Nga: Saku Muji, Zvicër
___
Në prag të festave tona kombëtare, në Zvicër po zhvillohet një aktivitet i cili nuk ka asnjë lidhje me kulturën shqiptare, me identitetin tonë europian dhe me parimet laike të shtetit tonë.
Një “seminar fetar” me tone provokuese, i organizuar pikërisht në ditët kur mërgata jonë po nderon 28 Nëntorin – simbolin e historisë, gjakut dhe lirisë sonë – nuk është i rastësishëm. Është i qëllimshëm. Është diversion. Është përpjekje për të testuar qetësinë, tolerancën dhe unitetin e shqiptarëve në Zvicër.
Dhe pyetja është e thjeshtë:
***
PSE NË ZVICËR? PSE NË KOHËN E NËNTORIT?
PSE PIKËRISHT TANI, pas dënimit të rëndë të grupit ekstremist në Bellinzona?
***
Shqiptarët në Zvicër janë komuniteti më i integruar, më punëtor dhe më i respektuar. Ne nuk kemi ardhur këtu për të futur ndarje fetare, por për të jetuar me dinjitet, me punë dhe me vlera perëndimore. Kur Kosova është shtet LAIK, i garantuar me Kushtetutë — kur flamuri ynë është kombëtar, jo fetar — kur mërgata jonë është pro-evropiane — atëherë çfarë qëllimi kanë këto tubime të mjegullta, që shfaqen vetëm pranë datave tona historike?
***
Këto aktivitete nuk sjellin fe, as kulturë. Sjellin tension. Sjellin dyshim. Sjellin ndikime të huaja që nuk na takojnë dhe nuk na nderojnë.
***
Ne nuk kemi kundër fenë – feja është e shenjtë dhe e lirë për çdo qytetar. Por kemi kundër radikalizmin, çfarëdo ngjyre, çfarëdo predikimi, çfarëdo maskimi. Kosova është LAIKE. Zvicra është DEMOKRATIKE. Mërgata është PRO-EUROPË. Dhe askush nuk ka të drejtë të përdorë lirinë fetare për të futur frikë, dyshim, apo për të provokuar komunitetin shqiptar dhe institucionet zvicerane.
***
Sot, më shumë se kurrë, duhet të jemi të qartë: Nuk pranojmë provokime. Nuk pranojmë agjenda të huaja. Nuk pranojmë radikalizëm.
***
Këto ditë janë të shqiptarëve — të Gjergj Kastriotit Skënderbeut, të Ismail Qemalit, të Adem Jasharit — jo të ideologjive që nuk kanë asnjë rrënjë në identitetin tonë.
⸻
ITALISHT — VERSIONI PËR PORTALE Perché domani si tiene in Svizzera un seminario provocatorio con sfumature radicali, quando la Repubblica del Kosovo è uno Stato LAICO?
Alla vigilia delle nostre feste nazionali, in Svizzera si svolge un evento che non ha nulla a che fare con la cultura albanese, con la nostra identità europea o con i principi laici dello Stato kosovaro. Un “seminario religioso” dai toni provocatori, organizzato proprio durante le celebrazioni del 28 Novembre, non è casuale. È studiato. È calcolato. È un tentativo di testare la nostra unità e la nostra tolleranza. La domanda è chiara:
***
PERCHÉ IN SVIZZERA? PERCHÉ NEL MESE DI NOVEMBRE? PERCHÉ PROPRIO ORA, dopo la condanna del gruppo estremista a Bellinzona?
***
Gli albanesi in Svizzera sono un modello di integrazione e rispetto. Siamo venuti qui per vivere con dignità, non per importare divisioni religiose. Il Kosovo è uno Stato LAICO secondo Costituzione. Il nostro , non religioso. La nostra diaspora è profondamente europea. Perciò questi eventi oscuri non portano fede. Portano tensione. Portano ideologie estranee alla nostra cultura. Non siamo contro la fede — siamo contro il radicalismo. Le nostre feste appartengono agli albanesi, alla nostra storia, ai nostri heronj. Jo agjendave të huaja.
⸻
GJERMANISHT — VERSIONI PËR PORTALE Warum findet morgen in der Schweiz ein provokativer, radikal gefärbter „Seminar“ statt, obwohl die Republik Kosovo ein LAIZISTISCHER Staat ist?
Mitten in unseren nationalen Festtagen wird in der Schweiz eine Veranstaltung abgehalten, die nichts mit albanischer Kultur, europäischer Identität oder den laizistischen Prinzipien des Kosovo zu tun hat. Ein religiös gefärbtes, provokatives Treffen – ausgerechnet im Monat des 28. November – ist kein Zufall. Es ist Absicht. Ein Versuch, unsere Gemeinschaft zu testen. Die Fragen stellen sich von selbst:
***
WARUM IN DER SCHWEIZ? WARUM IM NOVEMBER? WARUM JETZT — nach dem harten Urteil gegen die Extremistengruppe in Bellinzona?
***
Die albanische Gemeinschaft in der Schweiz ist ein Vorbild für Integration. Wir sind hier, um in Freiheit und Würde zu leben. Der Kosovo ist laut Verfassung ein SÄKULARER Staat. Unsere Symbole janë kombëtare, nicht religiös. Unsere Diaspora ist westlich orientiert. Solche Veranstaltungen bringen keine Spiritualität. Sie bringen Unruhe. Sie tragen fremde Ideologien ein, die nichts mit uns zu tun haben. Wir sind nicht gegen Religion — wir sind gegen Radikalisierung. Unsere Novemberfeiern gehören den Albanern — nicht denen, die unsere Werte nicht teilen.
⸻
ANGLISHT — VERSIONI PËR PORTALE Why is a provocative, radical-tinged seminar being held tomorrow in Switzerland, when the Republic of Kosovo is a SECULAR state?
On the eve of our national holidays, an event is being held in Switzerland that has nothing to do with Albanian culture, with our European identity, or with the secular principles of Kosovo. A “religious seminar” with provocative overtones — scheduled exactly during the days we celebrate 28 November — is no coincidence. It is intentional. It is an attempt to test our unity and our tolerance. And the questions are obvious:
***
WHY IN SWITZERLAND? WHY IN NOVEMBER? WHY NOW — right after the conviction of the extremist group in Bellinzona?
***
The Albanian diaspora in Switzerland is peaceful, hardworking and deeply pro-European. We did not come here to import religious divisions. Kosovo is a SECULAR state by Constitution. Our symbols are national, not religious. Our diaspora carries Western values. These types of gatherings do not bring faith. They bring tension. They carry foreign ideological currents that do not belong to us. We are not against religion — we are against radicalism. Our November celebrations belong to Albanians — to our heroes, our history, our identity — not to those who reject them.
1. Teksti i nxjerrë nga tabela (origjinali shqip)
1. Kryetari i KMSHZ-së, Hfz. Mehas Alija
2. Kryetari i Bashkësisë Islame të Republikës së Maqedonisë së Veriut, Hfz. Shaqir Fetahu 3. Kryetari i Komunitetit Musliman të Shqipërisë, zt. Bujar Spahiu
4. Sekretari i përgjithshëm i Bashkësisë Islame të Republikës së Kosovës, zt. Ahmed Sadriu 5. Ambasadori i Republikës së Maqedonisë së Veriut, zt. Rexhep Demiri
6. Këshilltari i Ambasadorit të Republikës së Kosovës, zt. Gjenis Haxhimehmeti
7. Shefi i Konsullatës së Përgjithshme të Kosovës në Cyrih, zt. Vigan Berisha
8. Kryetari i Bashkësisë Islame të Austrisë, zt. Vahidin Behluli
9. Përfaqësues i Bashkësisë Islame Shqiptare në Gjermani, zt. Abdylrahim Leci
10. Kryetari i Bashkësisë Fetare Islame Shqiptare në Itali, zt. Reshat Ibishi
⸻
2. Përmbledhje analitike: ÇKA PO KËRKON KJO KASTË? (SHQIP)
Lista tregon një delegacion të gjerë fetar islam, që përfshin:
• drejtues të bashkësive islame në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni, Austri, Itali, Gjermani,
• persona me ndikim institucional,
• dhe një përfaqësues të arsimit shqip në Zvicër. Kjo është kasti më e lartë e strukturave islame në Ballkan. Pse janë mbledhur në Zvicër, pikërisht në kohën e festave kombëtare shqiptare?
Kjo ngre pikërisht dyshimin e madh:
— A po kërkojnë ta zhvendosin identitetin kombëtar shqiptar nga laiciteti evropian drejt një orientimi fetar? — A është ky një seminario “neutral”, apo një veprim i koordinuar i rrymave konservative ndaj mërgatës shqiptare në Evropë?
— Pse nuk e mbajnë këtë tubim në vendet ku sundon sheriati, por vijnë në Zvicër – shtetin më laik, më perëndimor, më të rregulluar?
— A është ky tentim për të krijuar ndikim politik-religjioz mbi mërgatën shqiptare? Në një kohë kur:
• grupi radikal i Bellinzonës u dënua rëndë,
• institucionet zvicerane janë alarmuar,
• dhe mërgata shqiptare është pro-evropiane, një tubim kaq i gjerë fetar nuk duket rastësi.
Ky është mesazh i qartë: 
tentativë për të fituar terren ideologjik në Zvicër. ⸻
3. English Translation What is this caste seeking?
The list shows a high-level Islamic delegation including:
• leaders of Islamic communities in Kosovo, Albania, North Macedonia, Austria, Italy and Germany,
• diplomatic representatives,
• and an official responsible for Albanian-language education in Switzerland. This is the highest coordinated religious structure of the Balkans. Why are they meeting in Switzerland – and why during the Albanian National November celebrations? This raises legitimate concerns: — Are they attempting to shift Albanian identity from European laicism toward a religious orientation?
— Is this a neutral seminar, or a coordinated ideological influence over the diaspora?
— Why not hold such a gathering in Saudi Arabia, Turkey, Syria or other Sharia-based countries?
— Why precisely in Switzerland, the most secular Western country?
Given that:
• the radical group in Bellinzona was just severely sentenced,
• Swiss institutions are alert,
• the Albanian diaspora is strongly pro-Western, this gathering appears anything but innocent.
It suggests an attempt to gain ideological ground within the Albanian community in Switzerland.
⸻
4. Traduzione in Italiano Cosa vuole questa “casta”? L’elenco mostra una delegazione islamica di altissimo livello, composta da:
• leader delle comunità islamiche del Kosovo, Albania, Macedonia del Nord, Austria, Italia e Germania,
• rappresentanti diplomatici,
• un responsabile dell’istruzione albanese in Svizzera. Si tratta della struttura religiosa più coordinata dei Balcani. Perché riunirsi proprio in Svizzera – e proprio durante le feste nazionali albanesi di novembre? Le domande nascono da sole:
— Vogliono spostare l’identità albanese dal laicismo europeo verso un orientamento religioso?
— È un seminario “neutrale” o un tentativo di influenza ideologica sulla diaspora?
— Perché non fanno questo incontro in Arabia Saudita, Turchia, Siria o Afghanistan?
— Perché proprio in Svizzera, lo Stato più laico e occidentale?
Considerato che:
• il gruppo radicale di Bellinzona è stato appena condannato duramente,
• le istituzioni svizzere sono all’erta,
• la diaspora albanese è fortemente pro-occidentale, questa riunione non sembra affatto casuale.
Sembra un tentativo di guadagnare terreno ideologico nella diaspora albanese in Svizzera. ⸻
5. Deutsche Übersetzung Was sucht diese „Kaste“? Die Liste zeigt eine hochkarätige islamische Delegation, bestehend aus:
• Leitern der islamischen Gemeinschaften von Kosovo, Albanien, Nordmazedonien, Österreich, Italien und Deutschland,
• diplomatischen Vertretern, • einem Verantwortlichen für die albanische Schule in der Schweiz. Dies ist die am stärksten koordinierte religiöse Struktur des Balkans. Warum treffen sie sich ausgerechnet in der Schweiz – und genau während der albanischen Nationalfeiertage im November? Die Fragen sind berechtigt:
— Soll die albanische Identität vom europäischen Laizismus in eine religiöse Richtung verschoben werden?
— Handelt es sich um ein neutrales Seminar oder um einen gezielten ideologischen Einfluss?
— Warum nicht ein Treffen in Saudi-Arabien, der Türkei oder anderen Scharia-Staaten?
— Warum gerade in der Schweiz, dem säkularsten westlichen Land?
Angesichts:
• der harten Verurteilung der radikalen Gruppe in Bellinzona,
• der erhöhten Alarmbereitschaft der Schweizer Behörden,
• und der klar pro-westlichen albanischen Diaspora, wirkt dieses Treffen kaum zufällig.
Es deutet auf einen Versuch hin, ideologischen Einfluss auf die albanische Gemeinschaft in der Schweiz zu gewinnen.
