Nga: Luan Dibrani

Më 17 janar 2025, Shoqata Kulturore Shqiptare “Kadri Zeka” në Nurtingen, në bashkëpunim me Konsulatën e Republikës së Kosovës në Stuttgart, organizoi një Akademi Përkujtimore në Vernau, me rastin e 43-vjetorit të vrasjes së tre veprimtarëve të shquar të çështjes kombëtare, Jusuf Gervallës, Kadri Zekës dhe Bardhosh Gërvallës. Ata ranë si martirë në një atentat të organizuar nga UDB-ja serbosllave, me ndihmën e disa individëve shqiptarë që ishin në shërbim të saj.

Kjo ngjarje përkujtimore shërbeu për të nderuar dhe ruajtur kujtimin e këtyre heronjve, të cilët dhanë jetën për lirinë e Kosovës dhe për çlirimin e shqiptarëve nga dhuna e regjimit serb. Akademia e mbajtur në Vernau ishte një mundësi e shkëlqyer për të përkujtuar veprën dhe sakrificat e këtyre tre figurave, të cilat mbeten një shtyllë e rëndësishme e historisë sonë kombëtare.

Vlera të Paharruara dhe Tradita e Shoqatës “Kadri Zeka”

Shoqata Kulturore Shqiptare “Kadri Zeka” në Nurtingen, e themeluar nga Z. Xhafer Leci, vazhdon të mbajë gjallë traditat dhe vlerat e kombit shqiptar në mërgim. Shoqata ka zhvilluar një sërë aktivitetesh kulturore dhe përkujtimore në vitet e kaluara, dhe është një trung i rëndësishëm për mbrojtjen e vlerave kombëtare dhe ruajtjen e traditës shqiptare. Ky aktivitet ishte një dëshmi e angazhimit të përhershëm të komunitetit shqiptar në Gjermani për të nderuar dhe ruajtur kujtimin e heronjve që kontribuan për një të ardhme më të mirë të Kosovës dhe të gjithë shqiptarëve.

Reflektimi: Vlera e Kujtimit dhe Pashmangshmëria e Historisë

Akademitë përkujtimore si kjo janë më shumë se një ngjarje kulturore; ato janë mundësi për të ruajtur kujtimin e heronjve dhe martirëve që kontribuan për lirinë e Kosovës.

Rëndësia e këtij organizimi nuk qëndron vetëm në përkujtimin e tre figurave të shquara si Jusuf Gërvalla, Kadri Zeka dhe Bardhosh Gërvalla, por në ruajtjen e kujtimit të të gjithë atyre që, përmes sakrificave dhe luftës për liri, kontribuan për një të ardhme më të ndritur të Kosovës.

Përmes këtyre ngjarjeve, Shoqata “Kadri Zeka” dëshmon rëndësinë e përkujdesit për historinë dhe vlerat e kombit shqiptar, si dhe për ruajtjen e lidhjes me brezat e rinj që duhet të mësojnë nga shembujt e këtyre heronjve. Me çdo përkujtim, ata jo vetëm që nderohen ata që dhanë jetën, por gjithashtu forcohet ndjenja e unitetit dhe përgjegjësisë për të ruajtur dhe mbrojtur të drejtat e kombit shqiptar.

Skenarin dhe Moderimin e Programit për Akademinë Përkujtimore Kushtuar Jusuf Gërvallës, Kadri Zekës dhe Bardhosh Gërvallës e Udhëhoqi Fatbardha Rama dhe  e publikoj si me poshtë:

Mirë se keni ardhur në Akademinë Përkujtimore Kushtuar Tre Heronjve të Kosovës, Jusuf Gërvallës, Kadri Zekës dhe Bardhosh Gërvallës, me rastin e 43-vjetorit të atentatit të kryer ndaj tyre nga UDB-ja e Serbosllavisë.

Ajo shtoj duke iu drejtuar publikut : Zonja dhe zotërinj, faleminderit që jeni bashkuar me ne për të nderuar këta heronj të paharrueshëm të Kosovës, që dhanë jetën për lirinë dhe dinjitetin e popullit shqiptar. Kjo është një mundësi e rëndësishme për të ruajtur kujtimin dhe për të nderuar sakrificat e tyre.

Në fillim të këtij aktiviteti, ju ftojmë të nderoni jetën dhe veprën e të gjithë heronjve dhe dëshmorëve që ranë për lirinë e Kosovës, me një minutë heshtje. Kjo heshtje është një simbol i përulësisë dhe respektit për ata që sakrifikuan gjithçka për atdheun.

Tani, me lejojeni të ftojmë në skenë si vijon:

Fjalën e hapjes dhe përshëndetjeve do ta mbajë Z. Taxhidin Baki, Kryetar i Shoqatës “Kadri Zeka.”
Z. Baki do të përshëndesë mysafirët dhe do të shprehë mirënjohjen për të gjithë ata që kontribuan në organizimin e kësaj akademie dhe që janë këtu për të nderuar kujtimin e tre heronjve tanë.

Akademia Përkujtimore: Një Përkujtim i Pashlyer

Gjatë ngjarjes, shumë figura të njohura të komunitetit shqiptar në Gjermani dhe më gjerë dhanë fjalime të emocionuara dhe të fuqishme.

1. Pas intonimit të himnit kombëtar dhe një minute heshtje për të nderuar të gjithë heronjtë dhe dëshmorët që dhanë jetën për lirinë e Kosovës, akademia vazhdoi me një fjalim nga Kryetari i Shoqatës “Kadri Zeka”, Z. Taxhidin Baki,  i cili falënderoi të pranishmit dhe i nderoi ata për pjesëmarrjen.                                                                                                                                               
2. Më pas „Udhëheqësi i Konsulatës së Kosovës në Stuttgart, Z. Hamdi Bërbatovci“, falënderoi Shoqatën “Kadri Zeka” dhe shprehu vlerësimin e lartë për tre pishtarët e lirisë, Jusuf Gervallën, Kadri Zekën dhe Bardhosh Gërvallën.

Ai nënvizoi rëndësinë e kujtimit të këtyre figurave dhe të gjithë martirëve që kontribuan për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës.

3. Një tjetër moment emocionues i programit ishte paraqitja e grupit vallëzues të Shoqatës “Nëna Terezë” nga Göppingen, i cili prezantoi dy valle tradicionale nga trevat shqiptare, duke sjellë kështu atmosferë festive dhe kulturore, të cilat janë pjesë e pasurisë së kombit shqiptar.                                                                                                                                                                                                                                       
4. Në emër të familjeve të heronjve dhe dëshmorëve të kombit, Smajl Çekaj, vëllai i Heroit të Betejës së Kosharës, Sali Çekaj, iu drejtua audiencës, duke përshëndetur këtë aktivitet dhe duke shprehur nderimin për atdhetarët që ranë për lirinë e Kosovës.                                                                                                                                           
5. Ndërkohë, veprimtari dhe ish i burgosuri politik, Z. Idriz Zeqiraj, mbajti një fjalim emocionues në lidhje me veprimtarinë e Jusuf Gërvallës dhe lidhjen e tij të ngushtë me lëvizjen për liri, duke u kujdesur që të mos harrohen sakrificat e atyre që ishin pjesë e këtij luftimi të lavdishëm.
6. Një tjetër moment i rëndësishëm ishte përshëndetja e Z. Xhafer Leci, Kryetar Nderi i Shoqatës “Kadri Zeka”, i cili, si themelues dhe udhëheqës i shoqatës, ndau me të pranishmit disa reflektime mbi ngjarjet që çuan në vrasjen e heronjve dhe rëndësinë e mbajtjes gjallë të kujtimit për ata.                                                                                                                                                                                                             

7. Jahja Gashi do të lexojë letrën përshëndetëse nga Saime Isufi, bashkëveprimtare dhe bashkëshorte e Kadri Zekës, Hero i Kosovës.
   Z. Gashi do të lexojë fjalët e bashkëshortes së Kadri Zekës, e cila nuk mund të jetë e pranishme, por i është drejtuar akademisë me një letër të ngrohtë përshëndetëse.                                                                                                                                         
8. Xhevdet Syla, ish kryetar i Shoqatës “Pavarësia” në Stuttgart, do të paraqesë një poezi të titulluar “Monolog me Jusuf Gërvallën.”
   Kjo poezi do të sjellë një pasqyrë të thellë dhe emocionuese për heroizmin e Jusuf Gervallës dhe përkushtimin e tij për lirinë e Kosovës.                                                                                                                                                                                   
9. Para përfundimit të programit, u kënduan disa këngë te shoqëruara me valle dedikuar Jusuf Gërvallës, si “Kush

me plumba na gjakosi, qoftë shqiptar mos u gjind kurrë” dhe “Pyet Kosova, kjo Nënë Madhja”, duke i dhënë një dimension më të thellë ngjarjes.

Në përmbyllje të ngjarjes, moderatorja Fatbardha Rama falënderoi të gjithë të pranishmit dhe theksoi se ky aktivitet ishte një mundësi e shkëlqyer për të forcuar lidhjet ndërmjet shqiptarëve në diasporë dhe për të vazhduar kujtimin dhe nderimin e atyre që dhanë jetën për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës.

Në përfundim të programit, u kënduan disa  këngë te shoqëruara me valle dedikuar Jusuf Gërvallës, si “Kush me plumba na gjakosi, qoftë shqiptar mos u gjind kurrë” dhe “Pyet Kosova, kjo Nënë Madhja”, duke i dhënë një dimension më të thellë ngjarjes.

Për fund edhe unë  si artikull shkrues japi mesazhin tim si me poshtë: „Më nderimin e heronjve të kombit, si Jusuf Gërvalla, Kadri Zeka dhe Bardhosh Gërvalla, ne nuk vetëm që mbajmë gjallë kujtimin për ata, por gjithashtu forcojmë lidhjen tonë me historinë dhe trashëgiminë tonë kulturore. Kjo është një përgjegjësi që duhet ta bartim përpara, veçanërisht për brezat e rinj, që duhet të kuptojnë se liria dhe pavarësia e Kosovës janë arritur me shumë mund dhe sakrifica. Kujtimi i këtyre figurave të shquara është një thirrje për unitet dhe angazhim të vazhdueshëm për të siguruar një të ardhme të ndritur dhe të drejtë për popullin shqiptar dhe për çdo komb që lufton për lirinë dhe dinjitetin e tij.”

Ky mesazh thekson se kujtimi i heronjve duhet të jetë një burim frymëzimi për angazhim të përhershëm për vlerat e lirisë dhe të drejtësisë së popullit tone heroik .

Shkruan: Behlul Jashari, kryeredaktori i parë-themeluesi i gazetës që nisi të dalë në 18 Janar 1991

PRISHTINË, 18 Janar 2025

Para 34 viteve, me datë 18 Janar 1991,  në Prishtinë nisi të dalë gazeta e përditshme “Bujku”, kryeredaktori i parë-themelues i së cilës isha,  e cila ishte gazetë e rezistencës, pjesë e lëvizjes gjithëpopullore të shqiptarëve në Kosovë për liri, pavarësi e demokraci, gazetë e parë e pavarur kosovare, me orientim e përcaktim të fuqishëm properëndimor, euroatlantik, të cilën me guxim dhe sakrifica, me standarde profesionale, e nxorëm gazetarët dhe punonjësit e tjerë të gazetës Rilindja të ndaluar nga Serbia okupatore.

Ishte 17 Janari 1991. Për ridaljen një herë në javë të revistës “Bujku”, ku do botoheshin edhe lajme dite, kishin dalë disa ide e propozime, edhe për fizionomi, edhe për kryeredaktor, por jo ndonjë zgjedhje e pranim detyre dhe po përfundonte mbledhja në lokalet e gazetës tradicionale Rilindja, të përditshmes së vetme në gjuhën shqipe në Kosovë, e cila që nga 7 Korriku i vitit 1990 ishte ndaluar e mbyllur me dhunë nga regjimi okupues i Beogradit.

Mora ushtrimin e detyrës së kryeredaktorit, kisha idenë dhe shkasin për ta nxjerrim “Bujkun”, jo si revistë, por si gazetë dhe të përditëshme “përkohësisht”.
Atë ditë kishte nisë lufta në Gjirin Persek, për të cilën Presidenti Amerikan Xhorxh Bush i drejtohej kombit, me një deklaratë të cilën gazeta e botoi në ballinë me titull “Tërheqje pas fitores”…Edhe me këtë shkas, shkruajta “Fjalën e Redaksisë” me titull “Përsëri ‘Bujku’…”, për faqen e parë të gazetës, ku theksoja se del si “gazetë e përkohëshme…edhe për shkak të nevojës që edhe lexuesit shqiptarë në Kosovë, në mungesë të gazetës së përditëshme, të kenë informacione sa më të gjera e me kohë në gjuhën shqipe për ngjarjen… fillimin e Luftës në Gjirin Persik. Për këtë shkak edhe me fizionomi e edhe me përmbajtje ky numër është i jashtëzakonshëm”.
Me përmbajtje të ngjashme, se nga e nesërmja do dalë një gazetë në terrin informativ të Kosovës shkruajta një letër për ta njoftuar Ambasadën e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Beograd, pasi kontaktova me Ambasadën e Shqipërisë dhe ua dërgova atyre me telefax që ta përcjellnin. Ajo letër sigurisht do të ketë gjetur mbështetje për ne, pasi edhe vazhdoi të dalë gazeta, në ballinën e së cilës “Bujku” shkruhej me shkronja të vogla nën një B të madhe logo. Ishte si Gazeta B, që zëvendësonte Gazetën A – Rilindjen…

“Bujku” ishte një revistë e përdymuajëshme që trajtonte kryesisht tema nga bujqësia, e që nuk kishte dalë fare një kohë, dhe duke e marrë atë emër nisi gazeta e përditshme, e paregjistruar te autoritetet okupatore serbe.

Gazeta “Bujku”, me të cilën nisëm e themeluam  edhe bashkëpunimet e para të medias Prishtinë-Tiranë, në numrin e parë në ballinë theksonte “proceset demokratike në Shqipëri” mbi titullin “Zgjedhjet u shtynë për 31 Mars”. Në ambientet e kësaj gazete u bë edhe zyra e parë e korrespondenturës në Kosovë të Agjencisë Shtetërore Zyrtarë të Lajmeve të Shqipërisë – Agjencisë Telegrafike Shqiptare, prej nga me lidhje telexi, e vetmja e mundëshme atëherë nga Kosova në Shqipëri, nisa raportimet nga  dita e 24 Majit 1992 e zgjedhjeve të para pluraliste parlamentare e presidenciale në Kosovë, në rrethana të rënda të okupimit  e të mbylljes së dhunëshme edhe të mediave kosovare në gjuhën shqipe. Zyra e telexit në ambientet e gazetës “Bujku” në Pallatin Rilinda – zyrë e Agjencisë Telegrafike Shqiptare u bë edhe si një përfaqësi e parë e Shqipërisë në Kosovë, prej nga bëheshin edhe komunikime tjera Prishtinë-Tiranë.

Në numrin e parë të gazetës “Bujku”, e cila u botua me tirazh të madh prej mëse 50 mijë ekzemplarësh, që e shfletoj edhe sot, shkrime të tjera nga Shqipëria ishin për tre këngëtare të Festivalit të Këngës në Radio-Televizionin Shqiptar, Irma Libohova, Morena Reka e Redina Tili, si dhe reportazhi “Tirana e trishtuar”, në faqet e mesme, ku botohej edhe “Kalendari historik”, që  përkujtonte arritjen në qytetin e Lidhjes Shqiptare, në Prizren, në Dhjetor të vitit 1880, të Abdyl Frashërit…

E shkrimet për Kosovën e okupuar nga regjimi ushtarako-policor i Beogradit ishin raportime për masa të dhunëshme, për dëbimin e shqiptarëve nga institucionet, nga puna, për shkatërrimin e sitemit arsimor në gjuhën shqipe, për dhunën edhe kundër kulturës shqiptare, për burgosjet e keqtrajtimet nëpër qytete e fshatra, për vrasjet e ushtarëve shqiptarë në armatën jugosllave, protestat e indinjatën e thellë…

Gazeta e përditshme “Bujku” doli deri në prag të 1999-tës, të një viti tjetër të ri të luftës që po zhvillohej në Kosovë, derisa u dëbua me dhunë nga Pallati i Rilindjes nga administrata dhe forcat okupatore serbe.

Por, përsëri, gazetarët dhe punonjësit e tjerë të Rilindjes nuk u ndalën, në muajt e parë të vitit 1999, gjithnjë në kushtet e luftës, rikthyen dhe nxorën gazetën e përditshme me emrin Rilindja në Prishtinë,  duke punar nëpër shtëpitë e tyre, dhe në këto rrethana përkundër rreziqeve të mëdha gazeta doli derisa gazetarët dhe punonësit e saj u dëbuan bashkë me popullin edhe nga shtëpitë e tyre dhe nga Kosova.

Ekipi i gazetës Rilindja hyri në Kosovë me tanket e para të NATO-s në 12 Qershorin historik 1999, dhe të nesërmen u shpërnda në Prishtinë dhe në zona të tjera, ku po ndodhte liria, gazeta numër special e botuar në Shkup.
Ashtu siç kisha raportuar për Agjencinë Shtetërore Zyrtare të Lajmeve të Shqipërisë – Agjencinë Telegrafike Shqiptare një ditë më parë herët në mëngjes nga kolona e tankeve të para të forcës ushtarake më të madhe planetare, në faqen e parë të Rilindjes në kryetitull shkruhej: “Dje në orën 5.17 Trupat e NATO-s hynë në Kosovë”. Në Kosovën e lirë me popullin u kthye edhe gazeta Rilindja, që nuk  u ndal edhe kur u ndalua… Gazeta “Bujku” sfidoi ndalimin…

Gazeta tradicionale e historike e Kosovës Rilindja ka nisë të dalë në Prizren para  80 viteve, në 12 Shkurt 1945, në frymën e Konferencës së Bujanit e me angazhimin e intelektualëve më të shquar të asaj kohe, me shkronja shqipe prej plumbi që u sollën me arka nga Tirana…

“Me emrin ‘Bujku’, këtu dhjetë vite ka mbajur të gjallë informimin e brendshëm në Kosovë”, e vlerësonte  gazetën e rezistencës Presidenti historik i Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova në funddhjetorin 2002 në Rezidencën Presidenciale në Prishtinë në pritjen që më bëri si kryeredaktor i gazetës tradicionale të Kosovës Rilindja, me ç’rast më dha edhe një intervistë ekskluzive.

Në intervistë, i pyetur se si e shihte të ardhmen, zgjidhjen e çështjes shqiptare, Presidenti Rugova mes tjerash theksonte: Kosova e pavarur, shtet i njohur, i integruar në Bashklimin Evropian, në NATO dhe në miqësi të përhershme me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, që është një vend që i pari është interesuar për ne dhe na ka ndihmuar, dhe që na ndihmon vazhdimisht.

Gazeta Rilindja – botim special në ditën e 31 Dhjetorit 2002  për festën e Vitit të Ri 2003 intervistën ekskluzive me Presidentin historik të Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova,  e botoi në pesë faqe – 1,2,3,4 dhe 5, duke nisur me kryetitullin në ballinë “Kosova e pavarur në NATO e në BE dhe në miqësi të përhershme me SHBA”.

Derisa zhvillonim intervistën Presidenti Rugova në Rezidencën Presidenciale në lagjen Velania të Prishtinës kishte në tavolinë dhe mbante në duar gazetën tradicionale e historike shqiptare të Kosovës Rilindja që kishte kryetitull “Kosova për herë të parë feston 28 Nëntorin me institucionet e saja të njohura ndërkombëtarisht”.