Nga: Beqir SINA – New York
Lajmërim Vdekje
Ded Kol Miri Dedvukaj
20 Maj 1953 – 12 Shtator 2025
Kisha Katolike Zoja e Shkodres ne Nju Jork :Me hidherim lajmërojme komunitetin se me 12 Shtator, mbas nji semundje te pa-sherueshme u nda nga jeta Ded Kol Miri Dedvukaj ne moshen 72 vjeç.
Te piklluarit jan: Djemtë – Pashko dhe Joseph; Reja – Marta; Vajzat – Christina, Ruzhe, Mri dhe Valbona;
Vellezërit – Marash dhe Noc, Kunata – Vitore dhe Maria Motrat Ageja, Marja, Terezia dhe Filja 21 nipërit dhe mbesat e 2 Stënipër.
Si dhe familia e madhe e Kol Mirit si dhe farafesi Dedvukaj
Funerali do te mbahet ne shtepine mortore “Yorktown Funeral Home” të Marten me 16 Shtator prej ores 2pm-9pm. I ndjeri do përcjellet për tu varrose ne vendlindje, Vuksanlekaj, Malsi.
Famullija “Zoja e Shkodres” i shpreh ngushllimet e sinqerta Familjes dhe gjithe Farefisit.
Deda, paste drite ne amshim, dhe te gjalleve u dhashte Zoti force.
Jepja o Zot pushimin e pasosur, e i shndrite drita e pambarueme. Pushoft ne paqe. Ashtu Kjofte. shkruan Famullija “Zoja e Shkodres”
Në një ditë të trishtë të 12 shtatorit 2025, komuniteti shqiptar në Shtetet e Bashkuara humbi një figurë të dashur: Ded Kol Miri Dedvukaj, i lindur më 20 maj 1953.
Ky burrë i urtë dhe i përkushtuar, pjesë e fisit të lashtë Dedvukaj nga fisi Hoti i Malësisë së Madhe, la pas një trashëgimi që lidhet thellë me historinë e shqiptarëve në Amerikë.
Si një udhëheqës i heshtur por i pathyeshëm, Ded Kol Miri jetoi jetën e tij duke mbartur vlerat e diasporës së vjetër shqiptare, duke kontribuar në kauzën kombëtare dhe duke forcuar lidhjet komunitare.
Në këtë artikull përkujtimor, ne reflektojmë mbi jetën e tij, lidhjen me heronjtë historikë si Ded Gjo Lulin, dhe rolin e tij në mbajtjen gjallë të kujtimeve kolektive, duke u fokusuar te komuniteti shqiptar në SHBA – një komunitet që ka luajtur rol vendimtar në mbijetesën e identitetit tonë kombëtar para valëve të mëdha të emigracionit të viteve ’90.
Rrënjët e Ded Kol Miri Dedvukajt: Një fis me historinë e luftës për liri
Ded Kol Miri Dedvukaj u lind në një familje që bart emrin e fisit Dedvukaj, një nëndarje e fisit Hoti, një nga bajraktërit më të fuqishëm të Malësisë së Madhe. Fisi Hoti ka qenë gjithmonë në ballë të luftërave për pavarësinë shqiptare, duke sfiduar perandorinë osmane dhe fqinjët shovinist.
Emri “Dedvukaj” rrjedh nga patriarku Dedë Vuka, dhe ky fis ka dhënë figura legjendare si Ded Gjo Luli Dedvukaj (1840–1915), heroi i madh i kryengritjes së Malësorëve të vitit 1911. Ded Gjo Luli, i njohur si “Deda”, udhëhoqi bajrakun e Hotit në betejën e Deçiqit, ku u ngrit flamuri shqiptar për herë të parë pas katër shekujsh sundimi otoman – një moment që simbolizon ringjalljen e shpirtit kombëtar.
Ded Gjoluli është vlerësuar pas vdekjes me titullin “Hero i Shqipërisë” dhe sot shtëpia e tij në Bardhaj të Hotit është muzeum, duke kujtuar sakrificat e fisit për autonominë dhe dinjitetin shqiptar.
Ded Kol Miri, si pasardhës i këtij fisi, mbartte në gjakun e tij këtë histori.
Familja e tij migroi në SHBA në valën e hershme të diasporës, para viteve ’90, kur shqiptarët e Malësisë erdhën për të shmangur luftërat dhe për të kërkuar mundësi ekonomike, por pa harruar kurrë rrënjët.
Në SHBA, Dedvukajtë u integruan në komunitetet shqiptare të Bostonit, Detrojtit dhe Nju Jorkut, ku fisi Hoti formoi rrjete të forta familjare dhe kulturore.
Jeta e Ded Kol Miri ishte e lidhur ngushtë me këto grupe shqiptarësh në mërgim. Ai punoi si punëtor i palodhur në industrinë e shërbimeve imobilare, duke dërguar remitenca për familjen në Malësi, por mbi të gjitha, duke mbështetur organizatat dhe aktivitetet që mbanin gjallë identitetin shqiptar.
Siç tregojnë rastet e tjera të fisit, si Kola dhe Rrok Dedvukaj, të cilët u përballën me padrejtësi në Mal të Zi në vitin 2006 për mbrojtjen e të drejtave shqiptare, Ded Kol Miri ishte një mbrojtës i heshtur i komunitetit.
Lidhja e tij finorr me Ded Gjo Lulin nuk ishte vetëm gjenealogjike, por edhe shpirtërore – Ai shpesh tregonte histori për kryengritjen e 1911-s, duke frymëzuar të rinjtë e komunitetit të mos harrojnë sakrificat e paraardhësve.
Jeta në diasporën shqiptare të vjetër, dhe lidhja e tij me organizatat e grupet patriotike, la gjurmë. Ai u bë pjesë i kontributit historik të shqiptarve të Amerikës para viteve ’90 në përpjekjet e tyre për të drejtat e liritë e shqiptarve nën Jugosllavi, si dhe në rrëzimin e komunizmit në Shqipëri.
Kohën kur diaspora shqiptare në SHBA para viteve ’90 ishte një forcë e heshtur, por vendimtare, për kauzën kombëtare.
Ai ishte pjesë e Lidhjes së Prizerenit, Shoqatës Atdhetare Malësis, Federatés PanShqiptare Vatra (Pan Albanian Federation of America), dhe né 1990 iu bashkëngjit Albanian American Civic League me ish kongresistin republikan te Nju Jorkut, arbereshin Joseph DioGuardi.
Ded Kol Miri siç e njohin malësorët iu bashkëngjit çdo aktiviteti dhe kontributi në komunitet të cilat lobuan në Washington dhe New York për pavarësinë e Kosovës, demokratizimin e Shqipërisë dhe mbrojtën të drejtat e shqiptarëve në Ballkan.
Ded Kol Miri u rrit në këtë ambient, duke kontribuar në jetën e përditshme të komunitetit. Në New York, ku jetoi pjesën më të madhe të jetës, ai ishte aktiv në kishen katolike shqiptare. Dhe në komunitet ai ka ndihmuar e kontribuar në festën e Pavarësisë (28 Nëntori) – festën e Kryengritjes së Malësisë së Madhe(1911) mori pjesë në çdo demostrat né Washington e Nju Jork.
Ded Kol Miri, si pjesë e këtyre aktiviteteve , ishte një shembull i integrimit. Ai, ka mbështetur politikanë shqiptar nga Ballkani, dhe edukoi bijtë e tij për historinë e Malësisë. Ai është xhaxhai heroit Simon Dedvukajt, një shqiptar-amerikan i coli humbi jetën në 11 Shtator 2001 në Kullat Binjake.
Në politikën dhe jetën e përgjithshme të komunitetit, Ded Kol Miri ishte me kontribute.
Jeta e tij reflekton dhe duket se ishte një urë mes së kaluarës dhe së ardhmes, këtë e tregonte nga puna e veprimtaria e tij, te pjesëmarrja në protesta për Kosovën, për shqiptarët e Malit të zi, Luginës së Presheves, Maqedonisë dhe sidomos ato në 1988/99, për rrëzimin e sllavo komunizmit.
Një kujtim kolektiv për bashkimin e komunitetit
Largimi i Ded Kol Miri na rikujton se diaspora jonë e vjetër nuk ishte vetëm migrim ekonomik, por një luftë për identitet për liri e pavarësi.Ai mbajti gjallë kujtimet e Ded Gjo Lulit, duke treguar se si fisi Hoti sfidoi Berlinin në 1878 dhe ngriti flamurin në Deçiq.
Në kohë kur komuniteti shqiptar në SHBA fokusohet te integrimi dhe lobimi për Ballkanin, historia e Ded Kol Miri na fton të forcojmë lidhjet familjare dhe komunitare, duke nderuar fisin e tij si simbol të unitetit.
Sot, në nderim të tij, kujtojmë Ded Kol Miri Dedvukaj – një malësor i vërtetë, një shqiptar i Amerikës, dhe një trashëgimtar i heronjve i fisit të Hotit.
Përjetësi kujtimit të tij! Për komunitetin tonë, le të vazhdojmë me frymën e bashkimit dhe patriotizmit.
