Kreu Blog Faqe 353

Basri Beka me kërkesë publike për veprim të Prokurorit të Shtetit ndaj fjalimit dhe deklarimeve publike të Milazim Krasniqit

2
Nga: Basri Beka, Prishtinë
___
Kërkesë publike për veprim të Prokurorit të Shtetit
Prokurori i Shtetit ka detyrim kushtetues dhe ligjor të veprojë pa vonesë ndaj fjalimit dhe deklarimeve publike të Milazim Krasniqit, të mbajtura në tryezën e organizuar nga Këshilli i Bashkësisë Islame me temën “PROJEKTI PËR KONVERTIM FETAR NË KOSOVË, HESHTJA KONSENSUALE DHE PASOJAT EVENTUALE”.
Në këtë fjalim janë konstatuar elemente serioze të veprave penale, të cilat nuk mund të relativizohen si “opinione akademike” apo “diskurs fetar”.
1. Nxitje e urrejtjes dhe thirrje e tërthortë për dhunë
Deklarata “Nëse arrijmë organizim të duhur, ashtu si Zoti ka kërkuar nga besimtarët — e ju e dini çfarë kërkon Zoti nga besimtarët kur janë në luftë” përbën thirrje të koduar për veprim kolektiv fetar në rrethana të paraqitura si “kërcënim ndaj fesë”. Në kontekstin doktrinar islam, kjo nënkupton thirrje për xhihad. Kjo është thirrje indirekte për dhunë dhe mobilizim fetar, e dënueshme sipas Kodit Penal për nxitje të urrejtjes, përçarjes dhe dhunës mbi baza fetare.
2. Diskreditim dhe demonizim i lëvizjeve civile dhe politike
Etiketimi i “Lëvizjes së Deçanit” dhe “Lëvizjes për Rikthim” si projekte “gjenocidale” dhe vazhdimësi e projekteve historike për “çrrënjosjen e muslimanëve” është shpifje e rëndë, gjuhë demonizuese dhe nxitje e armiqësisë kundër grupeve dhe individëve konkretë. Ky diskurs krijon klimë linçimi publik dhe rrezik real për rendin dhe sigurinë publike.
3. Kontestim i sovranitetit të Republikës së Kosovës
Pretendimi se “Kosova nuk është shtet sovran” dhe se “është nën Rezolutën 1244” përbën mohim të rendit kushtetues, legjitimitetit shtetëror dhe pavarësisë së Republikës së Kosovës. Ky është diskurs politik destabilizues, i papranueshëm dhe juridikisht problematik.
4. Narrativë konspirative dhe islam politik
Akuzat ndaj Bashkimit Evropian, Vatikanit dhe “bashkësisë ndërkombëtare” si aktorë që “qëllimisht nxisin reagimin e muslimanëve për t’i ndëshkuar më pas” janë teori konspirative që synojnë radikalizim, polarizim shoqëror dhe legjitimim të konfliktit fetar. Ky është manifestim i qartë i doktrinës së islamit politik, jo analizë akademike.
5. Abuzim me historinë dhe pseudo-shkencë
Përdorimi selektiv dhe i deformuar i historisë jashtë kontekstit shkencor, i shoqëruar me retorikë mobilizuese fetare, nuk është shkencë por propagandë.
Një individ që vetëprezantohet si albanolog, por që përdor termin sllav “bukval(e)/bukfale” në diskurs publik normativ, dëshmon mungesë të kompetencës filologjike dhe të disiplinës akademike. Në albanologji, kjo është profesionalisht e turpshme dhe e papranueshme.
6. Prodhim real dhune – precedentë të dokumentuar
Diskurse të këtij tipi prodhojnë dhunë reale. Radikalizimi nuk ndodh te elitat, por te individë të rinj e të manipulueshëm, të cilëve u serviret narrativa e “rrezikimit të fesë” dhe “detyrimit hyjnor për veprim”.
Rasti i masakrës në Sidnei, si dhe rasti i para disa viteve kur i riu me prejardhje nga Mitrovica që vrau dy ushtarë amerikanë në Gjermani, janë shembuj të qartë të pasojave të indoktrinimit fetar-politik. Këta autorë nuk veprojnë spontanisht; ata janë produkt i një procesi bindjeje ideologjike.
7. Shfrytëzim i keq i “lirisë së shprehjes” për thirrje xhihadiste
Prokuroria duhet ta marrë seriozisht faktin se diskurse të tilla abuzojnë me parimin e lirisë së shprehjes për të justifikuar dhe normalizuar thirrje për luftë xhihadiste. Prijës fetarë dhe ideologë që “shpëlajnë trurin” e të rinjve nuk bëjnë asgjë më shumë sesa Milazim Krasniqi: ata përdorin gjuhë të koduar, referenca fetare dhe narrativë viktimizuese për t’i bindur besimtarët se po vazhdojnë një “mision hyjnor” apo një konflikt të përhershëm që, sipas tyre, ka nisur shekuj më parë.
Ligji penal nuk ndëshkon mendimin, por ndëshkon nxitjen, indoktrinimin dhe mobilizimin për dhunë. Kur “fjala e lirë” përdoret për thirrje të kamufluara në luftë fetare, ajo humb mbrojtjen kushtetuese dhe bëhet objekt ndjekjeje penale.
Kërkesë konkrete
Kërkohet nga Prokurori i Shtetit:
Të iniciojë hetim penal ndaj Milazim Krasniqit për nxitje të urrejtjes, përçarjes dhe dhunës mbi baza fetare.
Të vlerësojë përgjegjësinë penale për abuzim të lirisë së shprehjes me qëllim radikalizimi dhe mobilizimi fetar.
Të hetojë nëse kemi të bëjmë me veprimtari të organizuar të islamit politik dhe radikalizimit nën petkun e ligjërimit publik.
Liria e shprehjes nuk është licencë për thirrje në luftë fetare. Heshtja institucionale përballë kësaj gjuhe është bashkëpërgjegjësi. Ligji duhet të veprojë.

Rudina,  pse humbi ky emër? Si lindi Gjakova?

0

Nga: Fahri Xharra

“Të mbrosh çështjen kombëtare në opinion përmes mediave,  kur të cënojnë integritetin,  territorin e  kombit,  të mohojnë gjuhën apo historinë dhe kulturën e të parëve,  është atdhetari dhe asnjëherë nacionalizëm”.(Vilhelm Vranari Haxhiraj)

Kosova nuk është djep i serbëve,  por është pre pirateske  e tyre. Politikanët dhe intelektualët serb duhen ta dinë që kjo krahinë shqiptare ” banohej nga shqiptarë,  bashkëatdhetarë dhe vëllezër qysh prej kohës së pellazgëve”(V.Bernard;”Maqedonia dhe Helenizmi”) .

Por si e thot Aristidh Kola në librin e tij ” Greqia në kurthin e serbëve të Millosheviqit ” (f.67) se në të vrtetë Kosova, :” falë pozitës gjeografike të saj. është e tillë që kush e zotëron atë ; zotëron gjithë vendkalimet për Adriatik,  për në Egje e për Shqipëri . Pra përbën një nyje të rëndësishme ekonomike dhe strategjike,  prandaj edhe thuhet në trajtë hiperbolike,  që kush e zotëron Kosovën e zotëron Ballkanin”

E verteta e Gjakoves ! Keni dëgjuar për nahijën e RUDINES?

“Të mbrosh çështjen kombëtare në opinion përmes mediave,  kur të cënojnë integritetin,  territorin e  kombit,  të mohojnë gjuhën apo historinë dhe kulturën e të parëve,  është atdhetari dhe asnjëherë nacionalizëm”.(Vilhelm Vranari Haxhiraj)

Gjakova apo Rudina, nje pyetje që më ngarkon. A me të vertetë lindi jeta pas Hadum Agës në Gjakovë?

Pa ofendime, pa parabindje fetare, pa lokalizëm shpirtëror,  në shërbim të së vertetës e cila na është mohuar dhe meshefur. Ne duhet t´a zbulojmë.

”Xhamia e Hadumit është një objekt  islamik në Gjakovë,  Kosovë. Objekti është ndërtuar gjatë sundimit të Perandorisë së Osmanlinjve,  në dekadën e fundit të shekullit XVI.[1]

Në defterin zyrtar te Perandorisë të vitit 1571,  Gjakova (?) përmendet si fshat,  ndërsa tregu i saj konsiderohet si qendër tregtare rajonale. Në atë periudhë,  konkretisht në në vitet 1594/1595,  Hadum Sylejman Efendia – i njohur si “Hadum Aga”,  vendos ta financojë ndërtimin e një xhamie e cila do ta bartte emrin e tij. Pas ndërtimit të xhamisë në territorin e fushës së Jak Vulës,  fillon zhvillimi i hovshëm i ekonomisë,  pasi zejtarët nisin të vendosen në afërsi të objektit të saj. Në këtë mënyrë krijohet struktura e kompleksit të Çarshisë së Madhe,  e cila më vonë luan rol të jashtëzakonshëm në zhvillimin social,  ekonomik dhe kulturor të Gjakovës.”

A me te vertet lindi jeta në Gjakovë pas Hadum Ages? A kishte jetë andejpari, dhe para tij? Po si quhej ai vend ku Hadum Aga vendosi të ngriste xhaminë?

Si do që të jetë qyteti ekzistues i takon periudhës osmane. Në fakt,  në bazë të të dhënave historike,  Gjakova njihet qysh nga dekada e pestë e shekullit XIV,  më saktësisht nga viti 1348,  kur i takonte nahijes së Altin-Ilisë,  me qendër në Junik. Ndërkaq,  sipas burimeve të kulturës materiale,  ndërtimeve arkitekturale monumentale,  ajo njihet nga dekada e fundit të shek. XVI. : Po mirë në dokumentat e e vitit 1348,  nuk ka mundur ta ketë emrin Jakova.Si e kishte atëherë,  dhe pse u mshef ai emër? Po, pse Hadum Aga e zgjodhi mu këtë  vend (sot Gjakovë), e jo për shembull Junikun?

”Kryepyetja eshte cila ishte tradita,  toponomia,  onomastika,  historia shqiptare ne brezat familjar para Jak Vules sepse ekzistenca shqiptare dhe e vete Gjakoves dokumentohet para pushtimit osman ne Ballkan… Në tëkundert vetem historiografia serbe thotë se para ardhjes se perandorisë osmane nuk kishte shqiptarë në Kosovë. Një deshmi e qartë është se kodi i Stefan Dushanit ishte bëre para ardhjes osmane si projekt serb qe katoliket shqiptare ti ortodoksoj  me qellim te qartë ti sllavizoj. Këto dëshmi dëshmojnë ekzistencen shqiptare ne keto hapësira prandaj historia duhet te shkruhet drejte në interes te kombit pa paragjykime.

Sigurisht, sepse për paradoks po të pranojmë teorine se ka filluar me Hadum Agën atëherë ju japim të drejtën serbëve dhe historiografisë se tyre se jemi ardhacak të vonëshem .

Pra qëllimi i shkrimit është hulumtues,  thënë më mirë një nxitje më shumë për të vërtetën shqiptare në këto troje.Nuk guxohet ti ipet kahje tjetër,  se vetëm që e rëndojmë qëllimin .

Një gjakovës thoshte: duhet ti percjell rrefimet e baballarëve tanë se Xhamija e Hadum Ages ështe ndertuar me gurët e kishes që ishte aty.”

Sa është kjo e vërtetë?

“Sipas regjistrimeve regjistrimeve të vitëve 1571 dhe 1591 regjioni Verilindor i Sanxhakut të Dukaxhinit,  ose sipa emrit të dhënë  në shek.XVI-të,  regjioni i Hasit  ishte tërësisht i banuar nga shqiptarët . Regjioni i Hasit ishte i ndarë në tri nahije:  Nahija e Rudinës (Gjakova e sotme dhe fashtrat e saja në jug),  Nahija e e Domeshtiçit (fshatrat në mes Gjakovës së sotme dhe Prizrenit) si dhe Nahija e Pashtrikut ( fshatrat në lindje dhe në perëndim të malit Pashtrik).Kjo mbyllet me faktin që ngjajshëm me banorët  e regjioneve malore të Shqipërisë Veriore edhe banorët e këtyre tri nahijeve kishin emrat tipik Shqiptarë: Gjin,  Gjon,  Gac,  Bac,  Kol,  Gjec,  Doda,  Prend,  Biba,  Nue,  Dida,  Shtepan,  Vata, ( Burimi: http://archive.is/tr44YThe albanians in Kosova through the centuries,  by S.Pulaha – www.ezboard.com )

Të analizojmë : regjistrimi, edhe i vitit 1591 këtë lokalitet e shënonte si Rudinë,  kurse Xhamia e Hadumit u ndërtua në vitët 1594-1595 ; dhe që nga atëherë humbi çdo gjurmë e Rudinës .( Rudinë;Shesh i gjerë me bar të njomë në mal; lëndinë. Rudinat e bjeshkëve. Kullotin nëpër rudina)

Dashtas apo jo,  të sillet ndërmend  se a mos ishte diçka shumë e rëndësishme në tokat e Rudinës që duhej të zhbëhej ? Pse humbi emri i Rudinës ? Si lindi Jakova ?

Por edhe një gjë,  perderisa te sqarojmë fatin e Rudinës ; Jakova rrjedhë nga emri  i Jakov Vulajt  , pra Jakovaj  e më vonë Jakova  e kurrësesi nuk ka të bëj  me kompozimin Jak+ova (ova, turqisht fushat ) . Por me rëndësi është, se a e dinte Jakovi (shkurtimisht Jaku) se Rudina  do të emrohet sipas tij  më vonë ? Pse duhej humbur gjurmët?

Duke u nisur nga stili i ndërtimit të jashtëm,  madhësisë së tempullit vetvetiu lind pyetja se a mos ishte ndonjë objekt tjetër aty,  mu aty ku Hadum Aga vendosi të ndërtonte xhaminë e tij. A mos u rrënua ai objekt tërësisht,  apo a mos u adaptua për nevoja dhe qëllime të Hadum Agës. Hadum Aga kishte lindur në fshatin Guskë, afër Gjakovës.

Në librin e cekur më lartë të Selami Pulahës ceket : Ndikimi i Antroponomisë Sllave në këto anë ishte shumë i vogël. Ndryshimet në mes të banorëve me antroponomi  shqiptare dhe antroponomi sllavo -(ortodokse fxh)jane të pa besushme të mëdha.Prej  2507 krerëve shtëpimbajtës  të cilat ishin të krishterë,  1768 kishin emër  katolik Shqiptar,  648 emra të përzier katolik shqiptaro-ortodoks, shkizmatik fxh) dhe vetëm 96 ishin e emër  sshkizmatik.  Po ata ortodoksët (shkizmatikët )si flisnin,  a mos flitnin shqip ? Sigurisht që po.

Ne Gjakovë, pra në qytet duhet te kryhen kërkime arkeologjike duke u nisur nga të dhënat apo hartat qe mund te jene ne arikivat e Vatikanit. Manastiri i Deçanit ?, por atje nuk ka interes. A e imagjinoni një vend ku jane zhvilluar pjesë te rëndësishme të historisë europiane që ende te mos dihet asgjë se çfarë ka nentoka.

Enigma e pa zgjidhur kurrë është vendi ku është ndërtuar objekti i parë i  fabrikës së tekstilit ”Emin Duraku”,  (Vektaria ) në Gjakovë. Flitet por s ´ka guxuar të publikohet se aty ishte gjetur një shkritore e vjetër metalesh qe duhej të ketë datuar nga Kultura e Vinçës. Ishin kohërat tjera atëherë, vitet e 50- ta shekullit të kaluar.

Pra jemi në një kohë që duhet të punohet në këtë drejtim dhe të gjëndet e vërteta e Rudinës.

Gjakovë, 15 shkurt 2014

Mendime etike e morale (1)

1
Etika është një disiplinë e filozofisë që studion sjelljen njerëzore dhe marrëdhëniet e saj me nocionet e së mirës dhe së keqes, rregullat morale, detyrën, lumturinë dhe mirëqenien e përbashkët.
Morali është një rregull, parim ose normë e sjelljes e paravendosur nga një shoqëri, bashkësi, dhe e pranuar nga një njeri për mënyrën e tij të sjelljes dhe e zbatueshme nga të gjithë njerzit e arsyeshëm; ose mësim i vlefshëm në mirësjellje, etikë ose domëthenie praktike e shprehur apo e nënkuptuar në një histori, fabul, ose ngjarje: Tërësia e parimeve, e normave dhe e rregullave që janë krijuar e ndryshojnë historikisht në kushte të caktuara ekonomiko-shoqërore dhe që përcaktojnë sjelljen e veprimtarinë e njerëzve në shoqëri.
Etika dhe morali janë koncepte të pandashme që u shfaqën në kohët e lashta. Në shoqëri ka disa tradita dhe rregulla që kryhen prapa skenave. Morali mund të quhet një nga mënyrat për të rregulluar sjelljen në shoqëri. Falë saj, ekziston një formim i pikëpamjeve, një kuptim i kuptimit të jetës dhe detyrës ndaj njerëzve të tjerë.
Në përgjithësi, mund të dallojmë tri funksione të etikës: përshkruani, shpjegoni dhe jepni mësim. Morali mund të përdoret për të karakterizuar një personalitet individual dhe cilësitë e tij. Në një manifestim tjetër, ai përshkruan marrëdhënien midis njerëzve. Aktivitetet njerëzore janë kaq të ndryshme, sa shpesh nuk mjafton të përdoren standarde të caktuara morale. Gjë është se shumë “urdhërime” janë përgjithësuar dhe nuk marrin parasysh situatën konkrete. Raporti i etikës dhe i moralit përcaktohet në bazë të opinionit publik, i cili shpesh nuk garanton moral. Ekspertët sigurojnë se çdo person ka të drejtë të zgjedhë vetë se si të veprojë në këtë apo atë situatë, por në të njëjtën kohë të marrë parasysh rregullat e përgjithshme morale. Është e rëndësishme që të ndahen sistemi i vërtetë dhe ideal ose i përhapur i moralit. Formohet kryesisht për shkak të edukimit, por në të njëjtën kohë praktikisht nuk i nënshtrohet analizës dhe korrigjimit. Në përgjithësi, mund të themi se morali është temë e etikës.
Përveç etikës dhe moralit, morali ka rëndësi të madhe, që është një sistem vlerash. Shprehet në formën e parimeve dhe ligjeve njerëzore. Ata manifestojnë moralin në marrëdhëniet ndërpersonale: në familje, me kolektivin dhe me njerëzit e tjerë, dhe në marrëdhëniet me veten. Për kategoritë e moralit janë cilësitë e tilla: nderi, liria, përgjegjësia etj. Problemet e moralit janë studiuar nga etika. Morali dhe morali, pavarësisht nga ngjashmëria e tyre, kanë dallime, prandaj e para merret si e mirëqenë dhe e dyta për të vlefshme.
Etika (greq. ithos – ves, dok, zakon) në filozofi është studimi dhe vlerësimi i sjelljes njerëzore në dritën e parimeve morale. Parimet morale mund të shikohen si standarti i sjelljes që njerëzit kanë ndërtuar për veten e tyre ose si lënda e shtërngimeve dhe detyrimeve që një shoqëri e caktuar kërkon nga pjestarët e saj. Ajo merret me çështjet se çfarë është e mirë dhe çfarë është e keqe, si mundemi ne të bëjmë dallimet mes tyre, a është e mira dhe e keqja e njejtë?!
Nuk është e pazakontë të dëgjosh moralin dhe etikën të referohen në të njëjtën fjali. Thënë kjo, ato janë dy gjëra të ndryshme. Edhe pse kanë  padyshim shumë të përbashkëta kanë edhe disa dallime që bien në sy. 
Morali
 
Morali është nocion-koncept që ka prejardhje nga gjuha latine, respektivisht nga fjala “moris”, “mos”, qe e ka kuptimin e ligjit, traditës, tradicionalës, mirësjelljes, karakterit.
Morali është ideja e një personi ose e shoqërisë për atë që është e drejtë ose e gabuar, veçanërisht në lidhje me sjelljen e një personi. Ruajtja e këtij lloji të sjelljes i lejon njerëzit të jetojnë me sukses në grupe dhe shoqëri. Thënë kështu, ata kërkojnë një respektim personal ndaj përkushtimit të së mirës më të madhe. Morali ka ndryshuar me kalimin e kohës dhe në bazë të vendndodhjes. Për shembull, vende të ndryshme mund të kenë standarde të ndryshme morali. Thënë kështu, studiuesit kanë përcaktuar se shtatë morale duket se kapërcejnë në të gjithë globin dhe në kohë:
1. Trimëria: Trimëria ka ndihmuar historikisht njerëzit të përcaktojnë hierarkitë. Njerëzit që demonstrojnë aftësinë për të qenë të guximshëm në situata të vështira janë parë historikisht si liderë.
2. Drejtësia: E drejta një lloj i moralit që tregon shumë për personalitetin që je dhe se si je.
3. Shtyrja e autoritetit: Shtyrja ndaj autoritetit është e rëndësishme sepse nënkupton që njerëzit do t’u përmbahen rregullave që kujdesen për të mirën më të madhe. Kjo është e nevojshme për një shoqëri funksionale.
4. Ndihma e grupit: Ekzistojnë tradita për të na ndihmuar të ndihemi më afër grupit tonë. Në këtë mënyrë, ju ndiheni më të mbështetur dhe promovohet një ndjenjë e përgjithshme altruizmi.
5. Të duash familjen tënde: Ky është një version më i fokusuar për të ndihmuar grupin tuaj. Është ideja që dashuria dhe mbështetja e familjes suaj ju lejon të rritni njerëz që do të vazhdojnë të respektojnë normat morale.
6. Kthimi i favoreve: Kjo vlen për shoqërinë në tërësi dhe specifikon se njerëzit mund të shmangin sjelljet që në përgjithësi nuk janë altruiste.
7. Respektimi i pronës së të tjerëve: Kjo kthehet në zgjidhjen e mosmarrëveshjeve bazuar në posedimin paraprak, i cili gjithashtu lidhet me idenë e drejtësisë.
(V i j o n )

A po shet Støre & Co një forcë shumëkombëshe për Ukrainën?

0
Kancelari gjerman Friedrich Merz mirëpret kryeministrin norvegjez Jonas Gahr Store në Kancelari në Berlin, Gjermani, të hënën, 15 dhjetor 2025. (Foto AP/Maryam Majd)

/ Document.no

Vendet evropiane duan ta angazhojnë SHBA-në sa më shumë që të jetë e mundur në një marrëveshje paqeje për Ukrainën që e bën të vështirë shmangien e premtimeve të saj. Ndër të tjera, Kievi dëshiron që një marrëveshje të miratohet nga Senati në mënyrë që një president i ri të mos mund t’i shkelë angazhimet. Por nëse SHBA-të do të ofronin një garanci sigurie që është miratuar nga Senati, kjo do të ishte e barabartë me anëtarësimin në NATO. SHBA-të e kanë përjashtuar anëtarësimin në NATO, por Ukraina po përpiqet të marrë anëtarësimin nga dera e pasme dhe evropianët janë dakord me këtë.

E njëjta gjë vlen edhe për forcën shumëkombëshe për të cilën NTB raportoi të hënën në mbrëmje se kishte një marrëveshje. Nëse shikoni nga afër, detajet mungojnë.

Ndër të tjera, ata bien dakord për një forcë shumëkombëshe të udhëhequr nga Evropa – të mbështetur nga SHBA-të – që do të ndihmojë në rindërtimin e mbrojtjes ukrainase, sigurimin e hapësirës ajrore ukrainase dhe sigurimin e sigurisë përgjatë bregdetit. Ata do të jenë gjithashtu të pranishëm brenda Ukrainës, thuhet në deklaratën e përbashkët nga një darkë pune në Berlin të hënën në mbrëmje, ku është i pranishëm edhe Kryeministri Jonas Gahr Støre (AP).

Deklarata përfshin krerët e shteteve të Gjermanisë, Danimarkës, Finlandës, Francës, Italisë, Holandës, Norvegjisë, Polonisë, Suedisë, Mbretërisë së Bashkuar, si dhe udhëheqësit e BE-së António Costa dhe Ursula von der Leyen.

Støre mori pjesë në darkën e punës dhe foli më pas për shtypin norvegjez. Këtu duket se ai po paraqet një pamje shumë rozë për të krijuar një situatë ku tryeza po fiton terren.

Støre thotë se Norvegjia ende nuk ka vendosur nëse është e përshtatshme të dërgojë ushtarë norvegjezë si kontribut në forcën shumëkombëshe, nëse arrihet një marrëveshje paqeje.

– Ne jemi pjesë e këtij koalicioni të të gatshëmve, dhe atje do të diskutohet si pjesë e garancive të tilla të sigurisë se si të mbështetet mbrojtja ukrainase, thotë Støre.

Støre dhe aleatët evropianë duan të angazhojnë SHBA-në sa më shumë që të jetë e mundur, por Støre nuk e di nëse ai vetë dëshiron të marrë pjesë në një forcë shumëkombëshe.

SHBA-të e dinë këtë lojë shumë mirë për t’u mashtruar.

Vendet evropiane kanë rënë dakord të punojnë së bashku për të ofruar garanci dhe masa të forta sigurie për të rindërtuar ekonominë e Ukrainës brenda kontekstit të përfundimit të luftës.

Ata rendisin disa angazhime që janë pjesë e kësaj:

* Mbështetje për ndërtimin e forcave ukrainase, të cilat duhet të numërojnë 800,000 ushtarë.

* Një angazhim ligjërisht i detyrueshëm për të ndërmarrë hapa për të rivendosur paqen dhe sigurinë në rast të një sulmi ushtarak në të ardhmen.

“Këto hapa mund të përfshijnë forca të armatosura, inteligjencë, ndihmë logjistike, veprime ekonomike dhe diplomatike”, thuhet në deklaratë.

* Një monitorim i armëpushimit i udhëhequr nga SHBA-të.

* Investime në të ardhmen e Ukrainës.

* Mbështetje e fortë për anëtarësimin e Ukrainës në BE.

– Udhëheqësit shprehin mbështetjen e tyre për Presidentin Zelensky dhe bien dakord të mbështesin vendimet që ai merr në fund të fundit për çështje specifike ukrainase, thuhet në deklaratë. (NTB)

Titulli mund të kishte qenë: Udhëheqësit evropianë bien dakord se si ta mashtrojnë Trumpin që të bjerë dakord për një marrëveshje që Putini do ta refuzojë.

Pastaj mund ta testoni Trumpin dhe ta vendosni nën presion.

“Pra, le t’i besojmë fjalën e tyre, të besojmë se do të sjellin paqe dhe të shohim se çfarë ndodh kur Putini të thotë jo,” tha një burim për propozimet e fundit të SHBA-së.

“Le t’i besojmë fjalën e tyre, të besojmë se do të sjellin paqe dhe të shohim se çfarë ndodh kur Putini të thotë jo,” tha një burim për propozimet e fundit të SHBA-së.

Por kjo kurth është e lehtë për t’u kuptuar. Evropianët po e mashtrojnë veten.

Amerikanët po kërcënojnë të largohen nëse Evropa nuk ushtron presion mbi Ukrainën.

Por versioni i paraqitur në media është se amerikanët tani janë të gatshëm të ofrojnë garanci të pakufizuara sigurie.

Udhëheqësit evropianë thanë se ishin të kënaqur me ofertën e SHBA-së, e cila do të përcaktonte mbrojtjen për Ukrainën në rast të një pushtimi të ardhshëm nga Rusia. Kancelari gjerman Friedrich Merz tha: “Ajo që SHBA-të kanë vënë në tryezë këtu në Berlin për sa i përket garancive ligjore dhe materiale është vërtet e jashtëzakonshme.” Zelensky tha: “Tani kemi dëgjuar nga pala amerikane se ata janë të gatshëm të na japin garanci sigurie që korrespondojnë me Nenin 5.” Neni 5 i NATO-s thotë se një sulm ndaj një anëtari është një sulm ndaj të gjithëve. Duket shumë e pamundur. Zelensky po bie në mendime të pabesueshme së bashku me evropianët.
https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/12/15/germany-witkoff-and-kushner-far-from-ideal-negotiators/

Triptiku i tragjikës kombëtare

0
Besim Rexhaj, Prishtinë
___
-Jusuf Buxhovi: “Libri i të mallkuarve”, roman triptik, Boti “Rilindja”, Prishtinë, 1989.
___
Atë kthesën cilësore, të nisur me romanin Shënimet e Gjon Nikollë Kazazit, e cila shënon një hap përpara në rrugën krijuese të Jusuf Buxhovit si prozator, rrugë kjo që artistikisht zgjerohet e thellohet prej romani në roman, ky romansier, ndër më të frytshmit në prozën e sotme të letërsisë shqiptare, e shpie më tej, duke pushtuar, këtyre shtigjeve të rrugëtimit artistik, horizonte të reja tematike e motivore, ideofilozofike, teknika, tipe dhe prosede rrëfimesh, skema inventive kompozicionale dhe struktura bashkëkohore e moderne mesazhesh e apelesh artistike. I sendërtuar në vazhdën e kësaj logjike letrare artistike, triptiku LIBRI I TË MALLKUARVE shënon, në njërën anë, veprën deri më tash më të sen¬dërtuar të Jusuf Buxhovit dhe, në anën tjetër, një nga veprat më të realizuara të prozës së dhjetëvjetëshit të fundit të letërsisë sonë.
I. Kulla e harresës – institucioni i tjetërsimit
«Do të ishte dëm i madh që ca gjëra te mos merreshin vesh. E vërteta, sado e hidhur të jetë, të ndihmon. Ishte koha ta njohim vetveten, me të mirat dhe me të ligat… Ata që kalojnë nëpër kobe të mëdha, do të pësojnë edhe më rëndë, po qe se nuk bëjnë përpjekje t’i mësojnë shkaqet e kobit. Sepse kobët, jo rrallë, përsëriten…» (f. 27).
«…duhet t’u shpallim luftë deri në vdekje të gjitha gjuhëve, pos asaj perandorake; të gjitha mendimeve, pos atij perandorak; të gjitha krijimeve, pos atij të perandorisë… E mbi të gjit¬ha, t’i shpallim luftë asaj që e krijoi e djeshmja dhe e pardjeshmja…» (f. 35). «Kur t’i mundim, e për t’i mundur do t’i mundim patjetër, krahas shembjes së miteve të tyre, baladave dhe legjendave, me të cilat gjithnjë janë krenuar dhe krekosur se kanë themele të forta mijëvjeçare, duhet ta krijojmë besimin e ri, besimin tonë, besimin perandorak». (f. 42)
Pjesët e tekstit, të cilat i sollëm më sipër, e të cilat i shqipton kryepersonazhi i romanit KULLA E HARRESËS, kryeveziri Daut Pasha, kryekështjellari i dikurshëm shqiptar, konstituojnë dhe ngërthejnë, në mënyrë sintetike, disa nga zonat semantike, tematike-motivore e ideofiozofike artistikisht më relevante të romanit të parë të triptikut LIBRI I TË MALLKUARVE. Derisa, le të themi kështu, pjesa e parë e tekstit artikulon nevojën imperative për njohjen e së vërtetës, të vërtetës e cila, edhe përkundër tragjikes, domosdoshmërish duhet të njihet, duke riaktualizuar, kështu, edhe një herë atë urtinë Historia est magistra vitae, në njërën anë, dhe, në anën tjetër, artikulon, po ashtu, imperativin e vetënjohjes së njëmendtë, shmangien nga vetëmashtrimi dhe iluzioni, sepse vetëm kësaj rruge neutralizohet tragjika kolektive, vetëm duke i njohur shkaqet e tragjikes, të kobit, mund të zhduken pasojat, përndryshe rrjedhon përsëritja fatale e tragjikes, pjesa e dytë e tekstit shqipton karakterin dhunues të programeve tjetërsuese e asimiluese të strategjisë destruktive perandorake, tendencat asimiluese karshi entiteteve të kulturës shpirtërore e materiale të popujve, të qenies së tyre e të identitetit, shpreh atë monopolizimin tragjik, përkatësisht uzurpimin, reduktimin dhe varfërimin e vlerave të qenies njerëzore përgjithësisht. Ndërkaq, derisa pjesa e dytë e tekstit shpreh aspiratat e programeve asimiluese e tjetërsuese në plan të përgjithshëm njerëzor, pjesa e tretë artikulon, pos bindjes morbide të triumfit destruktiv, strategjinë asimiluese e rrënuese të programeve të qendrës perandorake karshi entiteteve të kulturës shpirtërore e materiale të kolektivitetit të Tokës së Lashtë, të kësaj nyje të botës që lidh Lindjen e Perëndimin, dhe, në këtë kontekst, artikulon krijimin e filozofisë destruktive perandorake.
Reflektori artistik i romansierit, i cili projektohet në pozicione të ndryshme dhe, kështu, nga perspektiva të ndryshme të këndvrojtimit, fikson tragjiken e realitetit të tillë, sociohistorik e psikologjik, është përqendruar, posaçërisht, në ndriçimin e përjetimeve psikologjike qoftë të subjekteve, të cilat e kanalizojnë dhunën shpirtërore e fizike, qoftë të subjekteve, mbi të cilat ushtrohet e zbrazet dhuna e tillë e të cilat, të vëna në situata të frustracioneve sociohistorike e psikologjike, aktivizojnë mekanizmat mbrojtës, që konsistojnë, para së gjithash, jo në forcën dhe qëndresën fizike, por në forcën dhe qëndresën shpirtërore, të cilat ushqehen në burimet vitale të qenies autentike e autoktone etnike, apo, siç thotë Shpjeguesi i Ëndrrave, në një kontekst posaçërisht interesant, «në atë vend të nëmur neve na kundërvihet ushtria e shpirtrave të tyre e jo kështjellarët, siç thonë».
Në këtë pikë të interpretimit do theksuar, në njërën anë, karakterin specifik dhe tejet funksional të këndvrojtimit të botës së kolektivitetit të Tokës së Lashtë, i cili, në pjesën më të madhe të tekstit romansor, ndriçohet nga perspektiva e përjetimit të pushtuesve, nga perspektiva e vrojtimit të tyre dhe, në anën tjetër, do theksuar kontekstin paralel të tragjikes së përjetimeve psikologjike të të dyja palëve, në veçanti, dhe, në përgjithësi, fiksimin, në rrjedhën kauzale, të dramës psikologjike dhe të asaj të «aktorëve» të programeve dhunuese. Para se të përqendrohemi në akordin qendror të romanit, në kryepersonazhin, i cili artikulon realitetin e paradokseve tragjike të qenies njerëzore e etnike, do përqendruar, qoftë edhe vetëm në vija të trasha, në strukturimin e perspektivave narrative, prej këndit të të cilave, në një kombinatorikë kryesisht funksionale, artikulohen akordet e romanit. Më parë se perspektivat e rrëfimit, të cilat projektohen nga pozicioni i vetës së tretë, i narracionit autorial, nga pozicioni i vetes së parë, nga pozicioni i personazhit – rrëfimtar dhe nga pozicioni i dokumentit, e të cilat janë evidente, do përqendruar në logjikën dhe intencionalitetin e funksionimit të tyre dhe do theksuar, më parë se begatinë formale, pasurinë e tipeve të rrëfimit, inkuadrimin dhe alternimin mjeshtëror si prosede dhe, veç kësaj, do spikatur edhe karakterin thellësisht të motivuar të sistemit narrativ, sado që do theksuar, ndonëse mund të duket paradoksale, se inkuadrimi i ditarit të Xhavit agait, i këtij diskursi rrëfimor, qoftë në planin kompozicional, qoftë në planin gjuhësor stilistik, sikur e zhdrejtëpeshon ekuilibrin dhe koherencën e arkitekturës kompozicionale, në përgjithësi, dhe, në veçanti, meqë diskursi i tillë rrëfimor është proceduar si strukturë, kryesisht, diskursive gjuhësore e stilistike, e ka shkarkuar tekstin e tillë nga figurësia dhe shumëkuptimësia e ligjërimit konotativ.
Ndërkaq, t’i kthehemi kryepersonazhit, i cili, si strukturë artistike, është sendërtuar si entitet polifunksional, me ç’rast, në kontekstin e shumësisë së funksioneve artistike, do theksuar, kur është fjala te plani formësor, modelimin e tij në funksion të formantit artistik, përmes të cilit konstituohet një diskurs a një linjë rrëfimore e romanit, të cilën e artikulon nga pozicioni i vetës së parë, si personazh-rrëfimtar, përmes vetërrëfimit retrospektiv dhe i cili, pos si personazh-rrëfimtar, është modeluar edhe si personazh veprues, si aktant, që, si bosht tematik motivor e ideofilozofik, e vë në lëvizje botën e romanit. Para se të theksojmë disa nga aktet e dramës morale, psikologjike, etnike dhe njerëzore të Daut Pashait, kryekeshtjellarit të dikurshëm të Principatës të transformuar në kryevezirin e Perandorisë, do nënvizuar se personaliteti i tij ndriçohet, pos nga vetërrëfimi, i cili nga rrëfimi për historinë individuale shndërrohet në rrëfimin për historinë dramatike si të kolektivitetit të Tokës së Lashtë, ashtu edhe të qendrës perandorake, pra, pos nga vetërrëfimi, edhe nga një pozicion tjetër i reflektorit artistik, i cili, me strukturën specifike narrative, krijon iluzionin (intensiv) të autenticitetit të dokumentit dhe, së këndejmi, përmes dokumentaritetit dhe objektivitetit të linjës së tillë rrëfimore (Jeta dhe vdekja e Daut Pashait, hartuar nga Kulla e Harresës dhe e përcjellë me shënimet plotësuese tepër sekrete) e thellon dhe e përligj dinamikën e sistemit motivacional, jo vetëm të këtij diskursi e të këtij personazhi, por edhe të zonave të tjera të universit estetik të romanit.
Akti i parë dhe i fundit tragjik i kryepersonazhit si qenie njerëzore konsiston në tjetërsimin e tij si qenie humane, në alienimin nga dimensionet kuintesenciale të njeriut si qenie dhe, në kontekstin e dramës së këtillë të tjetërsimit, në ndërvarësi me aktet e tjera, do theksuar edhe tragjikja psikologjike e morale, që rezulton nga dhunimi e alienimi moral e psikik, nga përçarja pothuaj skizofrenike e kësaj qenieje paradoksale dhe, si një nga aktet më tragjike të kësaj drame, në mos akti më tragjik, edhe tragjiken e dimensionit etnik të kësaj qenieje, tragjiken, e cila rrjedhon si rezultat i kundërshtive sociohistorike, të cilat, me morbiditetin e tyre, ia dhunojnë të gjitha dimensionet e qenies dhe e destruktivizojnë atë qenie. Së këndejmi, përjetohet si thellësisht e motivuar ajo lufta dhe përçarja e brendshme e kryeprotagonistit, tek i cili ashpërsisht ndeshet shumëfish qenia etnike dhe njerëzore, QENIA E RIFORMUAR DHE E PROGRAMUAR, siç shprehet Buxhovi, me qenien autentike dhe autoktone, tek i cili procesi i vetëdijesimit, sado i padiferencuar psikologjikisht dhe në nivelin rudimentar, shkakton katastrofën psikike, sepse rrugës së këtij procesi të vetëdijesimit, në të cilin VETËDIJA E VJETËR, siç shprehet Buxhovi, ose shtresat e arketipit individual e kolektiv, i bëjnë presion vetëdijes socialisht të strukturuar, dhe, prandaj në formacionin e këtillë të vetëdijësimit, krijohen kushtet e brendshme, psikologjike, dhe ato të jashtme, sociohistorike, për finalen tragjike: në njërën anë, vetëdija e tillë, edhe pse në nivelin rudimentar, kushtëzon ferrin psikik, sepse kryepersonazhi nis të kuptojë, sado në mënyrë të padiferencuar, se lufta e tij ka qene një luftë shkretëruese kundër popullit të vet dhe, në anën tjetër, meqë fillon të shfaqet vetëdija e tillë, e cila domosdoshmërisht shpërthen nga shtresat arkaike të psikikes, KULLA E HARRESËS, ky institucion i tjetërsimit të qenies njerëzore, që t’i kujton mekanizmat e institucioneve dhunuese të 1984-tes të Oruellit, meqë dështon eksperimenti i programimit të njeriut të ri perandorak, programim i cili është planifikuar të sendërtohet prej nivelit individual deri te programimi dhe tjetërsimi kolektiv, domosdo që ia «inskenon» edhe katastrofën fizike.
(Fragment nga libri i dr. Besim Rexhajt “Prej letërsisë deri te drmaturgjia”, botoi “Faik Koniva”, 2025)

 

Prishtina pa ajër, pa ujë dhe pa vizion…!

1
Nga distanca e mërgimit, por me ndjeshmërinë e qytetarit që e njeh terrenin, Prishtina shfaqet sot si një laborator i dështimit ambiental dhe institucional. Ajo që po i ndodh kryeqytetit dhe Kosovës nuk është pasojë e rastësisë, as e mungesës së resurseve, por rezultat i një koalicioni të heshtur mes papërgjegjësisë politike, interesit privat grabitqar dhe apatisë qytetare.
Ajri, armë e padukshme kundër shëndetit publik
Prishtina renditet ndër qytetet me ndotjen më të lartë të ajrit në rajon dhe Evropë. Grimcat PM2.5 dhe PM10 tejkalojnë vazhdimisht normat e OBSH-së, duke e kthyer frymëmarrjen në rrezik shëndetësor, sidomos për fëmijët, të moshuarit dhe personat me sëmundje kronike.
PM10 (grimca të trasha) Këto janë grimca me diametër prej 10 mikrometrave ose më pak. Ato janë mjaft të vogla për t’u thithur përmes hundës dhe fytit dhe për të arritur në mushkëri. Burimet e zakonshme përfshijnë pluhurin, polenin, dhe sporet e mykut.
PM2.5 (grimca të imëta) Këto janë grimca me diametër prej 2.5 mikrometrave ose më pak. Ato janë rreth katër herë më të vogla se PM10 dhe rreth 30 herë më të vogla se diametri i një floku mesatar njeriu (që është rreth 70 µm). Për shkak të madhësisë së tyre jashtëzakonisht të vogël, grimcat PM2.5 mund të udhëtojnë thellë në mushkëri dhe madje të kalojnë në qarkullimin e gjakut, duke shkaktuar probleme kardiovaskulare dhe respiratore. Burimet tipike përfshijnë emetimet e automjeteve, emetimet industriale, tymin e zjarreve dhe gatimin. Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) ka përcaktuar udhëzime për nivele të sigurta të ekspozimit, duke theksuar se grimcat PM2.5 paraqesin rrezikun më të madh për shëndetin. Mund të konsultoheni me Agjencinë për Mbrojtjen e Mjedisit (EPA) ose autoritetet lokale të shëndetësisë për nivelet e cilësisë së ajrit në zonën tuaj, nëse ato bëjnë matje(?).
Paradoksi është i thellë: Kosova sot është më e rrezikuar ambientalishëm se në kohën e oxhaqeve industriale, sepse ndotja aktuale është e shpërndarë, e pakontrolluar dhe e vazhdueshme – nga trafiku i pakufizuar, ngrohja individuale me lëndë të ngurta dhe urbanizimi pa plan. Ajri nuk ndotet vetëm nga makina; ai ndotet nga mungesa e politikave publike, nga frika e pushtetit për të prekur interesat klienteliste dhe nga shndërrimi i qytetit në parking kolektiv.
Uji, burim jetik i lënë në harresë
Prishtina është një ndër kryeqytetet e rralla evropiane pa lum të hapur funksional. Lumenjtë janë zhdukur nën beton, ndërsa ujërat e zeza vazhdojnë të derdhen pa trajtim adekuat në lumenjtë e Kosovës. Askush nuk flet seriozisht për sigurinë afatgjate të ujit të pijshëm, për mbrojtjen e rezervuarëve apo për ndikimin e ndotjes në shëndetin publik. Shembulli i Teheranit – qytet që sot përballet me krizë ekzistenciale uji – është alarm real për atë që prodhon korrupsioni publik dhe keqmenaxhimi afatgjatë.
Betonizimi dhe shkatërrimi i tokës pjellore
Transformimi kriminal i pronës publike dhe private është një nga plagët më të rënda të Kosovës. Tokat më pjellore janë shndërruar në zona ndërtimi, objekte pa identitet urban, shpesh të lidhura me interesa familjare dhe ligje të qepura sipas masës së uzurpatorëve. Ky proces nuk është thjesht urbanizim; është çifligarizim modern, ku prona publike privatizohet, ndërsa hapësira e përbashkët zhduket. Këtë nuk e ka bërë asnjë okupator – sepse asnjë pushtues nuk shkatërron tokën që synon ta shfrytëzojë; këtë e bëjnë vetëm elitat që nuk planifikojnë të jetojnë me pasojat.
Diaspora dhe konsumi pa përgjegjësi
Edhe diaspora, pa dashje, është bërë pjesë e problemit. Investimi në banesa që nuk shfrytëzohen, importimi i modeleve të konsumit pa transferim teknologjie ambientale, shtimi i automjeteve private – të gjitha këto kontribuojnë në presionin urban dhe ndotjen strukturore. Atdheu nuk ka nevojë vetëm për kapital financiar, por për kapital qytetar dhe etik ambiental.
Ushqimi, fëmijët dhe shkatërrimi i agrokulturës
Importimi masiv i ushqimeve të ngrira dhe me cilësi të ulët po e godet drejtpërdrejt ushqyerjen e fëmijëve dhe po e varfëron agrokulturën vendore. Kjo nuk është vetëm çështje tregu, por çështje sigurie shëndetësore dhe kombëtare. Një shoqëri që nuk mbron ushqimin e vet, nuk mbron as të ardhmen e vet.
Mjerimi intelektual dhe kapja politike
Problemi më i madh nuk është mungesa e ligjeve, por mungesa e mendimit kritik institucional. Diskursi publik është i zhytur në narrativa partiake, ndërsa ambienti trajtohet si temë dytësore, jo si çështje mbijetese. Kur gjithë energjia politike shkon në ruajtjen e pushtetit, jeta dinjitoze e qytetarëve bëhet kolateral.
Ambienti si test i shtetësisë
Mbrojtja e ambientit nuk është luks, por test i shtetësisë funksionale. Pa ajër të pastër, pa ujë të sigurt, pa tokë të mbrojtur dhe pa qytete të planifikuara, Kosova nuk mund të pretendojë zhvillim, as integrim evropian, as mirëqenie shoqërore.
Prishtina sot është pasqyrë e asaj që ndodh kur shteti heq dorë nga përgjegjësia dhe ia dorëzon hapësirën publike interesit privat. Pyetja nuk është më a po ndotet qyteti, por a po na ndot e ardhmja. @followers;

Isa Demaj, Mësuesi që na mësoj të mos përkulemi

0
Në 40-vjetorin e rënies së tij
Hyrje – Mësuesi që mbeti pishtar
Ka njerëz që japin mësim në shkollë.
Ka të tjerë që japin mësim në jetë.
Por ka edhe disa të rrallë që japin mësim edhe në burg, edhe në heshtje, edhe pas vdekjes.
Isa Demaj ishte njëri prej tyre.
Në këtë 40-vjetor të rënies së tij, Isa Demaj nuk përkujtohet si kujtim i zbehur, por si zë i gjallë i ndërgjegjes kombëtare, si pishtar që nuk u shua as në errësirën e burgjeve jugosllave, as në rrethanat e errëta të një vdekjeje që edhe sot mbetet e pazbardhur.
Isa Demaj ishte mësues në profesion, por udhëheqës shpirti në mision kombëtar. Për ne nxënësit e tij, ai nuk ishte vetëm mësues i shkronjave, por mësues i qëndrimit, i guximit dhe i dinjitetit. Në bankat e shkollës së Haxhajt, ai mbolli atë që pushteti i kohës e kishte më së shumti frikë: ndërgjegjen kombëtare.
Bankat e shkollës dhe fryma e Rugovës
Nuk është rastësi që nga ato banka dolën organizatorë ilegalë, të burgosur politikë dhe dëshmorë. Ishte fryt i një mësuesi që e dinte se dija pa dinjitet është bosh, ndërsa arsimi pa liri është robëri.
Isa Demaj nuk i ndante nxënësit sipas notave, por sipas përgjegjësisë ndaj jetës dhe kombit. Ai e shndërroi shkollën në vatër, ndërsa fjalën në besë.
Betimi i Tresheve të Rugovës – Hallkë që nuk u këput
Jo pa qëllim, në këtë përkujtim, zë vend të veçantë grupi i tresheve të Rugovës. Ky grup nuk ishte rastësi, por betim i dhënë me vetëdije të plotë, përballë mësuesit dhe prijësit tonë shpirtëror, Isa Demaj.
Në shtatorin e vitit 1977, para tij, u betuam si bij të Rugovës për t’i shërbyer lirisë dhe çështjes kombëtare, duke e ditur se kjo rrugë do të na çonte drejt burgut dhe vuajtjes.
Dhe ashtu ndodhi.
Nga ky betim dolën tre emra që historia i mban si dëshmi të gjalla:
Dëshmori Ibrahim Nikçi, që betimin e vulosi me jetën;
Riza Rexhep Taku – Demaj, bashkudhëtar i palëkundur i qëndresës;
Sak Muji (Sylë Mujaj), i burgosur politik dhe dëshmitar i gjallë i asaj kohe.
Të tre ishim pjesë e grupit ilegal të Rugovës, të arrestuar dhe të burgosur në vitet 1981–1990, si dhe aktivë në vlimin organizativ të Pranverës së Madhe Studentore të 11–26 marsit 1981, që tronditi themelet e Jugosllavisë dhe e futi Kosovën në rrugën e pakthyeshme drejt lirisë.
Isa Demaj nuk ishte vetëm mësuesi ynë.
Ai ishte njeriu para të cilit u dha betimi, duke e ditur çmimin.
Dhe ai nuk u tërhoq. As ne.
Burgu dhe vdekja e errët
Arrestimi i Isa Demajt në vitin 1979 dhe vuajtjet në burgjet jugosllave nuk e thyen. Ashtu si shumë shokë të tij – Adem Demaçi, Metush Krasniqi e qindra të tjerë – ai dëshmoi se burgu mund ta mbyllë trupin, por jo mendimin.
Pas burgut, Isa Demaj nuk e gjeti qetësinë. Vdekja e tij në Pavlan të Pejës, në rrethana të dyshimta, mbetet plagë e hapur. Thanë shumë, por e vërteta mbeti e thjeshtë: pushteti kishte frikë nga ai, sepse mësuesit që zgjojnë ndërgjegje janë gjithmonë të rrezikshëm për regjimet e frikës.
Poezia, buka dhe kujtesa
Kujtimi i Isa Demajt jeton sot edhe në poezinë e burgut, edhe në akrostikun kushtuar emrit të tij, edhe në vizatimet simbolike të djegura në tul e kore buke.
Buka – simbol i jetës dhe mbijetesës – u kthye në memorial kujtese.
Edhe aty, fytyra e Isa Demajt dëshmon se kujtesa nuk ka nevojë për mermer; mjafton zemra dhe besa.
Dedikim
Ky shkrim, së bashku me poezitë dhe vizatimet, i kushtohet me përulje:
Familjes së Isa Demajt, për dinjitetin dhe qëndresën;
Shoqatës së të Burgosurve Politikë të Kosovës (SHBPK), në krye me Shefik Sadikun, për kujtesën institucionale dhe mirënjohjen;
të gjithë shokëve të burgut dhe të persekutuarve politik, që e mbajtën betimin deri në fund.
Isa Demaj nuk ishte vetëm mësues i një kohe.
Ai është mësues i përjetshëm.
SHTOJCA LETRARE
NJË MINUTË HESHTJE
(Mësuesit tim Isa Demaj)
Symal Leqenakut
Përmallim.
Hajlë n’maje t’Rugovës,
Ngushëllim.
Qatërr e Kosovës,
Malësi.
Të banë i Gucisë,
Trimni.
E bukura More,
Histori.
Qeleshe e bardhë,
N’stuhi.
Urë e ndeztë n’vatër,
Fëmi.
Shqipni etnike,
Gjeografi.
Flamur – feniks,
N’Siparunt.
Një yll prej Qiellit
U shkund.
Sak Muji (Sylë Mujaj)
Burgu i Nishit, 1987

Agron Muçaku kërkon sërish që të anulohet çmimi “Guximi intelektual 2024”, që mu dha në Gjakovë me 12 nëntor 2025

7

ANËTARËVE TË SHOQATËS SË INTELEKTUALËVE “JAKOVA” NË GJAKOVË

Të nderuar anëtarë të Shoqatës së Intelektualëve “Jakova”,

Po ju drejtohem edhe njëherë lidhur me ndarjen e çmimit “Guximi intelektual 2024”.

Siç jeni të njoftuar, menjëherë pas shpalljes së përzgjedhjes së kandidatit për këtë titull, me e-mailin e datës 06.11.2025 kam kundërshtuar zgjedhjen e z.Bajram Kabashi, duke paraqitur arsyetimet e mia të argumentuara. Më 07.11.2025, ora 08:01, mora përgjigjen tuaj lidhur me proceduren e përzgjedhjes, duke vu në rend të parë atë se kjo është berë me votim dhe se përsoni në fjalë është përzgjedhur me shumicë votash.

Po atë ditë, më 07.11.2025, kam dërguar reagimin tim të dytë, duke theksuar se arsyetimet e paraqitura nuk qëndrojnë. Argumentova se z. Bajram Kabashi ka përdorur median dhe fjalën publike për të përbuzur një komunitet fetar dhe për të nxitur mosdurim ndërmjet besimeve. Në këtë rrethanë, çdo shpërblim që i jepet atij — qoftë edhe me emrin “Guxim Intelektual” — rrezikon të legjitimojë intolerancën dhe fyerjen publike. Kjo nuk është çështje opinioni, por çështje parimesh, dinjiteti qytetar dhe integriteti të vërtetë intelektual.

Megjithatë, pavarësisht kundërshtimeve, ceremonia e ndarjes së çmimit u zhvillua dhe çmimi iu nda një personi që, sipas bindjes sime, nuk e meriton këtë Çmim.

Më 12 nëntor 2025, ora 10:00, isha i pranishëm në ceremoninë e organizuar nga Shoqata e Intelektualëve “Jakova”, ku u nda çmimi për vitin 2024. Edhe pse paraprakisht ishit në dijeni për kundërshtimet e mia, Shoqata nuk ndërmorri asnjë veprim për ta rishikuar vendimin. Edhe gjatë vetë ceremonisë, unë isha i vetmi që e kundërshtova publikisht këtë kandidaturë. Ata që keni qenë të pranishëm ju lutem ta kujtoni dhe ta konfirmoni këtë që po e shtroj në vijim e ju të tjerët të veheni në dijeni dhe të reagoni.

Në fjalën time iu drejtova z. Bajram Kabashi me këto tri pika:

  1. Ivo Andriq, fitues i Çmimit Nobel, është njëkohësisht hartues i elaboratit famëkeq për shfarosjen dhe zhbërjen e shqiptarëve. Një segment i programit të tij nacionalist-fashist ishte nxitja e përçarjes ndërfetare ndër shqiptarë.
  2. Peter Handke, gjithashtu fitues i Çmimit Nobel, njihet për qëndrimet e tij përkrahëse ndaj politikës gjenocidale të Sllobodan Millosheviqit.
  3. z. Bajram Kabashi është përkrahës i “Lëvizjes Deçani”, e cila po e zbaton në praktikë pikërisht atë segment të ideologjisë së Ivo Andriqit për nxitjen e vëllavrasjes ndërfetare mes shqiptarëve.

Mbi këtë bazë, duke pasur parasysh titullin “Guximi intelektual”, të njejtin e ftova që të përgjigjej me guxim në pyetjen konkrete: A mendoni se këta tre persona i meritojnë këto  çmime?

  1. Kabashi u përgjigj vetëm për dy të parët, duke e anashkaluar vetveten. E rikujtova se pyetja i përfshinte të tre, sepse qëndrimet e tij janë publike në rrjetet sociale. Megjithatë, ai nuk tregoi gatishmëri dhe nuk pati guximin intelektual për ta refuzuar apo për ta kthyer titullin e sapo marrë.

Në fund, theksova se përgjegjësia bie mbi anëtarët e Shoqatës, të cilët nuk janë përmbajtur në parimet e integritetit intelektual. Kandidati për një çmim të tillë duhet të jetë i pastër nga çdo qëndrim që nxit përçarje fetare apo mbështet lëvizje me qasje kundër bashkëjetesës qytetare. Si është e mundur që intelektualët e Gjakovës të nderojnë një person që cenon bashkëjetesën ndërfetare dhe përkrah publikime e veprime që përhapin urrejtje?

Ndjej brengën e ndërgjegjes së qytetarit gjakovar dhe të themeluesve të kësaj shoqate: Dr. Masar Rizvanollit, dr.Esat Stavilecit, Dr. Pajazit Nushit,dr. Besim Bokshi,dr.Ymer Jaka , dr. Minir Dushi por edhe qytetarëve të thjeshtë të Gjakovës, të cilët me plot të drejtë mund të pyesin: “Si është e mundur që intelektualët e Gjakovës të bien në këtë gjendje?”

Për këto arsye, kërkoj nga Shoqata të reflektojë dhe të rishqyrtojë vendimin e saj, duke e anuluar titullin “Guximi intelektual 2024” për z. Bajram Kabashi. Në të kundërtën, Shoqata rrezikon që në të ardhmen të legalizojë përzgjedhjen e kandidatëve me të njëjtën mendësi përçarëse.

  1. Bajram Kabashi, edhe sot, përmes revistës Drini, vazhdon të luajë një rol përçarës.

PS: Posedojë videon në të cilën shihet qartë Bajram Kabashi i cili  e madhëron dhe e  lavdëron “Lëvizjen Deçani” në përvjetorin e dytë të themelimit të saj në të cilën shihet qartë lideri i tyre Vesel Lekaj duke kërcënuar me lufte civile. Dhe mund ta bëjë edhe publike fjalimin e Bajram Kabashit.

Me respekt:

Mr.sci. Agron Muçaku                                                                                                    Gjakovë, dhjetor 2025

_______

Përgjigje Agron Muçakut;

I nderuari Agron, 

Edhe kësaj radhe e shfrytëzoj rastin që t’i falemnderoj anëtarët e Shoqatës gjakovare që me 12 nëntor 2025, në ora 10:00, ku ishe i pranishëm edhe ti, në ceremoninë e organizuar nga Shoqata e Intelektualëve “Jakova”, mu nda çmimi “Guximi intelektual 2024” .

Sigurisht që shumica e anëtarëve më ka votuar për atë çmim, andaj edhe mu dha solemnisht atë ditë. Kjo do të thotë se dikush ka qenë kundër dhënies së tij, andaj edhe ndaj tyre shprehi respektin e duhur.

Ti reagove në fund të asaj ceremonije të organizuar dhe madje më etiketove si Islamofob, duke thënë para të pranishmëve se “i është dhënë çmimi një islamofobi”.

Po, une jam Islamofob , se për mua është me rëndësi të mos jem Shqiptarofob, sikurse që janë disa…?!

Se e kam të qartë se Islamifobia është term i “Vëllazërisë Myslimane”, (i menduar për ta shpënë përpara islamizimin), organizatës panreligjioze islamike të formuar në vitin 1928 nga mësuesi reformator egjiptian , Hasan al-Banna, që, qysh në atë kohë, ka dashur që myslimanët të jenë unik dhe të bashkuar, në bazë të udhëzimeve të Profetit Mohammad.

Organizatë nga e cila është frymëzuar organizata më terroriste në botë, Al Kaeda!

Une t’u përgjigja për atë që u desht të të përgjigjesha, por jo edhe për Ivo Andriqin dhe Peter Handke, fitues të Çmimit Nobel për letërsi në periudha të ndryshme. Për letërsinë e Haddkes nuk kam njohuri të plotë, por për Ivo Andriqin mund të them me siguri se ka shkruar letërsi të nivelit botëror, pavarësisht se për ne mbetët një njeri që ka bërë elaborate për të na zhdukur, gjë që nuk mund t’ia harrojmë.

Edhe une, sikurse ti, e dij se çka kanë bërë (sidomos Ivo Andriq) ndaj kombit që i përkasim une , ti e tjetri.

Ti ke thënë: “…Bajram Kabashi ka përdorur median dhe fjalën publike për të përbuzur një komunitet fetar dhe për të nxitur mosdurim ndërmjet besimeve.”

Kjo Agron është shpifje e hapur që kurrsesi nuk arrij ta kuptoj se përse bëhen shpifje të tilla prej teje. Islamizimi i një kombi për interesa të huaja, ndryshimi i natyrës së një kombi të tërë përmes xhamive dhe kishave ortodokse që meremetohen e ndërtohen prej joshqiptarëve (Vërejtje: Fjala është për kishat ortodokse në Shqipëri), shndërrimi i një feje (si Islami) në “çështje turke”, nuk ka të bëjë me kurrfarë përbuzjeje, por me një kundërshtim të hapur dhe të fortë ndaj asimilimit me fenë e caktuar, ku do të duhej të angazhoheshe edhe ti.

Ti do të duhej të angazhoheshe dhe propagandoje për të drejtat e mohuara të mbi 10 milionë “arnautëve” (shqiptarëve) që jetojnë në Turqi, të cilët do të duhej sëpaku t’i kenë të drejtat dhe liritë njerëzore që i kanë Kurdët, e të mos vazhdoi asimilimi i tyre me Islam dhe me Gjuhën Turke, duke i shndërruar Turq të Vërtetë kulturalisht.

Përmendja e njëfar fakti iracional, sipas teje, se Fahri Xharra – “antishqiptari.. urren 94% të shqiptarëve që i përkasin besimit islam) dhe islamofobin e dëshmuar – inxh.dipl të teknologjisë së tekstilit dhe gjithologun Fahri Xharra”, nuk të nderon aspak dhe tregon për mungesën e kulturës së debatit në komunikim.

Se Fahri Xharra nuk është në asnjë mënyrë antishqiptar, qysh nuk je as ti, që megjithatë je shovenist religjioz që e identifikon kombin në bazë të njëfar përkatësie religjioze, duke treguar kështu mungesë të madhe emancipimi, që mund të shfrytëzohet nga agjendat religjioze panislamike. 

Ti thua se e “posedojë videon në të cilën shihet qartë Bajram Kabashi i cili  e madhëron dhe e  lavdëron “Lëvizjen Deçani” në përvjetorin e dytë të themelimit të saj në të cilën shihet qartë lideri i tyre Vesel Lekaj duke kërcënuar me lufte civile. Dhe mund ta bëjë edhe publike fjalimin e Bajram Kabashit.”

Bëne publik atë fjalim, mos prit më shumë…!

Mundem me të thënë, qysh ta thash edhe atë ditë, se “Lëvizja e Deçanit” është e regjistruar dhe si e tillë veprimet e saj janë legale e të ligjshme . Une nuk e kam madhëruar atë lëvizje, por vetëm e kam thënë një të vërtetë për lëvizjen, që janë duke e thënë edhe të tjerë gjithnjë e më shumë. Nuk është me rëndësi Agron Muçaku se a janë “tre katolikë më shumë” apo “një myslimanë më pak”, por me rëndësi është që të jemi dhe tregohemi njerëz dhe shqiptarë modern. Të kesh fenë e caktuar apo të mos e kesh fare ndonjë fe, është ndër të drejtat elementare njerëzore.

Përndryshe, Agron, une e bashkëpunëtorët e shumtë të Drinit nuk luajmë “rol përçarës” ndaj kombit, por i ndriçojmë të vërtetat historike që ta shohim mirë se kah kemi ardhur e kah duam të shkojmë.

Nëse shkruajmë edhe për islamistët politikë dhe xhihadistët shqipfolës, askush nuk ka pse të preket, se të shkruash për ta është detyrë dhe obligim kombëtar e njerëzor.

Ti Agron, thua: “Kabashi u përgjigj vetëm për dy të parët, duke e anashkaluar vetveten. E rikujtova se pyetja i përfshinte të tre, sepse qëndrimet e tij janë publike në rrjetet sociale. Megjithatë, ai nuk tregoi gatishmëri dhe nuk pati guximin intelektual për ta refuzuar apo për ta kthyer titullin e sapo marrë.”

Pse të përgjigjesha më shumë për dy nobelistë në fushën e letërsisë, kur une e kuptoj qartë se çmimi në letërsi nuk i merr parasysh qëndrimet politike të individëve të caktuar, që logjikisht mund të mos na pëlqejnë edhe për arsyet që i përmende.

Në fund të fundit Agron Muçaku, nuk do të ishte kurrfar problemi për mua sikur kjo Shoqatë e nderuar e intelektualëve gjakovarë, nën presionin e caktuar ta tërhiqte dhe anulonte dhënien e këtij çmimi, por pas do të mbetej shija e keqe se një shoqatë intelektualësh e një qyteti aq të kulturuar dhe me traditë të lashtë atdhetarie, i nënshtrohet presionit të islamit politik që nuk ia do të mirën as Gjakovës, as kombit shqiptar dhe as kulturës së tij.

Une atë ditë të thash se nuk i përzihem askujt në praktikat fetare, por i përzihem me vendosmëri çdo politike fetariste që bëhet për interesa të huaja gjeostrategjike-antishqiptare.

Nga ky këndvështrim puna dhe angazhimet e mija nuk kanë të ndalur dhe se me apo pa atë çmim, puna ime do të vazhdoj panadalshëm.

Të dëshiroj jetë të gjatë dhe shëndet…!

Me respekt: Bajram Kabashi

Agron Muçaku i reagon analistit, historianit dhe shkrimtarit Fahri Xharra rreth promovimit të monografisë së tij për Xhaminë e Hadumit në Gjakovë

Agron Muçaku, Gjakovë  

  • Reagim ndaj shkrimit të Fahri Xharrës  

XHAMINË E HADUMIT SI PJESË TË TRASHËGËMISË TONË HISTORIKE, KULTURORE DHE SHPIRTËRORE, PAS SERBËVE (QË E DOGJËN NË VITIN 1912 DHE SË FUNDI NË VITIN 1999) E “BOMBARDON” EDHE Inxhinieri i tekstilit FAHRI XHARRA.  

Promovimi i librit “Monografia e Xhamisë së Sylejman Hadum Agës”, organizuar nga Shoqata e Intelektualëve ‘Jakova” me rastin e 430 vjetorit të ndërtimit të saj, si dhe 20-vjetorit të restaurimit pas bombardimit nga forcat ushtarake-policore serbe në vitin 1999, si duket e ka çrregulluar keq antishqiptarin (sepse urren 94% të shqiptarëve që i përkasin besimit islam) dhe islamofobin e dëshmuar – inxh.dipl të teknologjisë së tekstilit dhe gjithologun Fahri Xharra.  

Fahri Xharra (dhe bashkëmendimtarët e tij!) ishte mërzitur shumë- tepër kur kishte kuptuar që promovimi i librit është bërë më 28 Nëntor 2025. Citat i tij:  

“Në ditën e lumnueme të 28 Nëndorit, ‘Jakova’ e shënon me një promovim të një libri me temë të tejkaluar, nga një ‘autor’ shqiptarofob. 28 Nëntori shënon dy data me vlerë historike: atë të Skënderbeut dhe ngritjes së flamurit kuqezi në Krujë si fitore ndaj osmanëve, dhe të dytën – lindjen e shtetit shqiptar pas 500 vjet robërie nga osmanët. Me moton ‘Për ty Flamur’, promovohet Monografia ‘Xhamia e Sulejman Hadum Agës’, e autorit Agron Muqaku.” mbarim citati.

Të njoftoj o Fahri Xharra: jam shërbyes i tri ushtrive. Në vitin 1990 kam kryer detyra me dërgimin e një milion nënshkrimeve të mbledhura nga shqiptarët për Parlamentin Evropian për shtet të pavarur, në llogari të Frontit për Rezistencë. Kam ushtruar fizikisht 15 ushtarë të UÇK-së. Për Ushtrinë Çlirimtare Kombëtare kam ndihmuar me furnizime dhe pajisje të ndryshme, madje edhe më të vogla, në vitët kur ti ke xhezdisur nëpër botë. Prandaj “shqiptarofobin” po ta lë ty, o hyzmeqar i kryqëzatave.  

I tronditur nga mërzia, Fahri Xharr, kishte parashtruar pyetjen: “Kah po shkojmë?”  

Pastaj, me karakterin e tij të ngjyer kryqtar, kishte thënë: “Me pafytyrësi intelektuale shkruhet: ‘Shoqata e Intelektualëve Jakova… në ditën e Flamurit, në 430-vjetorin e hapjes dhe 20-vjetorin e rihapjes së Xhamisë së Hadumit, me moton Për ty Flamur, ka bërë promovimin e Monografisë “Xhamia e Sulejman Hadum Agës”…’” Në vazhdim, kryqtari Fahri Xharra kishte vënë titullin:
“Kush ishte Hadum Aga dhe a fillon historia e Gjakovës me të?” dhe shkruan: “Të festosh largimin nga një robëri 500-vjeçare me historinë e një objekti të asaj periudhe është tradhti ndaj kombit dhe historisë së tij.” mbarim citati.  

Këtu Kryqtari Fahri Xharra dezinformon opinionin, sepse shqiptarët ishin shumë më herët të robëruar – fillimisht nga romakët, të cilët shkatërruan Ilirinë që nga shekulli II para erës së re, me robërimin e mbretit Gent. Pastaj vazhdoi robëria nën Perandorinë Bizantine, ku shqiptarëve u mohohej gjuha si elementi kryesor i identitetit etnik, përmes misionit të Cirilit dhe Metodit, duke krijuar kishën greke (me gjuhë zyrtare greqishten) dhe kishën sllave (me gjuhë zyrtare sllavishten), të dyja në dëm të elementit shqiptar. Këtë e ka shpjeguar akademik Mark Krasniqi në librin “Aspektet Mitologjike – Besime, Mitologji”, fq. 78.  

Fahri Xharra kurrë nuk ka gjykuar pushtuesit Romak e Bizantin. Perandoria Osmane nuk ka prishur ndonjë shtet apo autonomi shqiptare, por ka shkatërruar një perandori ku ishin të konsoliduar feudalët serbë dhe grekë, të cilët zotëronin tokat shqiptare, së bashku me Venedikun dhe Napolin. Ishte princi Karl Topia ai që kërkoi ndihmë nga Sulltan Murati I, për të ruajtur zotërimet e tij nga feudalët serbë dhe venedikas; mbreti i Napolit ia kishte vrarë nënën dhe babanë, Tanush Topinë. Pra, perandoritë luftonin mes vete; kjo nuk kishte të bënte me shqiptarët si popull.  

Tekstilisti gjitholog Fahri Xharra vazhdon: “Po të rrinim në një vend pa lëvizur… do të niste atrofia e trurit.” Sipas Kryqtarit Fahri Xharrës, pra, ka pushtues të mirë dhe pushtues të këqij: pushtimi romak I MIRË, bizantini që gati na asimiloi I MIRË, ndërsa vetëm pushtimi osman I KEQ! Hemorragji cerebrale e një kryqtari.  

Pastaj ai citon:“Sipas defterit të vitit 1571, Gjakova përmendet si fshat…” Në vazhdim, ai me dredhi tenton të trillojë të pavërteta dhe thotë (me ironi): Citat:“Gjakova e ka ‘filluar’ jetën nga Hadum Aga…” mbarim citati. 

Ndërkohë, historianët si: – Dr. Fejaz Drançolli – Dr. Masar Rizvanolli kanë sqaruar se Gjakova përmendet që në vitin 1348, si pjesë e nahijes së Altun-Ihlasit, me qendër në Junik. Këtë e ka dokumentuar prof.dr.i historisë (jo i tekstilit) Fejaz Drançolli. Gjithashtu burimet tregojnë se në vitet 1590-1591 aty jetonin 68 familje – 55 të krishtera dhe 13 myslimane.
Ajo që është thënë në libër është se : Me ndërtimin e Xhamisë së Hadumit dhe kompleksit përreth saj fillon Gjakova si qytet urban. Këtë nuk e lëviz dot askush, as me bombë atomike as minahedhësit e Serbisë e as drugëzat e tekstilistit.  

Ishte marrëveshja e dy gjakovareve mes Jak Vulës dhe Sylejman Hadum Agës: Jak Vula ia shiti tokën me kusht që qyteti të mbante emrin e tij. Hadum Aga e mbajti fjalën dhe qyteti mori emrin Jakova, që më pas u shndërrua në Gjakovë. Kjo ishte marrëveshje midis dy shqiptarëve; nuk ka të bëjë me Osmanët. Hadum Aga deshi ta zhvillonte vendlindjen e tij.  

Për mërzinë e Kryqtarit tekstilistit xharusit pse u promovua libri më 28 Nëntor?:  

Sepse Xhamitë kanë qenë fole të atdhetarisë. Lidhja Shqiptare e Prizrenit u frymëzua në Xhaminë Bajrakli të Prizrenit. Krerët e degës së Lidhjes në Gjakovë dolën nga Xhamia e Hadumit: Ahmet Korenica, Smajli Efendia imam i Xhamisë së Hadumit dhe Sylejman Vokshi. Hafiz Guta ishte flamurtar imam në Xhamin e Hadumit dhe u nis te Shpallte pavarësinë në Vlorë por edhe nxiti Shkodrën dhe Shkodranet të ngritin Flamurin e Pavarësisë. Në vitin 1918, Pavarësia e Shqipërisë u rishpall pikërisht në Xhaminë e Hadum Agës. Pra, Xhamia e Hadumit ishte vatër e atdhedashurisë dhe krijimin e personaliteteve atdhetare në interesat tona kombëtare.
Prandaj:
Xhamia e Hadumit është kështjella e gjakut tonë – historisë sonë kombëtare, fetare dhe kulturore.
Rroftë populli shqiptar me tri fetë. Diversiteti ynë fetar është vlerë që e kanë kultivuar të gjithë atdhetarët. Kush prek këtë vlerë, ka prekur kombin shqiptar. 

Ju, Kryqtar Fahri Xharra, si frymëzues i linjave të urrejtjes, do të mbani përgjegjësi morale për nxitjen e ndasive, sipas modelit të Ivo Andriqit që synonte zhdukjen e shqiptarëve duke nxitur përçarje fetare.  

Tekstilisti Fahri Xharra nuk është hera e parë që mundohet të zhvlerësoj Xhamin e Hadumit, ai ka shpifur edhe në të kaluarën dhe ka marr përgjigje të merituar.  

PS: Nuk lexova askund që tekstilisti të ketë shkrua se Xhamia e Hadumit është ndërtua mbi themelet e kishës… sikurse se ka dezinformuar shikuesit në TOP CHANEL.  

Shkrimet e mia nuk kanë asgjë kundër vëllezërve të krishter autokton shqiptar të cilët i respektoj pa masë. Shkrimet i dedikohen nacional komunisteve, Përkrahësve të lëvizjes se Deçanit, përkrahës i të cilës është Fahri Xharra te cilët me shkrimet e tyre nxisin konflikte fetare për të realizuar planet e Ivo Andriqit dhe Vasa Qubriloviqit.  

Gjakovë, 03.12.2025 

Raport i ri: Urrejtja ndaj të krishterëve është e rrënjosur thellë dhe “po rritet me shpejtësi” në Turqi

0

Pasi Mehmeti II pushtoi Stambollin më 29 maj 1453, Shën Sofia u shndërrua në xhami pasi shërbeu si kishë për 916 vjet. Me rënien e Perandorisë Osmane dhe themelimin e Republikës së Turqisë, Shën Sofia u shndërrua në muze më 24 nëntor 1934. Më 24 korrik 2020, kisha e vjetër u rihap zyrtarisht si xhami pas 86 vjetësh – nga islamisti Rexhep Tajip Erdogan. Foto: Arnt Jensvoll

/ Document.no

Një raport i ri nga Qendra Evropiane për Ligj dhe Drejtësi (ECLJ) dokumenton persekutimin në rritje të të krishterëve në Turqi. Raporti, “Persekutimi i të krishterëve në Turqi”, arrin në përfundimin se urrejtja ndaj të krishterëve është “dukshëm në rritje”. Dhuna dhe frikësimi janë bërë “normale”.

Raporti i ECLJ dokumenton një rënie sistematike të popullsisë së krishterë të Turqisë: Nga 20 përqind në vitin 1915 në 0.3 përqind sot (afërsisht 257,000 individë).

– Të pafetë do të mposhten dhe do të dërgohen në ferr

Kjo rënie dramatike është rezultat i gjenocidit, pogromeve, deportimeve të detyruara dhe politikave afatgjata të manipulimit të identitetit që synojnë krijimin e një kombi turk mysliman sunit homogjen etnikisht dhe fetarisht.

Raporti rendit një numër shembujsh të urrejtjes “së normalizuar”:

Në vitin 2024, Kisha Katolike e Santa Maria në Stamboll u sulmua me armë.

Kisha protestante në Çekmeköy ka qenë subjekt i sulmeve të përsëritura; gjatë një sulmi me armë zjarri, autori i krimit bërtiti:

“Nuk do t’ju ​​lejojmë të na shpëlani trurin të rinjve tanë islamikë. Të pafetë do të mposhten dhe do të dërgohen në ferr.”

Të krishterët sirianë janë vrarë në sulme të synuara. Të konvertuarit përballen me dhunë nga familjet e tyre.

Autoritetet turke ndërhyjnë në zgjedhjen e patriarkëve për kishat ortodokse greke dhe armene, u mohojnë statusin ligjor kongregacioneve katolike dhe protestante dhe kanë konfiskuar pronën e të krishterëve përmes shitjes ose administrimit të detyruar. Seminari Halki, një vend qendror për trajnimin priftëror, është mbyllur që nga viti 1971.

Vendet protestante të adhurimit nuk njihen dhe përballen me ngacmime të vazhdueshme.

Që nga viti 2016, qindra të krishterë të huaj – pastorë, misionarë dhe të konvertuar – janë dëbuar ose u është mohuar hyrja për shkak të “sigurisë kombëtare”, shpesh pa prova ose apelim.

ECLJ ndihmoi në sigurimin e lirimit të Pastor Andrew Brunson në vitin 2018 pas dy vitesh ndalimi arbitrar.

Raporti arrin në përfundimin se urrejtja është thellësisht e rrënjosur në sistemet publike dhe arsimore. Identiteti turk është i lidhur me Islamin Sunit dhe të konvertuarit konsiderohen “tradhtarë”. Motivimi për dhunë injorohet nga autoritetet dhe nuk klasifikohet si krim urrejtjeje.

1700-vjetori i Koncilit të Nikeas

Raporti u botua paralelisht me vizitën e Papa Leo XIV në Turqi për të shënuar 1700-vjetorin e Koncilit të Nikeas (325 pas Krishtit) ku u formulua Kredoja e Nikeas. Udhëtimi u paraqit si një sinjal ekumenik i ndërtimit të urave.

Vatikani shpresonte që udhëtimi do të forconte lidhjet midis të krishterëve dhe myslimanëve, duke theksuar rolin e Turqisë si djepi i Krishterimit të hershëm. Por raporti i ECLJ-së thekson ironinë:

“Fati i të krishterëve nuk mund të neglizhohet për shkak të miqësisë politike me Turqinë”, thuhet në të.

Ny rapport: Hatet mot kristne er dypt forankret og «sterkt økende» i Tyrkia