“Ra ky mort e u pamë” — kështu thotë urtësia jonë popullore kur një shoqëri përballet me një provë që zbulon fytyrat, qëllimet dhe projektet e vërteta, por edhe dhimbjen e thellë dhe moralin e dyfisht që fshihet prapa tij.
Më 16 shtator, haxhiqamilët modernë duan të rikthehen në skenë. Pretendojnë se po mbrojnë UÇK-në, ndërsa në të vërtetë synojnë të godasin Republikën, pikërisht atë vepër politike e historike që u bë e mundur nga lufta e UÇK-së së vegjëlisë dhe sakrifica e popullit shqiptar.
Kjo është paradoksale deri në absurd: Të përdorësh emblemën e UÇK-së si mburojë për ta zhbërë Republikën që doli nga lufta e saj!
Jo. Ky paralajmrim nuk është mbrojtje e UÇK-së. Ky është instrumentalizim i saj.
UÇK-ja nuk luftoi që Kosova të kthehej në një hapësirë pa shtet, pa institucione dhe pa orientim euroatlantik. Ajo luftoi për liri, për dinjitet dhe për të drejtën e shqiptarëve të Kosovës për të ndërtuar shtetin e tyre.
Vepra politike e asaj lufte është Republika.
Dhe Republika nuk është fundi i historisë shqiptare. Është stad i ndërmjetëm i Bashkimit — një bazë e fuqishme mbi të cilën mund të ndërtohet e ardhmja kombëtare në Evropën e bashkuar.
Prandaj, kush sot kërkon ta zhbëjë Republikën duke u fshehur pas simboleve të UÇK-së, duhet ta dijë: nuk mund të përdoret UÇK-ja kundër Republikës që lindi nga lufta e saj.
Kjo sjellje-mënxyrë e paralajmruar duhet të ndalet me vendosmëri — në rrugë institucionale, politike dhe demokratike. Shteti nuk mund të lejojë që simbolika e luftës për liri të shndërrohet në instrument për destabilizimin dhe zhbërjen e rendit kushtetues.
Riciklimi i pranverës së 2004-ës tani në vjeshtën e 2026-ës është akt anti UÇK-së dhe vet Lirisë.
Sepse Republika nuk është pronë e një partie, e një grupi apo e një individi.
Republika është fitorja më sublime e një populli.
Dhe as haxhiqamilët modernë, sado zhurmshëm të shfaqen, as Serbia, sado këmbëngulëse të jetë në projektet e saj revizioniste, nuk mund ta kthejnë historinë prapa.
16 shtatori mund të jetë një provë. Por mund të jetë edhe një moment kthjellimi.
Ra ky mort — e u pamë.
U panë ata që e duan Republikën.
Po shihen edhe ata që duan ta zhbëjnë atë.
Dhe u pa qartë se kush e përdor UÇK-në si kujtesë të lirisë dhe kush përpiqet ta përdorë si maskë për një projekt tjetër.
Republika do të qëndrojë.
Vepra e UÇK-së do të mbetet.
Historia nuk zhbëhet me skenarë të ricikluar.
Sepse Kosova nuk kthehet prapa.
