBA-ve 

“Congressional Record” ka botuar, në numrin e saj shkurt – maj 1961 (vëllimi 107), intervistën ekskluzive të Hugh Gladney Grant me rastin e ndarjes nga jeta të mbretit Zog, të cilën, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :

 Mbreti Zog dhe Shqipëria

Ahmet Zogu – Mbret i shqiptarëve

Zgjatja (Shtojca) e konstatimeve

I nderuari John Sparkman nga Alabama në Senatin e Shteteve të Bashkuara

E hënë, 22 maj 1961.

  1. Sparkman : Zoti President, muajin e kaluar, Mbreti Zog I, sovrani në ekzil i Shqipërisë, vdiq. Z. Hugh Grant – tani në Augusta, Ga.; më parë në Alabama – një ish-ministër në Shqipëri, ishte një mik i ngushtë i mbretit Zog. Ai ndjeu që Mbreti qëndronte për demokracinë në mbretërinë e tij të vogël të Shqipërisë dhe kishte shpresë se do të ishte në gjendje ta sillte atë vend edhe një herë në shtresat demokratike.

 Më 10 Prill 1961, në Augusta, Ga., “Chronicle” botoi historinë e “Associated Press” që fliste për vdekjen e Mbretit Zog. Në të njëjtën çështje shfaqet një intervistë me Z. Grant. Unë besoj se intervista, veçanërisht, do të duket interesante dhe mund të shërbejë për të kujtuar luftën e vazhdueshme nga disa në interes që Shqipëria të rifitojë botën e lirë.

Kërkoj pëlqimin unanim që të dy lajmet të shtypen në “the Appendix of the Recorp” (Shtojcën e Recorp).

Duke mos pasur asnjë kundërshtim, artikujt u urdhëruan të shtypen në Recorp, si më poshtë:

Virtytet e Zogut kujtohen – vdekja e Mbretit trishton Augustanin, ish-Ministrin

Vdekja e Mbretit Zog I, sovranit në ekzil të Shqipërisë, trishtoi Hugh Grant-in nga Augusta, i cili ishte Ministër i SH.B.A.-ve në mbretërinë e Zogut për 4 vjet para pushtimit të Musolinit.

Grant u takua me Mbretin në 1935 dhe e kujton atë si një udhëheqës të vërtetë dhe një ushtarak të shkëlqyer.

Ai beson se shumë prej historive shumëngjyrëshe që rrethojnë Zogun e kanë origjinën nga italianët, të cilët dëshironin ta diskreditonin atë për arsye politike.

 Thirreni patriot

“Ai ishte shumë inteligjent dhe i informuar mirë për çështjet politike në Evropë. Ai ishte i arsimuar mirë dhe ishte një nga shqiptarët më patriotë që kam takuar ndonjëherë”, pohoi Grant.

Përkundër shumë raporteve, Augustan-i (term për banorët e Augusta-s) tha se Zogu po bënte përparim në Shqipëri dhe po e çonte vendin e tij drejt stabilitetit. “Nëse fashistët nuk do të kishin ardhur, ai do të kishte qeverisur Shqipërinë me sukses,” – shtoi ai.

Dita e fundit : 6 Prill 1939

 Ende mbetet e gjallë në kujtesën e Grant dita para pushtimit të Musolinit në Shqipëri (6 Prill 1939) kur Zogu e thirri atë në pallat për audiencën e tij të fundit me një diplomat të huaj.

“Mbretëresha sapo kishte lindur fëmijën e saj të parë dhe Musolini sapo i kishte dhënë Zogut një ultimatum,” tha Grant. “Ai më tregoi për kërkesat e italianëve që të nënshtrohej dhe tha se do të rezistonte.”

Zogu kishte 15.000 trupa në krahasim me 50.000 të Musolinit.

Nuk do të dorëzohej

Grant tha se Zogu e dinte se nuk do të ishte asgjë tjetër përveç një rezistencë simbolike, por zgjodhi të ndiqte atë rrugë sesa të dorëzohej pa luftë.

Mbretëresha Geraldinë, nëna e së cilës ishte Amerikane, u dërgua në Greqi me një makinë përpara se të fillonte beteja. Zogu u largua më vonë me kabinetin e tij.

“Ishte një kohë e vështirë për të. Unë besoj se italianët zgjodhën atë kohë të veçantë, sepse ata e dinin gjendjen e Mbretëreshës.”

Ciano, njeriu i mirë

Grant kujtoi se Konti Ciano, dhëndri i Musolinit, ishte njeriu më i mirë në dasmën e Zogut në 1938.

“Zonja ime dhe unë ishim të pranishëm në dasëm. Mbretëresha ishte shumë më e re se Mbreti, por dashuria e tyre për njëri-tjetrin ishte e sinqertë.”

“Konti Ciano ishte njeriu (i ftuari) më i mirë, dhe pastaj një vit më vonë ishte po ai që fluturonte mbi Tiranën me një aeroplan bombardues.”

I pa në 1951

Grant nuk i pa më Zogun apo Geraldinën deri në 1951 kur ata bënë vizitën e tyre të parë dhe të vetme në këtë vend.

“Megjithëse ai kurrë nuk e tha këtë me kaq shumë fjalë, unë mendoj se ai kishte shpresë të kthehej në Shqipëri një ditë dhe të çonte vendin drejt pavarësisë nga komunistët, pasardhës të fashistëve,” tha Grant.

Djali i Zogut, Princ Leka, shtoi ai, ndoqi shkollën ushtarake në Angli.

Djali të kthehet?

“Përshtypja ime është se mbreti Zog me siguri mezi priste kohën kur djali i tij do të kthehej për të udhëhequr shqiptarët.”

“Vdekja e tij është shumë tragjike për gruan time dhe veten time. Marrëdhëniet tona me të ishin më të këndshmet. Ai ishte një mik i madh i Shteteve të Bashkuara.”

Vaksina po e kthen gjendjën e normalitetit

Drini.us
-
0
Vaksina po e kthen gjendjën e normalitetit

Nga: Mr. Kosovare Gjevukaj, psikologe klinike, Pejë

Edhe kjo pandemi vdekjeprurëse do të kalojë si shumë e shumë sfida të tjera të deritashme.Çka do te mbetet pas saj?Patem raste të shumta të humbjeve të familjarve dhe miqve , vdekje të shumta , por edhe shumë për fat të mirë të shëruar.Natyrisht së heronjët e COVID 19 janë i gjithë personeli mjekësor, i cili bëri shumë në këtë kohë kur vetë rrezikonin jetën e tyre ,por përsëri qëndruan të fort dhe ende edhe sot po bëjnë të pamundurën.

Do të mbetet në kujtesë gjithashtu Karantina e famshme , apo izolimi dhe masat për mbrojtjën nga ky virus.Shpresa më e madhe që pritej me padurim ishte vaksinimi i popullatës për mbrojten kundër Covid-19 Rastët e të prekurëve fatmirësisht kanë rënë në gjithë botën ,po njëjtë edhe në Kosovë.Gjatë kësaj kohe u hapën edhe shumë tema lidhur me pandeminë globale.Në mjetet e informocionit dhe në rrjetët e ndryshme sociale kishte mendime dhe konspiracione , të cilat shpesh kanë ngjallur pesimizem për daljen nga situata e krijuar Dezinformatat që u plasuan në opinion nuk ishin aspak të mira dhe ndikuan negativisht edhe në psikologjinë tonë .Madje patem edhe dyshime rreth asaj se a ekziston vërtetë ky virusi ?

Dihet se gjithmonë lidhur me një temë të shekullit, ka interpretime të ndryshme .Secili prej nesh ka të drejtë të mendojë ndryshe , por jo edhe të keqinformojë opinionin e gjerë. Të arriturat shkencore të deritanishme janë të mëdha, dhe duhet tu besojmë edhe në të arriturën e fundit të gjetjës adekuate të vaksinës. Paragjykimet dhe kospiracionet nuk janë aspak të duhura në një situatë të tillë .Të arriturat mjekësore dhe çdo e arritur tjetër shkencore , nuk mund të propozohet pa pasur guximin dhe dijën, në njërën anë edhe besimin nga ne për rezultate pozitive të tyre nga ana tjetër …

Shpresoj që kjo situatë shumë më e mirë se para pak muajsh të vazhdojë,masat që janë ende të respektohen dhe besoi shume se do të dalim sa më shpejtë nga kjo situatë dhe ti kthehemi normalitetit tonë.

Premtimet e harruara!

Drini.us
-
0
Premtimet e harruara!

Florim Zeqa 

Jam nga ata që për 10 vite rresht e kam kërkuar ndryshimin duke e kritikuar ashpër klasën politike në pushtet dhe opozitë. Nuk i kam ndarë në kritika opozitën nga pozita, për shkak se pushtetin e kanë pasur vijë ndarëse, e jo interesin e qytetarëve. Klasa politike e pasluftës dallon për nga ngjyrat partiake, por jo edhe për nga çasja e qeverisjes me shtetin!

Gjatë rrugëtimit tim 11 vjeçar e më shumë në fushën e gazetarisë dhe publicistikës kam pasur  mbështetje të vazhdueshme në kërkesat për ndryshime politike, por njëkohësisht kam hasur edhe në pengesa të mëdha. Kam përjetuar sharje dhe fyerje, ofendime dhe kërcënime të llojeve të ndryshme, por, për asnjë moment nuk jam ndalur nga qëllimi fisnik i ndryshimeve substanciale dhe përmbajtësore në vendin tim.

Nuk jam ndalur sepse i besoj idealit tim dhe jo vetëm, u besoj njerëzve të sinqertë dhe atdhedashës të vendit tim.

Viteve të fundit kërkesat e mia ishim më të qarta dhe më të kristalta

Madje para zgjedhjeve të 14 shkurtit 2021 e shpreha hapur kërkesën time para elektoratit kosovar, për bojkotim të zgjedhjeve nga qytetarët (mërgimtarët) e Kosovës. Edhe pse kjo ishte kërkesë e parealizueshme, isha i bindur se rrotacioni politik që po përgatitej nuk ishte i duhuri për shtetin e Kosovës, e aq më pak për qytetarët.

LVV si pjesë përbërëse e skenës politike dhe e zhveshur tërësisht nga programi i saj fillestar, me orientim të paqartë politik dhe anëtarësi të ricikluar, jo vetëm që nuk paraqet ndryshim, krijon disbalanc politik me aleatët, për çka mund të rrezikojë seriozisht raportet me sponsorizuesit e lirisë dhe pavarësisë së shtetit tonë!

Të ndryshoj çasja jonë ndaj ndryshimit politik

Nuk ndjehem keq nga kritikat dhe as nuk frikësohem nga kërcënimet, sa ndjehem keq nga mashtrimet dhe prapaskenat e atyre që ua hapa zemrën!

Keq nga fakti, se ata që më mbështetnin në kërkesat për ndryshime, mendjen e kishin pasur diku tjetër! E kishin pasur tek pushtetarët e rinjë, gjegjësisht tek Albin Kurti dhe Vjosa Osmani, dy figurat kontraverse, njëri i ekstremit të majtë, kurse tjetra e ekstremit të djathtë!

Sikurse njëri (Albini), edhe tjetra (Vjosa) i tërhoqën votuesit me premtime për luftim të korrupsionit dhe krimit të organizuar, të nepotizmit dhe dukurive tjera negative.

Përderisa Albin Kurti premtonte (mashtronte qytetarët) për reciprocitet me Serbinë dhe se nuk do ta ketë dialogun prioritet të parë, Vjosa Osmani e mashtroi elektoratin rugovian me premtimin se do ta formojë partinë e saj duke u thirrur në listën inekzistente “Guxo”!

Pas akomodimit në karrikët e ngrohta të pushtetit, sikurse njëri, edhe tjetra i harruan premtimet elektorale! Albini e harroi reciprocitetin me Serbinë, kurse Vjosa e harroi slloganin “Guxo” dhe partinë e premtuar!

Sikurse ndodhi shkrirja e “Listës Guxo” në listën e Vetëvendosjes, u shkrinë dhe u treten në ngjyrë të kuqe edhe Donika Gërvalla, Haxhi Avdyli, Faton Peci dhe disa figura ngjyrë “blu” të Lidhjes Demokratike të Kosovës!

Këto janë vetëm rezultatet e para të “ndryshimit” të listës “Guxo”! Gjatë rrugëtimit me LVV-në do të ndryshojnë akoma më tepër, saqë do t’u zhduket çdo gjurmë e të qenurit në LDK!

LVV si pjesë përbërëse e klases politike të pasluftës, nuk ka si të jeni ndryshe nga pushtetarët paraprakë. Ngas as kjo nuk do të largohet shumë nga nepotizmi dhe klientelizmi partiak, nga punësimet familjare dhe partiake, nga korrupsioni dhe krimi i organizuar. Përkundrazi, fare lehtë mund të shënojë kulmin e keqeverisjes së pasluftës në Kosovë!

Disa opinionist, me (pa) të drejtë etapën e pasluftës po e ndajnë në tri “epoka”; 1) epoka e Rugovës, 2) epoka e Thaçit dhe 3) epoka e Kurtit!

Ndaras apo së bashku, Hashim Thaçi dhe Albin Kurti nuk mund krahasohen me Ibrahim Rugovën dhe atë për shumë arsye!

Ibrahim Rugova e ka kryer të veten, ka shkuar në përjetësi dhe ka hyrë në histori si themelues dhe arkitekt i shtetit të Kosovës. Hashim Thaçi si lexues (por jo hartues) i Deklaratës së Pavarësisë së 17 shkurtit 2008, kurse me Albin Kurtin do ta përfundon etapa e parë e shtetndërtimit.

Me qeverisjen e Albin Kurtit do të përmbyllet etapa eksperimentale e shtetndërtimit dhe pas saj do të fillon etapa e dytë e shtetndërtimit dhe e konsolidimit të Republikës së Kosovës si shtet i pavarur dhe sovran.

Etapa e tretë kur do që të ndodhë, pas 10, 20 apo 30 vjetësh…, do të jetë etapa kulmore e zhvillimit ekonomik të dy shteteve shqiptare e cila do të kurorëzohet me integrime mbarëkombëtare, gjegjësisht të unifikimit të shqiptarëve në një shtet të përbashkët.

Përgjatë qeverisjes së Albin Kurtit, si individ apo si shoqëri njerëzore në përgjithësi duhet të kontribuojmë në të mirë të vendit dhe qytetarëve, duke mbështetur çdo iniciativë të shëndoshë dhe për të kritikuar ashpër çdo veprim të papërgjegjshëm të pushtetarëve aktualë dhe opozitarëve të dalldisur pas pushtetit.

Unë sikurse deri më tani, edhe në të ardhmen, me tërë qenjen time do të angazhohem për ndryshimin substancial dhe përmbajtësorë përmes një alternative të re politike, me gjak të pastër kombëtar, me njerëz të guximshëm dhe atdhetar që janë të gatshëm të punojnë për shtet dhe atdhe, qoftë nevoja edhe pa asnjë kompensim material nga shteti, derisa ta bëjmë Republikën e Kosovës shtet të barabartë në aspektin ligjor dhe social, pa privilegje dhe pa diskriminime personale.

Do të angazhohem për një shtet të lirë dhe demokratik në kuptimin e vërtetë të fjalës, ku qytetari e ndjen veten të barabartë në shoqëri pavarësisht bindjeve politike dhe besimit fetar, ndërsa politikanët në majat e shtetit të ndjehen zyrtarë të thjeshtë në shërbim të qytetarëve.

1...1,6621,6631,664...1,699Faqja 1,663 nga 1,699