








Prof. Sabri Tahiri, Gjilan
Të nderuar qytetarë, përfaqësues të institucioneve arsimore, media dhe të gjithë ata që kujdesen për të ardhmen e arsimit në Kosovë,
Si njëri nga hartuesit kryesorë të Kurrikulës Kombëtare të Arsimit Parauniversitar të Kosovës, po e ngre publikisht një shqetësim madhor, që nuk është më vetëm një problem teknik i arsimit, por një krizë morale dhe kombëtare: mënyra se si po organizohet dhe zhvillohet Testi i Maturës Shtetërore po shkatërron besimin në sistemin arsimor, po dëmton të rinjtë e ndershëm dhe po rrezikon seriozisht cilësinë e të ardhmes sonë kolektive.
Çfarë po ndodh?
Në shumë shkolla të Kosovës, sipas dëshmive të shumta dhe të përsëritura, testi i maturës po zhvillohet me lehtësim të drejtpërdrejtë të kopjimit, ku administratorë, mësimdhënës dhe persona përgjegjës lejojnë, ose në disa raste nxisin kopjimin. Në këtë mënyrë, nxënës të papërgatitur arrijnë rezultate të larta padrejtësisht, ndërsa nxënësit e përkushtuar dhe të ndershëm ndihen të turpëruar, të padukshëm dhe të humbur në këtë sistem të shtrembëruar.
Përvoja ime personale e drejtpërdrejtë:
Para disa vitesh, pata përgjegjësinë të jem mbikëqyrës i rregullsisë së Testit të Maturës në një komunë. Zbatova me përpikëri disiplinën dhe ndershmërinë që kërkon një test i tillë kombëtar. Por sapo stafi i DKA-së komunale – përfshirë drejtorin dhe disa drejtorë shkollash – kuptuan që po e mbaja testin me rregull dhe nuk po lejoja manipulime, më erdhën personalisht në vendin ku zhvillohej testi dhe më luten që të isha “më tolerant”, sepse – sipas tyre – “edhe në komunat e tjera po bëhen tolerantë” dhe “nëse veprojmë me rregull, del komuna jonë keq në krahasim me të tjerat”!
Imagjinoni ku kemi arritur. Ky shembull nuk është i rrallë. Është pasqyra e një realiteti ku rregulli ndëshkohet, ndërsa shkelja justifikohet me pretekstin “kështu po bëjnë të gjithë”. Dhe më pas, nga këto institucione dhe struktura, kërkohet “përparim” arsimor dhe zhvillim kombëtar!
Pasojat janë të rënda dhe afatgjata:
Degradimi i meritokracisë – ku mundi, përgatitja dhe ndershmëria nuk vlerësohen.
Regjistrimi i studentëve të papërgatitur në universitetet tona, duke ulur cilësinë e arsimit të lartë dhe duke krijuar profesionistë të dobët nesër.
Normalizimi i pandershmërisë – nxënësit mësojnë se suksesi arrihet përmes manipulimit, jo përmes dijes.
Rënia e besimit publik në arsimin kombëtar – një goditje e rëndë për çdo përpjekje reformuese dhe zhvillimore.
Mjaft më me arsim formal pa përmbajtje!
Ne nuk kemi luksin të vazhdojmë të tolerojmë një proces që jo vetëm nuk mat dijen, por e maskon injorancën si sukses. Po krijojmë një realitet të rremë akademik, ku diploma ka më shumë vlerë se dija.
Thirrje publike për veprim:
Unë, dhe shumë kolegë e qytetarë që ndajnë këtë shqetësim, kërkojmë me ngulm nga MASHTI dhe institucionet përgjegjëse:
1. Të rishikojnë menjëherë procesin e organizimit të Testit të Maturës, në përputhje me standardet e etikës dhe kontrollit real.
2. Të sanksionojnë rastet e identifikuara të shkeljes, pa marrë parasysh pozicionin e individëve të përfshirë.
3. Të vendosin mekanizma të mbikëqyrjes së jashtme dhe të pavarur, që garantojnë barazi dhe ndershmëri.
4. Të mbrojnë nxënësit e ndershëm – ata janë themeli i së ardhmes sonë dhe nuk duhet të ndihen të humbur në këtë proces të shtrembëruar.
Nuk ka zhvillim ekonomik, institucional apo demokratik pa arsim të drejtë, të barabartë dhe me integritet. Nuk ka shtet të fortë me breza të mashtruar që diplomohen përmes kopjimit. Koha për të vepruar është tani.
Me përgjegjësi dhe sinqeritet të plotë,
Prof. Dr. Sabri Tahiri
Ish-kryetar i Këshillit Shtetëror të Kurrikulës së Kosovës
Udhëheqës i Ekipit të Ekspertëve Arsimor për Hartimin e Kornizës së Kurrikulës së Arsimit Parauniversitar
Më 26 qershor 2026

Luan Dibrani, Durrës
MBROJ SHTETIN NGA RRËMBYESIT E PROTESTËS!
Protesta është e qytetarëve, jo lodër në duart e prapaskenave
Ka çaste kur një komb duhet të flasë qartë.
Jo me pëshpërima.
Jo me frikë.
Jo me gjuhë të zbehtë.
Por me zë burri, me ndërgjegje qytetare dhe me dashuri të pastër për shtetin.
Sot duhet thënë hapur:
Protesta qytetare është e shenjtë kur buron nga dhimbja e popullit.
Por bëhet e rrezikshme kur futet në duart e atyre që duan ta rrëmbejnë, ta ngjyrosin, ta përdorin dhe ta shndërrojnë në armë kundër shtetit shqiptar.
Kjo karikaturë politike nuk është thjesht vizatim.
Është pasqyrë.
Është thirrje.
Është alarm.
Është një shuplakë artistike mbi fytyrën e prapaskenës.
Në qendër qëndron mburoja e shtetit shqiptar: “MBROJ SHTETIN”.
Sepse shteti nuk është pronë partie.
Shteti nuk është pronë qeverie.
Shteti nuk është pronë rrugësh, studiosh televizive, hoxhallarësh politikë, analistësh mercenarë apo ish-figurash që sot vrapojnë pas protagonizmit.
Shteti është i qytetarëve.
Protesta është e qytetarëve.
Shqipëria është e shqiptarëve.
Kur protesta e drejtë rrezikon të kapet nga duar të pista politike
Askush nuk e mohon të drejtën e qytetarëve për të protestuar.
Askush nuk ka të drejtë t’ia mbyllë gojën popullit kur kërkon transparencë për tokën, detin, natyrën, Zvërnecin, Sazanin, investimet dhe pasurinë publike.
Qytetari ka të drejtë të pyesë.
Ka të drejtë të kundërshtojë.
Ka të drejtë të kërkojë llogari.
Ka të drejtë të thotë: mos prekni pasurinë publike pa transparencë!
Por tjetër gjë është protesta qytetare, dhe tjetër gjë është kapja e saj nga figura që kërkojnë ta fusin në një skenar tjetër.
Sepse kur në mes të një kauze qytetare shfaqen njerëz me retorikë antiamerikane, me prirje ideologjike të huaja, me nostalgji për regjime të errëta, me gjuhë kundër orientimit perëndimor të shqiptarëve, atëherë protesta nuk është më vetëm protestë.
Atëherë lind pyetja:
Kush po e rrëmben protestën?
Kush po i fut duart në zemër të saj?
Kush po e përdor dhimbjen qytetare për axhendë tjetër?
Emrat që dolën në skenë duhet të japin sqarime publike
Në skenën publike janë përmendur emra si Dritan Goxhaj, Olsi Jazexhiu, Shefqet Krasniqi, Ilir Kulla, Ikballe Huduti, Mustafa Terniqi, Sazan Guri dhe figura të tjera që, në forma të ndryshme, janë lidhur me debate, qëndrime, mbrojtje publike, predikime, analiza apo prani në këtë atmosferë politike.
Këta emra nuk mund të qëndrojnë mbi publikun si mjegull.
Nëse janë për protestë qytetare, le ta thonë qartë.
Nëse janë për transparencë, le ta thonë qartë.
Nëse janë për Shqipërinë evropiane, le ta thonë qartë.
Nëse janë për aleancën strategjike me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, le ta thonë qartë.
Por nëse pas tyre qëndron një frymë tjetër — antiamerikane, antiizraelite, anti-perëndimore, pro-iraniane, pro-turke politike, pro-serbe apo çfarëdo orientimi që nuk përputhet me interesin strategjik shqiptar — atëherë le të dalin pa maska.
Populli nuk duhet të mashtrohet.
Protesta nuk duhet të përdoret.
Shteti nuk duhet të shantazhohet.
UÇK-ja nuk është dekor për prapaskena
Një nga pyetjet më të rënda është kjo:
Pse ju duhet UÇK-ja në këtë protestë?
Pse ju duhen simbolet e UÇK-së?
Kush ua dha të drejtën ta përdorni emrin e saj për një skenë politike të paqartë?
UÇK-ja nuk është shall proteste.
UÇK-ja nuk është parullë rruge.
UÇK-ja nuk është mbulesë për askënd.
UÇK-ja është gjak.
Është sakrificë.
Është varr dëshmori.
Është plagë në trupin e kombit.
Është aleancë historike me Amerikën dhe botën demokratike.
Ai që mban emrin e UÇK-së dhe njëkohësisht flet kundër Amerikës, kundër Perëndimit, kundër miqve strategjikë të shqiptarëve, e ka humbur të drejtën morale të flasë në emër të saj.
Edhe nëse ka qenë veteran.
Edhe nëse ka qenë pjesë e luftës.
Edhe nëse ka shkrepur një plumb.
Ai nuk mund ta marrë UÇK-në peng për axhendat e veta të sotme.
UÇK-ja nuk është dekor.
UÇK-ja është amanet.
Shteti nuk gjunjëzohet para manipulimit
Karikatura politike e tregon qartë: në qendër është mburoja e shtetit. Rreth saj janë qytetarët. Poshtë janë telat e ngatërruar, maskat e thyera, letrat e grisura: “Manipulim”, “Propagandë”, “Axhendë e huaj”, “Prapaskenë”.
Kjo është pamja e vërtetë e rrezikut.
Jo protesta.
Jo qytetari.
Jo zëri i lirë.
Rreziku është manipulimi i protestës.
Rreziku është futja e duarve të huaja në revoltën qytetare.
Rreziku është kur disa duan ta përdorin turmën si mjet presioni kundër shtetit, kundër aleancave perëndimore dhe kundër identitetit kombëtar shqiptar.
Prandaj mesazhi duhet të jetë i prerë:
Mbroj shtetin!
Mbroj qytetarin!
Mbroj protestën e pastër!
Mbroj Shqipërinë nga prapaskena!
Protesta është e jona, jo e kapësve të saj
Protesta e drejtë nuk ka nevojë për tutorë.
Nuk ka nevojë për predikues politikë.
Nuk ka nevojë për zëdhënës të errët.
Nuk ka nevojë për analistë që sot mbrojnë njërin, nesër tjetrin, dhe pasnesër shesin mjegull si parim.
Protesta e drejtë ka nevojë për qytetarë.
Për zemër.
Për arsye.
Për transparencë.
Për dinjitet.
Për shtet.
Kush del në protestë për Zvërnecin, le të flasë për Zvërnecin.
Kush del për Sazanin, le të flasë për Sazanin.
Kush del për mjedisin, le të flasë për mjedisin.
Kush del për pasurinë publike, le të kërkojë dokumente, ligj, transparencë dhe përgjegjësi.
Por kush del me axhendë të fshehtë, kush fshihet pas simboleve kombëtare, kush përdor UÇK-në si mburojë, kush fut frymë fetare-politike në një protestë qytetare, ai nuk po e mbron protestën.
Ai po e rrëmben atë.
Shqipëria nuk është arenë e huaj
Shqipëria nuk është arenë e Iranit.
Shqipëria nuk është arenë e Turqisë politike.
Shqipëria nuk është arenë e Serbisë.
Shqipëria nuk është laborator i fanatizmave.
Shqipëria nuk është vend ku flamuri kombëtar përdoret për të mbuluar axhenda të importuara.
Shqipëria është tokë shqiptare.
Me gjuhë shqiptare.
Me kulturë shqiptare.
Me kujtesë shqiptare.
Me orientim evropian.
Me miqësi strategjike me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Kush nuk pajtohet me këtë rrugë, le ta thotë hapur.
Jo pas maskave.
Jo pas protestës.
Jo pas UÇK-së.
Jo pas fesë.
Jo pas “analizave” të porositura.
Qeveria duhet transparencë, por shteti duhet mbrojtje
Kjo nuk do të thotë se qeveria duhet të jetë mbi kritikën. Jo.
Qeveria duhet të japë transparencë.
Duhet të shpjegojë projektet.
Duhet të mbrojë mjedisin.
Duhet të garantojë ligjin.
Duhet të dëgjojë qytetarin.
Duhet të dëshmojë se zhvillimi nuk bëhet në kurriz të natyrës, të pronës publike dhe të interesit kombëtar.
Por një gjë tjetër duhet thënë po aq fort:
Kritika ndaj qeverisë nuk duhet të kthehet në sulm ndaj shtetit.
Protesta kundër një projekti nuk duhet të kthehet në tribunë antiamerikane.
Kauza qytetare nuk duhet të bjerë në duart e aventurierëve politikë.
Shteti duhet të qëndrojë.
Institucionet duhet të qëndrojnë.
Rendi duhet të qëndrojë.
Qytetari duhet të mbrohet.
Protesta e pastër duhet të mbrohet.
Gjunjëzimi politik i prapaskenës
Kur themi “gjunjëzoni këta”, nuk flasim për dhunë.
Flasim për gjunjëzim moral.
Flasim për gjunjëzim politik.
Flasim për çmaskim publik.
Le të gjunjëzohet gënjeshtra para së vërtetës.
Le të gjunjëzohet manipulimi para qytetarit.
Le të gjunjëzohet propaganda para shtetit.
Le të gjunjëzohet prapaskena para dritës.
Sepse arma më e fortë nuk është urrejtja.
Është fjala.
Është arti.
Është karikatura.
Është analiza.
Është guximi qytetar.
Dhe kjo karikaturë politike thotë pikërisht këtë:
Maskat ranë.
Telat u panë.
Prapaskena doli në dritë.
Tani qytetari duhet ta marrë protestën në dorën e vet.
Thirrje për qytetarin shqiptar
Qytetar shqiptar, mos e lër protestën të ta vjedhin.
Mos e lër dhimbjen tënde të bëhet kapital politik i të tjerëve.
Mos e lër flamurin të përdoret nga duar të huaja.
Mos e lër UÇK-në të bëhet dekor i askujt.
Mos e lër shtetin të përkulet para prapaskenave.
Protesto kur duhet.
Kërko llogari kur duhet.
Kritiko qeverinë kur duhet.
Mbro natyrën kur duhet.
Por kur sheh se protesta po rrëmbehet, ngrihu edhe kundër rrëmbyesve.
Sepse protesta është e qytetarit.
Shteti është i qytetarit.
Shqipëria është e qytetarit.
Fjala e fundit
Sot mesazhi është i qartë dhe i prerë:
Mbroj shtetin nga rrëmbyesit e protestës.
Mbroj protestën nga manipuluesit.
Mbroj UÇK-në nga përdoruesit.
Mbroj qytetarin nga mashtruesit.
Mbroj Shqipërinë nga prapaskenat.
Kush ka kauzë të pastër, le të dalë në dritë.
Kush ka axhendë të huaj, le të mos fshihet më.
Sepse Shqipëria nuk gjunjëzohet.
Shteti nuk dorëzohet.
Qytetari nuk mashtrohet përgjithmonë.
Protesta është qytetare.
Shteti është kombëtar.
Dhe maskat kanë filluar të bien.

“Shqiptarët nuk kanë një kulturë të zhvilluar varrezash”.
“Zor të gjesh varreza të vjetra dhe të bukura siç janë në vende të tjera të Evropës. Madje shumë të rralla janë varret origjinale të mbetura në Shqipëri nga koha para Luftës së Dytë Botërore. Arsyet kryesore për këtë mungesë janë niveli i lartë i shkatërrimit dhe vetë-shkatërrimit që ka kapluar trevat shqiptare në shekuj, si dhe kalimi i shumicës së shqiptarëve në fenë islame gjatë kohës osmane.”
Albanologu Robert Elsie.
Aryeja kryesore e prishjes së varrezave dhe humbja e gjurmëve shqiptare të krishtera, ka qenë se pushtimi i Perandorisë Osmane se ka lejuar identitetin e krishter në varreza. Kështu ka vepruar pushtimi i Perandorisë Osmane deri në vitin 1912. Pas vitit 1999, punët e tyre i morën imamët…!


Ilir Sefaj, Prishtinë
Tash kur janë bërë plot 27 vjet që kur forcat e KFOR-it zbarkuan në Kosovë, pas një fushate bombardimesh prej 78 ditësh nga ana e NATO-s mbi caqet e ish-ushtrisë serbe (jugosllave), seç më shpërfaqen pamjet e gëzimit të madh që shpërtheu në masën e qytetarëve, të cilët deri në datën e 12 qershorit 1999 ishin mbyllur në zgavrën e miut në përpjekje për ta shpëtuar kokën nga forcat kriminale serbe, të cilat në luftën e Kosovës nuk kursyen fëmijë, gra e pleq.
Sa herë vjen 12 qershori, në rrjetet sociale, në media elektronike e mediume online, (për fat të keq vetëm në vendin tonë nuk kemi gazetë ditore), shfaqen pamje të afër tri dekadave më parë, ku një popull i vuajtur, të cilin okupatori serb nuk e linte të shiste as qese plastike në treg për të mbijetuar në vitet ’90, të shpërthejë në entuziazëm teksa forcat e Aleancës Veriatlantike futeshin si fitimtare në Kosovë, falë edhe luftës tokësore me përmasa titanike që bënin ushtarët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, e konsideriuar si guerilja më e suksesshme në botë.
Është një burrë atje teksa hedhet mbi autoblinden e ushtarëve e gazetarëve ndërkombëtarë, duke shfaqur kështu gëzimin që po shpëtonte nga një masakër lehtë e mundshme, sikur forcat paqeruajtëse të mos ndërhynin në Kosovë. Pastaj është një tjetër atje që ia puth çizmen ushtarit britanik të KFOR-it në Prishtinë, vetëm pak orë pas zbarkimit të tyre në kryeqendrën e Kosovës. Janë këto ditë gëzimi e shprese që erdhën nga veprimet luftarake të UÇK-së në tokë, e bombave të NATO-s nga qielli që ia kthyen shpresën këtij populli të shumëvuajtur.
E sot?! Sot flamurin e shenjtë të UÇK-së e valëvit Igballe Huduti në Tiranën time! E valëvit këtë flamur në Tiranën shqiptare, një grua që mund përfaqësojë gjithçka përveç interesave të vendit tim.
Amerikë, Shqipëri, Tiranë, më fal! Unë nuk jam ajo, ne nuk jemi ajo!
Sot protagonistë të protestave në Shqipëri janë igballet e hudutët që hapur dalin kundër aleatit tonë të përjetshëm, Amerikës. E tmerrshme. Më shumë se e tmerrshme.
Për më keq, hudutka krijon edhe opinion në vendin tim, ajo është fytyrë e njohur televizive në Kosovë. Xhaxhai im gazetar e shkrimtar i njohur, i cili ka shkruar shumë pë Shipërinë tonë të bukur, do të thoshte, medet, medet me M të madhe.
Kam edhe shumë për të thënë, por po e mbyll me kaq, se në fund të fundit çfarë mund të thuash tjetër pas fjalës MEDET!