Nga: Nijazi Halili
____
Shkrimi “Sa kushton Atdheu” i historianit dhe shkrimtarit Jusuf Buxhovi, botuar më 14 mars 1994, është një reflektim i thellë mbi gjendjen politike dhe shoqërore të shqiptarëve në Kosovë në kohën kur represioni serb ishte në kulm dhe rrezikohej vetë ekzistenca e popullit shqiptar nën sundim. Ishte një kohë kur çdo fjalë e shkruar me për të vërtetën kishte peshën e një akti rezistence!
Ky shkrim, përveç vlerave historike dhe letrare, mbart në thelb tezën morale dhe politike se atdheu nuk matet me çmim tregu, por me përkushtimin, flijimin dhe guximin për ta ruajtur dhe mbrojtur atë, sidomos në kohë rreziku.
Në mars të vitit 1994, Kosova jetonte nën një regjim aparteidist të instaluar nga Serbia e Millosheviqit, dhe çdo akt i fjalës së lirë, si ky shkrim, ishte një formë e rezistencës qytetare dhe intelektuale.
Në këtë tekst, Buxhovi thekson se:
• Liria nuk dhurohet, ajo fitohet me gjak, mendje dhe shpirt.
• Atdheu është detyrim moral, jo përfitim personal.
• Shqiptarët e Kosovës kishin hyrë në një fazë vendimtare, ku mbijetesa kombëtare kërkonte jo vetëm organizim politik, por edhe një vetëdije historike e kulturore.
Shkrimi juaj “ka qenë një kohë e vështirë dhe ka qenë dashur që njeriu të ketë zemër e guxim” të përmbledh në mënyrë shumë të saktë frymën e shkrimit.
Për rëndësinë historike, “Sa kushton Atdheu” mund të konsiderohet si një dokument etik dhe politik i kohës, i cili ruan ende aktualitet dhe u flet brezave për çmimin e lirisë dhe përgjegjësinë ndaj kombit.
Me respekt: Nijazi Halili
