ANALISTËT SONTE NË KTV – MË MBUSHËN MENDJEN SE JANË TË DËRGUARIT E SHESHELIT
Në emisionin Tempus të KTV-së, me gazetarin Bekim Musliu, disa analistë u përpoqën të sqarojnë procesin e konstituimit të Kuvendit dhe çështjen e mandatarit për kryeministër. Por mënyra se si flisnin krijonte përshtypjen se nuk ishin aty për të ndriçuar opinionin publik, por për të njollosur institucionet e Kosovës. Për çudi, asnjë argument serioz nuk u dëgjua – vetëm fjalë që të kujtonin diskursin e Sheshelit.
Një mesazh nga populli: flisni sa të doni, sepse dëmet që i keni shkaktuar këtij vendi nuk mund të fshihen. Opozita po mundohet ta mashtrojë qytetarin me premtime për paga të larta e forma të tjera joshjeje. Mendoni se kështu mund ta hutoni opinionin, ndërkohë që në prapaskenë synimi kryesor mbetet realizimi i “Zajednicës” dhe dhënia e ekstraterritoreve për kishat ortodokse.
Por gabim e keni. Ky popull nuk han bar. Nuk mashtrohet më me paga, as me premtime boshe. Qytetari i Kosovës nuk është bagëti për t’i mbushur grazhdin – ai i njeh tradhtitë dhe nuk i harron.
Ardhja në pushtet e opozitës ka vetëm një synim: zbatimin e marrëveshjeve të dëmshme që tashmë i kanë nënshkruar. E kur të vijë momenti, do të arsyetohen me frazën e zakonshme: “Kështu na tha Amerika.”
Por populli i ka provuar më parë. E di mirë kush e ka sakrifikuar Trepçën, kush e ka rrezikuar Ujmanin, kush e ka cenuar sovranitetin përmes “Zajednicës” dhe kush ka dhënë ekstraterritore për kishat ortodokse. Këto nuk janë harresë – janë plagë të hapura që tregojnë qartë kush ka punuar kundër interesit të Kosovës.
Prandaj, më mirë shkoni në shtëpi dhe pushoni. Sepse Kurti ka ende tetë vite për ta udhëhequr vendin. Ju, opozitarë, mund të silleni rreth mullarit dhe të kapeni pas “karotës”, por një gjë është e sigurt: Amerika nuk do t’ju lejojë të sillni Rusinë në Trepçë. Sepse Trepça është interes strategjik jo vetëm për Kosovën, por edhe për vetë Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Në emisionin e TV Dukagjinit “Debat Plus” (më 28.08.2025), në një akuzë nga Dimal Basha, të cilën e citoi moderatori i emisionit, gazetari Ermal Panduri, kishte të bënte me shpërdorim të Fondit “vendlindja thërret” nga Xahvit Haliti. Pasoi pasoi reagimi i Xhavitit:
“Mas spari për opinion, du t’ju them që unë skam qenë shef i Fondit vendlindja thërret dhe skam qenë përgjegjës për atë fond. Unë kam dhanë idenë e themelimit të Fondit, por nga viti 97 shef i Fondit vendlindja thërret, në nivel t’Evropës e t’Amerikës ka qenë Jashar Salihu, me vendim të këshillit drejtues të Lëvizje Popullore t’Kosovës, edhepse në faza e para të krijimit të strukturave të UÇK-së kompetencat i ka pas vetëm Kryesia. Mirëpo ka pas disa sekvenca debatesh, kryesisht mas arrestimeve në Kosovë, dhe mas rënies së Luan Haradinajt. Diku ka mesi i vitit 98 Shtabi i Përgjithshëm, përmes ni komunikate, ka autorizu Mujë Rugovën si shef i t’gjitha fondeve. Menoj që nuk e ka ushtru ketë funksion sepse s’ia kanë lënë me ushtru. (…) Fondi ka qenë problematik, sepse ku ka pare ka probleme. Decentralizimi i Fondit ka kriju probleme t’mdha, sepse zona të caktuara, vende të caktuar, përfaqësues të Fondit, kanë dërgua mjete në Kosovë për furnizime. Kështu ka funksionu. Unë kam përfaqësu Kosovën n’raporte ndërkombëtare dhe e kam përfaqësu Ushtrinë Çlirimtare në Shqipëri dhe kam qenë anëtar i Shtabit Qendror dhe Shtabit të Përgjithshëm. Asniherë, me dije temën, – nëse dikush ka thënë apo shkru është punë e tij, – unë kurrë s’kam qenë shef i logjistikës. Unë e kam nimu logjistikën nga funksioni im n’raport me shtetin dhe n’raport me këto që po flas unë. Por shef i logjistikës kur është njeri, atëherë e ka buxhetin vet, është dashtë me i pas tana fondet dhe ni grup, i udhëhequn pre meje me i menaxhu, që s’ashtë e vërtetë që e kam pas dhe s’ashtë e vërtet që i kam pas fondet unë. Mas lufte, pastaj, ashtë kriju qeveria e përkohshme dhe disa ia kanë dorëzu qeverisë, disa sja kanë dorëzu hiç, i kanë majt për vete disa (…) Nuk e di taman kush i ka majt për vete, por e di që zhurma e Ibrahim Kelmendit ka qenë e madhe, po Brahim i ka pas nja dy milionë që ia kanë gjet në sef BKA-ja e Gjermanisë. E ka pranu edhe publikisht. Nuk ka problem. Po shumica e fondeve kanë kalu në nenaxhim të qeverisë së përkohshme. Fondin me e menaxhu në Tiranë LPK-ja e kaq u Ramiz Lladrovcin. Ai e ka menaxhu ni pjesë të madhe të Fondit. Ndërsaa edhe ne kemi operu për nevoja të ndryshme me qato mjete.”
U mundova me e citua tekstualisht, që të shihet sa vlerë ka diploma e tij për gjuhë shqipe, e lëshuar nga Universiteti në Tiranë…
Isha duke përcjell emisione tjetër. Nodhen ardhje të mesazheve se po më akuzonte Xhavit Haliti në “Debat Plus”. U kyça paksa me vonesë. E dëgjova. Mendimi im i parë: paska rrëfye paskatësisht disa detaje për ta hesht informimin kryesor, se nga viti 1993, kur LPK e formi Fondin “vendlindja thërret”, deri në prill 1998, Xhavitit i janë dorëzuar mbi 95 % të mjeteve të Fondit, me mendim se do ia përcjell UÇK-së, e ai nuk i ka shpënzua as 20 % të tyre për UÇK (por për “vrima t’zeza”).
Në ora 21.24, ia dërgova reagimin moderatorit Ermal Panduri:
“Keqardhje që ndodhi në emisionin Tënd shpifja e Xhavit Halitit kundër meje. Unë kam shkruar më shumë se një herë, se BKA gjermane [Enti Federativ i Kriminalistikës] ka bastis Zyrën e Fondit “vendlindja thërret” në Gjermani, i kanë bastis kompjuterat dhe krejt arkivën e Fondit dhe i kanë konfiskuar rreth 1,4 milionë DM që kanë qenë xhirollogari në bankën Sparkasse Bonn dhe 500 mijë DM që kanë qenë në librezë kursimi, e cila ka qenë në sejf në të njëjtën bankë, sepse banka na ka pas këshilluar t’i depononim në librezë kursimi, si garantim për të tërheq mjete kur kemi urgjencë, nëse në xhirollogari ishim në minus.”
E informova se nuk munda t’i telefonoj për shkak të sëmundjes.
I jam falënderues Zotëri Pandurit që e pat lexuar. Në minutën 48 të emisionit Z. Panduri e afishoi tekstin e reagimit tim në monitorin e madh të studios dhe filloime e lexua, përkundër përpjekjes se Xhavitit për ta pengua. Pasoj reagimi i Xhavitit, i cili u ndie se shpifje që kishte bërë i që demantuar bindshëm:
“E postat në Kosovë, të cilat i ka menaxhu Ibrahim Kelmendi, me para t’kujat janë ba? Kabinat telefonike mas lufte. Isa Elshanin nuk duhet me e përmend se Isa Elshani nuk jeton. Ashtë e vërtetë që Isa Elshani ka qenë shef i Fondit për Gjermani, bashkë me Xhavat (m’iku miemni), i cili ashtë vra të Rrasa e Zogut [ia kishte harrua mbiemrin Xhemajl Fehajt]. Të drejtë me i tërhek prej Fondi e kanë pas Ibrahim Kelmendi dhe Sabri Kiçmari. Po këto pare, nëse ka dalë vendim nga qeveria e përkohshme, sepse Adem Graboci nuk ka pas të drejtë nëse nuk ashtë autorizu nga qeveria e përkohshme me i kërku mjetet me u dorëzu në fondin e qeverisë. Ademi ka qenë ministër i financave. Unë kam mujt mos me pranu Ademin si ministër financave, por Fondi nuk ashtë dashtë me pengu kërkan hiq. Ka shumë që mund t’flasim për këto çështje, por po e lëm.”
Në ora 21:37 Ermalit ia nisa reagimin edhe për “posta”. Fatkeqësisht më rezulton se ende nuk e ka lexua. Ky ishte reagimi që nuk është lexuar:
“’Postat’ në Kosovë kanë qenë të firmës gjermane CPN, e cila e ka ofruar teknologjinë dhe minutat e telefonisë satelitore pa asnjë investim nga unë as nga askush, sepse e ka ofruar minutën e telefonisë për 2,5 DM minutën dhe unë me bashkëveprimtarë ua kemi ofruar qytetarëve për të kontaktuar më njerëzit e tyre nëpër botë. Pra, ishte biznes pa asnjë DM investim paraprak.”.
Tani po bëjë sqarim plotësues. Në fund të marsit 1999, Zotëri Nikolai, inxhinier i telekomunikacionit, nga televizioni publik gjerman ZDF ku ka qenë i punësuar, ka hap firmë private me akronim CPN, me seli afër Koblenci (Koblenz). Ai më ka pa në televizione gjermane duke dhanë intervista, prandaj ka ardhur në zyra të Fondit në Bonn që t’më takojë. Ka ofruar të njëjtin shërbim, siç po na e ofron Telcom i Gjermanisë nga marsi 1998, por me çmim më të ulët. Duhet t’i kemi kontraktuar të paktën 24 telefona satelitor nga firma CPN dhe ia kemi dërguar UÇK-së në Kosovë. Deri atëherë nga Telecomi gjermani kishim kontraktuar të paktën 120 telefona satelitor. Për ata që nuk kanë informim, shpenzimet mujore patën shkuar mbi 500 mijë DM…
Zotëri Nikolain e pata takuar edhe me kryeministrin Pandeli Majko kur ishte për vizitë zyrtare në Gjermani, sepse kishte projekt interesant për të ngrit kabina me telefona satelitor në Kukës, që refugjatët të kishin mundësi të komunikonin me familjarët në emigracion. Majko e mirëpriti atë ofertë, meqë nuk duhej të paguante asnjë qindarkë qeveria. Por ministri për telekomunikacioni, të cilin Z. Nikolai dhe unë si përkthyes e takuam në Tiranë, e sabotoi, sepse u hidhërua që nuk ia dhamë 50 mijë DM bakshish, meqë tha se po i duheshin ta dërgonte vajzën për studime në Gjermani…
Z. Nikolai ia mundësoi Televizioni Shqiptar një alternativë për çmim më të lirë për emisionin satelitor dhe me atë rast pata rastin ta shoqëroja kur në çati të TVSH-së pat instaluar pajisjet për emetim satelitor. Ishte Eduard Mazi drejtor i RTSH-së. Ai na falënderoi për atë shërbim.
Në fund të qershorit 1999 Zotëri Nikolai i CPN-it erdhi në Prishtinë. Në recepsion të Hotel Grandit e kanë informuar se banoja në hotel, meqë SHIK kishte vlerësuar që jam i rrezikuar nëse banojë në banesë të Kunatës dhe Vëllait në lagjen Dardania në Prishtinë, dhe e kishte urdhërua shefin e Hotelit, Zekë Çekun, të më sistemonte pa pagesë në Hotel Grand (si dikur që banonin paramilitarët e Arkanit). Nikolai ma prezantoj ofertën. Nuk i kisha 50 mijë DM për investim. Pyeta ca shokë nëse m’i jepnin hua. Nuk gjeta zgjidhje. E binda pronarin e rajzebyros Gryka (Reisebüro Gryka Osnabrück). Me pronarin Ramiz A. Nikçi ishim tezak (nanat motra). U dakorduam të ishim ortakë me nga 50 %. Ai e dërgoi me auto Nikolain deri në aeroport në Shkup. I kishte premtuar Nikolait që brenda jave ia jepte 50 mijë DM në Gjermani. Ai PIS nuk e mbajti fjalën. Nikolai erdhi prapë në Prishtinë dhe tani ishte përcaktuar të kërkonte partner tjetër. E luta të ofronte mundësi që të startonim pa 50 mijë DM paradhënie investuese. U dakordua, por minutën e telefonimit e rriti nga 2,20 në 2,50 DM dhe për secilën kabinë kërkoi 300 DM qira mujore, nëse do të ecte biznesi. Ato kabina u vendosen pothuajse në të gjitha qytetet e Kosovës. Ishte fitim i madh…
Në minutën 72 të emisionit Xhavit Halitit i bie ndërmend që nuk i kanë zënë vend dërdelisjet e tij, prandaj ndërhyri:
“Të problemi i BKA-së po du me dalë. BKA-ja ashtë e vërtetë që i ka kontrollu përfaqësuesit e Fondit Vendlindja thërret në Gjermani. Ua ka marrë dokumentacionin. Ua ka marrë faturat. Të gjitha këto ua ka kthy. I kanë kontrollu. Këta i kanë të shpia ose i kanë djeg. Nëse janë n’rregull, le t’i bin dokumentat që ua ka marrë e ua ka kthy BKA-ja dhe janë n’rregull.”
Në ora 22:37 e dërgova reagimin e tretë, ndaj këtij “plotësimi” të Xhavitit. Fatkeqësisht, si i dyti, nuk u lexua. Ja teksti:
“Në fund të vitit 2002 BKA (Enti Federativ i Kriminalistikës në Gjermani), i ka kthye gjerat e bastisura, pasi janë mbyll hetimet, sepse nuk është gjet asnjë provë që Fondi e ka financuar UÇK-në “terroriste”, siç akuzonte BKA. Të gjitha gjerat e bastisura në Zyrë i janë dorëzuar Shaban Thaçit (nga komuna e Drenasit), sepse e kemi pas bërë kujdestar fizik të zyrës së Fondit, meqë jetonte në Bonn. Shabanin e kam lut që arkivin e Fondit me ia dorëzua Arkivit të Kosovës. Ndërsa mjetet financiare të Fondit që ishin në xhirollogari bankare janë konfiskuar nga Ministri e Financave të Gjermanisë.”
Me Shaban Thaçin dhe Isa Elshani ka komunikuar BKA dhe ata duhet t’i kenë shkresat që dëshmojnë, çka ishte bastis, dhe sa mjete financiare na janë konfiskuar. Kur ka ndodh bastisja e zyrave dhe banesave të disa veprimtarë të Fondit “vendlindja thërret”, shef “zyrtar” i Fondit (nga 12 qershori 1999) ishte Kushtrim Hadergjonaj. Po më 12 qershor 1999 në emër të DVAD e.V (akronim zyrtar në gjermanisht, për emrin Bashkësia Demokratike e Shqiptarëve në Gjermani, bashkësi ajo e regjistruar si OJQ, që ishte pronare zyrtare e Fondit dhe e kishte marrë edhe statusin e bamirësisë) patëm bë informimin publik për mbyllje të Fondit “vendlindja thërret” në Gjermani, sepse “qeveria e përkohshme” nuk kishte kompetencë ta përvetësonte.
Uroj, Shaban Thaçi dhe të tjerët ta kenë ruajt dokumentacionin që ua ka kthye BKA dhe ta dorëzojnë në Arkiv të Shtetit tonë (edhe pse Xhavit Haliti & Co nuk e kanë dorëzuar asnjë arkiv, as të LPK-së as të UÇK-së). Përndryshe, ndonjë institucion i Kosovës mund ta lut BKA-në që t’ia jap një kopje të dokumentacionit.
[Në vazhdimin pasues do mundohem të ofroj sqarime, pse Xhaviti simuloi se po informon detaje për Fond dhe çfarë shqetësimi të vërtet ka që ma diskreditoi emrin ekstra.]
Ky fenomen më detyroi të mendoi shumë se çka ka ndryshuar në favor të njeriut lirë dhe aktiv pas shembjës së Murit Berlinit, pas shembjës së komunizmit nepër Evropë, si ideologji dhe sistem i dhunës fizike dhe mendore. E vërteta, nga shembja, njeriu i lirë dhe aktiv ka pritur shumë se do të fitoi shoqëria ligjore, por shumë çka ka mbetur me të vjetrën, sidomos në vendet ekonomikisht të pazhvilluara. Prndaj nha një hulumtim i gjërë kemi nxierr këtë konkluzë se:Fjala demokraci është shprehja më e përfolur dhe shumëfish më e dhunuar, se sa çdo fjalë tjetër pas shembjës së totalitarizimit (komunizmit) në vendet komuniste të Evropës, sidomos.
Sot shumë drejtues shtetesh që janë në harmoni edhe me interesin e popullit, quhët qeveri demokratike. Ato në rend të parë u kanë shpallur luftë fqinjëve të vet, për të mbetur në pushtet edhe për një kohë. Rasti i Rusisë kundër Ukrainës dhe rasti i Izraelit kundër Palëstinës (Hamsit), ku në rastin e parë (V. Putini) dhe në rastin e dytë (Beniamin Natanjahu), që të dy të akuzuar nga drejtësia e Evropës për terrorizëm, nuk kanë shenja se do të pushojnë së luftuari për deri sa ta shohin se e kanë të sigurtë fronin. E vërteta të dy vendet janë fuqi nukleare.
Edhe nëBallkan në anën tjtër, Serbia si ish shoqëri komuniste- nazifashiste po dëshmohet se është para një lufte qyetare. Kurse qeveria e saj e ka plot gojën demokraci, edhe pse rrugët e qyteteve po përgjakën gati për çdo ditë si të hasmuar, popylli në një anë dhe aparati shtetëror në anën tjetër.
Në rrethanat e lartëcekura, gjatë 25 vjetëve të shekullit XXI, fjala demokraci dhe shprehja totalitarizëm, në politikë po shënojnë domethënje speciale, por për fat të mirë ato kanë domethënje dhe dallohën për kah përmbajtja dhe forma e funksionit. Kështu si janë krijuar rrethanat, krojohet bindja se edhe shekulli XXI do të kalojë me luftëra lokale, sepse shembja e redit ri botëror, dhe fillimi i epokës së Demokracisë liberale tani për tani nuk premtojnë shumë se njeriu i lirë më në fund do ta fitojë historinë.
I afrohemi kalimthi situatës në shtetin më të ri në Evropë-Kosovë
Në Kosovë më 10 qershor 1999 ngjau çlirimi i dyfishit. Me një anë Kosova u çlirua nga okupimi shekullor serbian, kurse në anën tjetër pothuej se përfundoi njëmendësia politike, e cila në emër të demokracisë ishte ngritur në fetish. Ai fetish sikur luftohej prej çdo kujtë në dy kahje, pa e zbuluar adresën e vërtetë, qoftë ajo, që pati marrur emrin ilegale. Por, kur u legalizua po thuej se çdo gjë, me një anë filloi të luftohej Lufta Antifashiste Nacioanlçlirimtare më 1941-1944, kurse në anën tjetër, lufta ishte në dy litar: luftohej çdo struktrë e luftës (UÇK-ës), dhe e kundërta. Objektivisht duhej të fitonte realiteti vendimtar se: çdo gjë si kopsht çlirimi vinte nga UÇK. Por fenomeni se në të njejtën kohë filloi të duket fushata për ta defaktorizuar luftën e UÇK-ës, krahut paqesor i doli jo vetëm si ndihmës, por edhe si forcë legale e neookupatorit, duke akuzuar luftën e drejtë shqiptare për: “vrasjet që nuk dihej se kush i ka kryer”. Po shtrohej pyetja: çfar paqeje mund të ëndrrohej në kushte të aparthejdit e që ishte plasuar tërë popullsia shqiptare më 1989-1999. Dhe, kur kjo pyetje shtrohej,para disa forumeve madje shkencore, përgjegja ishte: “Po, na ka çliriar NATO”!. Pra çdo gjë pranohej por vetëm pala e luftës mos të gjejë primat në “vatanin” e përgjakur. Madje, krahu pacifist pati shkuar aq larg sa që edhe për kohën e rëbërisë thellë thonin se kemi pasë “demokraci”, sepse kemi “pasë” shumë parti, që shprehshin lirëshëm për çdo javë me komunikata fatamorgana, pa menduar fare se ku ishin regjistruar dhe ku i merrnin lejet për brifingje para mjeteve të informimit.
Në rrethana të këtilla pati filluar dukja e parë e “kapitalistëve”, të cilën u promovuan nga grabitja e diersës popullore. Në realitet, kishim të bënim me një aristokraci që kishte para, por nuk kishte kapital, sepse ai nuk çarkullonte dot. Dhe për t` u dukur se kemi të bëjmë me “kapitalizëm” jo vetëm në shoqërinë shqiptare pati filluar të dominojë sistemi bankar i fajdeve, të cilat për një kohë fare të limituar e hangrën substancën e vet të vlerës. E vërteta, në Shqipëri, fajdexhinjët e sollën shoqërinë deri në agoni më 1997.E kjo gjenjde, për synimet imperialsite serbe ishte një sukses, sepse “nëse Shqipëria digjet, si u dogj”, atëherë në Kosovë synohej të vihën në funksion programet: 1. “Toka e djegur”; 2. “Koridoret përplasëse” dhe 3. “Patkoi”. Programi i parë, kishte për qëllim vënjën e popullsisë shqiptare në largim nga shtëpitë e veta. Programi i dytë, kishte për qëllim që popullsia shqipare të koncngrohet në kampe përqëndrimi. Programi i tretë kishte për çëllim asgjasimin e UÇK-ës. Të tri programet, okupatori i zbatoi në praktikë. Prandaj, interveni i i NATO-s, po thuej se këto tri programime i shkatrroi nga 24 marsi e deri më 10 qershor 1999, për t` ia lëshuar vendin ish okupatori pushtetin UNMIK-ut, i cili vinte në emër të KS OKB-ës përmes Rrezolutës 1244.
Edhe të huajtë në Kosovë në funksion të defaktorizimit të luftës çlirimtare
Menjëherë pas çlirimit pushteti i UNMIK-ut filloi për ta realizuar kërkesën e demobilizimit të UÇK-ës, realitet ai që ndodhi “solemnisht” në stadiumin e Prishtinës, me moton se: “dy ushtri nuk lejohet të funksionojnë në një territor”. Për këtë realitet, pacifistët filluan t` i ferkojnë duartë dhe t` i shprehin akuzat e para: “Dikush na ka vrarë dhe po na vret pas shpine”. Kjo akuzë u shpërnda si vetima, dhe ish okuatori filloi për të krijuar pozicione për agjenturat e tij të mbetura në teren me detyra speciale terroriste. Dhe të hutuar nga e kaluara e afërt, shumë kush pati filluar të bsojë se vërtetë: “shqiptarët e hasmuar po vritën në mes veti”!
Në këto rrethana sherbimet e huaja heshtinin, ndërsa ato të Kosovës, “pa adresë” as nuk kishin die e as nuk posedonin forcë për t` i dalur zot situatës, sepse çdo gjë ishte nën kontroll të Komesarit të huaj.Po shtrohej pyetja ku mbeti fjala demokraci dhe çlirim.
Ku jemi sot?
Sot në Republikën e Kosovës janë përqëndruar në Parlament tri tabore. Mesi dëshmon se ka pushtet, dy skajet po mbiellin intriga, kurse populli po korr akull dhe pasiguri. E vërteta, tërë ky realitet, kur për gjashtë muaj nuk ka mundësi për t` u konstituar një kryesi kuvendi, totalitarisht po shtrohet pyetja a dijmë për të krijuar shtet, apo jemi kah ia plotësojmë profecinë nga viti 1913, Vlladan Gjorgjeviqit dhe Nikolla Pashiqit se: “Shqiptarët nuk dijnë të krijojnë shtet”!Së kënejmi shtrohet pyetja, për kend janë kah punojnë partitë politike në Kosovë sot? Përgjegja është fare e thjesht. Patritë politike sot e kanë siellë shtetin e Kosovës buzë varrit. E kjo akuzë duhët thënë me keqardhje publikisht, sepse dikush në emër të demokracisë, po e luan lojën e robërisë. Me vetëdie apo pa te, populli masovikisht, po flet. Pra, edhe një fakt se “demokracia” po keqpërdorët.
Valentina Gomez dëshiron të përfaqësojë republikanët në Kongresin amerikan. Mbështetësja e Trump po merr shumë vëmendje pasi i vuri zjarrin një Kurani me një flakëhedhës. Foto: Gomez
Erling Marthinsen / Document.no
Një kandidat i Kongresit të SHBA-së për Partinë Republikane në Teksas i vuri zjarrin një kopje të Kuranit në një reklamë të postuar të martën X.
Valentina Gomez premton të “ndalojë Islamin një herë e përgjithmonë”, shkruan Times of Israel, e cila e sheh të nevojshme ta përshkruajë gruan si “ekstreme të djathtë”.
“Vajzat tuaja do të përdhunohen dhe djemtë tuaj do t’u prehen koka, nëse nuk e ndalojmë Islamin një herë e përgjithmonë”, thotë influencuesja miqësore me Trump Valentina Gomez në reklamë.
Kjo ndodh çdo ditë, diçka që Times of Israel duhet të jetë plotësisht e vetëdijshme. Ende, të burgosurit izraelitë rrinë të uritur në burgim nën Hamas në Rripin e Gazës. Por ndoshta është më e rëndësishme të veprohet “me edukatë”.
Personalish nuk i djeg Kuran-ët, por përbuzja ime për gjithçka që ka të bëjë me islamin është e pafundme.
Për mua, e mjafton të shkruaj për këtë, dhe përgjithësisht nuk më pëlqen djegia e librave. Për shembull, e gjej më interesante dhe të dobishme të lexoj në të vërtetë Mein Kampf (ose Koranin) sesa t’i hedh këto libra në oxhak.
Gomez përdor një armë flakë për të djegur një kopje të Koranit, që gazeta e përshkruan si “libri i shenjtë i islamit”. Mirë, e kam lexuar këtë punim dhe nuk gjej asgjë që do ta përshkruaja si “të shenjtë” në 114 kapitujt (sura).
i de 114 kapitlene (suraene).
– Ne jemi të përfunduar me kthimin e faqeve të tjera. Kujtoni se Davidi nuk bëri lutje për Goliatin – ai e vrau atë.
Amerika është një komb kristian, shpall Gomez. – Terroristët myslimanë mund të «shkruhen» në njërin nga 57 vendet myslimane. Ka vetëm një zot të vërtetë, dhe ai është Zoti i Izraelit. Videoja përfundon me një logo ku letra «i» në «Valentina» shfaqet si një plumb, mbi sloganin: «Fuqizuar nga Jezu Krishti».
Gomez (26) është origjinalisht nga Kolumbia. Ajo imigroi në SHBA si fëmijë me familjen e saj. Në një tweet më herët këtë javë, ajo e përshkroi veten si të armatosur, pa vaksinuar, «pa pronome» dhe «100 % Amerika e parë».
Gomez sfidon kolegun e tij republikan John Carter për të përfaqësuar distriktin e 31-të të Kongresit të Teksasit në Dhomën e Përfaqësuesve të SHBA-së.Grupi Anti-Defamation League është si zakonisht në lojë.
– Kjo reklamë zgjedhore nga kandidati i GOP-së, Valentina Gomez, është e motivuar nga urrejtja dhe intoleranca ndaj muslimanëve.
Të djegësh një tekst të shenjtë fetar si Kurani mund të inkurajojë dhunën dhe të rrezikojë njerëzit. Kjo duhet të dënohet nga të gjithë njerëzit e mirë me ndërgjegje, tha ADL, e cila pretendon se punon kundër antisemitizmit, por duket më e interesuar për kritikën ndaj islamit.
Mikja e ngushtë e Trumpit, Laura Loomer, lavdëroi reklamën dhe e quajti atë “ky lloj energjie duhet të shihet nga të gjithë anëtarët republikanë të Kongresit”.
Në një e-mail adresë me përmbajtje kërcënuese, në emër të reperit Hysen Hysenaj (hysenhysenaj@icloud.com) ka arritur në Redaksisë së Nacionales – në veçanti, ndaj gazetarit tonë dhe redaktorit të opinioneve, Col Mehmeti.
Derisa për Gazetën Nacionale, personi në fjalë përmend padinë, për gazetarin tonë Col Mehmeti, përmend “ligjin kanunor shqiptar’.
Gazeta Nacionale e ka njoftuar Policinë e Kosovës, për këtë e-mail, përmbajtjen e së cilës, të plotë dhe pa ndërhyrje mund ta lexoni më poshtë:
“nderuar Zotëri/Zonjë, Me anë të kësaj kerkese ju kërkoj që menjëherë të fshini artikullin e botuar kundër meje dhe të lëshoni një kundërshtim. Nëse ky artikull nuk hiqet dhe nuk publikohet një kundërshtim brenda 24 orëve, do të detyrohem t’ju padis si gazet dhe poashtu dhe autorin Col Mehmetin me qdo mundsi dhe rruge ligjore dhe jasht asaj nepermjet ligjit kanunor shqiptar. Asnjë nga deklaratat e bëra nuk mbrohet nga liria e shprehjes; ato synojnë thjesht të shpifin dhe të dëmtojnë qëllimisht reputacionin tim. Ju pershendes
Islamizmi radikal mpreh gërshërët ndaj këngëve ikonike shqipe
nga Col Mehmeti
Megjithëse ende nuk bëhet fjalë për një dukuri të gjithështrirë, disa prej këngëve ikonike shqipe kanë filluar të riinterpretohen në mënyrë blatante nga këngëtarë islamikë. Teksteve të këngëve të njohura të UÇK-së po iu ndryshohen ato pjesë ku përmendet Heroi Kombëtar, Gjergj Kastrioti-Skënderbeu. Këtë fat e vuajti edhe kënga e njohur e Ilir Shaqirit “Lulja e Koshares” kushtuar dëshmorit tetovar, Mujdin Aliu. Një variant i kënduar nëpër dasma në Pollog ka zëvendësuar origjinalin “gjaku i Skënderbeut” me “gjaku i këtij dhéu”. Një këngëtar ilahish nga Shkupi, Adem Ramadani, e ka vetëcenzuruar këngën “Po i bjen era rétë e zeza” që më 1983 ishte interpretuar lavdishëm prej Mjeshtrit të Madh nga Dibra, Qerim Sula, në Festivalin Folklorik të Gjirokastrës. Versioni i tij ka shmangur keqdashësisht vargjet “Jemi gjaku i Kastriotit”, duke e çkuptimësuar këngën e njohur dibrane. Më 2010, një reper nga Mitrovica, i njohur si Prince Double H, në një këngë me përmbajtje të sertë xhihadiste e kishte sharë Ismail Kadarenë, letërsinë e tij dhe çdo element paraosman e paraislamik. Nuk ishin kursyer nga fyerjet as baladat e qëmoçme arbëreshe. Ndonëse këndejpari nuk ka praktika fetvash e ndalimesh cenzuruese si në disa vende arabe, këto raste flasin pa ekuivok se qarqet islamiste i kanë zët përmbajtjet e njohura muzikore shqipe që mbizotërohen nga kultura kombëtare sekulare. Ashtu sikurse edhe identiteti kombëtar, ato po iu nënshtrohen përpjekjeve të vetëdijshme për t’i ndryshuar në përputhje me narrativat religjioze.
Col MEHMETI
29 gusht 2025 – Një dukuri e re është bërë e dukshme dhe e painjorueshme për sa u përket interpretimeve të këngëve të njohura shqipe.
Në debatin e hapur së fundmi në periferitë e diskursit publik – në media sociale si Instagram e TikTok – është vënë re se vargje të caktuara këngësh nuk këndohen ose ndryshohen krejtazi.
Si vjegëz ka shërbyer një video nga një dasmë diku në anë të Tetovës.
Tre këngëtarë të ftuar në ahengun privat intepretojnë këngën ikonike “Lulja e Koshares”.
Por, interpretimi i tyre bën një kthesë të papritur.
Aty ku teksti burimor i këngës është: “Jam djalë nga Tetova,/ më ka thirrë atdheu,/ vetë Adem Jashari,/ gjaku i Skënderbeut”, vargu retushohet në “gjaku i këtij dhéu”.
E interpretuar për herë të parë nga Ilir Shaqiri, kënga është një tribut për Dëshmorin e Kombit, Mujdin Qerim Aliu (1974-1999).
I lindur në Poroj të Tetovës si djali i vetëm në familje, Mujdini në lule të moshës, si 24-vjeçar, iu bashkua radhëve të njësitit special ‘Skënderbeu’ që vepronte në Zonën Operative të Dukagjinit.
Disa muaj më vonë, ai u sistemua në formacionet e Brigadës 138 ‘Agim Ramadani’, duke u përfshirë në luftimet e ashpra te vendi i quajtur Rrasa e Koshares.
Ai ra më 14 prill në kulmin e luftimeve në Koshare duke u përjetësuar si një nga rastet domethënëse kur rinia tetovare u bë pjesë e UÇK-së.
Kënga që është himn për Tetovën
Si shumë nga këngët ikonike të Ilir Shaqirit me syzhe nga lufta çlirimtare, “Lulja e Koshares” është ripopullarizuar viteve të fundit edhe si identitet zanor i Tetovës.
Kësodore, vargjet “Jam djalë nga Tetova” gëzojnë ku-e-ku statusin e vargjeve të këngës “Mora fjalë” në repertorin e tifozërive dhe në ngjarje sportive.
Ato u kënduan në mënyrë impozante edhe më rastin e 30-vjetorit të themelimit të tifozërisë tetovare ‘Ballistët’, porse pa u bërë asfarë ndryshimi në vargje. “Vetë Adem Jashari, gjaku i Skënderbeut”, dëgjohet duke u kënduar afshërisht nga sportdashësit tetovarë.
Skënderbeu në shënjestër – pas tij edhe identiteti
Megjithëse rasti i paradoditshëm ende nuk mund të merret si i gjithështrirë në mikrokozmoset shqiptare, është e vërtetdukshme se ekziston një prirje mes qarqeve islamike për të konvertuar përmbajtje të caktuara muzikore në aso me rezonanca fetare.
Në raste kur kjo nuk është e mundur, atëherë elementet identitariste e kombëtare largohen në shërbim të idesë që përmbajtjet e ripunuara të jenë të përshtatshme për ‘identitetin’ e ri islamik.
Ky rinegocim identitar për motive ideologjike mund të jetë fillimi i një procesi krejtësor të zhveshjes së shqiptarizmit laik dhe ripërmbajtësimit të tij me nënidentitete fetare.
Dhe kjo bëhet herë duke i shënjestruar simbolikat kryesore të tij (kryesisht Skënderbeu), herë duke ndërfutur elemente me ngjyresa fetare.
Kur kjo e fundit nuk është e mundur për t’u manifakturuar, narrativa e re e grupeve kryesisht islamike vihet në kërkim të një identiteti të ri shqiptar që do të përshfaqej pa setin e tij vleror e sekular.
Vetëcenzura e ilahistit e çorodit këngën dibrane
Fryt i kësaj duket të jetë edhe ajo që quhet vetëcenzurë, term që gjuhëson shmangien e fjalëve apo veprimeve gjoja pezmatuese, pa pasur zyrtarisht urdhër për një gjë të tillë.
I tillë shfaqet rasti me këngëtarin islamik, Adem Ramadani i cili në nëntor të 2023-s e riinterpretoi këngën “Po i bjen era rétë e zeza”, shoqëruar edhe më një klip ku shfaqen burra me petka tradicionale shqiptare.
Kjo këngë u interpretua për herë të parë nga artisti i madh dibran, Qerim Sula (1951-2020).
I nderuar si Mjeshtër i Madh për vokacionin e tij të tejzakontë, Sula e interpretoi së pari herë këtë këngë në edicionin e katërt të Festivalit Folklorik Kombëtar në Gjirokastër më 1983.
Vargjet e këngës i bënin jeh kulturës kryengritëse të krahinës së Dibrës që njihet si vatër rebele kundër Perandorisë Osmane, e më vonë edhe kundër Serbisë.
Ajo bart kushtrimin që burrat dibranë të mbrojnë vendin e tyre kundër armikut, ashtu siç jepet nga vargjet fundore: “Bini trimat e mejdanit,/ hiqni sumllat e xhamadanit/ me mbushë hutën e dibranit/ me gjoks flakën ja shuajmë topit,/ Jemi gjaku i Kastriotit/ Lê e rrit në kullë t’barotit”.
Këto vargje janë vetëcenzuruar prej këngëtarit shkupjan.
Riinterpretimi i tij e ka çstrukturuar rrjedhën e tekstit burimor të këngës dibrane, duke ia hequr vargjet fundore “Jemi gjaku i Kastriotit”.
Në vend të tyre, këngëtari i ilahive e përmbyll këngën me vargjet: “Kadal hasëm se ktu ka burra,/ Na knojnë hutat nëpër kulla,/ Ta shtrojmë vênin pllam me pluma”.
Një histori e harruar me Hysenin
Gati i skajuar në katet përdhésë të kujtesës është rasti uluritës i reperit nga Mitrovica, Hysen Hyseni, që në vitet e pasluftës kishte bërë emër si ‘Prince Double H’.
‘Repertori’ i tij ishte kryesisht me përmbajtje xhihadiste dhe një nga këngët më skandaloze të tij ishte “Xhihadi jem”.
Reperit, që jeton në Gjermani, i kishte dalë ‘punë’ edhe me Ismail Kadarenë të cilin e sulmonte nga pozita e tij prej xhihadisti urban.
Toksiciteti i tij nuk kursente as atë që është yndyra e letërsisë kadareane si romanet ‘Ura me tri harqe’, ‘Prilli i thyer’, ‘Dosja H’ e ‘Viti i mbrapshtë’.
Revolta e ndragur me intolerancë të frikshme nga reperi mitrovicas shkonte deri atje sa t’i shante edhe baladat mesjetare arbëreshe e gjithçka të periudhës paraosmane e paraislamike.
Audiencës së tij xhihadiste ia shfaq edhe Doruntinën e legjendave të cilës ia mbledh bétë se do ta përdhunojë seksualisht:
O Ismail nuk je francez, emrin musliman e ki,
S’je në pallat, dost, as s’je n’ândërr,
Unë po e shprazi magazinën,
Kur e kryj punën me ty,
kthehna e kputi Doruntinën.
Kur vi unë, dost, ta thej prillin.
Ka mét shku krejt viti mrapsht,
Kto fjalë ni nacion e dridhin,
Dosja H u mbyll me kaq.
Pasi e shpallte të shkatërruar kolosin e letrave shqipe, ‘Princi’ xhihadist në vargjet e tij rep ngutej ta shpallte krenarinë se është mysliman:
Thum arab e terrorist,
Thum n’daç turk, n’daç taliban,
Thum që jam i prapambetun,
Po ktij xhaxhit nuk i han.
Unë kam zgjedh rrugën e Zotit,
e ti je mét kërkah,
mburrem që jam musliman,
muslim elhamdulilah.
Po pse islamizmi merr nishan kulturën dhe identitetin shqiptar?
I vlerësuar si e mbërrimja më kolosale e shqiptarëve nga shekulli i nëntëmbëdhjetë e këndej, identiteti shqiptarist ndoqi një rrugë tjetër nga identitetet fqinje tek të cilat u vunë shenja barazimi mes kombit dhe fesë.
Në kushtet e shumëfetarësisë mes shqiptarësh, brezi rilindës zgjodhi një model mjaft tejpamës për kohën.
Identiteti shqiptarist u mendua si përtejfetar e përtejkrahinor ashtu që të rrjetëzohej më mirë midis të gjitha grupeve fetare e kulturore. Kjo ishte mënyra më e mirë që shqiptarët të shmangnin përvojat e popujve sllavë e arabë që përfunduan në dhjetëra kombe të përveçme për shkak të dallesave fetare.
Maksima pashkovasoiste “Feja e shqiptarit është shqiptaria” u bë gjuhësimi më i mirë i këtij vizioni ku të gjitha grupet fetare e ruanin identitetin e vet fetar e kulturor nëpërmjet elementesh përbashkuese siç ishin gjuha, njëjtëprejardhësia e gjeografia.
E keqkuptuar dhe e sulmuar prej qarqeve islamike, formula pashkovasoiste nuk e kishte as periferikisht hallin te gjetja e një ‘feje’ të re apo shartimi i feve abrahamike në një të re.
Shqiptarizmi i sugjeruar nga brezat rilindës, që më vonë pas themelimit të shtetit shqiptar u shndërrua në politikë etatiste, përfytyronte bashkësi të pavarura fetare të cilat do të epiqendërzoheshin në Shqipëri.
Domosdosë për shtetndërtim iu përgjigjen pozitivisht bashkësitë kryesore të cilat e formonin hartën e asobotshme fetare të Shqipërisë.
Të parët që e trazuan këtë rrugë ishin shqiptarët bektashinj të cilët që në janar të 1921-s u shpallën si bashkësia e parë fetare që nuk kishte lidhje me qendra të huaja.
Kjo rrugë u trazua menjëherë nga shqiptarët ortodoksë të cilët më 10 shtator 1922 shpallën autoqefalinë e Kishës Ortodokse Shqiptare duke u shkëputur nga Patriarkana Ekumenike, kurse një vit më vonë edhe shqiptarët myslimanë shkëputën njëherë e përgjithmonë çdo lidhje me Kalifatin osman.
Shembuj nga sauditët, oh mos
Ndryshimi ose cenzurimi i përmbajtjes së këngëve nuk ka ndonjë model të mbarë.
Të vetmet vende ku përmbajtja muzikore vuan nga gërshërët e cenzurës janë kryesisht vendet arabe.
Me anë të fetvave (shpallje fetare), sheikë të caktuar sauditë shpesh kanë fushatuar kundër muzikës në kurriz të plot artistëve të dhuntishëm sauditë.
Duke përvijuar praktikën e takfirizmit (ku tjetri shpallet ‘i pafe’), artistë të shumtë kanë hequr të zitë e ullirit nga dara e shtrëngimeve cenzuruese. Atyre nuk iu kishte mbetur shtegdalje tjetër pos të largoheshin drejt vendeve ku ekziston një liri relative si Egjipti ose Libani, ose drejt vendeve plotësisht të lira për krijimtari artistike si Britania e Madhe.
Qasje e tillë mendjengushtë ka edhe ndaj këngëve të artistëve perëndimorë, ku shpesh vargjeve të caktuara iu hidhet përsipër suvaja e cenzurës, çzërimit apo heshtimit me tinguj.
Në raste të tjera ndodh që edhe të ndryshohen vargje të caktuara për shkak të reperkusioneve ligjore nga dora e sertë e shtetit.
Kështu ngjau edhe gjatë performancës së këngëtares amerikane Camila Cabello në Riad më 2024.
Ajo që në original është si “Havana, ooh-na-na” u zëvendësua atypëraty me një “Saudia, ooh-na-na”.
Diçka e tillë kishte ngjarë edhe në vitin tashmë të largët 1992 me ‘Arabian Nights’ që është kënga hyrëse nga filmi i animuar i Disneyt ‘Aladdin’, me tekstin e Howard Ashmanit. Aty ku vargjet origjinale të tekstit ishin “Where they cut off your ear / If they don’t like your face, / It’s barbaric, but hey, it’s home”, Disney i kishte ndryshuar substancialisht si “Where it’s flat and immense / And the heat is intense, / It’s barbaric, but hey, it’s home.” /Nacionale/
People mourn next to the coffins of Nadiia Yakymenko Galych and her 2-year-old daughter Anhelina Yakymenko Galych, killed in a recent Russian missile attack, during the funeral ceremony in their neighbourhood in Kyiv, Ukraine, Sunday, Aug. 31, 2025. (AP Photo/Alex Babenko)
Hans Rustad / Document.no
Zelenskyj thotë se Ukraina do të sulmojë objektiva thellë brenda Rusisë. Ukraina e ka bërë këtë për disa kohë, veçanërisht depot e naftës dhe rafineritë. Çështja është si do të reagojnë rusët.
Të dhënat tregojnë se ata tashmë kanë kryer një numër sulmesh bruto me bomba ndaj qendrave të popullsisë civile. Qëllimi mund të jetë vetëm të terrorizojnë popullatën në shpresë për ta detyruar të dorëzohet.
– Ne do të vazhdojmë operacionet tona aktive në mënyrën e nevojshme për mbrojtjen e Ukrainës. Forcat dhe burimet janë të përgatitura.
Sulme të reja të thella gjithashtu janë planifikuar, shkroi Zelenskyj në X pas një takimi me shefin e mbrojtjes së Ukrainës Oleksandr Syrskyj.Ukraina do të sulmojë Rusinë larg vijës së frontit të luftës, thotë presidenti Volodymyr Zelenskyj.
Deklarata vjen pas disa javësh me sulme të intensifikuara ukrainase të drejtuara ndaj objekteve energjetike ruse.
Humbjet e pakthyeshme të ushtrisë fashiste ruse gjatë tre vjetëve të luftës, kanë arritur përafërsisht gjysmën e numrit të përgjithshëm të personelit ushtarak të krejt forcave të armatosura të Federatës Ruse në fillimin e sulmit të 24 shkurtit të vitit 2022 kundër Ukrainës. Një vlerësim të tillë e ka pasë bërë eksperti ushtarak rus Juri Fjodorov (1946) në një intervistë që i pati dhënë organit “Novaja gazeta, Europa”, të botuar në faqen e internetit“The Moscow Times” të datës 21 shkurt 2025, me titullin “Ata tashmë nuk do të jenë më kurrë në gjendje për të luftuar. Gjatë tre vjetëve të luftës Rusia ka humbur gjysmën e ushtrisë”.
Juri Fjodorovi u referohet të dhënave të Institutit ndërkombëtar të studimeve strategjike (IISS), në bazë të të cilave, në fillim të vitit 2025, forcat e armatosura të Federatës Ruse patën pësuar një humbje prej 175 mijë të vrarë dhe 611 mijë të plagosur. Nga radhët e të plagosurve, 235 mijë qenë kthyer në frontin e luftës, kurse jo më pak se 376 mijë patën marrë plagë të rënda. Respektivisht, humbjet e pakthyeshme të ushtrisë së Federatës Ruse arritën shifrën prej 550 mijë ushtarë dhe oficerë, të cilët tashmë nuk do të jenë më kurrë në gjendje për të luftuar, – thekson Juri Andropovi, duke nënvizuar se një shifër e tillë përbën gjysmën e numrit të përgjithshëm të forcave të armatosura të Federatës Ruse, përfshirë marinarët dhe pilotët.
Sipas të dhënave të Institutit të lartpërmendur, në frontin e Ukrainës tani ndodhen 617 mijë ushtarë dhe oficerë rusë dhe numri i tyre sapo vjen e po pakësohet ca nga ca, pavarësisht nga kërkesat përmasore për të mobilizuar rekrutë me kontratë nëpër rajone të ndryshme dhe nga shpërblimet shtesë, për t’i degdisur për në front. Të dhënat për shpenzimet e buxhetit federal, dëshmojnë se në vitin e kaluar qe bërë e mundur të rekrutoheshin rreth një mijë veta në ditë, – pati vënë në dukje më herët Janis Kluge, bashkëpunëtor shkencor gjerman i Institutit për problemet sigurisë ndërkombëtare. Megjithatë, si zor që ky rekrutim t’i kompensojë humbjet, të cilat qenë shtuar gjatë vitit 2024 dhe në muajt e fundit patën arritur deri në 1500 të vrarë në ditë.
Drejt fundit po shkojnë edhe rezervat e tankeve dhe të transportuesve të blinduar, – vazhdon më tej eksperti. Më shumë se 80% e kësaj teknike, – thotë ai, – është sjellë nga dislokimi në bazat e ruajtjes afatgjatë në lindje të maleve Ural dhe është vënë në gjendje gatishmërie në Kompleksin ushtarak industrial deri në një nivel të pranueshëm. Deri tani nuk dihet ende se sa armatime kanë mbetur nëpër depot ushtarake. Gjithsesi, fotografimet satelitore krijojnë mundësinë për të supozuar se rezervat do të mjaftojnë deri nga fundi i këtij viti.
Sipas vlerësimeve të Institutit që u citua më sipër, vitin e kaluar ushtria ruse pati pësuar një humbje prej 1400 tanke dhe më shumë se 3700 transportues të blinduar, kurse që nga fillimi luftës – më shumë se 14000 të tillë. Sipas të dhënave që jep Juri Fjodorovi, industria ushtarake ruse mund të prodhojë 25 tanke të rinj në muaj, Gjithë armatimi tjetër merret nga depot e kohës sovjetike. Pra, armatimi më cilësor dhe më efektiv është dërguar në frontin e luftës, kurse nëpër depo kanë mbetur modelet e riparuara të prodhimit sovjetik të viteve ’60 dhe ’70.
Pra, nisur nga faktet që jep eksperti ushtarak rus, vetvetiu arrihet në përfundimin se Lui Filip de Segyr (Louis Philippe, comte de Ségur – 1753-1830), historian dhe diplomat francez, i cili ka pasë qenë ambsador i Francës në oborrin e perandoreshës ruse Ekaterina II në vitet 1784-1789, paska bërë një parashikim profetik, kur asokohe pati deklaruar: “Rusia është një kolos me këmbë argjile”.
Donetsk and Lugansk regions of Ukraine – vector map
Domosdo që e tillë ka qenë dhe e tillë ka mbetur kjo Rusia edhe në ditët tona, sepse, kur ushtria e saj fashiste sulmoi Ukrainën, një vend fqinj sllav dhe të pavarur, ajo qe ngrefosur se do t’i lante hespet me të brenda 3-4 ditve, sepse, sipas kryeservilëve të mbretit Putin në studion e televizionit shtetëror “Rusia 1”, si Dhimitër Kiselov, Vladimir Sollovjov, Olga Skabejeva, Margarita Simonian dhe monstra të tjera, ushtria ruse, demek, zotëruakej armatimin “më të mirë në botë”. Por, në sytë e opinionit ndërkombëtar, Forcat e Armatosura Heroike të Ukrainës dhe lufta heroike partizane e popullit të Ukrainës, e mbuluan me turp ushtrinë fashiste ruse dhe delepopullin shovinist rus, që është rreshtuar në krah të bandës së Kremlinit, me në krye Putinin.
Sipas faqes së internetit “minfin”, të datës 31 gusht 2025, pra, deri në këtë datë, në Ukrainë janë vrarë 1 082 950 ushtarë dhe oficerë të ushtrisë fashiste ruse.
Shteti i Kosovës është rezultat i përpjekjeve të gjata dhe sakrificave të panumërta të shumë gjeneratave, është rezultat i rezistencës së gjatë paqesore dhe kulminacion i luftës së lavdishme çlirimtare, por nuk është përmbushje e aspiratave të heronjve dhe dëshmorëve që ranë në altarin e lirisë për një Kosovë ndryshe nga kjo e sotmja!
Pakoja e Ahtisaarit më pak se shtet për shumicën shqiptare, më shumë se autonomi për pakicën serbe
Shteti “multietnik” i Kosovës përveqse nuk është përmbushje e aspiratave dhe dëshirave tona kolektive, nuk është përmbushje e amanetit të dëshmorëve dhe atyre që u martirizuan për idealin e bashkimit kombëtar!
Pra, shteti “multientik” i Kosovës nuk erdhi si dëshirë e jona, por si projekt ndërkombëtar, i quajtur ndryshe si ‘Pakoja e Ahtisaarit’, e cila u pranua si kompromis i dhimbshëm, i kthyer tashmë në gabim historik të liderëve të kohës, që e pranuan futjen e shtetit të Kosovës nën varësi të pakicës serbe (Listës Serbe).
Pranimi i shtetit “multietnik” me 95 përqind popullatë shqiptare, është gabimi më i madh historik që nuk i falet politik-bërjes kosovare të 2008-s, e cila e pranoj shtetin me simbole pa përmbajtje kombëtare, që e pranoj shtetin gjysmak me Kushtetutë të ‘harrnuar’ nga kushtetutat e shteteve tjera, e cila nuk po na përshtatet askund, as në vendimmarrje, as në zgjedhje dhe as në Parlament!
Një shtet pa të drejt Referendumi, përveqse gjysmak dhe i varur nga pakica serbe, është më pak se shtet për shqiptarët dhe më shumë se autonomi për serbët (projekt i realizuar nga Serbia dhe mbështetësit e tyre perëndimor)!
Për ironi të këtij fakti nuk po mund ta konstituojmë as Parlamentin shkaku i moszgjedhjes së nënkryetarit serb!
Anashkalimi i votimit në ‘pako’ edhe i nënkryetarit serb e ka futur në telashe të mëdha vijimësinë e kësaj legjislature, e cila rrezikon të shpërbëhet shkaku i ankesës së Listës Serbe në Kushtetuese!
Deshën apo s’deshën ta pranojnë, fajtore për këtë situatë të krijuar në Parlamentin e Kosovës janë partitë shqiptare që nuk arritën marrëveshje paraprake, duke e akuzuar njëra-tjetrën për bashkëpunim me Listën Serbe, këtë ‘Kalë Troje’ të vendosur me ‘Pakon’ diskriminuese, të lansuar përmes përfaqësuesit special të OKB-së, ish presidentit finlandez, Martti Ahtisaari, i cili ishte ndërmjetësi kryesor për zgjidhjen e problemit mes serbëve dhe shqiptarëve të Kosovës, i nderuar më pas me çmimin ‘NOBEL’ për një paqe të përkohshme!
Pranimi i pakicës serbe si kategori Kushtetuese, me vende të rezervuara në Kuvend dhe me ‘veto’ në vendimarrje, është kthyer, jo vetëm në ‘Kalë Troje’, por në kancer për shtetin e Kosovës, pa të cilën nuk mund të bëhet asnjë ndryshim në Kushtetutën e Republikës së Kosovës, madje as edhe një amandament i vetëm për zgjedhjen e Presidentit nga populli, e të mos flasim për Referendumin Popullor, që shënon vulën e demokracisë së një vendi të pavarur dhe sovran.
Në studion e poetit kombëtar Atdhe Geci, midis një mali me fletëza të shkruara gjeta edhe këtë thirrje kombëtare:“O frymë e re e Atdheut, lajmëroni shqiptarët se kthimi i Atdheut në emrin e vet Iliri, është e ardhmja jonë kombëtare”.
Libri më i ri i poetit dhe publicistit Atdhe Gecit, “Vogëlimat e prushit” me një mijë poezi dhe me nga katër vargje që, po i jepet në dorë lexuesit tonë është një kështjellë poetike në ndërtim. Të gjitha poezitë në librin “Vogëlimat e prushit” ose “Gacat poetike”, titull i punës së librit, janë poezi të shkurtra ose siç i ka quajtur me të drejtë autori Geci, vogëlima. Është interesant të thuhet se në letërsinë tonë të bukur për herë të parë kemi një libër të plotë me këtë lloj poezie të “Vogëlimave poetike”.
Kjo jetë e vogël që çelë në mua
është jeta ime, koha në të cilën
jetoj, me poezi e ndaj jetën me
ju, dhe dashurinë me Drenisën.
Dardania sërish po rilindet me emrin e vet. Qenia jonë kombëtare ditë e për ditë po merr shtat. Libri i shkrimtarit kombëtar Atdhe Gecit “Vogëlimat e prushit” u lind nga dorëshkrimi i “Gacave poetike”, nga fryma e ashpër e jetës së poetit, nga muza me këmishë flamuri, nga motivet e pafundme të jetës. Në një poezi të Gecit lexoj: Kur mami e babi puthen / një emër më shumë / dhe njëmijë urime i shtohen një të linduri…
Në Kodër të Brijës, në balkonin e Roganës më thotë poeti, më erdhi poezia e parë, më erdhi e zhurmshme dhe me rropamë, por melodia e vargjeve të poezisë të atij frymëzimi qe e jashtëzakonshme. Bedri, unë kujtoj se çdo herë fryn kur më lind poezia!…
Në Kodër të Brijës në Roganë
një kaçubë më ka pas thënë
jam e vogël dhe kam pak shtat
vesë prej barit pijë çdo natë…
Poeti kombëtar Atdhe Geci në një intervistë të tij rreth librit, “Vogëlimat e prushit” është shprehur: “Komunikimi shpirtëror dhe artistik i poezisë midis librit dhe lexuesit i ngjan besimit të njeriut ndaj zotit. Lexuesi çdo herë është i lirë që veprën letrare të çdonjërit nga shkrimtarët ta vlerësoj sipas shijes së tij artistike që i jep vepra. Atdhe Geci shkruan: E dua poezinë kur vjen nga muza dhe hyn me hove në fletoren time, e ndiej ardhjen e saj dhe e dëgjoj; ne jemi njerëzit, koha, dhe krijimi!…
Kalli i lindur në flakë
Disa nga poezitë e librit “Vogëlimat e prushit”, të publikuara edhe nëpër revista letrare dhe nëpër antologji, dëshmojnë se ky lloj i poezisë së vogëlimave të poetit Atdhe Gecit është pranuar dhe vlerësuar nga njohësit e letërsisë dhe nga studiuesit e saj.
Digjet e piqet kjo botë n´zjarrmi
Në qendër të Prishtinës ngulmon gjak i ri
Arti i çlirimit nuk njeh kufij
Në të gjitha kohërat ka emrin liri!
Ndërgjegjja e veprës letrare është dhe ndërgjegjja e shkrimtarit. Filozofët dhe shkrimtarët antikë e thoshin, poeti është edukatë e zotit. Libri i poetit kombëtar Atdhe Gecit “Vogëlimat e prushit” është një frymë e re dhe më e drejtpërdrejtë për t´u kuptuar, duke shprehë një vuajtje dhe dhimbje të përbashkët me tërë qytetarët e atdheut dhe të popullit të tij. Populli shkruan poeti Atdhe Geci, është qytetari i parë / mbjellësi i të tëra mbjelljeve /kryengritësi i gjithë betejave / dhe heroi i të gjitha fitoreve.
Poezitë e librit “Vogëlimat e prushit” motivin e kanë nga jeta e përditshme, nga udha e diellit majëmaleve, nga zbritja e rrezeve të diellit nga shpatet, nga hënat dhe yjësitë e universit.
“Në Roganë unë me orë të tëra shikohem me dheun e argjilës së kuqe, me baltën rrënjë luleve, me durimin e farave të bimës tek mbijnë, me shkëmbinjtë që i mbajnë Kodrat dhe shpatet e maleve, me natyrën e mbushur me shëndet. Në Roganë është e pamundur të mos e ndjesh frymëzimin poetik:
Rritu bimë e gjuhës dhe e fjalës
ti që vjen nga gjiri tragjik i jetës
ji shpërthim i flakëve të shpirtit
je lavdi e popullit të përgjakur
Fjala në poezinë e poetit kombëtar Atdhe Gecit kurrë nuk e humbë shkëlqimin, as forcën artistike, as guximin prej shkrimtari. Sa herë e ardhmja ma bën me shenjë më thotë Atdhe Geci unë vargjet i peshoj në peshoren e vetvetes, në peshoren e së vërtetës dhe të mundësive. Çdo varg në librin “Vogëlimat e prushit” shprehet poeti Atdhe Geci është një copë diell në duart në udhët e popullit tim.
Krejt brenda kraharorit
Zemërimi i bie daulles
Trishtimi i bie kitarës
e liria një kënge me vaj…
Miq të poezisë thërret Geci, unë nuk ndahem nga toka dhe atdheu im që më dha aq gëzime dhe të mira në jetë. E ndjej veten të nderuar që jam poet i Roganës, poet kombëtar i atdheut, poet i Çamërisë shqiptare, poet i Iliridës, Krahinës së Mollës së kuqe si dhe Mollgjakes së Ulqinit dhe Kotorit.
Nëpër fletët që shkruaj
kam një dridhje të barit
që era nuk i lëkund,
por një duf prej zjarrit.
Jo të gjitha lulet dhe fijet e barit vyshken nën thikat ku kalon plugi i kohës.
Kam pakënaqësi në kraharor
do duhej të isha më i lumtur
jam popull me vaj të moçëm
kam histori të pasur të fillimit…
Fije jetëshkrimi…
Poeti kombëtar Atdhe Geci, u lind me 06. 01. 1950 në Roganë të Dardanës. Shkollën fillore e kreu në vendlindje, ndërsa Gjimnazin në Gjilan dhe Dardanë. Atdhe Geci u kulturua në Fakultetin Ekonomik të Universitetit të Prishtinës. Poeti dhe publicisti Atdhe Geci 15 vjet punoi gazetar, bashkëpunëtorë dhe redaktorë në disa redaksi të Televizionit të Prishtinës. Poeti Atdhe Geci shkruan:
Këta gurë hero j të tokës
i kam shokë, i kam miq
i kam pasuri të vendit,
i kam dhe gurë të truallit
Në Televizion, Atdhe Geci i takonte grupit atdhetar për Çlirimin e Kosovës. Pas desantit ushtarak të Ushtrisë serbe në vitin 1990 mbi Televizionin e Prishtinës, Atdhe Geci në vitin 1995 mërgohet në Dortmund të Gjermanisë, ku, edhe sot e gjithë ditën vazhdon veprimtarinë e tij letrare-artistike e patriotike.
Vepra e Atdhe Gecit është e gjerë dhe e thellë sa detet dhe oqeanet. Librat e tij, “Kanuni poetik” dhe “Iliada shqiptare”, në poezi dhe në poema, bartin kohën e poetit, regjistrin e mesazheve të kombit tonë. Poeti Geci shkruan:
Lexues, duaje këtë libër
përqafoje e shtrëngoje
është si vajzë e bukur
dhe si djalë i pashëm!…
Më 30 tetor 2016, në Kuvendin gjithëpërfshirës çam dhe arbanitas, shkrimtarit Atdhe Geciti iu besua Shpallja e Pavarësisë së Çamërisë, në Konfederatë me Greqinë dhe Bashkim me Republikën e Shqipërisë. Atdhe Geci është autor i „Himnit të Çamërisë“, bashkautor dhe botues i „Kushtetutës të Republikës së Çamërisë“, autor i librit, “Kanuni poetik”, „Dora e Atdheut“, „Trokitje çame“, “Pasha këtë tokë”, “Flatrat”, “Gjuha e së dielës”, „Çamëria, kthim në histori, mision“ dhe autor i librit kryevepër „Shqipëria, më e madhe se Shqipëria“ .
Libri epiko-lirik “Iliada shqiptare” i poetit Atdhe Geci është vepër e veçantë letrare në letërsinë shqipe. Ky libër është vlerësuar meritueshëm nga artisti dhe poeti, Llemadeo Lleshi, duke u cilësuar si libër kolos në letërsinë tonë të bukur:
Tre Drina rrjedhin tokës së Atdheut
tre Drina bartin flamuj të ndryshëm
tre Drinat flasin me pasaportë mes veti
tre Drinat i thërrasin ndërgjegjes sonë!
Roganën e dua,- shkruan Atdhe Geci, në një ese të tij, sepse Rogana më mbanë të ëmbël mallin e vendlindjes dhe të Atdheut. Në Roganë zemra ime është më e kënaqur se kudo tjetër dhe më frymëzuese!…
Këndo shqipe e argjilës së kuqe
këndo Roganë e kohës së sotme
një shi Zeusi po bie në Roganë
për lulet, pemët dhe të mbjellat…
Kthimi i emrit të atdheut në emrin e vet, Iliri- është ardhmëria jonë.
Në studion e poetit Atdhe Geci, midis një mali me fletëza të shkruara gjeta edhe këtë thirrje kombëtare: “O frymë e re e Atdheut, lajmëroni shqiptarët se kthimi i Atdheut në emrin e vet Iliri, është e ardhmja e kombit tonë”. Miku im, Bedri Tahiri! Nuk e kam të domosdoshme të jem atdhetar as nuk e kam të domosdoshme të merrem me Atdheun, janë frymë së thelli të zemrës dhe të shpirtit që, i japin kahe krijimit tim!…
Shkrimtari i shuar Veli Kajtazi në librin e tij eseistik kushtuar “Iliadës Shqiptare” të Atdhe Gecit, shkruan: Letërsia shqipe çdoherë ka pas nevojë për zëra poetësh që tejkalojnë kohën dhe hapësirën. Për krijues që me penat e tyre ndërtojnë ura midis kohërave për frymë e ide të reja në letërsi.
Tre gurë graniti janë te Arat e kuqe
tre gurë graniti e kanë një histori
gurit i ka hije të ketë fytyrë të gurit
dhe lisit i ka hije të ketë fytyrë lisi…
Me rastin e përurimit të librit “Shqipëria është më e madhe se Shqipëria”, pos tjerash pata thënë: Libri “Shqipëria është më e madhe se Shqipëria” e meriton emrin e librit që i ka vënë autori. Autori i librit që sot po e përurojmë nuk është Sami Frashëri, as Aristidh Kolia, as Musa Demi, as Dhimitër Pilika, as Elena Kocaqi, as Agron Dalipi, as Hasan Prishtina e Ismail Kadare, por është Atdhe Geci, hartuesi i librit, “Shqipëria është më e madhe se Shqipëria”…
Nga rrjedh Drini, Vjosa dhe Thiami,
i gjallë për dheu lidhur është çami,
për tokën Nënë dhe për vëllain Det,
çami ka forcën që i del zot vetë!..
Këtë ese për librin” Vogëlimat e prushit”, po e përmbylli me një fragment të vetë autorit, nga libri “Çamëria , kthim në histori- mision”:…
Republika e Çamërisë, e shpallur më 30 tetor 2016, në Hagë të Holandës, u lind 15 mijë vjet pas qytetërimit pellazg, 5 mijë vjet pas Diskut të Festos dhe Gurit të Lemnit, 2 mijë e 700 vjet pas Mbretërisë së Pirros, dhe rreth 600 vjet pas Princit të Arbrit dhe Mbretit të Epirit, të hyjshmit,-Gjergj Katriotit- Skënderbeut. Në këtë udhë të gjatë qytetërimi, Epiri i Ilirisë-Çamëria, pati mijëvjeçarë të shkëlqyer të kulturimit; artit, shkencës dhe filozofisë. Por, udhës së vështirë nëpër epoka Epiri i Shqipërisë, Çamëria përjetoi luftëra dhe gjenocide të rënda nga fqinjët tanë; një gjenocid nga Perandoria Romake, një gjenocid nga Perandoria Osmane dhe 3 gjenocide nga shteti grek e ai serb. Dhe, mjerisht, të gjitha këto gjenocide, kurrë të padënuara. Populli që shkruan histori di ta zgjidhë gjëzën e vet qoftë në fushën e betejës qoftë me firmë e bisedime.
Çamëria shqiptare, jo pa të drejtë quhet fole pellazgo-ilire dhe, djep i qytetërimit evropian e botëror. Sipas Robert d’Angaily ajo është djep i burrave të mëdhenj! Është shumë e vërtetë. Çamëria pellazg-ilire nxori viganë, si: Akilin, Odiseun, Aleksandrin e Madh, Pirro Burrin, Papa Shën Eleuterin, Hoxhë Hasan Tahsinin, Dora d’Istrian, Muhamet Çamin, Musa Demin, Marko Boçarin, Mitrush Kutelin, Faik Konicën, Osman Takën, Billall Xhaferrin, Qamil Buxhelin e tjerë!… Në një poezi në librin”Vogëlimat e prushit” poeti kombëtar Atdhe Geci shkruan:
“Koha, Grushti e Nevoja,
Të gjitha janë në listë;
koha akuzohet për ikje,
e liria për prishje të rendit!
Për Çamërinë shqiptare, Çamëria është Shqipëri! Njëmbëdhjetë kryeministra të Greqisë ishin shqiptarë. Vetë babai i historisë, Herodoti, thoshte: Përpara se të pranoheshim ne këtu ku jemi sot, këtu ishin pellazgët! Thuhet koha shëron plagët! Po plagët tona janë të shumta, vetë duhet t´i mëkojmë…
Lexues i nderuar!
Atdheu nuk di të vjetrohet. Të vjetrohet nuk nuk di as liria dhe ëndrra e tij. I tillë është Atdheu i të gjithë shqiptarëve. Poezia nuk shpjegohet, por përjetohet! Ky libër me rreth 1200 faqe ngërthen më vete kohën e poetit dhe të popullit të tij. Libri i poetit kombëtar Atdhe Gecit “Vogëlimat e prushit “ është një frymë e re, një prurje nga më të veçantat e poezisë së këtij lloji në letërsinë shqiptare. Libri i poetit kombëtar Atdhe Gecit “Vogëlimat e prushit” i skalitura mjeshtërisht nga pena e poetit sjell një porosi jetike, të jashtëzakonshme, për Atdheun, ashtu siç e fali Zoti, me emrin e vërtetë ILIRI!
Të jesh në dashuri me atdheun
me lulet që e përbëjnë kohën
me tokën që i rritë të mbjellat
je poet, -fjalë e lindur në flakë
Urime, përgëzime e suksese të pandalshme, poet i papërsëritshëm Atdhe Geci!
Problematika e autorësisë së Dimal Bashës në shkrimin e tij mbi “Fundamentalizmin islam…” dhe fyerjet që ai i bë UÇK-s të botuar në vitin 2012, ka ngjallur kohët e fundit shumë debate, sidomos morale, shkencore dhe politike. Pyetja kryesore që lind është: a duhet që një person, që sot është njeriu i dytë më i pushtetshëm në Republikë, të amnestohet apo të denigrohet publikisht? Kjo çështje ngre një varg dilemesh sociologjike.
1. Së pari, si kryekuvendar – jo thjesht si autor i shkrimit – ai bart një seri disonancash simbolike. Roli i tij aktual bie ndesh me të kaluarën akademike, sepse shkrimi dhe narracioni mbi financimin, gjykimin mbi kredencialet paragjykuese të UÇK-së dhe interpretimet e tjera blasfemuese kanë kontribuar, me ose pa vetëdije, në stigmatizimin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në publikun ndërkombëtar. Kjo situatë bëhet veçanërisht problematike pas përfundimit të luftës, kur procesi i “pacifikimit” dhe rehabilitimit të UÇK-së po monitorohej nga mekanizmat e sigurisë të NATO-s. Në këtë prizëm, kredibiliteti publik dhe kapitali simbolik i Bashës si kryekuvendar – pra përfaqësues i një prej institucioneve më vitale të Republikës – duhet të vihet në pikëpyetje!
2. Së dyti, nga këndvështrimi i stabilitetit institucional, publiku dhe partitë politike, përfshirë subjektin nga i cili vjen ai, mund të zgjedhin të amnistojnë veprimin e tij për të shmangur ngërçin politik dhe për të garantuar funksionimin e institucioneve. Mirëpo, nëse Basha nuk ofron një shpjegim të qartë, të besueshëm dhe transparent mbi kontekstin e publikimit të shkrimit të lartëcekur, krijohet një huti publike dhe një deficit i gjerë komunikativ që e dobëson demokracinë ende të brishtë në Kosovë.
3. Andaj dilema që shtrohet është: a mund të mbrojë interesin e Republikës së Kosovës një individ me kaq fuqi e pushtet vendimarrës, i cili në të kaluarën ka kontribuar, me shkrimin e tij, në vendosjen e institucioneve dhe vlerave të UÇK-së në një kontekst paragjykues, ku ato perceptohen si të komprometuara? Për mua, kjo është pyetja që qytetarët duhet t’i kërkojnë përgjigje këtij “parashutisti” politik.
4. Thënë më ndryshe, Basha ndodhet në një pozitë ku përfaqësimi i tij si kryekuvendar bie ndesh edhe me përfaqësimin akademik të mëhershëm. Publiku, mediet dhe qytetaria duhet të jenë kureshtarë dhe vigjilentë ndaj këtij transformimi kaq të shpejt, ku ai prej qasjes akademike, që mund të jetë stimuluar nga qarqet antishqiptare, po shndërrohet në një avokat të interesave të Republikës!? Për një vend të vogël si Kosova, kjo narrativë nuk mund të kalojë pa u diskutuar dhe pa u hetuar mirë nga mediet dhe inatitucionet relevante të sigurisë.
5. Pra, nëse ndodh heshtja apo amnistimi publik ajo duhet të varet shumë nga aftësia e tij për të shpjeguar, justifikuar ose distancuar veprën e tij akademike në raport me detyrën e kryekuvendarit. Në të kundërt, jam i bindur se Vetëvendosja do të paguajë koston më të lartë. Dhe nëse zvarritja e konstituimit të Parlamentit është bërë me qëllime taktizuese dhe të krijimit të një avantazhi elektoral në zgjedhjet e ardhshme të jashtëzakonshme në horizont, atëherë kjo ka qenë një gabim i madh strategjik dhe një “investim” i kotshëm elektoral!
