Kosova po përballet me një realitet politik që kërkon më shumë se interpretime partiake. Pjesëmarrja e ulët në zgjedhje dhe distancimi i një pjese të konsiderueshme të qytetarëve nga subjektet ekzistuese tregojnë se ekziston një hapësirë e pambuluar e përfaqësimit politik. Por, përtej pyetjes nëse Kosovës i nevojitet një subjekt i ri politik, ekziston një pyetje tjetër, shumë më e ndjeshme nga perspektiva e sigurisë kombëtare: Kush mund ta shfrytëzojë këtë hapësirë dhe për çfarë qëllimi?
Në një shtet si Kosova, ku përplasjet gjeopolitike dhe interesat rajonale vazhdojnë të jenë të pranishme, vakumi politik nuk është domosdoshmërisht vetëm çështje e konkurrencës demokratike. Ai mund të shndërrohet edhe në objektiv të operacioneve të ndikimit të jashtëm.
Serbia, përmes strukturave dhe rrjeteve të saj të ndikimit, si dhe aktorë të tjerë që nuk e shohin Kosovën si shtet të konsoliduar në aspektin ndërkombëtar, kanë interes të monitorojnë dhe, potencialisht, të shfrytëzojnë çdo dobësi të sistemit politik kosovar. Një nga skenarët që duhet marrë seriozisht në konsideratë është përpjekja për të krijuar ose për të ndikuar në një subjekt të ri politik, i cili në paraqitjen publike do të kishte identitet dhe retorikë shqiptare, por që përmes financimit të fshehtë, ndërmjetësve dhe vendosjes së individëve të caktuar në pozita drejtuese mund të bëhej instrument i interesave të jashtme.
Kjo nuk është një akuzë ndaj ndonjë subjekti apo individi konkret. Është një skenar rreziku që institucionet përgjegjëse duhet ta kenë pjesë të analizës së tyre strategjike. Në këtë kontekst, ndikimi nuk ka nevojë të shfaqet përmes deklaratave kundër Kosovës. Përkundrazi, mund të ndërtohet përmes financimit, kontrollit organizativ, promovimit të figurave publike dhe ndikimit gradual në agjendën politike. Këtu qëndron rreziku real: një subjekt mund të paraqitet si alternativë e re qytetare, ndërsa vendimmarrja e tij të jetë e ekspozuar ndaj interesave që nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht interesin publik të Kosovës.
Prandaj, çështja nuk është nëse Kosova duhet ta lejojë krijimin e subjekteve të reja politike. Kjo është pjesë e demokracisë. Çështja është se si të mbrohet sistemi politik nga financimi i paligjshëm, ndikimi i fshehtë dhe depërtimi i interesave të huaja në strukturat drejtuese. Kosova duhet të ketë mekanizma të fortë për transparencën financiare të partive, verifikimin e burimeve të donacioneve dhe identifikimin e ndërmjetësve që mund të përdoren për të fshehur origjinën e financimit.
Në fund, demokracia nuk rrezikohet vetëm kur qytetarëve u mohohet vota. Ajo mund të cenohet edhe kur vota, organizimi dhe përfaqësimi politik bëhen objekt i ndikimit të jashtëm. Një subjekt i ri politik mund të jetë produkt i një kërkese legjitime qytetare. Por ai nuk duhet të shndërrohet në një instrument përmes të cilit interesat e huaja fitojnë ndikim brenda vendimmarrjes së Kosovës.
Sepse në Ballkan, beteja për ndikim nuk zhvillohet vetëm në kufij, në institucione apo në diplomaci. Ajo zhvillohet edhe brenda hapësirës politike, aty ku ndërtohen besimi, legjitimiteti dhe vendimmarrja shtetërore. Kosova duhet të jetë e hapur ndaj alternativave të reja politike, por e pakompromis ndaj çdo përpjekjeje për kapjen e tyre nga interesa të jashtme.
