Nexhmije Mehmetaj, Gjenevë
Fara e keqe, kur ta merr era, nuk dihet se ku përhapet dhe kur ndalet. Ajo hyn në tokë të pambrojtur, mbin në heshtje dhe, pa u vënë re, fillon të zëvendësojë vlerat e një shoqërie. Ky është një nga mjerimet më të mëdha që po përjeton sot kombi shqiptar.
Pamjet që dikur do të dukeshin të paimagjinueshme, sot po bëhen të zakonshme: vajza të vogla, ende në moshë loje e ëndrrash, me shami në kokë. Në vend që të gëzojnë fëmijërinë, të rriten të lira dhe të ndërtojnë identitetin e tyre me vetëdije, ato mbulohen me të zeza, sikur u merret drita e jetës që në fillim. Fëmijëria nuk duhet të jetë e rënduar me barrë ideologjike apo fetare të imponuar – ajo është kohë e pafajësisë, e zhvillimit dhe e lirisë.
Gruaja shqiptare, historikisht shtylla e familjes dhe ruajtësja e identitetit kombëtar, sot në shumë raste po përballet me një realitet tjetër: injorim, shtypje dhe kufizim nën ndikimin e asaj që shpesh quhet islam politik. Në vend që të respektohet dhe të fuqizohet, ajo reduktohet në një rol të imponuar, ku liria e saj personale dhe shoqërore kufizohet. Ndarja sipas gjinisë, imponimi i mënyrës së veshjes dhe kufizimi i pjesëmarrjes në jetën publike janë shenja të një regresi të rrezikshëm për një shoqëri që synon përparimin.
Ndoshta kemi reaguar vonë. Ndoshta kemi heshtur përballë një rryme që është forcuar gradualisht. Për një kohë të gjatë, shumë shqiptarë zgjodhën të mos flasin, të mos kundërshtojnë, të mos përballen me këtë realitet. Por heshtja nuk është neutralitet – ajo shpesh është dorëzim.
Siç ka thënë Jean-Paul Sartre: “Elitat janë zemra e kombit. Kur ato heshtin, shoqëria mbetet pa drejtim.” Kjo thënie tingëllon sot më aktuale se kurrë. Kur intelektualët, mësuesit, prindërit dhe udhëheqësit shpirtërorë heshtin, boshllëku mbushet nga ideologji që nuk përputhen me traditën, historinë dhe aspiratat e një kombi.
Çështja nuk është kundër besimit, por kundër instrumentalizimit të tij për qëllime politike dhe kontrolli shoqëror. Kombi shqiptar është ndërtuar mbi bashkëjetesën, tolerancën dhe respektin për lirinë individuale. Çdo devijim nga këto vlera përbën rrezik për identitetin tonë kolektiv.
Sot është koha për reflektim dhe reagim. Të mbrojmë fëmijërinë, të ruajmë dinjitetin e gruas dhe të forcojmë identitetin kombëtar nuk është vetëm një detyrë morale, por një domosdoshmëri për të ardhmen tonë si shoqëri.
Pyetja që mbetet është e thjeshtë, por thelbësore: a do të vazhdojmë të heshtim, apo do të gjejmë guximin për të folur?
