Luan – Asllan Dibrani, Durrës
- OJ HYJNESHË E KOMBIT TIM, SHQIPONJË QË NUK PËRULET!
Poemë epiko-lirike kushtuar gruas shqiptare, lirisë dhe krenarisë kombëtare
Fjala e autorit
Kjo poemë lindi nga vargjet dhe mendimet që më shpërthyen spontanisht përballë një kompozimi artistik, ku gruaja shqiptare ngrihet madhështore me shqiponjën dykrenare mbi Beratin e lashtë. Në këtë figurë pashë bukurinë, qëndresën, plagët e historisë dhe shpirtin e pamposhtur të kombit tim. Është një kushtrim poetik për dinjitetin, emancipimin dhe lirinë e gruas shqiptare.
Oj bijë e diellit, hyjneshë e Arbërisë,
me ballë prej drite, me zemër stuhie,
mbi supe mban shekujt e historisë,
në sy të shkëlqen krenaria e lirisë!
Kush ta dha këtë vështrim prej rrufeje,
që malet zgjon e qiellin përshkon?
Kush t’i dha krahët e shqiponjës së zezë,
që mbi kokën tënde krenare qëndron?
Flokët e zinj, ujëvara të natës,
të derdhen mbi supe si valë lirie;
në sy të digjet zjarri i Rozafës,
në gjoks të rreh zemra e Arbërisë!
Nuk je stoli në kornizë të artë,
as hije e heshtur e një pikture;
je kushtrim që ngrihet nga malet,
je besa që s’u përkul kurrë!
Je nëna që rriti luftëtarë,
je motra që plagët ua lidhi trimave,
je vajza që armën mori në dorë,
je drita që u priu brezave!
Në ty ringjallet Teuta ilire,
me dallgët e detit përballë stuhisë;
në ty marshon Shote Galica,
me pushkën e besën e lirisë!
Je Nora e Kelmendit në legjendë,
je Tringa në malet e qëndresës,
je kënga e grave të Sulit,
që zgjodhën dinjitetin përballë vdekjes!
O Berat, qytet i gurit dhe dritës,
me dritaret që shekujt numërojnë,
sot mbi ty qëndron bija e shqipes,
dhe muret e lashta për të kumbojnë!
Kalaja vështron nga lartësitë,
Osumi shkëlqen nën rreze dielli;
shtëpitë e bardha ngjiten në kodra,
shqiponja dykrenare prek kupën e qiellit!
Në duart e saj nuk është veç një shqiponjë,
por flamuri i gjakut e i qëndresës;
është gjuha që s’u shua ndër shekuj,
është betimi i brezave ndaj jetës!
Me trup si statujë, me shpirt prej çeliku,
mbi shkëmbin e Arbërisë qëndron;
në këmbët e tua u thyen perandori,
por emri shqiptar ende jehon!
Erdhën pushtues me flamuj të huaj,
me ushtri, me pranga e me kurora;
u përpoqën t’ia ndërronin fytyrën Arbërisë,
por gjuhën dhe kujtesën nuk ia shuan!
Për shekuj sundoi Perandoria Osmane,
la plagë të thella në tokën tonë;
por nënat e ruajtën këngën dhe gjuhën,
dhe bijtë e tyre lirinë kërkuan!
Sa nëna qanë mbi pragje të djegura,
sa vajza pritën agimin e lirisë!
E megjithatë, në shpirtin e tyre
mbeti e gjallë drita e shqiptarisë!
Sot ngrihesh ti, mbi mur e kala,
me shqiponjën që flakëron në duar;
nuk mban kurorë perandorësh,
por dinjitetin e një kombi të zgjuar!
Pas teje shihen fytyra të heshtura,
mbulesa të errëta, sy që vështrojnë;
ti je thirrja që gruaja të vendosë vetë,
jo frika dhe urdhrat që jetën ia sundojnë!
As ferexhja e imponuar, as urdhri i sundimtarit,
as dogma që mendimin kërkon ta burgosë,
nuk duhet t’ia shuajnë dritën një gruaje,
as të drejtën që rrugën vetë ta zgjedhë!
Le të thyhen prangat, jo njerëzit,
le të digjet frika, jo besimi;
le të bjerë çdo mur i nënshtrimit,
të triumfojë dija dhe mendimi!
Ti je shqiptarja që librin kërkon,
që penën e ngre si flamur në dorë;
je zëri që krijon, mëson e ndërton,
je forcë që nuk kërkon leje të jetojë!
Je bijë e dijes, e artit, e këngës,
je piktore, mësuese, luftëtare e jetës;
me mendje të lirë, me shpirt të pathyeshëm,
i jep një emër të ri së vërtetës!
Nga Çamëria deri në Ulqin,
nga Presheva në Prishtinë,
nga Shkodra në Janinë,
je zëri i gruas që kërkon lirinë!
Në çdo vatër ku shqipja këndohet,
në çdo djep ku rritet një fëmijë,
gruaja të jetë e lirë, e nderuar,
jo hije e heshtur, por dritë e shtëpisë!
Oj hyjneshë me shqiponjën mbi krye,
mos i ul duart, mos e ul shikimin!
Ti je zëri i shekujve që ngrihen,
ti je flaka që sfidon harrimin!
Le të fryjë era në flokët e zinj,
le të ndriçojë dielli mbi ballin tënd!
Le ta dëgjojnë malet kushtrimin,
le të jehojë krenaria në çdo vend!
Dhe nëse bota të pyet kush je,
me zërin e shqiponjës përgjigju:
Jam bija e tokës që kurrë s’u shua!
Jam zëri i nënës që kurrë s’u harrua!
Jam dora që shkruan, ndërton e mbron!
Jam zemra shqiptare që lirinë kërkon!
S’jam pronë e mbretit, as e perandorit,
as robinë e urdhrit, as peng i oborrit!
Jam bijë e shqipes, me mendje të lirë,
me ballin te dielli, me shpirtin te drita!
Dhe kur të kalojnë shekuj të tjerë,
kur kohët t’i ndërrojnë emrat e botës,
kjo figurë mbi Beratin e lashtë
le të mbetet dëshmi e qëndresës sate!
Se bukuria jote nuk është veç fytyra,
as flokët e gjatë, as veshja kuqezi;
është guximi të jetosh e të mendosh,
të duash, të krijosh, të mbrosh lirinë!
Oj grua shqiptare, kurorë e historisë,
je kënga që s’shuhet ndër breza!
Mbaje lart shqiponjën e Arbërisë,
se ti je vetë një krah i saj!
Dhe sa herë Shqipëria të ngrihet nga plagët,
te ti do ta gjejë dritën e pashuar;
se kombi që gruan e lirë e nderon,
është komb që të ardhmen e ndërton!
Luan – Asllan Dibrani
26 tetor 2026
