Kolë Krasniqi, ekspert i sigurisë
____
Presidenti i SHBA-së Donald Trump nënshkroi në Davos dokumentin themelues të një organizate të re ndërkombëtare, të quajtur “Këshilli i Paqes”, e cila, sipas Kartës themeluese, synon zgjidhjen e konflikteve ndërkombëtare në konkurrencë të drejtpërdrejtë me OKB-në. Kjo nismë ka shkaktuar skepticizëm të thellë, veçanërisht në Evropë, ku diplomatë të Bashkimit Evropian e kanë ironizuar iniciativën si një lloj “Trump-Club”, duke vënë në dyshim seriozitetin dhe legjitimitetin e saj ndërkombëtar.
“Këshilli i Paqes” parashikohet të drejtohet personalisht nga Trump, me kompetenca jashtëzakonisht të gjera dhe mandat praktikisht të përjetshëm, pavarësisht mandatit të tij presidencial në SHBA. Vetëm kryetari ka të drejtë të pranojë ose të përjashtojë shtete anëtare, ndërsa një “Këshill Ekzekutiv”, i përbërë kryesisht nga figura politike dhe ekonomike të afërta me Trumpin, ka një rol mbikëqyrës të kufizuar dhe kryesisht formal. Ky konfigurim institucional ka ngritur shqetësime serioze lidhur me përqendrimin e pushtetit dhe mungesën e mekanizmave realë të kontrollit dhe balancimit.
Sipas Kartës, shtetet që synojnë një vend të përhershëm në këtë organ duhet të paguajnë 1 miliard dollarë, ndërsa mënyra e menaxhimit dhe përdorimit të këtyre fondeve mbetet e paqartë. Kjo logjikë financiare ka forcuar kritikat se bëhet fjalë për një strukturë elitare, të bazuar në parimin pay-to-join, (anëtarësim me pagesë) sipas standardeve klasike të organizatave ndërkombëtare.
Ftesat për anëtarësim ne ketë organizate te drejtuara edhe Kinës dhe Rusisë kanë shtuar edhe më tej shqetësimin në Perëndim, për shkak të implikimeve gjeopolitike dhe rivaliteteve ekzistuese. Sipas të dhënave amerikane, rreth 35 shtete kanë shprehur gatishmëri për t’u bashkuar, përfshirë Kosovën dhe Shqipërinë, ndërsa Franca, Norvegjia dhe disa shtete të tjera evropiane e kanë refuzuar hapur anëtarësimin.
Në Evropë ekziston frika se kjo nismë mund të shërbejë si një zëvendësim ose alternativë politike e OKB-së, duke minuar rendin shumëpalësh ndërkombëtar të ndërtuar mbi Kartën e Kombeve të Bashkuara dhe duke dobësuar arkitekturën ekzistuese të sigurisë kolektive.
Televizioni shtetëror i Austrisë: https://orf.at/stories/3417929/
