Në zemër të Grykës së Karadakut, në fshatin Dunav të Epërm të Gjilanit, qëndron Kisha e Shën Anës, një objekt që bart në vete një histori të veçantë të shqiptarëve të kësaj ane. E ndërtuar në vitin 1938, në të njëjtin vit kur u ndërtua edhe xhamia e fshatit, kjo kishë është një nga dëshmitë më të rëndësishme të pranisë dhe traditës katolike shqiptare në këtë trevë.
Për dekada me radhë, Shën Ana nuk ishte vetëm vend i lutjes. Ajo dhe objektet përreth saj kanë pasur edhe rol shëndetësor e humanitar për banorët e zonës. Sipas dokumentacionit të trashëgimisë kulturore, aty janë ofruar shërbime shëndetësore dhe humanitare për më shumë se pesëdhjetë vjet, duke i shërbyer një popullsie që në pjesën më të madhe ishte shqiptare dhe myslimane.
Me kalimin e viteve dhe sidomos pas luftës së vitit 1999, rrethanat ndryshuan. Popullsia shqiptare e Dunavit u largua dhe fshati mbeti i boshatisur. Kështu, kisha mbeti pa komunitetin katolik që tradicionalisht e kishte përdorur dhe mirëmbajtur. Dokumentet e trashëgimisë kulturore e lidhin boshatisjen e objektit me gjendjen e krijuar pas vitit 1999.
Por historia e Shën Anës nuk përfundoi me largimin e banorëve.
Pikërisht këtu qëndron veçantia e saj: edhe pse komuniteti katolik shqiptar nuk jeton më në Dunav si dikur, shqiptarët myslimanë të Grykës së Karadakut kanë vazhduar ta ruajnë dhe ta respektojnë këtë kishë si pjesë të historisë dhe trashëgimisë së përbashkët shqiptare. Në burime është dokumentuar kujdesi i banorëve myslimanë të kësaj ane për kishën, ndërsa janë zhvilluar edhe aktivitete të përbashkëta të bashkësive fetare për pastrimin dhe mirëmbajtjen e saj.para luftës se fundit Forumi Rinor i Lidhjes Demokratike me Nendeget e Grykës se Karadakut disa herë e ka ber pastrimin e Hapësirës se Kishës dhe oborrit te saj
Një pamje domethënëse e kësaj tolerance u dëshmua edhe në vitin 2015, kur përfaqësues të Bashkësisë Islame, Kishës Katolike dhe komunitetit protestant, së bashku me besimtarë të tri feve, morën pjesë në pastrimin e Kishës së Shën Anës dhe të xhamisë së Dunavit.
Prandaj, Shën Ana në Dunav nuk duhet parë vetëm si një kishë e braktisur. Ajo është një monument që tregon se historia e shqiptarëve të Karadakut nuk mund të ndahet vetëm sipas besimit fetar. Është histori e një populli që, ndër shekuj, ka jetuar në të njëjtën hapësirë, ka ndarë vështirësi, ka ndihmuar njëri-tjetrin dhe ka ruajtur gjurmët e përbashkëta të së kaluarës.
Sot, kujdesi që shqiptarët myslimanë tregojnë ndaj Kishës së Shën Anës është një mesazh i fuqishëm: një objekt fetar mund t’i përkasë një komuniteti të caktuar në aspektin fetar, por në aspektin historik e kulturor mund të jetë pasuri e të gjithëve.
Shën Ana mbetet kështu një dëshmi e rrallë e tolerancës dhe respektit ndërfetare shqiptare në Grykën e Karadakut. Ajo dëshmon se braktisja e një vendbanimi nuk duhet të nënkuptojë edhe braktisjen e historisë. Përkundrazi, ruajtja e saj nga banorët e sotëm është një mënyrë për t’u treguar brezave të ardhshëm se trashëgimia kulturore nuk mbrohet vetëm kur na përket fetarisht, por edhe kur na përket historikisht dhe njerëzisht.
Për këtë arsye, Kisha e Shën Anës në Dunav meriton të ruhet, të dokumentohet dhe të mbetet e gjallë në kujtesën e shqiptarëve të Karadakut – si një simbol i bashkëjetesës, respektit dhe historisë së përbashkët, andaj kërkoj nga te gjitha Besimet që i Praktikojm Shqiptaret te mos biem pre politikave dhe agjenturave te huaja e ti kontribuojmë perqarjeve Kombëtare vetëm te bashkuar rreth Kombit e Flamurit Shqiptar i bejm Nder dhe respekt secili Fesë se vetë. Zoti i ruajt Shqiptaret e te gjitha Besimeve
