Kreu Blog Faqe 338

Izraeli ka arritur të pamundurën

0

Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu, centre, Greek Prime Minister Kyriakos Mitsotakis, right, and Cypriot President Nikos Christodoulides hold a joint press conference after a trilateral meeting at the Citadel of David Hotel in Jerusalem, Monday Dec. 22, 2025. (Abir Sultan/Pool Photo via AP)

  

– Marrëveshja e gazit me Egjiptin dhe një paqe e mundshme me Sirinë dhe Arabinë Saudite mund ta bëjnë Lindjen e Mesme një rajon ku të gjithë duan të jetojnë, jo të ikin prej tij.

I shfrytëzojmë këto festa për t’ju falënderuar për mbështetjen dhe ndihmën e madhe që Qendra Kundër Antisemitizmit, SMA, ka marrë nga secili prej jush në vitin që së shpejti do të kalojë.

Për vitin që vjen, duhet të sjellim me vete humanizmin dhe moralin tonë, të cilat janë ndërtuar mbi trashëgiminë tonë të përbashkët judeo-kristiane. Duhet t’i përmbahemi të vërtetës dhe fakteve, pavarësisht se sa shumë vështirësi përjetojmë nga ata që do të na imponojnë gënjeshtra. Duhet të sjellim me vete më shumë energji pozitive, mësim dhe njohuri, në mënyrë që të mund t’i mbështesim hebrenjtë dhe Izraelin në mënyrën më të drejtë të mundshme. Por është po aq e rëndësishme që të tregojmë gjithmonë miqësi të vërtetë ndaj të gjithë popujve të botës, pavarësisht se kush janë ata.

Duhet të lutemi për të gjithë popujt e Lindjes së Mesme, për fqinjët e Izraelit, që të gjithë të gjejnë një mënyrë paqësore për të jetuar së bashku, larg urrejtjes, gënjeshtrave dhe propagandës. Ne besojmë se është e mundur të arrihet paqja me arabët në zonë vetëm nëse ata zgjedhin të bashkohen me një linjë pajtimi si me hebrenjtë ashtu edhe me popullatat e tjera indigjene në rajon. Ne shohim se Emiratet në vitet e fundit kanë zgjedhur qartë një linjë të tillë si ndaj hebrenjve ashtu edhe ndaj të tjerëve. Ata kanë ndryshuar përmbajtjen e teksteve shkollore dhe ndëshkojnë me grusht të hekurt rastet e antisemitizmit dhe islamizmit nga Vëllazëria Myslimane. Ata sot qëndrojnë në kontrast të mprehtë me shtetin terrorist të Katarit, i cili ka infektuar pjesë të mëdha të botës, përfshirë OKB-në, me helmin vdekjeprurës islamist të Vëllazërisë Myslimane, i cili qëndron pas pjesës më të madhe të antisemitizmit dhe terrorizmit që përjetojmë sot, në Gaza, si dhe në Evropë, Shtetet e Bashkuara dhe vende të tjera në botë. Aty ku ka urrejtje ndaj hebrenjve dhe islamistëve, duhet të kërkohet, ndër të tjera, për paratë e Katarit dhe Iranit.

Izraeli, pavarësisht shumë armiqve, si të jashtëm ashtu edhe të brendshëm, ka arritur të pamundurën dhe sot qëndron si një nga lojtarët më të rëndësishëm në Lindjen e Mesme. Shumat e mëdha parash me të cilat BE-ja, Katari, Norvegjia dhe të tjerë kanë përmbytur si PLO-në, Hamasin ashtu edhe industrinë lokale të paqes izraelite, që nga viti 1992 e deri më sot kanë krijuar një klasë miliarderësh midis arabëve, shumica e të cilëve jetojnë në Katar dhe Turqi, jo në Gaza, dhe një klasë përkatëse njerëzish të pasur në Izrael që qëndrojnë pas trazirave dhe përpjekjeve të brendshme për të minuar sistemin demokratik. Por herë pas here, qytetarët e Izraelit zgjedhin politikanët që vetë besojnë se mund t’u besojnë.

Në harkun kohor të dy viteve të shkurtra, Izraeli ka shtypur një nga organizatat më të mëdha terroriste në botë, Hezbollahun, ka kontrolluar Iranin, ka shkatërruar ushtrinë siriane brenda pak orësh dhe ka lundruar në luftën kundër Hamasit në kushte të vështira për shkak të pengjeve. Tani që pengjet e gjalla janë liruar, Izraeli është më i lirë ta vendosë Hamasin në të njëjtën pozicion si Hezbollahu.

Ekonomia e Izraelit nuk ka qenë kurrë aq e fuqishme dhe e fortë sa është sot. Të ardhurat e vendit si nga gazi ashtu edhe nga teknologjitë e ndryshme e kanë vendosur Izraelin në një vend gjeopolitik global që askush nuk mund ta mohojë më. Këtë vit, paga mesatare mujore në Izrael ka arritur në rreth 15,098 shekel (rreth 48,000 NOK). Përfitimet sociale nuk kanë qenë kurrë kaq të gjera sa tani. Ashtu si Zvicra, qytetarët izraelitë kohët e fundit kanë marrë ose transport publik falas ose një zbritje prej 50%, varësisht nga mosha dhe vendi i banimit. Turistët, nga ana tjetër, paguajnë çmimin e plotë. Kjo shmang situatat tragjike si ato që kemi në Norvegji, për shembull, me tragete falas të mbushura me kamperë turistësh, ndërsa kamionët me peshk duhet të presin me ditë të tëra për t’u hipur. Kopshte falas, shkollim, ilaçe, kujdes shëndetësor në shtëpi dhe mundësi të shkëlqyera pune në kërkim dhe teknologji gjithashtu ndihmojnë për të shpjeguar fluksin gjithnjë në rritje të hebrenjve që kthehen në Izrael.

Cunami i antisemitizmit që po përjetojmë në Perëndim dhe në Norvegji sigurisht që ka kontribuar në gjithnjë e më shumë hebrenj që zgjedhin të shpërngulen në Izrael. Pagat dhe përfitimet sociale janë më të mira në Izrael sesa në Evropë, por mbi të gjitha, hebrenjtë mund të ecin rrugëve me një kipah dhe një Yll të Davidit pa rrezikuar jetën e tyre, në kontrast me situatën në Perëndim sot.

Pra, në përgjithësi, ne shohim një të ardhme të ndritur për Izraelin. Asnjë propagandë dhe asnjë urrejtje nuk mund të fshijë rreth 4,000 vjet histori, zakone dhe përkatësi hebraike ndaj tokës hebraike të IZRAELIT. Asnjë gënjeshtër për një popull palestinez dhe një tokë palestineze nuk mund të mbulojë faktet dhe të vërtetën, pavarësisht se sa herë përsëritet. E vërteta nuk mund të mpihet nga kjo gënjeshtër. Ashtu siç u zbuluan “Protokollet e Pleqve të Sionit” të prodhuara nga Rusia, gënjeshtra e KGB-së për “Palestinën” përfundimisht do të zbehet gjithashtu. Ndryshe nga e vërteta, gënjeshtrat kanë një datë skadimi.

Arabët duhet të zgjedhin midis luftës dhe paqes. Ata mund të shohin afërsisht 2.1 milionë arabë që kryesisht zgjedhin të jetojnë në paqe me hebrenjtë në Izrael, ose të zgjedhin terrorin e verbër të Vëllazërisë Myslimane, i cili kurrë nuk do t’u sjellë atyre fitore, tokë apo një të ardhme më të mirë.

Shumica e izraelitëve kanë zgjedhur gjithmonë bashkëjetesën paqësore me fqinjët e tyre pavarësisht mbi 100 viteve të terrorit të verbër islamist të përgjakshëm. Ne besojmë në bashkëjetesë dhe respekt të ndërsjellë, ne besojmë se Izraeli, pavarësisht të gjitha vështirësive, do të bëhet një aleat i mirë për fqinjët e tij, nëse ata vetëm dëshirojnë. Marrëveshja e gazit me Egjiptin dhe një paqe e mundshme me Sirinë dhe Arabinë Saudite mund ta bëjnë Lindjen e Mesme një rajon ku të gjithë duan të jetojnë, jo të ikin prej tij.

Ne lutemi për paqe për hebrenjtë, sudanezët, arabët dhe të gjithë popujt në planetin tonë të vogël por të çmuar.

U urojmë të gjithë njerëzve të botës një Krishtlindje të Gëzuar dhe një Vit të Ri të lumtur, me bekimin, lumturinë dhe përparimin e Zotit!

Israel har klart det umulige

Kështu humbet kur, në vend se t’i reformoni partitë tuaja të korruptuara, përpiqeni ta reformoni VV-në!

0
Lis Bukuroca, Gjermani
___
Kështu humbet kur, në vend se t’i reformoni partitë tuaja të korruptuara,
përpiqeni ta reformoni VV-në!
Kjo është “fitorja” juaj
e mbështetur nga gazetarë e moderatorë të diskredituar
e të korruptuar dhe
nga televizione të kapura:
kundërshtarë të shtetit ligjor,
si të parët ashtu edhe të dytët!
Ju keni humbur pak;
ata që ju dolën në krah kanë humbur shumë më tepër se ju.
Dhe mbështetja e tyre ju dëmtoi më shumë sesa ju vetveten!
Në fund,
pushofshin në paqe projektet e
Kartelit Mediatik dhe të Kartelit Parapolitik!
Shteti ligjor po vjen!

Tribuni i kombit Albin Kurti, tribuni po bëhet shumicë !

2
Sonte, Kosova s’po numëron veç fletëvotime—
po numëron pulsin e vet kombëtar.
Jo vetëm brenda 948 qendrave të votimit (me 2,614 vendvotime)—
por edhe nëpër botë—nëpër 29 përfaqësi diplomatike: 16 ambasada e 13 konsullata. 
Dhe jo vetëm me dorë në kuti—
por edhe me vota me postë,
edhe me votim në përfaqësi diplomatike (ku ishin të regjistruar saktë 19,187 votues),
dhe me votim me kusht—që askush të mos kthehet mbrapsht nga dera e votës. 
Sonte po flitet për shifra që rriten nga ora në orë—
“990 mijë votues” përmendet në opinion, e synimi “me e kapë milionin” troket si këngë e madhe popullore.
E fakt i raportuar në mbyllje është se pjesëmarrja ishte rreth 38.5% pranë orës së mbylljes së votimit, ndërsa numërimi vazhdon drejt rezultatit të plotë. 
Prandaj kjo mbrëmje është e rëndë si histori:
sepse s’po flasim thjesht për fitore—
po flasim për legjitimitet, për zë, për përgjegjësi.
Dhe ne, që e thamë me varg e recitim gjithë ditën,
sonte e themi me frymë:
Nuk u përkulëm.
Dhe po dalim FITUES !
⸻
Kosova mbylli procesin e votimit në zgjedhjet e jashtëzakonshme parlamentare, të thirrura për të dalë nga një ngërç i gjatë institucional e politik. 
Në këto orë pritet publikimi i rezultateve preliminare nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) dhe vijimi i numërimit sipas procedurave: numërimi për subjektet politike nis menjëherë pas mbylljes së vendvotimeve, ndërsa fazat e tjera vazhdojnë në qendrat komunale të numërimit, deri në përmbyllje e certifikim. 
Në opinion po qarkullojnë përllogaritje se shumica që e dëshironim — “mbi 52% pa pakicat” — është afër realitetit, por vula e fundit është vetëm e KQZ-së.
Sa i përket pritjeve politike, exit-poll-et e mbrëmjes e nxjerrin Vetëvendosjen të parën (p.sh. Dukagjini rreth 45.7% sipas Reuters; ndërsa T7/Albanian Post rreth 43.5%, i prezantuar nga Baton Haxhiu). 
Dhe sonte, nga zëri i popullit e nga puna e kësaj dite, del qartë një mesazh:
Ne nuk u përkulëm para fjalëve, para përgojimeve, para zhurmës.
Ne i dhamë përgjigje me votë, me qëndresë, me dinjitet.
Nëse konfirmohet në numërimin preliminar e më pas në certifikim, kjo fitore do të jetë fitore e qartë e shumicës shqiptare: fitore e fjalës së lirë, e shtetit të fortë dhe e kursit të drejtësisë.
Kan være et bilde av tekst som sier 'X VV'
⸻
PËR MËRGATËN
( përshëndetje + mesazh i fortë)
Sonte, kur numërimi po mbyllet dhe pritet fjala zyrtare e KQZ-së, një gjë u pa qartë:
mërgata nuk është dekor — mërgata është zë, është peshë, është votë.
Ata që dje na thoshin “rrini larg”, që na nënçmonin e madje do të na donin edhe të mos votonim fare, sonte ta dëgjojnë mirë:
kur mërgata flet me votë, s’ka studio që ia ul zërin.
Po qarkullojnë hamendësime për shumicë bindëse (edhe “mbi 52% pa pakicat” përmendet), por le ta thotë KQZ-ja me vulë.
Ne ndërkohë e themi me shpirt: s’jemi përkulur.
E sonte, pas recitimeve e vargjeve të ditës…
dalim FITUES !
⸻
MERGATA DHE VOTA SHQIPTARE
(Akrostik sarkastik )
M-ërgata s’është “jashtë”, është brenda gjakut.
E- dhe kur na shanë, ne prapë ia dhamë hakut.
R- rugë të gjata, xhepa bosh — por zemra plot.
G- jithmonë me Kosovën, edhe kur na lanë në ftohtë.
A- ta që na nënçmuan, sot na numërojnë në heshtje.
T- ash le të shohin: vota s’është shaka, as peshë e lehtë.
A- maneti s’është fjalë — amaneti është votë!
D- je “mos votoni”, sot “hajt po ju duam”… sa komedi!
H- ë, ku mbetën talljet? — u tretën si tym nëpër shtëpi.
E- xit-poll-i u lodh, e “studion” e zuri terri! 
V- ota jonë s’matet me thashetheme, po me kuti.
O- pozita u ngut me qesh — sot qeshja i mbeti në fyt.
T-ri parti u bënë një zë — e prapë s’e ndalën dot.
A-ta që bënin “analizë”, sonte bënë “arsyetim” kot.
S-tudio e grafikë — po vota s’bëhet mashtrim.
H- edhin tym e tituj — po populli s’futet në “tabelë”.
Q- ysh e donin ta ulnin mërgatën? — me përçmim e zhurmë.
I- ronia është se sonte: zhurma u kthye në shurdh.
P- o “kompani e exit-polleve”, ju u lodhët në letër,
T- ‘i matni erërat në studio s’është me matë vullnetin e njeriut, o miq!
A- ty ku populli vendos, s’ka grafik që ia ndërron fatin.
R- rini e shihni: kush tallej me mërgatën, sot e lypë radhën!
E- dhe një herë: mërgata e përshëndet Kosovën — me votë, jo me fjalë!
⸻
(PËRSHËNDETJE + / recitim
Përshëndetje, mërgatë shqiptare—
nga St. Gallen e deri në skajin e fundit të planetit!
Ju që u nënçmuat, ju që ju thanë “rrini larg”,
ju që disa do t’ju donin pa votë fare,
sonte u bëni lajm, u bëni peshë, u bëni vendim.
Se ja ku erdhi dita:
po numërohen votat në përfaqësi diplomatike, po numërohen votat postare, po numërohen edhe votat me kusht—
dhe secila është si përgjigje e ftohtë:
“Na deshët pa zë…
por zëri ynë erdhi me vulë.” 
E për ata që na shisnin “analiza” me exit-polle, që donin me na e matë vullnetin me grafikë e me studio—
hë, le ta dinë:
kutitë s’kanë frikë nga emisionet.
Populli s’futet në “tabelë”,
populli futet në histori.
Mërgata sot e pati fjalën.
Kosova sot e pa fuqinë.
Dhe kur KQZ ta japë vulën e fundit—
atëherë le ta dëgjojnë edhe ata që qeshnin:
Nuk u përkulëm.
Dhe dolëm aty ku e deshëm!
⸻
PJESA E FUNDIT — RREGULLIM ARTISTIK, POETIK & DRAMATIK
Për recitim nga EVI ENI (aktorja korçare e Dardanisë) në Radio Klina
(kjo pjesë është “dhuratë” për radion dhe portalet — edhe për exit-poll-et e për “analistët”… Haaaaaa!)
A) Hyrja (serioze, si lajm):
• “28 dhjetor 2025”, “KQZ”, “numërimi”, të thuhet qartë, me pauza të shkurtra.
• Qëllimi: të tingëllojë si edicion lajmesh, i matur e i besueshëm.
***
Ne nuk u përkulëm…
• “Votë – qëndresë – dinjitet”
të theksohen si tri goditje radhazi.
C) Ironia (buzëqeshje në zë):
• Te “studio”, “grafikë”, “exit-polle”, t’i jepet nuancë lozonjare, pa sharje.
• Fjalia “kutitë s’kanë frikë nga emisionet” të thuhet si “grusht i butë”, i saktë.
D) Refreni “Haaaaaa!”
(pas çdo blloku):
• Jo britmë; “Haaaaaa!” i qartë, i shkurtër, me shije sfide e hareje.
• Pas tij 1 sekondë pauzë.
E) Finalja (dramë + triumf):
• “Kur KQZ ta japë vulën e fundit…” me ton të ngadalshëm.
• “Dalëm FITUES” me shpërthim të kontrolluar.
• “Haaaaaa!” i fundit pak më i gjatë, si firmë e natës.
Për portalet shqiptare (serioze) dhe për radion (lajm + recitim)
Me nënshkrimin tim, për fjalën e lirë dhe kujtesën kombëtare,
Nga Sak Muji
ne nderrim motres 2025- 26
Me mirënjohje dhe respekt për:
• Viktor Prenaj – atdhetar i madh (Drejtor i Radio Klina)
• Dardanja Evi Eni – aktorja e dashur nga Korça n’Tironë e nga Tirona n’Rugovë e nga Rugova n’votën triumfuese Dardane n’Republikën e Kosovës per Tribunin Al in Kurti
(zëri)
• Mustafë Shabani – atdhetar dhe artist i vargjeve, të cilit i replikova këtë frymë
Kan være en illustrasjon av tekst som sier 'TRIBUN I POPULLIT'

Diaspora si faktor politik vendimtar: pse Vetëvendosje projektohet në 48% ±3%

0
Agim Vuniqi, Vashington
_____
Projek­sionet zgjedhore nuk janë më vetëm rezultat i sondazheve për opinionin publik brenda vendit; në kontekstin politik të Kosovës, ato duhet të lexohen në ndërthurje me sjelljen elektorale të diasporës. Në një skenar analitik ku pjesëmarrja e diasporës arrin rreth 250 mijë votues, prej të cilëve rreth 65% orientohet drejt Vetëvendosjes, modeli matematik i përbashkët i votës brenda vendit dhe jashtë tij e vendos këtë subjekt politik në zonën 48% ±3% të votës kombëtare.
Ky projeksion nuk është rezultat i entuziazmit politik, por i një qasjeje të përllogaritur statistikisht, që kombinon të dhënat e sondazheve vendore me ndikimin diferencial të diasporës në raport me partitë e tjera. Për shkak se diaspora historikisht ka shfaqur preferencë më të lartë për Vetëvendosjen, pjesëmarrja e saj e shtuar vepron si koeficient rritës mbi bazën e mbështetjes brenda vendit, duke e çuar rezultatin potencial nga niveli 44–45% në intervalin 45–51%, pra brenda kufirit projekcional 48% ±3%.
Një rishpërndarje e re e ekuilibrave politikë
Sistemi proporcional me metodën D’Hondt nënkupton se rritja përqindore e votës nuk përkthehet thjesht në rritje lineare të mandateve. Megjithatë, kur rrjedha e votës rritet në mënyrë të qëndrueshme mbi një subjekt dominues, ajo krijon avantazh disproporcional në ulëset e fundit të shpërndarjes. Me fjalë të tjera, një rritje prej 2–3% në raport me diasporën mund të përkthehet në 1–3 mandate shtesë, që në kontekstin e formimit të qeverisë mund të jetë vendimtare.
Në këtë kuptim, rezultati i mundshëm i Vetëvendosjes nuk është thjesht rritje elektorale numerike, por zhvendosje strukturore e raportit të forcave politike. Ajo e redukton hapësirën e manovrës për koalicionet tradicionale, ndërsa e forcon ndjeshëm pozitën negociuese të subjektit fitues në arkitekturën paszgjedhore.
Diaspora si subjekt politik, jo vetëm si komunitet social
Diaspora kosovare për dekada është perceptuar si fenomen ekonomik dhe social, por në ciklin e fundit zgjedhor ajo ka hyrë në sferën politike si aktor i drejtpërdrejtë elektoral. Pjesëmarrja e saj nuk është e njëjtë me votuesin rezident: ajo është më e politizuar, më e mobilizuar dhe më homogjene në preferencë politike. Kjo e bën ndikimin e saj jo thjesht sasior, por edhe ideologjik, duke reflektuar orientime më të theksuara reformuese dhe kritike ndaj elitave tradicionale.
Nëse pjesëmarrja e diasporës rritet mbi nivelin referencë të modelit, projeksioni aktual mund të zhvendoset edhe më lart brenda kufirit statistikor. Në të kundërt, nëse pjesëmarrja bie për arsye procedurale apo administrative, rezultati kthehet më pranë strukturës së votës rezidente. Prandaj, diaspora mbetet variabli kryesor i pasigurisë zgjedhore, por edhe faktori me peshën më të madhe potenciale.
Çfarë nuk garanton ky projeksion
Edhe pse Vetëvendosje në këtë skenar konsolidon një epërsi numerike të thellë, kjo nuk nënkupton automatikisht shumicë absolute parlamentare. Sistemi kushtetues, ulëset e komuniteteve dhe konfigurimi i partive të tjera e mbajnë formimin e qeverisë si proces politik dhe jo thjesht aritmetik. Megjithatë, ky rezultat do të përfaqësonte momentumin më të fuqishëm elektoral të një subjekti politik në Kosovën e pasluftës.
Fakte, jo përshtypje…!
Projek­sioni 48% ±3% është rezultat i një qasjeje që kombinon:
të dhëna empirike nga sondazhet vendore,
modelin proporcional të ndarjes së mandateve,
ndikimin strukturor të votës së diasporës.

Muri i Berlinit si metaforë e kontrollit ideologjik

4

Shkruan; Naim J. Krasniqi, (historian, Münich)

Rënia e Murit të Berlinit dhe rrëzimi i „perdes së hekurt”: Lustracioni kulturor, disidenca dhe reflektimi kosovar

Muri i Berlinit si metaforë e kontrollit ideologjik. Gjatë një vizite në Berlin, në mesin e shumë pikturave murale që janë ruajtur si pjesë e Murit të Berlinit – sot monument kujtese për një nga traumat më të mëdha të shekullit XX – vëmendjen ma tërhoqi një pikturë e veçantë e titulluar “Marioneta”. Kjo pikturë paraqet një figurë njerëzore si kukull e varur në fije, e kontrolluar nga një dorë tjetër, e padukshme. Metafora është e qartë:
individi i kontrolluar nga aparati shtetëror, nga ideologjia dhe nga mekanizmat e frikës.
Në kontekstin e Gjermanisë Lindore (Republika Demokratike Gjermane – RDGJ), kjo pikturë i referohet drejtpërdrejt rolit të STASI-t (Ministerium für Staatssicherheit – Ministria për Sigurinë e Shtetit), shërbimit sekret famëkeq që kontrollonte jo vetëm jetën politike, por edhe kulturën, artin, arsimin dhe median. Artisti, intelektuali apo gazetari në këtë sistem ishte shpesh një “kukull” që duhej të ndiqte direktivat e pushtetit, duke sakrifikuar lirinë krijuese dhe autonominë morale.
Piktura “Marioneta” mund të lexohet si një apel vizual për nevojën e lustracionit kulturor, i cili pas ribashkimit të Gjermanisë u bë një nga temat më të ndjeshme të debatit publik. Disa intelektualë lindorë pranuan me ndershmëri kompromiset e tyre me sistemin, të tjerë heshtën, ndërsa një pjesë u përpoqën të relativizonin përgjegjësinë morale.
Rënia e Murit dhe fundi i “perdes së hekurt”
Me rrëzimin e Murit të Berlinit në vitin 1989, simbolikisht u shemb edhe „perdja e hekurt” që ndante Evropën në dy blloqe ideologjike: Lindjen komuniste dhe Perëndimin demokratik. Ky moment historik shënoi fundin e një epoke të gjatë represioni politik, kufizimi të lirive dhe manipulimi ideologjik të shoqërive të Europës Lindore.
Pas këtij shembjeje, u bë e qartë se shumë nga konceptet e shpallura nga regjimet socialiste – si “liria”, “barazia”, “drejtësia” apo “lumturia socialiste” – kishin qenë kryesisht projeksione propagandistike, larg realitetit të jetës së përditshme të qytetarëve. Edhe në shtete që kishin ruajtur një imazh më liberal, si Jugosllavia, pas vitit 1989 opinioni ndërkombëtar u trondit nga përmasat e kontrollit, izolimit dhe represionit të brendshëm.
Siç thekson George M. Tomash, disidentët vepronin shpesh brenda një hapësire ligjore vetëm formalisht të garantuar, duke shfrytëzuar maksimalisht traktatet ndërkombëtare që regjimet komuniste kishin nënshkruar, si Karta e Helsinkit, çka u jepte atyre një forcë morale të veçantë (Tomash, Trashëgimia e disidencës, 1997).
Në të njëjtën frymë, Václav Havel e përshkruante jetën e intelektualit në Çekosllovaki si një
zgjedhje midis “jetesës brenda së vërtetës” dhe “jetesës brenda gënjeshtrës” së regjimit (Living in Truth, 1989).
Reagimi ndërkombëtar dhe drejtësia tranzicionale Pas rënies së komunizmit, reagimi ndërkombëtar nuk mungoi. Senati Amerikan, përmes disa rezolutave (si Rezoluta nr. 148, 1993), dënoi krimet e komunizmit dhe nderoi viktimat e regjimeve totalitare. Këto rezoluta, megjithëse pa fuqi juridike jashtë SHBA-së, kishin peshë të madhe morale dhe politike.
Në Evropë, Këshilli i Evropës dhe Parlamenti Evropian miratuan dokumente të rëndësishme, ndër të cilat spikat Rezoluta 1481 (2006) e Asamblesë Parlamentare të Këshillit të Evropës, që dënonte krimet e regjimeve totalitare komuniste dhe kërkonte ballafaqim me të kaluarën. Këto iniciativa synonin ndërtimin e një kulture demokratike mbi bazën e kujtesës historike dhe drejtësisë tranzicionale.

Lustracioni kulturor në Gjermaninë e bashkuar

Në kuptimin e gjerë, lustracioni nënkupton procesin e ndriçimit të së kaluarës dhe ballafaqimin me përgjegjësinë morale dhe institucionale të individëve dhe strukturave. Në Gjermaninë e bashkuar, ky proces ishte veçanërisht kompleks, sepse duhej të zbatohej në gjysmën lindore të vendit.
Hapja e arkivave të STASI-t zbuloi një realitet tronditës: shumë figura të kulturës, medias dhe arsimit, që pas vitit 1990 mbanin ende pozita publike, kishin qenë bashkëpunëtorë të shërbimit sekret. Argumenti se “ashtu ishte sistemi” nuk u pranua as nga opinioni publik, as nga qarqet akademike.
Filmi “Das Leben der Anderen” (2006) u bë simbol i këtij reflektimi shoqëror, duke pasqyruar jetën nën mbikëqyrjen e vazhdueshme të STASI-t. Shumë institucione kulturore dhe arsimore të RDGJ-së u shpërbënë ose u integruan në strukturat perëndimore. Fenomeni i ashtuquajtur “Ostalgie” (nostalgjia për Lindjen) u marginalizua si produkt i një kulture të indoktrinuar, duke shkaktuar ndjenjë humbjeje identitare te shumë qytetarë lindorë.
Deklasimi i elitave kulturore dhe mediatike
Rastet e Sascha Anderson, Christa Wolf, Karl-Eduard von Schnitzler dhe të tjerëve tregojnë se lustracioni nuk ishte proces i njëtrajtshëm. Anderson u bë simbol i tradhtisë intelektuale, ndërsa Schnitzler u “deklasua” plotësisht si figurë propagandistike. Elita mediatike e RDGJ-së humbi pothuajse tërësisht besueshmërinë në sistemin e ri pluralist.
Në jetën akademike, dosjet e STASI-t u trajtuan me vëmendje të veçantë. Ata që kishin
bashkëpunuar me dëshirë dhe kishin shkaktuar dëme reale u përjashtuan nga pozitat drejtuese; ndërsa rastet e bashkëpunimit nën presion u trajtuan me më shumë nuancë.
Kosova: mungesa e lustracionit dhe nostalgjia kulturore Nëse e krahasojmë këtë proces me Kosovën, dallimet janë të mëdha. Kalimi i Kosovës nga sistemi komunist në realitetin aktual u bë pa një proces të mirëfilltë lustracioni kulturor apo politik.
Përkundrazi, shpesh sundon një nostalgji selektive për periudhën e kaluar,qe ne opinion njihen si jugo-nostalgjik, sidomos në aspektin kulturor.
Është e vërtetë se gjatë periudhës socialiste u liberalizua arsimi në gjuhën shqipe dhe u krijua një shtresë intelektuale që luajti rol në ngritjen e vetëdijes kombëtare. Por kjo nuk mund të përdoret për të relativizuar represionin politik, përndjekjet dhe dënimet e intelektualëve që nuk pajtoheshin me vijën zyrtare.
Figura si Adem Demaçi, apo rasti tragjik i Fazli Grajçevcit , Ukshin Hoti dëshmojnë se sistemi nuk toleronte mendimin e pavarur. Një pjesë e elitës kulturore dhe politike jo vetëm që heshti, por u bë pjesë aktive e mekanizmit represiv.
Pas demonstratave të vitit 1981, gazetaria kosovare u shndërrua hapur në instrument të diferencimit ideologjik, duke stigmatizuar intelektualët kritikë dhe duke legjitimuar masat represive. Kjo periudhë përfaqëson krizën më të thellë morale të gazetarisë kosovare dhe tregon qartë kufijtë e lirisë së shprehjes në një sistem autoritar.
Përfundim
Rënia e Murit të Berlinit nuk ishte vetëm një ngjarje politike, por një moment i madh moral dhe kulturor për Evropën. Gjermania, përmes një procesi të vështirë, por të qëndrueshëm lustracioni, arriti të ballafaqohet me të kaluarën e saj totalitare. Kosova, përkundrazi, ende nuk e ka bërë këtë hap në mënyrë sistematike. Pa këtë ballafaqim, rrezikohet që e kaluara të mbetet e pazbardhur dhe të vazhdojë të ndikojë në jetën publike dhe kulturore të së tashmes.

Dr. Stephan Ronart (1933) : “Ja si Pjetër Budi do ta rishkruante letrën e tij dërguar 4 shekuj më parë Dukës së Savojës për turizmin aktual në Shqipëri…”

0

Dr. Stephan Ronart në Shqipëri : rruga nga Kruja për në Burrel — Burimi : Touring Club de Belgique, 15 dhjetor 1933, faqe n°381

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 28 Dhjetor 2025 

Revista belge “Touring Club de Belgique” ka botuar, me 15 dhjetor 1933, në faqet n°381-384, letrën e rishkruar 4 shekuj më vonë nga Pjetër Budi për Dukën e Savojës, imagjinuar nga Dr. Stephan Ronart pas vizitës së tij në Shqipëri, të cilën Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :

Turizmi në Shqipëri

Burimi : Touring Club de Belgique, 15 dhjetor 1933, faqe n°381

Burimi : Touring Club de Belgique, 15 dhjetor 1933, faqe n°381

Nga fundi i shekullit XVI, Imzot Pjetër Budi, ipeshkëv i Vlorës dhe njeri letrash me reputacion të lartë, i shkruante mikut të tij, dukës së Savojës :

« Shqipëria është një vend shumë pjellor, që prodhon gjithçka për të cilën njerëzit kanë nevojë për të jetuar të lumtur. Aty mbizotëron një klimë e butë dhe e shëndetshme, si askund tjetër, ndaj shumica e njerëzve arrijnë një moshë patriarkale. Ky vend është vërtet i mrekullueshëm, duke prodhuar frutat më të larmishme, verëra aromatike të pashoqe, ullinj dhe grurë. Lumenjtë e shumtë dhe liqenet e tij janë të pasura me peshq me shije të shkëlqyer. Me pak fjalë, kudo që të ndodhesh në këtë krahinë të lumtur, qoftë në plazhet ranore të detit apo në male, gjithandej do të besoje se ndodhesh në parajsën tokësore ! »

Po të jetonte sot Imzot Pjetër Budi, ai nuk do ta shprehte ndryshe mendimin e tij, por do t’i shtonte përafërsisht edhe këtë :

« Shqipëria është një vend që nuk rrethohet me një mur kinez formalitetesh të vogla policore apo fiskale ; hyrja në të është e lehtë dhe e përshtatshme. Ajo i trajton vizitorët e saj si mysafirë të çmuar, si miq të përkëdhelur, krenare për mikpritjen e saj të vjetër e të famshme. Ajo ruhet mirë të mos i profanojë bukuritë e natyrës së saj madhështore me tabela reklamash të rreshtuara përgjatë rrugëve, as të pengojë hyrjen e lirë në kështjellat e saj të lashta, në manastiret piktoreske, në kishat e vjetra dhe në xhamitë e saj të hijshme me vendosjen e sporteleve për shitjen e biletave të hyrjes. Shqipëria është një vend që, në një zhvillim të shpejtë, e ka kapërcyer epokën e hekurudhave, por që, në këmbim, ka ndërtuar një sistem të plotë rrugor, i cili mundëson të arrihen me autobus, me një kosto të ulët, edhe cepat më të largët ; ndërsa në mënyrë luksoze, sipas shijes dhe xhepit të secilit, mund të bëhen ekskursione me automjete me qira shumë komode.

Shqipëria, do të shtonte më tej Imzot Budi, mund të përshkohet nga një skaj në tjetrin në siguri të plotë, të eksplorohet në luginat e saj të egra, në pyjet e saj madhështore e të vetmuara, në humnerat e thella, në majat e heshtura, për javë të tëra, më këmbë ose mbi shpinën e atyre kuajve të vegjël malorë me hap të pagabueshëm, pa u mërzitur kurrë, pa reshtur së gjeturi, çdo ditë e çdo orë, surpriza të reja në gjirin e një natyre të pashtershme në pasuri dhe bukuri piktoreske. Livadhet alpine jehojnë nga këngët e barinjve dhe meloditë melankolike të fyellit ; shekujt mezi e kanë ndryshuar atmosferën e fshatrave që nga koha e Virgjilit; zakonet, festat dhe veshjet e malësorëve kanë ruajtur tërheqjen dhe hijeshinë që kishin qysh në mesjetë, madje edhe në epokën klasike.

Burimi : Touring Club de Belgique, 15 dhjetor 1933, faqe n°382

Burimi : Touring Club de Belgique, 15 dhjetor 1933, faqe n°382

Gjuetia aty është pasionante ; gjahu — derr i egër, shqiponjë, dre, pelikan, çafkë — është i bollshëm. Alpinist, do të ngjitni maja të paprekura ; piktor, do të zbuloni, me një kënaqësi që përtërihet vazhdimisht, ngjyra dhe motive me një origjinalitet tërheqës ; dashamirës i gjërave të lashta ose të çuditshme, do të gjeni punime druri të gdhendura, qëndisma, monedha, gurë të skalitur, armë dhe sende zbukurimi, që do të pasurojnë koleksionet tuaja. »

Pjetër Budi do të thoshte edhe :

« Shqipëria ju fton ; merrni mëngjesin tuaj të parë në Romë ose në Athinë ; ngjituni në avion dhe drekën do ta gjeni në kryeqytetin tonë, Tiranë. Qëndroni tek ne, sipas dëshirës tuaj, ditë, javë, muaj — nuk do të njihni mërzinë. Do të vizitoni Tiranën, qytetin në lindje me sheshet e saj të mbushura me lule, bulevardet e gjera dhe të pastra, rezidencën e oborrit mbretëror, selinë e misioneve të huaja, qendrën e jetës së shoqërisë dhe intelektuale, që ka ditur të ruajë, megjithatë, në lëvizjen e jetës moderne, në pazarin dhe lagjen e saj të vjetër, hijeshinë plot ngjyra të një epoke tjetër ; Shkodrën, kryeqytetin e Mbretërisë së lashtë Ilire, në këmbë të fortesës së saj Rozafat, që ka parë të luftojnë rreth saj ilirë, romakë, sllavë, venecianë, turq, deri te ushtritë e Luftës së Madhe ; do të admironi piktoreskun me të cilin qyteti lejon rrugicat e ndërlikuara të pazarit të tij të shumëngjyrshëm të lahen në ujërat blu të liqenit të tij. Nga këtu, do të filloni ekskursione në Alpet shqiptare, në Mirditë, rajoni më piktoresk i vendit, ndoshta madje edhe i Europës, atdheu i Mirditorëve, që kanë ruajtur brenda maleve të tyre, me guximin dhe mikpritjen e tyre të njohur, jo vetëm kostumin e pasur kombëtar, por edhe folklorin, zakonet dhe traditat popullore, përveç njërit, që ka shuar përpjekjet e qeverisë : gjakmarrja, dhe kjo padyshim nuk është për t’u vajtuar. Kruja, Albanopolisi i Ptolemeut, fortesa e pathyeshme e Skënderbeut, mbrojtës heroik i krishterimit kundër pushtuesve myslimanë, e ngjitur në muret vertikale të shkëmbit gri, është muzeu i gjallë, pothuajse i pandryshuar, i një Shqipërie mesjetare, që bie në kontrast të veçantë me telefonin dhe makinat e shkrimit të vendosura në bashkinë e saj. Durrësi, Epidamni i Grekëve, Dyrrahu i Romakëve — kudo në vend, do të prekni kujtime klasike — bashkon në mënyrë kurioze molet e tij moderne, portikët, ndërtimet detare, dyqanet dhe magazinat me kështjellat dhe kullat, bastionet, mbetjet e mureve të rrethimit, që Bizantinët, Venecianët dhe Turqit i kanë fortifikuar njëri pas tjetrit.

Burimi : Touring Club de Belgique, 15 dhjetor 1933, faqe n°383

Burimi : Touring Club de Belgique, 15 dhjetor 1933, faqe n°383

Doni të vizitoni edhe qytetet e tjera ? Të gjithë ofrojnë magji të ndryshme ; secili ka veçantinë e tij, shenjat karakteristike. Ata janë : Elbasani, i fshehur mes ullinjve me gjethe të shndritshme, të gjelbër-argjendtë, dhe me kopshtet që buzëqeshin, i pasur me shtëpi jashtëzakonisht piktoreske, me dekorime të brendshme të pikturuara dhe të gdhendura hollësisht ; Llixha, me shtatëdhjetë burime sulfurore dhe radioaktive, që po përgatitet të bëhet një stacion balnear me famë botërore ; Berati, qyteti me dritare të panumërta, që ngjitet mbi muret pothuajse vertikale të një gryke gëlqerore, me bukurinë e malësisë së egër, me emrin e pagëzuar “Pulcheriopolis” nga themeluesi i tij Teodosi i Ri ; Korça, qytet tregtar dhe qendër intelektuale, ku do t’ju flasin për Bostonin dhe New York-un, po aq familjarisht sa për Tiranën ose Durrësin ; në fakt, pothuajse çdo familje dërgon djemtë e saj për një qëndrim disa vjeçar. Doni të flas për Pogradecin, për liqenin e Ohrit dhe ujërat e tij të mrekullueshëm, të pastër dhe me nuanca magjike blu ; për folezat e rrugicave të ngushta dhe të pabarabarta, me shtëpi të pikturuara bardh e kaltër, të Gjirokastrës ; për Vlorën, Sarandën, Tepelenën ; për Voskopojën, që jeton mes rrënojave dhe mbetjeve të një qyteti që dikur kishte më shumë se 60.000 banorë, një bibliotekë të rëndësishme dhe një atelier tipografike me famë ; për Pojanin dhe gërmimet e Apolonisë ; për Butrintin, themeluar nga bijtë e Priamit pas shkatërrimit të Trojës, qytet i lulëzuar në kohën e Grekëve dhe Romakëve, dhe të cilin mbetjet e tij, teatri antik, termat, statujat greko-romake, i bëjnë të mahniten jo vetëm arkeologët, por të gjithë ata që dinë të vlerësojnë pastërtinë e linjave klasike.

Burimi : Touring Club de Belgique, 15 dhjetor 1933, faqe n°384

Burimi : Touring Club de Belgique, 15 dhjetor 1933, faqe n°384

Doni që t’ju zbuloj edhe pasuritë e tjera artistike dhe natyrore të një vendi kaq afër tuaj dhe kaq të panjohur, të injoruar dhe të neglizhuar ? Jo, nuk do ta bëj, sepse po ju shoh duke marrë tabelën e linjave detare, që ndjekin bregdetet e Dalmacisë dhe Greqisë, që nisen nga portet italiane dhe jugosllave dhe që, të gjitha, ndalojnë në Durrës, Vlorë, Sarandë ; sepse po ju shoh të konsultoni hartat rrugore dhe të studioni rrugët që përshkojnë Shqipërinë duke e lidhur me Greqinë dhe Jugosllavinë, të gjitha të mira, të mirëmbajtura, të gjitha piktoreske ; sepse po ju shoh të hezitoni midis trimotorit të linjës Romë – Tiranë – Selanik dhe hidroplanit Triestë – Durrës !

Konsultohuni, mendoni, zgjidhni. Merrni anijen, avionin ose makinën, por sigurohuni, cilado qoftë zgjedhja juaj, se Shqipëria do t’ju magjepsë, siç ka magjepsur çdo vizitor, kjo Shqipëri kaq e bukur, kaq mikpritëse… dhe kaq pak e njohur ! »

Kështu, me shumë mundësi, do të kishte vazhduar letra e Imzot Pjetër Budit drejtuar dukës së Savojës, nëse do ta kishte rifilluar sot.

Dr. Stephan Ronart

Goditja ndaj Ushtrisë: dhuratë politike për Vetëvendosjen dhe fushatë falas për Albin Kurtin

1

Nga: Luan Dibrani, Prishtinë

Ka momente kur politika zbret aq poshtë, saqë nuk dëmton më kundërshtarin – por vetë shtetin. Deklarata e ish-deputetes së PDK-së, Ganimete Musliu, që u bën thirrje mërgimtarëve të mos e financojnë Ushtrinë e Kosovës, është pikërisht një moment i tillë. Një deklaratë e papërgjegjshme, e pamatur dhe politikisht e rrezikshme, që nuk ka asnjë lidhje me opozitarizmin normal.

Kjo nuk është kritikë.
Kjo është goditje nën brez ndaj sigurisë kombëtare.

Kur inati politik bëhet më i fortë se interesi i shtetit

Ushtria e Kosovës nuk është fond partie. Nuk është pronë qeverie. Nuk është lodër elektorale. Ajo është vazhdimësi e UÇK-së, simbol i sakrificës dhe shtyllë e shtetësisë. Të dalësh kundër financimit të saj, në kohë tensionesh rajonale dhe kërcënimesh të hapura nga Serbia, është akt i papranueshëm politikisht dhe moralisht i diskualifikueshëm.

Nëse kjo quhet “qëndrim politik”, atëherë kemi hyrë në një fazë ku opozit

a po lufton më shumë shtetin sesa qeverinë.

Patriotizëm me fjalë, sabotim me vepra

Ironia është therëse: ata që flasin më së shumti për UÇK-në, sot po dalin kundër Ushtrisë që lindi nga ajo luftë. Kjo nuk është kontradiktë – kjo është hipokrizi e pastër politike.

Flamuri në sfond, fjalët e mëdha në podium, por kur vjen puna te financimi i sigurisë – refuzim. Kjo është demagogji e nivelit më të ulët, patriotizëm për kamera dhe jo për shtet.

Dikush duhet ta thotë hapur:
kjo nuk i shërben Kosovës.

Opozitë në panik, pa ide dhe pa kontroll

Këto deklarata nuk janë rastësi. Janë shenjë paniku. Janë produkt i një opozite që nuk ka çfarë të ofrojë, nuk ka program bindës dhe nuk ka narrativë fituese. Kur mungon vizioni, goditet gjithçka që mban peshë shtetërore – madje edhe Ushtria.

Kjo nuk është betejë politike.
Kjo është vetë-shkatërrim politik live.

Gjuha e rrugës – arma e fundit e humbësit

Në të njëjtën linjë shkatërruese bie edhe diskursi i Sami Lushtakut, me fyerje, etiketime dhe gjuhë të papranueshme për një skenë politike serioze. Kur argumenti mungon, fyerja bëhet strategji. Kur ideja mungon, britma zëvendëson mendimin.

Rezultati?
PDK humb pikë. Vetëvendosje fiton terren. Albin Kurti forcohet.

Ironike, por e vërtetë.

Në prag zgjedhjesh, kjo është dhuratë për kundërshtarin

Zgjedhjet e 28 dhjetorit 2025 po afrohen. Qytetarët po shikojnë. Dhe po mbajnë mend. Ata shohin kush flet për shtet dhe kush flet për inat. Kush ndërton dhe kush shkatërron. Kush e respekton Ushtrinë dhe kush e përdor si mjet sulmi.

Të godasësh Ushtrinë e Kosovës sot është t’i bësh fushatë falas Vetëvendosjes. Është t’i dorëzosh pikë politike kundërshtarit pa asnjë rezistencë.

Fundi i historisë: Ushtria nuk preket

Ka një vijë që nuk guxon të kalohet. Ushtria e Kosovës është ajo vijë. Kush nuk e kupton këtë, nuk është i denjë për pushtet. Kush e shkel, e nxjerr veten jashtë përgjegjësisë shtetërore.

Kosova nuk ka luksin e politikanëve amatorë që eksperimentojnë me sigurinë kombëtare për disa klikime apo duartrokitje partiake.

Në çdo shtet normal, thirrjet kundër financimit të ushtrisë nuk do të konsideroheshin “mendim politik”, por akt i rrezikshëm që cenon interesin publik. Në Kosovë, kjo duhet të jetë vijë e kuqe për çdo parti që pretendon të qeverisë nesër. Sepse siguria kombëtare nuk është pronë e opozitës apo e pozitës – është obligim ndaj qytetarëve dhe brezave që vijnë.

Ushtria nuk është temë debati.
Është themel shteti.

Paqja midis njerëzve varet nga përkushtimi, dashuria dhe këmbëngulësia e tyre(8)

0

Ismet M. Hasani, Suedi

Mbajtja e trurit në aktivitet e zvogëlon mundësinë e humbjës se fuqisë së tij.
Mosmatja dhe mospjekja e mjaftueshme, gjuha e pakontrolluar, llomotitëse, mund të jetë prelud (hyrje) në moçalet dhe kënetat e keqkuptimeve, keqinterpretimeve dhe të papriturave të tjera, të padëshiruara…
*
Dy fjalë për turpin (marren)
Po s’pate cipë turpi, bëj si të duash! Turpi posedon përmbajtje sublime embrionale dhe maksimale etike e morale, fisnike e terësore të individit. Privimi nga heqja dorë nga turpi – PAJTIMI ME TURPIN, nënkupton heqje dorë nga çdo sjellje a veprim etik, moral, ligjor, e pozitives së mirë dhe morale.
Turpi është edhe shënjë e pjekurisë, të sjelljës, qendrimit dhe veprimeve të njeriut, të natyrës së tij të mirëfillët e korrekte; të kulturës dhe shkallës së lartë të vetpërmbajtjës dhe edukatës se tij. Duhet besuar në Zotin dhe duhet lutur:
“O Zot! Të lutëm të mos më nxën ajo kohë kur nuk pasohet i dituri dhe kur nuk turpërohet i urti!”
Turpi është njëra ndër kategoritë më relevante (të një rëndësie të veçantë) etike dhe morale.
*
Hipokrizia dhe hipokritët. Hipokritët bëjnë punë dhe veprime, të cilat janë edhe më të fshehta sesa gjurma e bubrrecit të zi në rrasë të gurit, natën e errët! Me këtë mendim e kemi thënë të tërën, përsa i përket hipokrizisë dhe hipokritëve, që në popull i quajnë “dy f’tyrësh”, apo “munafikë”.
*
Dashuria shpirtërore është rruga e vetme e shpëtimit të njerëzimit dhe lapidari i të gjithë lapidarëve.
*Molla e papjekur nuk hahet se është e tharbët, ndersa molla e vjetër, e vjelur pas kohe mund të rrudhet dhe mund të kalbet shpejt.
*
Kohet e vështira e të jashtëzakonshme, kërkojnë dhe përcillën me vendime të vështira e të parregullta.
Mendojë se:
Çdo kohë bjen vendimin e vet.
Çdo vendimi i vjen koha e vet.
*
Liria është e shënjtë dhe e shtrenjtë; tepër e admirueshme dhe e çmueshme, madje e preferuar se sa çdo gjë tjetër.
I urti Sami Frashëri, shkrimtar, mendimtar, njeri urtë, ndër shumë urti, e thotë edhe këtë: “Aty ku ska liri, shpirti dhe mendja vyhkën (venitën, thahën – I.H.) si bima pa ujë.”
Liria fitohet vështirë – me sakrificë, qëndresë dhe me gjak, ndërsa në liri ardhmëria dhe përparimi pushtohen e fitohen me vullnet, emulacion, përkushtim, me punë të palodhshme, me vështërsi…
*
Besimi në tjetrin është veti e mirë e njeriut
Mirëpo, besimi i tepërt, apo i vërbët ndaj tjetrit apo kundrejt tjerëve, pa dallim, paraqet mendjelehtësi.
Shkalla e besimit, apo e mirëbesimit duhet të provohet e sprovohet në një kohë të gjatë.
Populli ynë i urtë thotë: “Nuk e njeh, as nuk i besohet njeriut, pa e ngrënë një thes krypë me te.”
Beso, analizo dhe verifiko, kontrollo, bindu, tolero, mbushu mend dhe gjithkujt besë mos ie zë. Humbja më e madhe e një populli është humbja e besimit ndaj njëri-tjetrit.
Fitorja më madhe e një populli është ruajtja e besimit ndaj njër-tjetrit.
*
Paqja midis njerëzve varet nga përkushtimi, dashurria dhe këmbëngulësia e tyre.
Sa më shumë afrohën e lidhen njerëzit (popujt) ndërmjet veti, aq më shumë flakën (zhdukën, digjën) dallimet midis tyre.
( V i j o n )

Paralajmërimi i Kreut të Inteligjencës Ushtarake Serbe ndaj serbëve të Kosovës përmes kanaleve Telegram – implikime para zgjedhjeve

1

Drizan Shala, ekspert i sigurisë nga Prishtina

Paralajmërimi i Kreut të Inteligjencës Ushtarake Serbe ndaj serbëve të Kosovës përmes kanaleve Telegram – implikime para zgjedhjeve.
Paralajmërimi i shpërndarë përmes kanaleve Telegram, i atribuar Kreut të Inteligjencës Ushtarake Serbe, përbën një operacion të qartë hibrid të ndikimit, të aktivizuar në prag të zgjedhjeve në Kosovë. Ky veprim nuk është deklaratë individuale, por pjesë e një skeme të planifikuar informativo-psikologjike.
Në thelb, kemi të bëjmë me ndikim të drejtpërdrejtë mbi komunitetin serb në Kosovë, me qëllim krijimin e frikës, pasigurisë dhe bindjes se situata është e paqëndrueshme.
📍Përdorimi i Telegramit nuk është rastësor:
Është një platformë me kontroll minimal, e njohur për shpërndarje të shpejtë dhe për krijimin e ndjesisë së “informatës së brendshme”, sidomos në komunitete të mbyllura etnike.
Mesazhi synon disa efekte njëkohësisht:
✅️ Të disiplinojë sjelljen elektorale të serbëve të Kosovës,
✅️ Të delegjitimojë institucionet dhe procesin zgjedhor,
✅️ Të krijojë alibi politike për Beogradin në rast tensionesh apo incidentesh pas zgjedhjeve.
Nga këndvështrimi i sigurisë, kjo është pjesë e doktrinës së njohur të kontrollit të hapësirës sociale pa përdorim force, ku frika dhe paqartësia shërbejnë si armë politike. Paralajmërime të tilla funksionojnë edhe si testim i reagimit të institucioneve të Kosovës dhe i faktorëve ndërkombëtarë.
❗️Indikatorët paralajmërues përfshijnë rritje të mesazheve alarmuese në rrjete sociale, thirrje për bojkot apo “vetëmbrojtje”, sinkronizim të narrativës në mediat serbe dhe provokime të vogla në terren për të matur reagimin institucional.
Pra ky rast duhet kuptuar si operacion ndikimi me risk të kontrolluar, ku Serbia synon përfitim politik dhe narrativ ndërkombëtar pa kaluar në konflikt të hapur. Përgjigjja më efektive mbetet qetësia institucionale, transparenca publike, kundër-narrativa profesionale dhe koordinimi i ngushtë me partnerët ndërkombëtarë.
Shih videot e mëposhtme :

Mediat franceze: Tre gra të plagosura në një sulm me thikë në Paris

0

  

Tre gra u plagosën në një sulm me thikë në metronë e Parisit të premten, sipas mediave franceze. Një autor i dyshuar është arrestuar, sipas prokurorëve.

Burri sulmoi tre gra të ndryshme në stacione të ndryshme në një linjë që kalon midis Bagnolet dhe Levallois-Perret, sipas Le Parisien.

Incidenti ndodhi midis orës 16:15 dhe 16:45 sipas orës lokale të premten, tha operatori i metrosë RATP për AFP.