Nga Shqipe Bytyçi
Në kuadër të 15 janarit, Ditës t Përkujtimit të Viktimave të Gjenocidit në Kosovë (1998-1999), Qendra “Gjenocidi në Kosovë – Plagë e Hapur” me seli në Gjenevë organizoi në Cyrih një tubim përkujtimor, ku salla u mbush nga bashkatdhetarë, përfaqësues institucionalë, organizata humanitare dhe personalitete nga Kosova, Shqipëria, diaspora shqiptare në Evropë dhe komunitetet arbëreshe.
Interesimi i jashtëzakonshëm i publikut, lotët e shumë te pranishmëve dhe heshtja e thellë që mbërtheu sallën, dëshmuan se kujtesa e gjenocidit serb nuk shuhet, por mbetet e gjallë në çdo zemër shqiptare.
Ne fjalën e tij, kryetari i Qendrës, Bardhyl Mahmuti, theksoi se dokumentimi i krimeve serbe dhe ruajtja e kujtesës kolektive mbeten detyrë kombëtare. Ai nënvizoi se sensibilizimi i opinionit ndërkombëtar dhe kërkimi i drejtësisë për viktimat janë obligime të përhershme.
Pjesëmarrësit zyrtarë: nga Kosova dhe Shqipëria
Në tubim ishin te pranishëm përfaqësues të institucioneve nga Kosova dhe Shqipëria, duke përfshirë Zëvendësambasadoren e Kosovës në Bern, Shukrije Ramadani, konsullin në Cyrih, Vigan Berisha, dhe sekretarin e Ambasadës së Shqipërisë në Bern, Valon Gashi.
Po ashtu, morën pjesë Andin Ukshin Hoti, Kryesues i Komisionit Qeveritar për Personat e Zhdukur, Kushtrim Gara, dhe zyrtarë të tjerë të Komisionit. Në mesin e të pranishmëve ishin edhe aktivistë të çështjes së personave të zhdukur, si Kumrije Karaçica dhe Vera Hoti, të cilat me vite punojne për ndriçimin e fatit të të zhdukurve.
Arbëreshët: një prani që i jep tubimit shpirt dhe kuptim
Në mesin e pjesëmarrësve Rosario Petta, kryetar i Bashkisë së Horës së Arbëreshëvet dhe Ornela Radovicka, drejtoreshë e Qendrës së Studimeve Albanologjike dhe Bibliotekës “At Belushi” në Frasnitë të Kalabrisë ishin figura që i dhanë tubimit një dimension të veçantë shpirtëror.
Fjalët e tyre, të mbushura me respekt dhe ndjenjë të thellë kombëtare, u pritën me duartrokitje të ngrohta dhe me ngritje në këmbë, si shenjë mirënjohjeje për angazhimin e tyre të vazhdueshëm.
Petta, nė një shqipe te rrjedhshme përmendi lidhjen e ngushtë mes dy komuniteteve, duke e cilësuar këtë tubim si një urë të gjallë mes Kosovës dhe arbëreshëve. Ai theksoi se në momentet e dhimbjes, përkujtimi i viktimave është një detyrim moral, ndërsa bashkëpunimi dhe solidariteti janë arma më e fortë kundër mohimit dhe harresës. Radovicka, me zë të vendosur, rikujtoi se arbëreshët nuk janë vetëm dëshmitarë të historisë shqiptare, por edhe bartës të saj.
Ajo theksoi se qendra albanologjike dhe biblioteka “At Belushi” vazhdojnë të jenë zë dhe dritë për çështjen kombëtare, duke mbështetur sensibilizimin ndërkombëtar për gjenocidin në Kosovë.
Në këtë kontekst, Qendra “Gjenocidi në Kosovë – Plagë e Hapur” nderoi me mirënjohje edhe Atë Antonio Belushin, i cili në revistën “Lidhja” ishte ndër të parët që denoncoi publikisht gjenocidin serb ndaj shqiptarëve të Kosovës.
Programi artistik dhe mesazhi i përbashkët Programi artistik përfshiu interpretime muzikore, si kënga “Lulet që nuk çelën kurrë”, në interpretimin e trios Krasniqi, dedikuar fëmijëve të vrarë gjatë luftës. Pastaj kënga “Ata u bënë dritë” nga Flutur Bytyqi, këngë që prekun thellë publikun.
Një moment i veçantë emocional ishte edhe prezenca e Fatjona Matrakut, pianiste me origjinë çame, e cila me muzikën e saj dhe fjalët prekëse riktheu në skenë dhimbjen e Çamërisë dhe e bëri të ndjehet në mënyrë të veçantë lidhja e të gjitha plagëve shqiptare.
Në përmbyllje u ndanë mirënjohje për personalitete dhe shoqata që kontribuojnë në sensibilizimin ndërkombëtar, ndërsa simboli i gjenocidit, lulëkuqja me katër petale, krijuar nga Adnan Asllani, lulėzoi në gjokset e pjesërrarrësve si shenjë përkujtimi.
Tubimi u mbyll me mesazhin e moderatores: “Qofshi përjetësisht të nderuar ju që përkujtoni viktimat e gjenocidit!”, duke konfirmuar se kujtesa mbetet e gjallë dhe se angazhimi për drejtësi nuk mund të shuhet.
