Prania e shqiptarëve në rajonin e Pollogut, përkatësisht në qytetet Tetovë dhe Gostivar, nuk është një dukuri e re, por ka rrënjë të thella historike që dëshmojnë për një vazhdimësi etnike dhe kulturore që nga shekujt e kaluar. Një nga burimet më të rëndësishme që e vërteton këtë është studiuesi serb P. Jovanović, i cili në punimin e tij për banorët e Pollogut, përmend familje shqiptare të ardhura nga trevat e Lumës dhe Matit, të cilat ishin fillimisht të besimit katolik.
Sipas Jovanovićit, familje si Muratović, Ali Marku, dhe Gravaneci, ishin shqiptarë të ardhur në Pollog në periudhën e pushtetit osman. Ata fillimisht u vendosën në disa fshatra me frymëzim katolik, ndërsa më vonë u shpërngulën në fshatin Padajanici, ku u vendosën mbi tokë të dhuruar nga pashai i asaj kohe. Dëshmitë tregojnë se këto familje shqiptare, megjithëse më vonë e përqafuan fenë islame, për një kohë të gjatë ruajtën zakonet, festat dhe objektet e tyre të krishtera.
Një shembull i veçantë përmendet rreth festës së Shën Atanasit, ku një familje shqiptare refuzonte të therte dashin për bagëtinë pa bërë më parë nderimet për këtë shenjtor. Madje, në shumë shtëpi të tyre mbaheshin ikona dhe kurora kishtare në mënyrë të fshehtë, duke dëshmuar për një lidhje të thellë shpirtërore me fenë katolike. Vetëm në fund të shekullit XIX, këto familje e përqafuan plotësisht praktikën islame, shpesh për arsye politike apo presioni social.
Kjo dëshmi është me rëndësi të madhe sepse rrëzon pretendimet për një “ardhje të vonshme” të shqiptarëve në këto zona dhe tregon se identiteti shqiptar, në forma të ndryshme fetare, ka qenë pjesë përbërëse e historisë së Pollogut për qindra vjet.
