Pirro Prifti, Tiranë

Bashkimi Europian është vënë në një dilemë të madhe ndaj dëshirës së Trump për të  marrë Groenlandën, dhe për ti vënë pikën, shërbeu publikimi i mesazhit të Makron për Trump ku thuhet: “Miku im, jemi plotësisht dakord për Sirinë. Mund të bëjmë gjëra të mëdha për iranin. Nuk e kuptoj çfarë po bën me Groenlandën.”

Megjithë këto kohëra të vështira për BE, besojmë se nuk do të kenë probleme për Shqipërinë e ditëve të sotme e cila për 35 vite rresht jehon dhe ri-jehon frazën  e studentëve të dhjetorit por edhe të popullit – `e duam Shqipërine si Europa`. Plotësimi i rekomandimeve hap pas hapi shpresojmë që pas viteve 2027-2029 Shqipëria do të integrohet në BE qoftë me të drejtë vote qoftë pa të drejtë vote. E rëndësishme është për Shqipërinë është zbatimi i standerteve të BE sidomos në ato fusha ku Shqipëria nuk po ecën si duhet: me gjithë reformatsidomos  në:

– Drejtësi dhe Shëndetësi , popullata shqiptare e ndjen vehten të pa mbrojtur nga një drejtësi plotësisht e korruptura dhe një Prokurori që do ta kishte zili dhe Diktatori për mënyrën e shkeljes së të drejtave dhe lirive të njeriut dhe të Pronës,

-Shëndetësi, të pa kujdesur nga ana shëndetësore në sistemin shëndetësor public i cili ka dalë nga shinat,

-por edhe në disa sektorë të tjerë si pensionet,  rrogat, të cilat janë edhe shkaqet se përse shqiptarët emigrojnë jashtë.

Sigurisht ndryshimet ndërkombëtare aspak normale të para nga një vënd i vogël si i yni, ndryshime që kanë tronditur botën dhe sigurisht edhe neve shqiptarëve, mesa duket i kanë rrënjët tek dëshira për të rindarë Botën edhe njëherë sepse në skenë kanë dalë në dritë shtete dhe popuj  që kanë ndryshuar balancën e sigurisë ekonomike dhe politike të Botës. Megjithëse pas viteve `90 pas prishjes së bllokut komunist, muret e ndarjeve klasore dhe atyre të tre botëve të atëhershme si bota Kapitaliste, Komuniste dhe bota e Tretë u shkërmoqën dhe u krijua idea e një bote globaliste dhe liberale, ku demokracia perëndimore triumfoi pikërisht për shkak se kishte fituar edhe ekonomikisht por edhe politikisht sfidën me bllokun komunist, dhe drejtoi tërë sistemin botëror e kryesuar nga SHBA, – sot pas 35 viteve bota gjëndet përsëri në kufirin e një rindarjeje të re, ne zgripin e një konflikti të ri i cili për fat të keq të njerëzimit mund të jetë edhe bërthamor nëse nuk arrihen marrëveshjet e duhura. Përse?

Sepse dy blloqet kryesore perëndimore si BE dhe SHBA për shkak të strategjisë së tyre për të krijuar një kordon të ri sanitar ndaj Rusisë tashmë aspak komuniste por me një sistem demkratiko-mafioz, por dhe  sipas dëshirës së tyre për ta rindarë Rusinë dhe futjes në varësinë e tyre ekonomiko-politike të ish vasalëve t ëish BRSS, nuk e kuptuan se oreksi i tyre i madh do të pengohej nga reagimi i parë ndërkombëtar i Rusisë ndaj SHBA dhe BE, në rastin e Ukrainës duke ndërhyrë ushtarakisht, pasi takimet Minsk 1 dhe 2 nuk u pranuan nga Ukraina për minoritetin dhe gjuhën ruse. Ky pushtim shkaktoi rindarjen politike ndërkombëtare dhe afrimin me Rusinë  të Kinës, indisë, Brazilit, Iranit, dhe Afrikës së Jugut të cilat sot përbëjnë edhe grupin ndërkombëtar ekonomik BRIKS i cili ka për qëllim shkëputjen nga varësia e SHBA dhe e Dollarit amerikan.

Kjo shkaktoi që SHBA apo `I miri`, sipas filmit amerikan të vitit 1966 me Eli Ëallach (si i shëmtuari), Clint Eastëood (si i miri) dhe Lee Van Clee (i keqi), reagoi ashpër ndaj dëshirës për rindarjen globale ku Kina , india, Rusia, madje dhe Turqia e cila është e angazhuar në NATO, kërkojnë zonat e tyre të influencës ekonomike e për pasojë edhe influencën politike. Trump si President i SHBA ka deklaruar që në 2016 kur mori për herë të parë Presidencën `Make Amerika Great Again` që kundërshtari kryesor i SHBA është Kina sepse ajo po e konkuron ekonomikisht ashtu dhe politikisht, ndërsa për Rusinë deklaroi që ajo nuk përbën rrezik për SHBA dhe se mund të merren vesh; po kështu edhe në presidencën e dytë, Trump jo vetëm që po lëviz në drejtim të forcimit të ekonomisë amerikanë  borxhi i brëndëshëm i të cilës është 37 trilion  Dollarë, por edhe po kërkon me forcë territore të reja me burime minerare si nafta dhe lementë të tjerë strategjike duke shkelur madje edhe disa ligje ndërkombëtare, por edhe duke u larguar edhe nga disa forumeinternacionale si OBSH, apo  problem me NATO-N. Kështu që `i Miri` është bërë agresiv për të ruajtur `të mira që ka bërë…` si p.sh., përhapjen `me dhunë` të demokracisë perëndimore në më shumë se 35 shtete që pas viteve `90….

Rusia si `I Keqi` për perëndimin, që po kryen një operacion ushtarak në Ukrainën e madhe  të formuar nga Lenini dhe Stalini me një territor prej 603 mije km2 dhe me popullsi heterogjene prej 33 milion banore ku 17.5 milion janë rusë të Donbasit, Luhanskut, Zaporozhias dhe Khersonit, të cilat i ka dekretuar me ligj si të sajat me pretekstin se Ukraina u formulua si e tillë e madhe si një shtet tampon për të penguar invazionet kundër BRSS së atëhershme, sot nëpërmjet këtij inkursioni të vështirë ushtarak, Rusia kërkon të marrë tokat që dikur i janë dhëne Ukrainës por se në 1991 kur Ukraina u shpall republike jashtë Rusisë dhe i mori të tërë territoret. Sidoqoftë, territore të tjera i kërkohen Ukrainës edhe nga Polonia, nga Hungaria, dhe nga Rumania të cilat mezi presin që të ri marrin territore të cilat u ndanë sipas marëveshjes së vitit 1939 Ribentrop-Molotov. Megjithë ndihmat perëndimore dhe megjithë rënien e ekonomisë Ruse, Rusia kërkon marëveshje sipas interesave të saj si marrja e katër gubernave të mësipërme, denazifikimin dhe de-rusofobinë ukrainase-europianë perëndimore. Në këtë pikë `I Keqi`rus përkrahet heshturazi nga `I Miri` SHBA, ndoshta sepse jo vetëm ka potencialin më të madh ushtarak bërthmor, por edhe sepse i intereson SHBA që Rusia po përçan BE edhe politikisht por edhe ushtarakisht.

Përsa i përket të tretit që original e ka `I shëmtuari` por në fakt është `I Djallëzuari`, ai është fuqia botërore në rritje – Kina popullore me 1,4 milard banorë dhe me 19.374 trilion USD e dyta pas SHBA, kërkon jo vetëm zonat e saj të reja të influencës nga ana ekonomike, por kërkon dhe Taivanin ishullin e Çan Kai Shek-ut të dikurshëm i cili u largua nga Mao Ce Duni dhe u struk në Taivan. Ky është përplasja e dytë më e madhe me SHBA. Kina në këtë rast është bërë partneri më i madh i Rusisë duke e shpëtuar nga Falimentimi ekonomik por edhe se i intereson që Rusia mund ta ndihmojë ushtarakisht në rast të një përplasjeje të madhe më SHBA. Duke patur rritjen më të madhe ekonomike për dekada me rradhe Kina komuniste ka marrë idenë e Leninit  apo NEP (Novaja Ekonomiçeskaja Politika), të cilin e përpunoi Ten Hsia Pin për ta përshtatur me Kinën, duke amalgamuar qeverisjen me një Parti, kurse ana ekonomike do të jetë kapitaliste me tregun e lirë. Përplasja vazhdon e madhe sepse Kina apo `e Djallëzuara` për disa nga perëndimi, por` e Shëmtuara` përsa i përket sistemit të deformuar komunist, po kërcënon me fuqinë e saj  Botën duke e drejtuar edhe BRIKS-in duke u përpjekur të largojë nga froni politiKo-ekonomik-SHBA.

Duke qënë se Bota  në dukje si papritur, u përfshi në një konflikt të madh gjeopolitik i cili në fakt kishte kohë që po gëlonte, ku trigerin e vërtetë e shkrepi vetë Perëndimi me idiotësitë e tij me promovimin e LGBTIQ-ve, me bërjen e Botës globale, me ndërhyrjet me dhunë ndaj shteteve të tjera për të futur demokracinë liberale parakohe, por më e pa menduara ishin idetë gjeo-strategjike të liberal demokracise perëndimore të SHBA,, Francës, Gjermanisë, për tu shtrirë në lindje në territoret gjeopolitike të Rusisë e cila në dukje ishte e dobët me një GDP rreth 3 trilion Dollarë, me një popullsi prej 148 milion banorë dhe më një ekonomi deri diku stabël, por me një ushtri të madhe dhe duke harruar se Rusia ka arsenalin më të madh ushtrak bërthamor.

Kjo shkrepje e gabuar nxorri në dritë problemet dhe konfliktet e vjetra politico-ekonomike dhe dëshirën për një rindarje të re botërore. Le të shpresojmë që Europa Perëndimore si shkaktarja e dy luftrave të përgjakshme botërore- të mos nisë një luftë të tretë botërore, sepse kjo do të ishte e fundit, dhe do të na parashikoheshin marrëzitë e Cakos. Sidoqoftë Bota po shkon me dashje apo pa dashje sipas parashikimit të Biblës drejt fundit të saj, nëse qeveritë e shteteve të mëdha nuk merren seriozisht me zgjidhjen e konflikteve gjeo-strategjike.

priftipirro2017@gmail.com

Nga: Don Fran Sopi

Shën Sebastiani, i njohur ndër shqiptarë prej shekujsh me emrin e dashur Sh’Masjani, është një nga shenjtorët më të nderuar të Kishës Katolike dhe një figurë shumë e afërt me shpirtin e popullit tonë. Emri i tij është përmendur brez pas brezi me respekt, në familje, në kisha dhe në lutjet e besimtarëve, veçanërisht në kohë të vështira dhe sprovash jetësore.

Festa e këtij Pajtori të shenjtë nuk është vetëm një kremtim fetar, por edhe një përkujtim i rëndësishëm i besimit të fortë, i guximit njerëzor dhe i qëndrueshmërisë shpirtërore, i cili na kujton se, edhe kur jeta bëhet e vështirë, njeriu ka gjithmonë mundësinë të zgjedhë të mirën dhe të qëndrojë besnik ndaj Zotit dhe ndërgjegjes së vet.

Për shumë breza shqiptarësh ndër shekuj, Sh’Masjani ka qenë:

• Shenjt i lutjes, kur njerëzit kërkonin ndihmë nga Zoti;
• Shenjt i shpresës, kur gjithçka dukej e errët;
• Shenjt i mbrojtjes, në kohë rreziku, sëmundjesh apo frike.

Në mënyrë të veçantë, në Dioqezën Prizren–Prishtinë, Sh’Masjani nderohet si Pajtor i famullisë së Gllogjanit (të Pejës), si edhe i Peshterit (të Lipjanit) Kravasarit (të Malishevës), dhe Necit (të Gjakovës). Në këto treva (famulli të Dioqezës sonë), festa e tij është ruajtur me dashuri të veçantë dhe ka qenë gjithmonë një rast i rëndësishëm për bashkim familjar, për lutje të përbashkët dhe për ripërtëritje shpirtërore. Për banorët e këtyre zonave, Sh’Masjani nuk është thjesht një emër në kalendarin kishtar, por një shenjt që “i përket vendit”, një mik i afërt dhe një model i jetës së jetuar me ndershmëri dhe dinjitet.

Sipas traditës kishtare, emri i tij i vërtetë është Sebastian, me prejardhje nga gjuha greke, që do të thotë: i nderuar, i çmuar, i dalluar. Këto fjalë përshkruajnë shumë mirë jetën dhe karakterin e tij. Ai nuk u bë i njohur për pasuri apo pushtet, por për zemrën e pastër, guximin dhe besimin e palëkundur në Zotin.

Shën Sebastiani lindi dhe u rrit në qytetin e Milanos. Qysh në rini, ai u njoh me përndjekjet e rënda që u bëheshin të krishterëve në Romë për shkak të besimit të tyre në Jezu Krishtin. Përballë kësaj padrejtësie, ai nuk qëndroi indiferent dhe nuk heshti. Përkundrazi, i parashtroi vetes një pyetje të thjeshtë, por shumë të rëndësishme, e cila mbetet aktuale edhe sot:

“Çfarë mund të bëj unë për t’i ndihmuar të tjerët?”

Kjo pyetje është thelbësore edhe për njerëzit apo besimtarët e sotëm. Ajo na fton të mos mendojmë vetëm për veten, por të jemi të ndjeshëm ndaj nevojave të të tjerëve dhe të mos mbyllim sytë përballë vuajtjes.

Kjo ndjenjë përgjegjësie e ka shtyer Sh’Masjanin që të shkoj në Romë. Atje ai u bë ushtar dhe, falë ndershmërisë, aftësisë dhe përkushtimit, arriti shpejt në një pozitë të lartë. Megjithatë, këtë pozitë nuk e përdori për lavdi apo përfitime personale, por për të bërë mirë. Ai ndihmonte fshehurazi të krishterët e burgosur, i forconte në besim dhe u jepte shpresë që të mos dorëzoheshin. Kështu, ai u bë dritë në errësirë dhe shpresë në frikë. Kur u zbulua se ishte i krishterë, Sh’Masjani u dënua rëndë. I kërcënuar dhe i ballafaquar me vuajtje të mëdha, ai nuk u gjunjëzua dhe nuk e mohoi kurrë besimin e tij. Me guxim dhe besnikëri, qëndroi pranë Zotit deri në fund, i cili edhe më 20 janar të vitit 304, ai u vra dhe u bë martir, domethënë dëshmitar i fesë me vetë jetën e tij.

Pikërisht për këtë arsye shqiptarët e kanë dashur dhe e duan Sh’Masjanin: sepse ai u qëndroi besnik vlerave të tij deri në frymën e fundit. Në historinë tonë, të mbushur me sprova dhe sakrifica, figura e tij është parë gjithmonë si shenjë shprese dhe si mbrojtje shpirtërore. Në kohë sëmundjesh, rreziqesh apo vështirësish familjare e shoqërore, besimtarët i janë drejtuar atij në lutje për shëndet, paqe dhe forcë.

Edhe sot, figura e Sh’Masjanit mbetet shumë aktuale, për besimtarët e Krishtit. Ai na mëson se nuk është gjithmonë e lehtë të bësh zgjedhjen e drejtë, por është gjithmonë e bukur dhe e ndershme të jesh i guximshëm, i drejtë dhe i mirë. Shembulli i tij na kujton se nderi dhe dinjiteti nuk maten me famë apo pushtet, por me sjelljen ndaj të tjerëve dhe me besnikërinë ndaj së mirës. Prandaj, Sh’Masjani mbetet një shenjt i dashur për shqiptarët:

• Si Pajtor i Kishës Katolike,
• Si figurë e fortë e besimit dhe martirizimit dhe
• Si shembull jete për besimtarët e Krishtit.

Pra, duke i ftuar të gjithë të jenë të mirë, të guximshëm dhe të qëndrueshëm në të mirën, në çdo kohë dhe rrethanë.

Për shumë mote, Sh’Masjani, për të gjithë ata që e festojnë!

Pejë, më 20 janar 2026