Kreu Blog Faqe 337

Urimi për LVV-ën i Valon Murtezajt, profesorit nga Parisi

0

Gani Mehmeti

NGA URIMI PËR VETVENDOSJEN I PROFESORIT NGA PARISI, VALON MURTEZAJ

 « Uroj fituesin e këtyre zgjedhjeve z.Albin Kurti, dhe populli i kërkon të punoj për Kosovën dhe interesat më të larta të Republikës së Kosovës ». uron prof. Murtezaj.

Ky urim më kujtoj burrat e mëdhenj që shtrijnë dorën pa inati ndaj fituesit.

Dhe më poshtë vazhdon profesori Murtezaj :

« LDK-ja Rugoviane do të bëhet dhe do të kthehet ».

Një fjali e shkurtër, por shumë domethënëse, kjo. Me këtë lë të kuptohet se sot nuk është ajo Lidhja Demokratike e Kosovës Rugoviane, çka ka shkaktuar rënien e saj kaq poshtë nga zgjedhësit.

Jo, LDK e sotme nuk është LDK-ja. Këtë e pranuam apo nuk e pranuam, deshëm ta themi ose nuk deshëm ta themi, është shumë e vërtetë. Madje, këtë e kam thënë shumë herë, por tani këtë e vërteton edhe anëtari i kryesisë së LDK, prof. Valon Murtezaj. Dhe, mua më vjen mirë që e di se nuk është më rugoviane LDK-ja. Mua nuk më vjen mirë pse nuk është rugoviane, më vjen shumë keq, por më vjen mirë që të paktën, një anëtar i kryesisë së saj, e di se nuk është rugoviane. Dhe, po të ishte rugoviane, ajo nuk do të binte kaq poshtë, do të qëndronte lart në përqindjen e zgjedhjeve sot. Ajo do duhej të ishte e para, sepse e para parti politike ishte jo vetëm në Kosovë, por në Jugosllavi. Pra, ajo do duhej ta ruante veten, të mos binte poshtë. Dhe, të paktën, nëse jo partia e parë, ajo gjithsesi do duhej të ishte e dyta, jo larg të parës.   Kur e di se e ke lëshuar rrugën, mund të pritet të kthehesh  sërish në të, pra të shpresojmë se do ktheheni në rugovizëm.

Rugovizëm nuk mjafton vetëm nocioni, por duhet të kesh filozofinë e tij, pra të Dr. Ibrahim Rugovës. E filozofia e tij ka qenë fjalë pak, pa e lënduar askë nga bashkëkombasit dhe punë sa më shumë. Po them sa më shumë, sepse njeriu dëashiron të bëjë shumë punë, por nganjëherë nuk ia arrin, por sa më shumë që mundet.

Unë nuk po shkoj me emra të deputetëve të LDK, por shumë prej tyre nuk kanë qenë rugovistë. Ata kanë sharë, kanë ofenduar, janë marrë me parti të tjera e nuk kanë vepruar në dobi të LDK. LDK-së nuk i shkojnë këto, sepse ka qenë parti paqësore edhe me armikun, as nuk e kanë sharë, as nuk e kanë ofenduar. I kanë treguar se jemi për t’u çliruar nga armiku dhe është punuar në atë drejtim rregullisht.

E mbani mend kur vetë lideri juaj i sotëm thoshte : « Kurrë më nuk do të fitojë 50 për qind Albin Kurti » !  More, si ishte ai aq i bindur? Varet nga kultura e nga sjellja partiake se si po sillesh me të tjerët, por varet edhe nga partia së cilës i përket. Cilëndo parti tjetër në Kosovë ta marrësh, kanë pasur fjalor tjetër në të kaluarën, prej të cilave do të pritej diçka edhe e tillë, por assesi nga LDK-ja.

Ndërkaq, përveç një këso sjelljeje e LDk, ajo si parti shtetformuese, ka bërë edhe shumë gabime e dëme në bashkëqeverisje me PDK, dhe kjo i hakmerret. Ajo asnjëherë nuk është votuar nga zgjedhësit për të qeverisur bashkë me PDK. Ndërkaq, tani, kur nuk hyri në koalicion me LVV, gaboi, sepse e humbën një vit qeverisje dhe sërish mbeti në opozitë sipas zgjedhjeve që doli partia e tretë dhe më e dobët se më 9 shkurt 2025.

LDK sot nuk ka mbetuer popullore, prandaj edhe humb zgjedghjet!

Fitoi bojkoti qytetar!

0

Florim Zeqa

E mira është se zgjedhjet e 28 dhjetorit kaluan në mënyrë të qetë dhe demokratike. Edhe përkundër prezencës së madhe të mërgimtarëve, dalja në zgjedhje është tepër e ulët (43.47%). Dalja e ulët e elektoratit në zgjedhje është deshmi se qytetarët janë lodhur me këto parti politike dhe më këta liderë partiakë!

Fitues pa legjitimitet qytetar

Pra, qytetarët dhe mërgimtarët e duan një alternativë të rë politike, e duan një fillim të ri politik që e bën shkëputjen nga e kaluara dhe fillimin e një epoke të re politike e cila e çon vendin drejt progresit dhe zhvillimit ekonomik.

Në këto zgjedhje u dëshmua se vetëm 43.47 % e popullatës i beson kësaj klase politike dhe këtyre partive të dështuara në qeverisjen e vendit!

Kurse 56. 53 % e duan ndryshimin substancial përmes një alternative të re politike.

Nga 43.47 % e qytetarëve të dalë në zgjedhje i ndëshkuan me votë tre ish partitë opozitare, kurse afërsisht gjysma e kësaj shume i besoj LVV-së me legjitimitet të cunguar politik.

E quajta kështu të ‘cunguar’ për faktin se kur kemi dalje nën 50 % të elektoratit në zgjedhje ato konsiderohen të deshtuara dhe jo legjitime!

Në raste të tilla kur mungon legjitimiteti qytetar, duhet të zgjedhet një qeveri teknike nga presidenti i shtetit me mandat 2 vjeçar dhe të emërohen deputet të rinj për Parlament deri në zgjedhjet e reja.

Ky është rendi dhe rregulli demokratik, të cilin vendi ynë nuk është duke e përfillur që nga viti 2001 kur e kishim 64.3 % të daljes së elektoratit në zgjedhje.

Paradoksalisht, nga ajo kohë e deri më sot, Kosova është qeverisur pa legjitimitet qytetar!

Pra, bazuar në rregullin bazik të demokracisë, ku shumica vendos për kahet e zhvillimit politik në vend, atëherë del se rezultati real është ky, në zgjedhjet e 28 dhjetorit 2025 fitoj bojktoti politik.

Andaj, për të ecur tutje në përputhje me rregullat e demokracisë, vendit i duhet një ‘Qeveri Teknike’ për të dalur nga kriza e thellë politike, për ta kthyer besimin qytetar përmes një alternative të re politike, ku në rastin më të mirë është projekti im politik-Alternativa Demokratike për Ndryshim (ADN).

ADN apo Alternativa Demokratike për Ndryshim do të jetë forca e ndryshimit politik, rreth së cilës do të rreshtohen 56. 53 % apo shumica e qytetarëve të Kosovës dhe zgjedhjet do ta marrin legjitimitetin e plotë demokratik!

Arabi (38) u dëbua nga Norvegjia – u kthye dhe i vuri flakën shtëpisë së vëllait të tij

0

I DËNUAR: Arabi që u dëbua nga Norvegjia në vitin 2019 shkoi me makinë në Danimarkë pa patentë shoferi, ndër të tjera. Foto: Imazh ilustrues.

Andrea Veiden / Document.no

Arabi (38) u dëbua nga Norvegjia – u kthye dhe i vuri flakën shtëpisë së vëllait të tij: Merr një dënim të reduktuar për IQ të ulët

Një burrë 38-vjeçar arab me një IQ prej 70 u dënua në Gjykatën e Qarkut Asker dhe Bærum pasi i vuri flakën shtëpisë së vëllait të tij, i vodhi makinën vëllait të tij dhe shkoi në Danimarkë pa patentë shoferi.

38-vjeçari u dëbua nga Norvegjia në vitin 2019, por u kthye ditën e Vitit të Ri në vitin 2025. Kur u kthye, e kaloi kohën duke u droguar nga kokaina, amfetamina dhe hashashi me miq të vjetër në Tønsberg.

Mbrëmjen e 21 shkurtit, burri arab shkoi në shtëpinë e vëllait të tij në Hurum në komunën Asker për të fjetur tek ai. Nëna, vëllai i vogël dhe kunata e 38-vjeçarit jetonin gjithashtu në shtëpi në atë kohë.

Të nesërmen, 38-vjeçari dhe vëllai i tij filluan të grindeshin kur vëllai tha se nuk mund të qëndronte më në shtëpi. Kjo çoi në nxjerrjen jashtë nga shtëpia nga vëllai. Pak më vonë, vëllai, vëllai më i vogël, nëna dhe kunata dolën nga shtëpia.

Burri arab hyri me forcë në shtëpi me një bidon me benzinë. Ai derdhi benzinë ​​mbi një rrogoz, disa dyshekë dhe tekstile në katin e dytë dhe më pas i vuri flakën të gjithë shtëpisë.

Një fqinj raportoi zjarrin, por zjarrfikësit ishin tepër vonë dhe shtëpia ishte dëmtuar plotësisht dhe që atëherë ka qenë e pabanueshme.

U drejtua me makinë drejt Danimarkës pa patentë shoferi
Pasi 38-vjeçari i vuri flakën shtëpisë, ai vodhi makinën e vëllait të tij që ishte në garazh dhe iku nga vendi i ngjarjes.

Një ditë pas zjarrit, arabi telefonoi një grua që e kishte “njohur që kur ishte roje burgu në vitin 2011”.

Gruaja shpjegoi në gjykatë se ai i kishte thënë se kishte bërë diçka budallallëk. Ai i dërgoi një artikull gazete në lidhje me zjarrin dhe shpjegoi se kishte gjetur benzinën pranë garazhit, e kishte futur brenda, e kishte zbrazur dhe e kishte ndezur.

Gruaja i rekomandoi që të dorëzohej në polici, por 38-vjeçari tha se nuk donte nga frika se mos deportohej.

38-vjeçari vazhdoi të ngiste makinën e vëllait të tij, pa një patentë të vlefshme drejtimi, deri në Danimarkë. Atje u arrestua nga policia daneze më 24 shkurt.

– Ndjeu dëshpërim për situatën e tij
Fillimisht, dënimi për sulm të rënduar pas zjarrvënies është burgim deri në 6 vjet. Por gjykata gjen një numër rrethanash lehtësuese.

Ndër të tjera, gjykata përcakton se zjarrvënia ishte impulsive, rezultat i dehjes së të pandehurit dhe se ai “ndjeu dëshpërim për situatën e tij”.

Gjykata gjithashtu merr parasysh në llogaritjen e dënimit total një deklaratë nga ekspertët se 38-vjeçari ka një IQ prej 70, që konsiderohet paaftësi mendore.

Arabit i është diagnostikuar gjithashtu çrregullimi i personalitetit antisocial (më parë i quajtur psikopati journ.anm.) dhe PTSD.

Ai dënohet me 1 vit e 5 muaj burg, por meqenëse ka qenë në paraburgim dhe shtatë muaj të dënimit i janë caktuar si kusht, ai nuk duhet ta vuajë dënimin.

38-vjeçarit iu urdhërua gjithashtu të paguajë kompensim Gjensidige Forsikring për dëmet e shkaktuara nga zjarri. Kërkesa fillestare ishte mbi 5.3 milionë korona, por ai nuk do të duhet të paguajë gjysmën e kësaj shume sepse zjarrvënia u krye impulsive dhe nën ndikimin e drogës.

Përveç kësaj, gjykata deklaron se ai është i papunë, nuk ka perspektivë punësimi dhe nuk ka burime financiare, dhe se theksi duhet të vihet në faktin se 38-vjeçari “ka një nivel më të ulët funksionimi se normalja”.

Araber (38) ble utvist fra Norge – kom tilbake og tente på brorens hus: Får strafferabatt for lav IQ

Islamistit i është dhënë shtetësia britanike pa kontroll sigurie – tani të gjithë e pendohen

0

Alaa Abd el-Fattah. Foto: AP/Khaled Elfiqi/NTB

Kryeministri Keir Starmer dhe qeveria britanike janë nën presion të madh për t’i hequr shtetësinë aktivistit egjiptiano-britanik Alaa Abd el-Fattah.

Zbulimet e komenteve të tij të ashpra antisemite dhe antibritanike kanë shkaktuar një stuhi politike në Britani, vetëm disa ditë pasi ai u prit në vend nga Kryeministri.

El-Fattah, i cili mbërriti në Mbretërinë e Bashkuar në fundjavë pasi vuajti dënimin në një burg egjiptian që nga viti 2019, më parë ka bërë thirrje për vrasjen e “sionistëve”, i është referuar britanikëve si “qen dhe majmunë” dhe ka kërkuar djegien e Downing Street.

Anuloi testin e “karakterit të mirë”
The Telegraph tani ka zbuluar se el-Fattah iu dha shtetësia britanike në vitin 2021 pa pasur nevojë t’i nënshtrohej testit të zakonshëm të “karakterit të mirë”. Kjo për shkak të një boshllëku ligjor të krijuar nga Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut (KEDNJ).

El-Fattah mori shtetësinë e tij përmes nënës së tij të lindur në Britani. Më parë, aplikantë të tillë duhej të provonin karakter të mirë, por pas një vendimi të Gjykatës së Lartë se kërkesa ishte në kundërshtim me KEDNJ-në, ky kontroll u hoq për këto lloje aplikimesh. Si rezultat, deklaratat e tij ekstremiste nuk u kapën kurrë nga autoritetet britanike përpara se të lëshohej pasaporta.

Tërheqje e plotë nga mbështetësit
Si Partia Laburiste ashtu edhe Konservatorët kanë bërë fushatë për vite me radhë për lirimin e el-Fattah nga burgu egjiptian. Tani politikanë të lartë nga të dyja partitë thonë se ndihen të mashtruar.

Ish-lideri i Partisë Konservatore, Iain Duncan Smith, thotë se pendohet për mbështetjen e tij, dhe deputetja Alicia Kearns thotë se ndihet “e tradhtuar”. Lideri i Reform UK, Nigel Farage, po kërkon që shtetësia e tij të revokohet menjëherë, duke e quajtur një “gabim të jashtëzakonshëm në llogaritje” nga ana e kryeministrit që e mirëpriti atë. Liderja konservatore, Kemi Badenoch, po bën gjithashtu thirrje për deportimin e tij.

Kërkon falje
Vetë personazhi kryesor kërkoi falje të hënën. Në një deklaratë, el-Fattah thotë se e kupton se sa “tronditëse dhe lënduese” janë mesazhet, por në të njëjtën kohë pohon se disa prej tyre janë nxjerrë nga konteksti ose janë keqinterpretuar si mohim i Holokaustit.

“Kjo ishte kryesisht një shprehje e zemërimit dhe frustrimit të një të riu në një kohë krizash rajonale”, shkruan ai, duke shtuar se i vjen keq për gjuhën e përdorur.

Çështja i ka dhënë municion të ri debatit rreth marrëdhënies së Britanisë me Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut (GJEDNJ), pasi janë interpretimet e gjykatës që i penguan autoritetet britanike të kryenin kontrollin e sigurisë që ka të ngjarë të kishte pezulluar shtetësinë.

Është gjithashtu një ushqim për të menduar në lidhje me sa e lehtë duhet të jetë të tërhiqet shtetësia, si dhe debati rreth riemigrimit.

Islamist fikk britisk statsborgerskap uten sikkerhetssjekk – nå angrer alle

Ashtu si Norvegjia, edhe Minesota: Hixhabi dhe kapitullimi publik në politikë

0

Kolazh fotografish: Pamje e ekranit e kandidates kryesore të Partisë Konservatore Amalie Gunnufsen dhe këshilltares së grupit parlamentar të Partisë Konservatore Siri Heimdal Knudsen duke vizituar një xhami në Kristiansand. Futja: Zëvendësguvernatorja e Minesotës Peggy Flanagan vesh një hixhab në solidaritet me somalezët, ndërsa autoritetet federale hetojnë një skandal mashtrimi shumëmiliardë dollarësh.

Hixhabet e Amalie Gunnufsen dhe Peggy Flanagan në Minneapolis janë kujtues të dekadave të politikës liberale të dështuar, ku politikanët kapitullojnë para Islamit vetëm për të siguruar vota.

Historia na kujton se si kolonët norvegjezë sollën ide socialiste evropiane në Minesota dhe vendosën modele të politikës së krahut të majtë që vazhdojnë deri më sot.

Para zgjedhjeve të shtatorit, Amalie Gunnufsen, kandidatja kryesore e Partisë Konservatore në Vest-Agder, iu nënshtrua kritikave dhe talljeve kur mbuloi flokët për të hyrë në një xhami. Përfaqësuesja e këshillit të qarkut dhe këshilltarja e grupit parlamentar Konservator, Siri Heimdal Knudsen, gjithashtu i kishte flokët e mbuluara.

Debatuesja sociale Lily Bandehy shkroi se programi i partisë së Partisë Konservatore thotë qartë se emigrantët duhet të përshtaten me Norvegjinë dhe të sigurohen që ata të bëhen pjesë e shoqërisë përmes punës dhe të përshtaten me normat dhe rregullat e vendit. Por në Kristiansand, duket se politikani i tyre kryesor po përshtatet mjaft me emigrantët myslimanë, deklaroi Bandehy.

Në anën tjetër të Atlantikut këtë javë, zëvendësguvernatorja e Minesotës Peggy Flanagan, e cila është katolike, kreu një marifet të ngjashëm politik simbolik kur veshi një hixhab në një lagje somaleze. Kjo ishte për të treguar solidaritet me komunitetin somalez, ndërsa hetuesit federalë zbuluan mashtrime shumëmiliardëshe në të njëjtin komunitet.

Të dy veprimet, njëri në Kristiansand, tjetri në Minneapolis, tregojnë ngritjen e politikës simbolike mbi parimet. Hixhabi bëhet një shprehje e dukshme e solidaritetit ose respektit, ndërsa çështjet më të thella, nga qeverisja e dështuar deri te mungesa e përgjegjësisë sociale, mbeten kryesisht të patrajtuara.

Për të kuptuar paralelet, duhet të shikojmë ADN-në politike të Minesotës. Siç shkroi Paul Gottfried në një artikull të vitit 2021 me titull “Shpjegimi i Natyrës Radikale Politike të Minesotës”, politika radikale e Minesotës është rezultat jo vetëm i demografisë së sotme, por edhe i trashëgimisë së shtetit nga Evropa Veriore:

– The Scandinavian and German populations that settled in this region were heavily influenced by European socialism.

– The explanation for most of the state’s radicalism carries us back into Minnesota’s political and cultural history, where Northern European Protestants have long perpetuated this radical tradition.

Kolonët skandinavë dhe gjermanë, veçanërisht suedezët dhe norvegjezët, sollën me vete ide socialiste evropiane, duke krijuar modele të politikës së krahut të majtë që vazhdojnë deri më sot. Partia e Fermerëve dhe Punëtorëve, bashkimi Demokratik-Fermer-Punë dhe breza aktivistësh vendas pasqyrojnë një traditë të gjatë të qeverisjes progresive të bazuar në komunitet.

Edhe pse kolonët ruajtën traditat fetare dhe shoqërore, dhe shumë prej tyre ishin konservatorë, idetë e krahut të majtë u përvetësuan dhe u normalizuan në komunitetet etnike, duke formësuar kulturën politike të Minesotës për breza.

Identiteti nordik i Minesotës shtrihet përtej ideologjisë. Rreth një e treta e 5.4 milionë banorëve të saj mund të gjurmojnë trashëgiminë e tyre në Norvegji, Suedi, Finlandë, Islandë ose Danimarkë.

Që nga viti 1892, njëzet guvernatorë kanë qenë me prejardhje nordike; midis viteve 1915 dhe 1976, të gjithë guvernatorët ishin suedezë ose norvegjezë. Sipas Profesor Sten Carlsson të Universitetit të Uppsalës:

– Jashtë vendeve nordike, nuk ka asnjë pjesë tjetër të botës që është aq e ndikuar nga aktivitetet dhe ambiciet skandinave sa Minesota.

Ndikimi që ata kishin në politikën e Minesotës dhe qasja që ata ndërmorën ndryshonin shumë nga shtetet e tjera, thotë Profesor Carlsson.

Guvernatori i Minesotës Karl F. Rolvaag, i cili ishte me prejardhje norvegjeze, vizitoi Norvegjinë pas Luftës së Dytë Botërore për të studiuar politikë. Si udhëheqës i DFL-së, ai përfaqësoi një parti që në atë kohë ishte shumë në të majtë të Partisë Demokratike në nivel kombëtar.

Statujat e politikanëve të shquar norvegjezo-amerikanë, si Knute Nelson dhe Albert Johnson, ende qëndrojnë në kapitullimin e shtetit në Shën Pali, si simbole të qëndrueshme të idealeve qytetare dhe politike nordike.

Është brenda këtij kuadri historik dhe kulturor që polemikat për hixhabin marrin një rëndësi më të thellë. Hixhabet e Gunnufsen dhe Flanagan nuk janë thjesht çështje etikete ose respekti; ato janë kapitullime publike ndaj korrektësisë politike dhe normave islame, duke reflektuar një trend më të gjerë në shoqëritë e karakterizuara nga liberalizmi skandinav dhe idealet progresive.

Në Norvegji, veprimi i Gunnufsen sinjalizon një gatishmëri për t’u përkulur ndaj praktikave fetare edhe kur ato bien ndesh me parimet laike ose të drejtat e grave. Në Minesota, hixhabi i Flanagan sinjalizon solidaritet, por kritikët thonë se fsheh probleme serioze: mashtrime me vlerë miliarda, dështime të kontrollit shoqëror dhe sfida me integrimin e emigrantëve.

Ky është kapitullim publik në formën e tij më të fortë. Gratë bëhen aktore simbolike, të cilat mbulohen për të shmangur polemikat. Gunnufsen nuk mundi as ta merrte seriozisht kritikën dhe i tha Nettavisen:

– Kur viziton një bashkësi fetare, duhet të përshtatesh me mënyrën se si janë gjërat atje. Kur takon votues në arenën e tyre, liria e fesë do të thotë të tregosh respekt për ta pavarësisht nga feja. Ata janë votues, në fund të fundit.

Vështirë se mund të kujtojmë një politikan norvegjez, mashkull apo femër, që të ketë mbajtur një Yll të Davidit, kippa ose yarmulke kur viziton një sinagogë. Dhe sa shpesh i shohim në të vërtetë politikanët që tregojnë solidaritet me bashkësinë hebraike në Norvegji?

Për të kuptuar se sa larg janë distancuar politikanët norvegjezë nga realiteti dhe nga njerëzit që supozohet se përfaqësojnë, ia vlen t’i referohemi anketës jozyrtare që Nettavisen kreu në lidhje me përmendjen e hixhabit të Gunnufsen.

Pyetje e mëposhtme përkthehet kështu: A duhet politikanet t’i mbulojnë flokët kur e vizitojnë një xhami?

Jo (deklarohen 87 %)

Po (11 %) dhe 

Nuk e dij – 2 %

Hixhabi është bërë një provë politike, një emblemë e korrektësisë politike, solidaritetit multikulturor dhe qëndrimit ndaj virtytit. Minesota pasqyron Norvegjinë jo vetëm nga ana kulturore, por edhe nga ana politike. Të dy komunitetet përballen me sfida që lidhen me multikulturalizmin, integrimin dhe politikën e identitetit.

Në Kristiansand, ashtu si në Minneapolis, polemika për hixhabin zbulon një të vërtetë më të gjerë. Kur udhëheqësit politikë kapitullojnë publikisht para ideologjisë, ata mund të fitojnë mbështetje afatshkurtër, por rrezikojnë të dobësojnë vlerat demokratike që zyra e tyre supozohet të mbështesë.

Ky trend ishte qartë i dukshëm në Minesota në vitin 2023, kur të ashtuquajturit udhëheqës vendosën se flamuri shtetëror nuk ishte më përfaqësues. Dizajni i ri, i zgjedhur nga mbi 2,600 propozime, u prit me kritika të ashpra, me shumë që theksuan ngjashmërinë e tij me flamurin e Puntland, një rajon somalez, duke ilustruar nënshtrimin në rritje të shtetit ndaj popullsisë së tij imigrante somaleze.

Për shumë njerëz, flamuri i ri dhe simbolika që mbart duket më pak si përfaqësim dhe më shumë si performancë politike, duke i bërë jehonë të njëjtës dinamikë që shohim në hixhabet e Gunnufsen dhe Flanagan.

Si Minesota ashtu edhe Norvegjia janë kujtesa të forta të socializmit të dështuar. Problemi është se politikanët liberalë kanë shumicën dhe kështu vazhdojnë të ndjekin të njëjtat politika, me të njëjtat lëshime dhe kapitullim ndaj Islamit, ndërsa kjo elektorat rritet.

Zhvillimi ngre pyetjen nëse shoqëria ka arritur tashmë në një pikë pa kthim.

 

;

Som Norge, så Minnesota: Hijab og offentlig kapitulasjon i politikken

Për rikonfigurimin e pashtyeshëm të skenës politike

0

Prof. Dr. Sabri Tahiri, Gjilan 

DOMOSDOSHMËRIA E RIKONFIGURIMIT TË SKENËS POLITIKE NË KOSOVË

Rezultatet e zgjedhjeve të fundit parlamentare në Kosovë kanë dëshmuar qartë se skena jonë politike tashmë është përvijuar rreth dy poleve kryesore: në njërën anë Lëvizja Vetëvendosje me aleatët e saj, ndërsa në anën tjetër ish-opozita e përbërë kryesisht nga PDK, LDK, AAK së bashku me disa grupe më të vogla aleate.

Ky realitet politik, i konfirmuar përmes votës së qytetarëve, na obligon të reflektojmë seriozisht mbi drejtimin e ardhshëm të pluralizmit politik në vend. Nëse analizohen me qetësi trendet zgjedhore të tri partive kryesore opozitare – PDK, LDK dhe AAK – vërehet se lëvizjet e tyre në rritje apo rënie janë relativisht të vogla dhe nuk tregojnë potencial real për të sfiduar fituesin aktual Lëvizjen Vetëvendosje në një të ardhme të afërt.

Kjo situatë krijon jo vetëm stagnim politik, por edhe një ndjenjë lodhjeje tek elektorati, i cili vazhdimisht përballet me të njëjtën ndarje dhe me të njëjtat rezultate.

Në këtë kontekst, ideja e bashkimit të këtyre tri partive në një subjekt të vetëm politik nuk duhet parë si humbje identiteti, por si akt pjekurie politike dhe përgjegjësie ndaj shtetit. Një subjekt i tillë, me marrëveshje me një emër të përbashkët unifikues si psh., Partia Demokratike e Kosovës (sepse në fakt të tri partitë janë demokratike) ose me emër Aleanca Demokratike (AD), me një marrëveshje vëllezërore, do të përfaqësonte një rigrupim programor dhe organizativ, duke ruajtur vlerat më të mira të secilës traditë politike, por duke i tejkaluar ndarjet e pakuptimta të së kaluarës në “krahu paqësor” dhe “krahu i luftës”, por edhe ndarjet brenda atyre dy krahëve!

Një model i tillë do ta afronte Kosovën me praktika të konsoliduara demokratike, ku konkurrenca politike zhvillohet kryesisht ndërmjet dy alternativave të qarta qeverisëse.

Në vend të fragmentimit, do të kishim qartësi; në vend të pazareve paszgjedhore, do të kishim mandate të pastra; dhe në vend të qeverive të brishta ose ngërçeve institucionale, do të kishim institucione më stabile dhe më funksionale të shtetit.

Një sistem me dy pole të forta politike – LVV në njërën anë dhe PDK ose AD në tjetrën – do të garantonte gjithmonë një qeveri të fuqishme në njërën anë, dhe një opozitë të fuqishme në anë tjetër.

Të dyja janë të domosdoshme për një demokraci funksionale. Opozita e bashkuar do të kishte kapacitet real për kontroll parlamentar, për prodhim politikash alternative dhe për përgatitje serioze për rotacionin e ardhshëm të pushtetit. Kjo ide nuk është kundër askujt; përkundrazi, është në dobi të të gjithëve. Ajo synon forcimin e demokracisë, rritjen e besimit qytetar dhe ndërtimin e një kulture politike ku konkurrenca bazohet në programe dhe vizion, e jo në fragmentim dhe rivalitete të pafundme.

Koha kërkon guxim politik, por edhe mençuri. Bashkimi nuk është shenjë dobësie – është shenjë vetëdijeje se interesi i vendit duhet të jetë gjithmonë mbi interesin e ngushtë partiak.

Nëse ky reflektim shndërrohet në veprim, Kosova mund të hyjë në një fazë të re të konsolidimit demokratik, më të qartë, më stabile dhe më shpresëdhënëse për qytetarët e saj.

Rrëfimi i heshtur i të riut në ikje

0

Prof. Dr. Sabri Tahiri, Gjilan

(Ese reflektuese) Autobusi ishte gati të nisej, por unë ende qëndroja në këmbë, me njërën dorë te valixhja dhe tjetrën në xhep, sikur aty të kisha harruar diçka të rëndësishme. Nuk kisha shumë gjëra me vete pos disa rroba, dokumentet dhe një ndjesi që nuk dija si ta emërtoja. Nuk po ikja nga lufta, as nga ndonjë ndalim.

Po ikja nga një vend që quhej i imi.

Askush nuk më detyroi të hipja në atë autobus. Dhe pikërisht kjo liri ma bënte vendimin më të rëndë. Gjatë rrugës, mendimi më kthehej gjithmonë te e njëjta pyetje: si iket nga një vend që ka emër, flamur dhe histori? Nuk po largohesha nga një tokë e huaj, por nga gjuha ime, nga rrugët që i njihja me sy mbyllur, nga ideja se këtu duhej të ishte vendi im. Liria për të qëndruar ekzistonte, por nuk përjetohej si mundësi reale. Ishte më shumë një kërkesë morale sesa një hapësirë për të jetuar.

Atdheun e doja si ide, por e jetoja ndryshe çdo ditë. Në përditshmëri, ai shfaqej si një rend i pashkruar ku disa gjithmonë prisnin dhe të tjerë gjithmonë kalonin përpara. Përpjekja nuk mjaftonte. As durimi për të qëndruar. As dëshira për të ndërtuar. Sakrifica personale humbiste diku mes premtimeve dhe heshtjes, dhe njeriu mbetej me ndjesinë se po kërkohej shumë, ndërsa po ofrohej pak. Nuk ishte mungesë dashurie ndaj vendit që të shtynte të ikje, por ndjenja se dashuria nuk kthehej mbrapsht.

Para se të nisesha, i kisha dëgjuar të gjitha: “Po ikën kur vendi ka nevojë.” “Kështu nuk ndërtohet shteti.” “Po të ikim të gjithë, kush do të mbetet?” Fjalë që nuk thuhen me mllef, por me bindje morale, dhe pikërisht për këtë dhembin më shumë. Ikja nuk përjetohej si akt i lirë, por si dështim personal ndaj një ideali kolektiv. Në vend që të ndihesha i lirë, ndihesha i jovetërealizuar. Jetonim në dy shtete tona, flisnim gjuhën tonë dhe e quanim veten të lirë. Ideja e bashkimit kombëtar ekzistonte, të paktën si e drejtë e ligjshme dhe si kujtesë historike. Por në përditshmëri, ajo rrallë përjetohej si horizont real.

Presionet e jashtme, frika për stabilitet dhe gjuha e kujdesshme e politikës ndërkombëtare e kishin zhvendosur bashkimin nga synim në temë të ndrojtur, që përmendej me zë të ulët ose lihej mënjanë.

Kur një ide e madhe mbetet pa përkthim në përvojë të përditshme, ajo fillon të zbehet, jo sepse është e gabuar, por sepse njerëzit lodhen duke e mbajtur vetëm me fjalë. Ikja ime, dhe e shumë të tjerëve, nuk ishte një akt kundër atdheut. Ishte një shenjë se diçka në marrëdhënien mes njeriut dhe vendit të tij kishte humbur ekuilibrin.

Nuk iket lehtë nga familja e shtëpia ku je lindur e rritur. Iket kur shtëpia pushon së qeni vend ku mund të rritesh pa u ndjerë i tepërt. Ndoshta pyetja nuk është pse po ikim, por çfarë po ndodh me një shoqëri që kërkon besnikëri, por nuk arrin ta kthejë atë në përvojë të përditshme.

Dhe ndoshta ideja e bashkimit kombëtar do të mbetet gjallë jo nga thirrjet e mëdha, por nga aftësia për ta bërë qëndrimin një mundësi reale, jo një sakrificë të heshtur.

E vërteta shkencore përballë falsifikimeve serbe e turke rreth Pushtimit Osman të Arbërisë (2)

0

Në foto: Masakrat e vitit 1912 në Ferizaj…!

Nikollë Loka, Tiranë

E VËRTETA SHKËNCORE PËRBALLË FALLSIFIKIMEVE SERBE DHE TURKE RRETH PUSHTIMIT OSMAN TË TROJEVE SHQIPTARE

Attilio Vacaro, Per una lettura dell’Albania medievale e delle guerre antiturche nei Balcani- Attilio Vaccaro- Për një lexim të Shqipërisë mesjetare dhe të luftërave antiturke në Ballkan(2)

Abstrakt

Ky studim përmban një përmbledhje të disa ngjarjeve të Mesjetës shqiptare dhe të luftërave kundër osmanëve në botën ballkanike, në dritën e burimeve historiko-letrare dhe të mendimit historiografik më të fundit që është zhvilluar në lidhje me to.

Fjalë kyçe: Mesjeta shqiptare, mesjeta ballkanike 

Sovranë, zotërinj dhe Skënderbeu “aleatë” kundër islamit turk

Ushtri të tjera të krishtera, të udhëhequra nga figura të shquara, u përballën me vendosmëri me inkursionet osmane, pothuajse gjithmonë të shoqëruara me plaçkitje dhe shkatërrime. Mjafton të përmenden trupat e Ladislaut III Jagellon (1424–1444), mbret i Polonisë (1434–1444), mbret i ri i Hungarisë (1440–1444) me emrin Ulászló I. Kurorëzimi i tij si mbret i Hungarisë, i zhvilluar në Budë më 15 maj 1440, shkaktoi një luftë kundër perandorit të ri Frederik III të Habsburgut (1415–1493), i zgjedhur po atë vit mbret i Romakëve, pasardhës i Albertit II të Habsburgut (1397–1439), kushëri i tij i shkallës së dytë. Lufta civile e pashmangshme mes dy palëve u rëndua edhe më shumë nga inkursionet dhe plaçkitjet e husitëve, nën komandën e János Giskrës, në veri të Hungarisë.

Masakrat e Lumës nga ushtria që udhëhiqej nga gjenerali serb Bozhidar Jankoviq

Paqja midis Ladislaut dhe Frederikut u arrit nga Eugjeni IV (1431–1447), në mënyrë që i pari të ishte i lirë të ndërmerrte një kryqëzatë kundër turqve; por për këtë do të flitet më vonë. Megjithatë, nuk duhet harruar se, në atë kontekst historik, Kisha Romake e konsideronte me rëndësi parësore mbështetjen ushtarake për Bizantin në luftën kundër osmanëve, në bazë të asaj bashkimi midis dy Kishave të shpallur në katedralen e Firences më 6 korrik 1439, në latinisht dhe greqisht, nga kardinali Juliano Cesarini (1398–1444) dhe nga kryepeshkopi i Nikesë, Gjon Bessarioni (1439–1472).

Gjenerali famëkeq i Serbisë, Bozhidar Jankoviq, në Lumër të malësisë së Kukësit…!

Asambleja e Firences kishte forcuar më tej pozitën e Eugjenit IV në konfliktin me antipapën Felice V (1439–1449), i njohur në jetën civile si Amedeo VIII, duka i Savojës, krahasuar me atë që kishte ndodhur në Koncilin e Bazelit.

Që perandori bizantin Gjon VIII Paleologu (1425–1448) ta respektonte paktin e Firences, pontifi u ngut të përgatiste një kryqëzatë që nga shtatori i vitit 1439, e cila duhej të zhvillohej brenda vitit 1441. Por, siç dihet, populli bizantin iu kundërvu me forcë vendimeve të marra në Ferrara dhe në Firence. Bashkimi, në vend që të ishte një ndihmë kundër myslimanëve të urryer, e zhyti Bizantin në kaos të përgjithshëm: «i kapur nga luftëra të brendshme – shkruan Georg Ostrogorsky – mbolli armiqësi dhe urrejtje mes popullsisë bizantine dhe ia hoqi perandorisë atë pak prestigj që i kishte mbetur jashtë kufijve të saj, në botën sllave».

Hero i kombit Idriz Seferi me trimat e tij në luftën antiturke në Kaçanik

Që nga viti 1440, paralelisht me luftën kundër Frederikut III përgjatë kufirit perëndimor hungarez, i riu Ulászló I kishte organizuar edhe mbrojtjen antiosmane të kufirit jugor të vendit, të përcaktuar nga Danubi, Sava dhe Karpatet Jugore. Për këto detyra të vështira dhe delikate të mbrojtjes dhe kontrollit, u zgjodhën dy komandantë me vlerë të madhe ushtarake: Nikolla Ujláki, kont i Temesit (Timiș), për kufirin perëndimor; dhe udhëheqësi ushtarak hungarez Janosh Hunyadi (1404/1405–1456), ban (markez) i Severinit dhe voivodë i Transilvanisë.

Në vitin 1441, të dy patën të përbashkët titullin e kontit të Temesit dhe voivodës së Transilvanisë; me fjalë të tjera, u ngarkuan me gjithë komandën e kufirit jugor të mbretërisë.Rezistenca u organizua kryesisht rreth një heroi në ngritje, Janosh Hunyadit, i cilësuar si njeriu i Providencës, një nga figurat më këmbëngulëse luftarake të shekullit XV, i cili, pas rrethimit të dështuar të sulltanit në verën e vitit 1440, kishte rindërtuar muret mbrojtëse të Beogradit. Lufta kundër osmanëve u konkretizua në fakt, në vitin 1442 dhe më pas në vitet pasues, kur, që në fillim të atij viti, një ekspeditë nën komandën e Mezid Pashës u mund nga fshatarë hungarezë që mbronin tokën e tyre. Si reagim ndaj këtij poshtërimi, sulltani ia besoi tashmë të përmendurit Şehabbedin Pasha (në turqisht Kule Sahin) një ushtri të fuqishme, me detyrën për t’u hakmarrë për vdekjen e Mexhid Pashës, të vrarë në betejë.

John Huniadi

I pëlqyer në oborr, pronar i tokave të gjera, të ardhurat e të cilave shpesh u përdorën për luftërat kundër turqve, Janosh Hunyadi, i mbiquajtur “kalorësi i bardhë i Hungarisë”, me bëmat e tij epike u bë shumë shpejt heroi i krishterimit. Duke organizuar me shpejtësi një ushtri të përbërë nga feudalë të mbretërisë, fshatarë hungarezë, mercenarë dhe ushtarë vllahë, ai, në krye të pesëmbëdhjetë mijë burrave, përballë tetëdhjetë mijë ushtarëve osmanë, i shkaktoi në shtator të vitit 1442, në lumin Ialomița, pranë Sinaisë së sotme në Vllahi, një disfatë të rëndë bejlerbeut të Rumelisë. Jehoja e kësaj fitoreje, e festuar në Venecia me një procesion solemn, u përhap në të gjithë Evropën, duke ringjallur shpresa të mëdha për atë kryqëzatë, për të cilën u fol më sipër, të dëshiruar nga Eugjeni IV dhe nga kardinali i përmendur Cesarini, Legat Papnor në Hungari, si edhe nga despoti serb Gjuragj Brankoviç (1427–1456), i dëbuar nga Despotati i tij prej Muratit II (1421–1451). Mbreti Ladisllau i kishte dhënë kështu fillimin asaj që u quajt “fushata e gjatë” e viteve 1443–1444, duke ngarkuar Jánosh Hunyadin me organizimin e ofensivës kundër sulltanit.

Kështu, në vjeshtën e vitit 1443, “kalorësi i bardhë” kishte kaluar Danubin dhe, së bashku me trupat perëndimore dhe ato serbe të despotit Gjuragj Brankoviç, kishte marrë Nishin dhe më pas Sofjen.

“Fushata e gjatë” zgjati katër muaj, nga shtatori i vitit 1443 deri në janar 1444, gjatë së cilës Hunyadi i shkaktoi disfata të rënda ushtrisë së Muratit II. I kthyer në Budë në shkurt të vitit 1444, heroi hungarez ishte i bindur se dëbimi i turqve nuk ishte aspak i parealizueshëm. Në atë kontekst dukej se situata po anonte në favor të të krishterëve. Vetë osmanët duhej të mbroheshin në disa fronte njëherësh. Shqipëria, nga ana e saj, ishte ngritur në kryengritje nën udhëheqjen e trimit Skënderbe.

“Skënderbeu ndodhej në ata kufij (të Shqipërisë) lexojmë në “Commentario de le cose de Turchi (1539)” të priftit Pal Engjëlli(†1568), nga familja e Engjëllorëve të Drishtit, me ushtarët e tij pothuajse në qiell të hapur, duke pasur vetëm çadra dhe pavijone për t’u mbrojtur nga të nxehtit dhe të ftohtit. Skënderbeu ishte i gjatë dhe i hijshëm, me përpjesëtim të mirë të të gjithë gjymtyrëve dhe me një përbërje shumë të fortë, saqë nuk e ndiente as të nxehtin, as të ftohtin, as ndonjë vështirësi tjetër”.

Siç do të shohim më tej, nga viti 1443 deri më 1468, “kapiteni i Shqipërisë” zhvilloi një luftë të pandërprerë që i lodhi dhe i dobësoi forcat osmane, megjithëse më të mëdha në numër.

Ndërkohë, Papa, i inkurajuar nga fitoret e Hunyadit dhe të Skënderbeut, në pranverën e vitit 1444 po përgatitej të shpallte kryqëzatën kundër islamit turk, me pëlqimin e Hungarisë, të Venedikut, të Gjenovës, të Raguzës, të Bizantit, të Burgonjës dhe të princit të Karamanisë (në Azinë e Vogël). Ftesa iu drejtua edhe vetë Skënderbeut.

Por jo të gjitha fuqitë perëndimore kontribuan realisht në përgatitjen e flotës. Alfonsi V i Aragonës (1396–1458), në këmbim të njohjes nga papa si mbret i Napolit, premtonte gjashtë galera. Venediku dhe Raguzëa nuk u morën vesh me pontifikun për numrin e anijeve që do të angazhoheshin në ndërmarrjen kryqëzatore; për më tepër, nuk donin të cenonin marrëveshjet e paqes me turqit. Gjenova, nga ana e saj, për të njëjtën arsye, nuk kishte ndërmend t’i armiqësonte osmanët, edhe pse kishte garantuar pajisjen e anijeve burgonjeze në portin e saj të Nicës.

Me pak fjalë, vetëm mbreti Ladisllau i qëndroi besnik premtimeve të bëra Papës, falë fondeve të Hunyadit, i cili e kishte pajisur ushtrinë tokësore dhe kishte rekrutuar një numër të madh mercenarësh, madje edhe me karroca lufte të përgatitura sipas teknikës husite.

Ushtria e komanduar nga heroi hungarez përbëhej nga rreth dyzet mijë njerëz, shumica hungarezë, por edhe vllahë, transilvanas, polakë, gjermanë, italianë, shqiptarë dhe bullgarë. Në jug të Danubit, operacionet ushtarake ishin në dorë të ushtrisë serbe të Gjergj Brankoviçit, rreth tetë mijë ushtarë. Voivoda i Vllahisë, Vlad II, vuri në dispozicion shtatë mijë kalorës.

Në Azinë e Vogël, Ibrahimi bej i Karamanisë i kishte shkaktuar sulltanit një disfatë të rëndë. Në tokën shqiptare, të nxitur nga Ipeshkëvi i Krujës, shqiptarët u ngritën në kryengritje nën komandën e Gjergj Aranit Komnenit. Krahinat e Kolonjës dhe të Devollit u ngritën ndërkaq nga Simon Zenebishi, i cili, pasi u përplas me turqit në Kostur, u mund dhe u vra.

Beteja e Varnës

Beteja e Varnës, episode lufte kulmore e kryqëzatës së nisur nga Eugjeni IV, u zhvillua më 10 nëntor 1444 midis radhëve të sulltan Murad II dhe një koalicioni ushtrish ballkanike të udhëhequr nga mbreti i Hungarisë. Lufta e ashpër, në të cilën humbën jetën mbreti Ladislau dhe Cesarini, ideatori dhe organizatori kryesor i ekspeditës, shënoi fundin e ambicieve të papës. Mbreti i ri hungarez vdiq në betejë, pas demonstrimit të guximit të tij në luftën kundër turqve, duke siguruar burimet e nevojshme nga bashkimi ushtarak i dy mbretërive të tij.

Gjon muzaka shkruan në “Kujtesën e shkurtër”:«Nga të gjithë princat e krishterë, të cilëve Jan Paleologu u përpoq personalisht dhe me letra t’i paralajmëronte për rrezikun në të cilin gjendej feja kristiane, vetëm Mbreti i Hungarisë dhe Duka i Burgonjës pranuan të ndërmerrnin ekspeditën kundër turkut; gjithashtu u dërgua nga Shenjtëria Kardinali i shquar Cesarini, dhe u nis fushata kristiane kundër Amuratit; u përplasën në një vend të quajtur Varna, ku krishterët dolën fitimtarë, duke shkatërruar dhe mposhtur kampin e turqve. Amurat u detyrua të tërhiqej së bashku me disa jenicerë dhe shumë pak të tjerë, duke ikur në një kodër aty pranë; i rrethuar nga krishterët për tre ditë qëndroi pa ngrënë, dhe përfundimisht u detyrua të dorëzohej, duke ruajtur vetëm jetën e tij, ndërsa të tjerët mbetën në dispozicion të fitimtarëve. Murati u detyrua të tërhiqej së bashku me disa jenicerë dhe shumë pak të tjerë, duke ikur në një kodër aty pranë. I rrethuar nga krishterët për tre ditë, qëndroi pa ngrënë, dhe përfundimisht u detyrua të dorëzohej, duke shpëtuar vetëm jetën e tij, ndërsa të tjerët mbetën në dispozicion të fitimtarëve. Dhe Murati, nisi të qajë për këtë dhe një jenicer i tha: “Ju jeni një frikacak i madh; mendoni se me lot mund t’i mundni armiqtë dhe t’i bëni të mshirshëm, “Perandori me shpatë do të fitojë!” – dhe ai mori shpatën për ta vrarë, duke i prerë këmbët kalit të Muratit; dhe të mjerët krishterë, duke i besuar dorëzimit, papritmas u sulmuan dhe nuk patën kohë të nxirrnin shpatat, dhe u thyen, ku humbi jetën Mbreti i Hungarisë, legati Kardinal, shumë krishterë të tjerë, ndërsa Duka i Burgonjës u çua para Muratit dhe, pas shumë fyerjeve, iu kërcënua prerja e kokës; në fund u paguan dyqind mijë skudë, që iu dhanë atij janicerit, dhe Duka u kthye në shtëpi; po përgatitej për një luftë të re kundër turqve, por Perëndia e deshi ndryshe, dhe la mallkimin mbi të birin, që të bënte hakmarrje, por djali bëri të kundërtën, i përdori kundër të krishterëve të gjakut të tij.”

Siç thamë, humbja e Varnës shënoi fundin e projekteve të papës. Në fillim, forcat hungareze shkaktuan trazira në ushtrinë e sulltanit. Avantazhi i fituar nga Hunyadi u shkatërrua nga i riu dhe i paeksperiencë Ladislau, i cili u hodh në përleshje me 500 kalorësit e tij më të mirë. Por përballë trupit të zgjedhur të janicerëve, gardianët personalë të sulltanit, para se Hunyadi të mund të ndërhynte me ushtrinë e tij, i riu Ladislau u mund. Pas rënies së mbretit të tyre, hungarezët u tërhoqën duke u masakruar nga turqit. Vetë Giovanni Hunyadi shpëtoi me vështirësi nga kapja.

Franz Babinger shkruan për Betejën e Varnës se ajo “duhet të regjistrohet si një nga ngjarjet më vendimtare, si për historinë osmane, ashtu edhe për të gjithë Perëndimin. Besimi në mundësinë për të dëbuar Osmanët nga Europa u trondit thellë. Dispozita shpirtërore e krishterimit europian mbeti për një kohë të gjatë e turbulluar. Kishte ndjesinë se humbja e kryqtarëve pranë Varnës ishte një lloj gjykimi i Perëndisë dhe ndëshkimi për shkeljen sakrileg të betimit dhënë në Seghedin mbi Ungjillin. Veçanërisht shtetet fqinje të Perandorisë Osmane në Europë u kapën nga një frikë që i paralizoi. Giovanni VIII i Bizantit, pas njoftimit për katastrofën e Varnës, u nxitu të pajtohej me sulltanin. Ndikimi i papës po zhdukej krejtësisht. Megjithatë, versioni sipas të cilit Gjergj Brankoviç nuk do të zhgënjente shpresat që kishte vendosur te ai Muradi dhe do të bllokonte rrugën për Gjergj Kastriotin, i cili thuhet se me trupat e tij shqiptarë donte të vinte në ndihmë kryqtarëve, është dëshmuar i pasaktë nga hetimet më të fundit.” Të tjerë historianë, lidhur me mungesën e ndihmës së heroit shqiptar, konfirmojnë se ai, në krye të pesëmbëdhjetë mijë ushtarëve shqiptarë, nuk mundi të merrte pjesë në betejë, sepse Brankoviç, i frikësuar se nuk do të mund të shihte më fëmijët e tij pengje të sulltanit, i kishte ndaluar kalimin në territoret e tij.

Ata që si vranë ndër 500 krerë të Toskërisë, turqit-osman i varën në litar…!

Duke i mbyllur të gjitha kalimet, Gjergj Kastrioti me vështirësi arriti të depërtonte atje, dhe kur mori vesh për humbjen e Varnës, i zemëruar që nuk arriti në kohë, reagoi duke djegur dhe shkatërruar shumë fshatra serbë. Lexojmë në Komentarin e priftit Pal Engjëlli lidhur me Betejën e Varnës dhe mungesën e ndihmës së Skënderbeut: “Në mes të atij vendi, Ianko me hungarezët dhe polakët, ndihmuar gjithashtu nga Kardinali Giuliano Cesarini i Shën Angelos me ushtarët e tij, po përgatitej të shkonte në Varna, ku ishte e domosdoshme të luftonte. Murati po priste ndihmë në ushtarë të rinj nga Azia, për të kaluar në Evropë, dhe për këtë nuk donte të përfshihej në atë përleshje, madje e shtynte sa më shumë që të mundej afrimin me duart e kundërshtarëve. Kur vuri re këtë, trimi Ianko e trazoi aq mençurisht, sa turqit u detyruan të ndesheshin. Pas një beteje të gjatë, virtyti i hungarezëve ishte i madh, dhe turqit u thyen e u hodhën në ikje. Kur e dëgjoi këtë, mbreti Vladislau, me padurim të jashtëzakonshëm, u nxeh nga fjalët e disa të rinjve të ligë dhe ambiciozë, të cilët thoshin se Voivoda Ianko donte ta merrte gjithë nderin e fitores për vete. Ai i mbante gjithmonë brenda trupave të tij, dhe Ianko, i zemëruar me të gjithë atë trupë, aq i fuqishëm me 10 mijë hungarezë, sulmoi ushtrinë e madhe të turqve. Pas një beteje të egër, Vladislau mbeti i vrarë aty. Kështu, hungarezët, që prisnin të ndiqnin fitoren, u detyruan të humbnin dhe të kthejnë shpinën, dhe Ianko, kapiteni i tyre i përgjithshëm, u rikthye në shtëpinë e përmendur të Despotit, si në një vend të sigurt. Por ai, që ishte shkaku i gjithë atyre ngjarjeve të papërshtatshme, për faktin se kishte penguar kalimin e Skënderbeut, bëri që Ianko të mbahej në ruajtje të mirë, deri sa iu kthyen të gjitha kështjellat e tij.

Shqiptarë e Shqiptare tek Manastiri i Deçanit dikur…!

Skënderbeu, që gjithmonë kërkonte të kalonte përmes vendit të Despotit, kur mori vesh këtë fatkeqësi, u zemërua aq shumë, sa plaçkiti dhe dogji gjithë vendin e Despotit dhe më pas u kthye në vendin e tij. Dhe duke hasur në rrugë hungarezët që kishin shpëtuar nga masakra e Varnës, tregoi shumë mllef ndaj tyre, por u erdhi në ndihmë, duke u dhënë para për t’i ndihmuar.”

Në të kundërt, Noli, i mbështetur nga historiani rumun Francisc Pall, shkruan se: “Barleti dhe Biemmi mbështesin tezën se Skënderbeu kërkoi të bashkonte forcat e tij me ato hungareze jo vetëm në vitin 1448 në Kosovë, por edhe katër vjet më parë në Betejën e Varnës. Kjo duket anakronike: në vitin 1444 Skënderbeu nuk ishte mjaft i fuqishëm për të ndërmarrë ekspedita jashtë Shqipërisë; në fakt, nuk kishte kaluar një vit nga pushtimi i Krujës dhe rebelimit të tij kundër sulltanit. Na duket më bindës versioni i Nolit, pasi vetë zotërinjtë shqiptarë atëherë ishin vazhdimisht të angazhuar në kundërshtimin e sulmeve të sistemuara turke, të cilat kishin detyrë të lodhnin banorët për t’i goditur më pas me sulmin përfundimtar.

Shqiptarët e pafajshëm të Kosovës që u vranë nga serbët e malaziasit në atë që në histori njohet si Masakra e Tivarit. Më e zeza është se për vrasjet e tyre “u pajtue” komplet edhe Enver Hoxha me shtabin e tij…! 

Sa i përket përgjegjësisë për humbjen e Varnës, ne pajtohemi me pohimet e historianit shqiptar Kristo Frashëri. Duke përkthyer fjalë për fjalë nga vepra e tij në gjuhën shqipe, lexojmë: “Në historiografi janë shprehur pikëpamje të ndryshme. Disa ia lënë fajin e (humbjes) euforisë që kishte kapluar mbretin Vladislav; të tjerë arritjes së papritur të sulltan Muratit; të tjerë gjenovezëve, të cilët me anijet e tyre ndihmuan, duke marrë një shpërblim të rëndësishëm, kalimin e ushtrisë turke nga Azia e Vogël përmes Dardaneleve në Gadishullin Ballkanik.

Në letrën e përmendur të Hunyadit, drejtuar Papës pas humbjes, u akuzuan udhëheqësit ballkanikë, të cilët me ushtritë e tyre nuk kishin respektuar fjalën e dhënë në favor të fushatës hungareze. Dhe mes tyre përfshihen edhe shqiptarët. Të akuzosh gjithmonë të tjerët për humbjen ishte atëherë një praktikë e zakonshme.”

(Vazhdon…)

Nga zgjimi i 20 Tetorit te verdikti i 28 Dhjetorit: orientimi kulturor i shoqërisë, çelës i fitores plebishitare të LVV-së dhe kolapsit të opozitës

0

Basri Beka, Prishtinë

  • Prej zgjimi iluminist i 20 Tetorit te verdikti i 28 Dhjetorit: orientimi kulturor i shoqërisë si çelës i fitores plebishitare të Vetëvendosjes dhe kolapsit të opozitës
Fitorja e Vetëvendosjes në zgjedhjet e 28 dhjetorit, me rreth dhe mbi 50 për qind të votave, përbën një fitore plebishitare në kuptimin e plotë politik. Nuk ishte thjesht fitore elektorale, por konfirmim i dominimit politik të një subjekti përballë një opozite të shpërbërë, të paqartë dhe strategjikisht të dështuar. Kjo fitore nuk erdhi sepse Vetëvendosje qeverisi mirë; erdhi sepse opozita nuk bëri asgjë që meriton pushtet.

Shkaku kryesor i kësaj humbjeje të thellë qëndron te paaftësia e partive opozitare për të ndërtuar bashkëpunim politik, për të krijuar kauza reale dhe për të lexuar drejt orientimin shoqëror e kulturor të elektoratit. Në këtë dështim, figura kyçe është Lumir Abdixhiku, kryetar i LDK-së. Refuzimi i tij kategorik për çdo marrëveshje – qoftë me Vetëvendosjen, qoftë me PDK-në apo AAK–NISMA – e izoloi opozitën dhe i dha Vetëvendosjes armën më të fortë propagandistike: etiketimin e opozitës si bllokuese të institucioneve dhe të formimit të qeverisë. Këtë narrativë Vetëvendosje e materializoi me sukses dhe e shndërroi në kapital elektoral.

Gabimi i dytë strategjik, edhe më i rëndë, ishte flirtimi i partive kryesore opozitare me grupime islamiste. LDK-ja me Partinë e Drejtësisë të Ferid Aganit dhe PDK-ja me Listën për Familje të Eman Rrahmanit, Visar Korenicës me radhë. Këto lëvizje nuk ishin as pragmatike, as të nevojshme; ishin sinjal i konfuzionit ideologjik dhe mungesës së busullës kulturore. Edhe pse AAK këtë herë nuk hyri në koalicion të tillë, ajo mbante ende njollën e zgjedhjeve të 9 shkurtit, kur bashkëpunoi me grupimin konservator të Abdulla Klinakut dhe lejoi që në mitingje elektorale të shfaqej Shefqet Krasniqi, imam i njohur për qëndrime ekstremiste. Kjo i dëmtoi rëndë si AAK-në ashtu edhe Ramush Haradinajn personalisht, duke e minuar imazhin e tij si lider i vijës kombëtare dhe kundërshtar i islamit politik – një imazh që vetë ai e kishte ndërtuar me deklarata të forta kundër “këtyre flliqanëve” që imponojnë kulturë të huaj. Pas atij kompromisi, besueshmëria u zhduk.

Opozita dështoi të kuptojë orientimin kulturor të shoqërisë kosovare. Shpërthimi iluminist i 20 tetorit 2023, me tubimin e Deçanit dhe daljen e një sërë lëvizjesh si Organizata Shqiptaria, Lëvizja për Rikthim, Lëvizja e Deçanit dhe të tjera, ishte reagim i qartë popullor kundër invadimit të një kulture të huaj dhe procesit të tjetërsimit kulturor. Ky popull i ka rezistuar kësaj për shekuj. Partitë opozitare ose nuk e panë këtë sinjal, ose e injoruan. Albin Kurti e kuptoi. Vetëvendosje ishte i vetmi subjekt që u soll në përputhje me këtë trend shoqëror. Gjatë festës së Krishtlindjes, jo vetëm që u dërguan urime formale, por u pa pjesëmarrje aktive e kryeministrit dhe zyrtarëve të tij në meshë, kisha dhe organizime festive. Mesazhi ishte i qartë: pozicionim kulturor perëndimor.

Një tjetër gabim fatal i opozitës ishte përqendrimi obsesiv te Veriu i Kosovës – pika më e fortë e qeverisë Kurti – ndërkohë që u anashkaluan vendime të tjera politike dhe ekonomike seriozisht të dëmshme. PDK-ja, si partia më e madhe opozitare, dështoi të krijojë frymë politike edhe pas zgjedhjes së kryetarit të ri, Bedri Hamza. Përjashtuar dy-tre deputetë aktivë, pjesa tjetër u perceptua si e heshtur, e mbyllur në interesa personale të krijuara gjatë kohës në pushtet. Komunikimi me elektoratin ishte minimal; partia u kthye në politikën e odave, të mbyllur në vetvete.

Asnjë parti opozitare nuk arriti të krijojë kauzë të qartë për ta goditur pushtetin e Vetëvendosjes. Mundësitë ishin të shumta: implementimi i udhëzuesit për energji si shkelje e sovranitetit; Marrëveshja e Brukselit dhe Aneksi i Ohrit, që krijojnë një nivel të tretë pushteti dhe e fragmentojnë ushtrimin e sovranitetit duke e ndarë atë me Serbinë dhe komunitetin serb; keqqeverisja dhe shkatërrimi ekonomik; korrupsioni dhe nepotizmi i paprecedent; inflacioni; dështimet në KEK dhe Trepçë; subvencionimi i pafund i ndërmarrjeve publike si Telekomi; kapja e institucioneve të pavarura; rregullativa ligjore që krijon monopole për biznese të lidhura me qeverinë; favorizime dhe pengime selektive. Asnjëra nga këto nuk u shndërrua në kauzë mobilizuese.

Në fund, fitorja e Vetëvendosjes mund të lexohet edhe si paradoks. Mund të jetë një bekim i përkohshëm, sepse tregon qartë se populli i Kosovës kërkon të ruajë orientimin e vet kulturor perëndimor. Në mungesë të një opozite serioze, këtë rol e mori një parti që, pavarësisht dështimeve qeverisëse, arriti të pozicionohej si mbrojtëse e këtij orientimi. Historia do të tregojë nëse kjo ishte zgjedhje e mençur apo thjesht mungesë alternative. Por një gjë është e sigurt: humbja e opozitës nuk ishte rastësi. Ishte e merituar.

Rrëfimet turkofile dhe projektet e dikurshme pansllaviste të Kalemegdanit dhe Akademise Mugoshjane te Tiranes

0
Nga: Dr. Sc. Abedin Sutaj, Vjenë
___
Tezat e paraqitura nga Milazim Krasniqi mbi letërsinë e hershme shqipe, rolin e fesë dhe procesin e kombformimit shqiptar nuk përbëjnë thjesht interpretime historike të diskutueshme; ato përçojnë rrëfimin e përthurur të një turkofil, të prodhuar dhe të ricikluar prej vitesh në qarqe akademike të komprometuara, në ambiente të radikalizmit fetar dhe në struktura ideologjike që kanë kontribuar drejtpërdrejt në deformimin e vetëdijes historike shqiptare. Ky rrëfim ka gjetur jehonë edhe te disa ligjerueseve fetarë dhe rrjete ideologjike që, përmes përdorimeve politike të fesë, kanë ushqyer projekte përçarëse dhe shkatërruese, përfshirë rekrutimin e të rinjve shqiptarë për luftërat në Siri.
Në të njëjtën kohë, këto qëndrime përkojnë në mënyrë të rrezikshme me propagandën e qendrave strategjike të Kremlinit, të cilat historikisht kanë pasur si objektiv politik zhdukjen ose relativizimin e subjektivitetit shtetëror dhe kulturor të Kosovës. Ky orientim ka gjetur, herë pas here, përkrahje të heshtur ose të drejtpërdrejtë edhe nga segmente të regjimit komunist të Shqipërisë, i cili, si instrument periferik i interesave sovjetike, ka ushqyer një traditë të gjatë armiqësie ideologjike ndaj Kosovës. Në këtë kontekst, nuk mund të anashkalohen as qelizat mugoshjane me qendër në Tiranë, por me lidhje ideologjike në Kremlin dhe Kalemegdan, të cilat, shpesh në heshtje, kanë gjetur mirëkuptim ose mbështetje oportuniste edhe nga Anadolli politik.
Në këtë prizëm, Milazim Krasniqi shfaqet jo thjesht si autor tezash të gabuara, por si aktor ideologjik, me gjasë i vetëdijshëm për implikimet antikosovare të ligjërimit që promovon. Synimi i tij është relativizimi i historisë shqiptare dhe paraqitja e sundimit osman si një “përfitim” për shqiptarët. Përtej gabimeve metodologjike, këto teza zbulojnë ndërthurjen e interesave ideologjike dhe strategjike të disa strukturave politike në Kosovë dhe Shqipëri. Është thellësisht shqetësuese të konstatohet se si mugoshjanët e Tiranës, nën flamuj të ndryshëm partiakë – përfshirë Partinë Socialiste, qarqet enveriste dhe segmente islamo-ortodokse të ndikuara nga rusofilë, osmanofilë dhe arabofilë – janë shndërruar në bartës të një tregimi politik që minon sovranitetin kulturor, historik dhe identitar të Kosovës dhe të shqiptarëve në tërësi.
Teza turkofile dhe mohimi i autoktonisë shqiptare
Në një emisione televizive, i publikuar edhe në youtube, dhe në shkrime publike, Krasniqi pohon se pas Betejës së Kosovës (1389) dhe vendosjes së Perandorisë Osmane, shqiptarët “e morën Kosovën” dhe e populluan atë, duke shfaqur haptas se ajo ishte sllave, një rren dhe mashtrim i propganduar nga Akademit që promovuan gjenocide . Ky pretendim është historikisht i pavërtetë dhe metodologjikisht i pambështetur. Siç konstaton Noel Malcolm, ideja se Kosova mbeti e zbrazur pas vitit 1389 është një mit i ndërtuar vonë dhe i përdorur për qëllime ideologjike (Malcolm, 1998: 45). Defterët osmanë dëshmojnë qartë vazhdimësinë e popullsisë vendase, ndërsa studimet gjenetike mbi haplogrupet E-V13, J2b dhe R1b-Z2103 konfirmojnë autoktoninë e shqiptarëve në Kosovë shumë përpara ardhjes së osmanëve (Cruciani et al., 2007; Underhill et al., 2015).
Emrat dhe feja nuk përcaktojnë kombin
Përdorimi i emrave sllavë mesjetarë nga Krasniqi për të mohuar autoktoninë shqiptare përbën një gabim të rëndë metodologjik dhe ideologjik. Emërtimet personale në Mesjetë pasqyronin përkatësi fetare dhe ndikime kulturore-bizantine, jo identitet etnik (Fine, 1983: 123). Shqiptarët ortodoksë përdornin emra sllavë, katolikët emra latinë, ndërsa myslimanët, më vonë, emra arabë ose turq. As emri, as feja, nuk janë kritere përcaktuese të kombësisë, siç e ka sqaruar qartë edhe Benedict Anderson në analizën e tij mbi kombet si bashkësi të përfytyruara (Anderson, 1983).
Letërsia e hershme shqiptare: përtej reduktimit fetar
Krasniqi e redukton letërsinë shqipe të shekujve XVI–XVII në një funksion thjesht fetar, duke mohuar dimensionin e saj identitar dhe kulturor. Ky reduktim përbën një keqinterpretim ideologjik, të përshtatur për të zbehur rëndësinë e Rilindjes Kombëtare dhe trashëgimisë kulturore shqiptare. Siç thekson Robert Elsie, letërsia e hershme shqipe, krahas funksionit fetar, ka shërbyer si instrument i ruajtjes së gjuhës dhe i vetëdijes kulturore (Elsie, 2005: 32). Mohimi i këtij dimensioni përbën manipulim historiografik në shërbim të rrëfimit turkofil.
Turkofilët: lidhje dhe interesa politike
Rrëfimi i Krasniqit nuk ekziston në vakum. Ai është pjesë e një rrjeti lidhjesh politike dhe ideologjike që përfshin:
• mugoshjanët e Tiranës dhe segmente të caktuara të Partisë Komuniste të Shqiperisë si parti kusilinge, bashkëpuntore ne krimet kundër Kosovës dhe luftëtarve dhe popullit të sajë, që ishte tradhti e pastër e Shqipërisë kundërKosovare, tash kjo parti e ka emrin Partia Socialiste e Shqiperisë e cila mbetet e Jugut, e udhëhequr kryesisht nga ideologjit antiveriore dhe ne thelb antiKosovare, që si hapin e parë e ka bashkpunimin me anmiqtë e Kosovës dhe perdorimit te saj si mish per top.
Nga kjo;
• qarqe enveriste dhe neo-komuniste;
• lobin islamo-ortodoks të ndikuar nga rusofilë, osmanofilë dhe arabofilë.
Këta aktorë instrumentalizojnë historinë dhe fenë për të minuar identitetin shqiptar dhe sovranitetin e Kosovës, duke e relativizuar sundimin osman dhe duke e paraqitur atë si një “moment përfitimi”. Siç vëren Edward Said, imperializmi shpesh vepron përmes kontrollit të tregimit historik, dhe jo vetëm përmes forcës ushtarake (Said, 1993). Ligjërimi turkofil i Krasniqit është shembull tipik i këtij mekanizmi.
Shqiptaria “pati shpëtuar” me ardhjen e Mugoshës, Popoviqit e të tjerëve nga Lidhja e Komunistëve të Jugosllavisë së Titos, në “Shtabin e Enver Hoxhës” në Tiranë, aq shumë sa që pasojat e asaj mbjelljeje – fryme antishqiptare, po i paguajmë edhe sot e kësaj dite.
Në foto janë Dushan Mugosha, Enver Hoxha dhe Miladin Popoviq