(në shqip dhe serbisht)
Kohët e fundit, në një nga emisionet më toksike të ekranit shqiptar, “Kojshia Show”, publikut iu servua një intervistë me njëfarë Milazim Gashi – një figurë që, më shumë se sa për dijen, u shqua për ngatërrim të rëndë konceptual, për devijim moral dhe për një lloj shpërfilljeje patologjike të së vërtetës.
Aty ku një njeri i ndershëm do të ndalej për të reflektuar, Gashi hidhet me kokë në baltën e gjysmë të vërtetave, shpifjeve dhe përpjekjeve për t’u dhënë vulë ideologjike bindjeve të tij fashiste, nën petkun e patriotizmit injorant..
Dëgjuesi i vëmendshëm e kupton shpejt se në trurin e tij nuk ka rend logjik, nuk ka sistemim informacioni, nuk ka kornizë kombëtare, por vetëm një çorbë të përzier, ku gatuhet urrejtja, përbuzja dhe një dozë e rëndë narcizmi ideor, që e bën të besojë se është zëri i një populli të tërë.
Që në përpjekjen për të komentuar shkaqet e depërtimit të rrymave ekstremiste në Kosovë – si vehabizmi, selefizmi apo radikalizmi – ai dëshmon se nuk është as studiues, as besimtar i thelluar, as patriot: është thjesht një frikacak që flet si viktimë imagjinare e fesë që vetë e përfaqëson keq. Në vend se të trajtojë çështjet me kujdesin e një njeriu të formuar, ai shpërfaq një vetëdije të papjekur dhe mungesë totale të edukatës qytetare, kombëtare dhe filozofike.
Më shqetësuese është arroganca me të cilën ai guxon të flasë në emër të tërë Dukagjinit, sikur populli i atjeshëm i ka deleguar atij të drejtën për të definuar moralin, ndjenjat dhe sjelljen kolektive. Ai shpreh “sigurinë” se dukagjinasit nuk do ta lejonin kurrë një serb të binte në gjunjë para varrezave të viktimave shqiptare.
Po kush je ti, Milazim Gashi, që të flasësh në emër të tyre?
Kush të ka votuar që ta përfaqësosh ndërgjegjen kombëtare të Dukagjinit?
Dhe mbi çfarë baze ke vendosur se dinjiteti shqiptar matet me refuzimin e ndjesës, e jo me pranimin burrëror të saj?
Të thuash se gjesti i Sanduloviqit është “mëkat” ndaj fëmijëve të masakruar në Prekaz, është të thuash se ndjesa është më e dëmshme se krimi. Kjo është logjika e kriminelëve, jo e njerëzve të ndritur. Është logjika e Millosheviqit, jo e Adem Jasharit. Është logjika që do ta bënte Vili Brandin tradhtar të kombit gjerman kur u përul para përmendores së heroit të panjohur në Varshavë. Por historia nuk e gjykoi Brandin si tradhtar – përkundrazi, e bëri simbol global të paqes, pajtimit, ndershmërisë dhe humanizmit.
Nikola Sandulovic nuk është kriminel, as përfaqësues i ndonjë regjimi të mëparshëm. Ai është një disident i së sotmes, një zë që sfidon pushtetin e sotëm serb, që përballet me dhunë reale, me përndjekje fizike dhe politike. Të thuash se rrahja e tij është inskenim, është njësoj si të thuash se kampet naziste ishin teatër, ose se plagët e fëmijëve të Kosovës ishin efekt special i ndonjë filmi hollivudian. Kjo është jo vetëm shpifje, por edhe blasfemi morale.
Dhe gjesti i Nikola Sanduloviqit është dhjetë herë më i madh se ai i Wili Brandit, sepse ndërsa Brandin, pas gjunjëzimit të tij simbolik në Varshavë, e mbronte nga tortura fizike posti i kancelarit dhe faktori ndërkombëtar, Nikola Sanduloviqin nuk e mbronte askush – ai qëndroi për një kohë të gjatë me një këmbë në varr, i ekspozuar ndaj një regjimi që ende e mbron krimin.
Dhe çfarë duhet të bëjë më shumë Nikola Sanduloviq, për të kuptuar edhe shqiptarët më kokëboshë – siç je ti – se ai është miku më besnik i tyre?
Sanduloviq e ka pranuar realitetin shumë më herët se sa Kosova të shpallej shtet dhe, pothuajse në çdo paraqitje publike, ka kërkuar falje për gjenocidin që Serbia kreu në Kosovë.
Sasinë e të vërtetave që ai i bën publike në favor të shqiptarëve brenda një dite të vetme, nuk e arrijnë të gjithë politikanët shqiptarë së bashku as për një vit të tërë.
Dhe ai nuk është mjaftuar më kaq, por me dhjetëra herë i ka dërguar letra politikanëve më të rëndësishëm të botës të cilëve u ka shpjeguar dhe sugjeruar se politika shoviniste dhe klerofashiste serbe nuk e ndryshon kahjen, qendrimin dhe thelbin pa e mbeshtetur për muri.
E nëse ti, Milazim Gashi, nuk je në gjendje të kuptosh peshën e ndjesës dhe sakrificës që bart me vete ajo, atëherë nuk je as shqiptar, as mysliman, as patriot, as qytetar i këtij vendi. Je veçse një zë i errësirës, një gojë që përhap baltë mbi dritën, një shpirt i bllokuar në urrejtjen e vetvetes.
Ti nuk dallon nga shovinistët serbë – vetëm se ata kanë pasur mjete për t’i shndërruar idetë në dhunë. Ti ke veç fjalët – por edhe ato janë helm për shoqërinë, sepse u mohojnë të vërtetën të rinjve, e u mbjellin frikë dhe urrejtje aty ku duhet të rritet ndjenja e drejtësisë, e pajtimit dhe e njerëzores.
Në fund, më lejo të të rikujtoj se kriminelët terroristë, ata që vodhen, që vranë, që masakruan, që dogjën, që dhunuan dhe që shkatërruan, janë ende të lirë – dhe shpeshherë janë pritur me respekt në zyrat dhe shtëpitë e atyre që ti sot i sheh si “krenari kombëtare”.
Ndërsa Sanduloviq, që guxoi të ulet në gjunjë para varrit të një heroi të Kosovës, është rrahur dhe përndjekur nga regjimi që ti, në mënyrë të pandërgjegjshme, e justifikon me heshtjen tënde plot helme.
Ti nuk përfaqëson kombin tonë, Milazim. Ti je vetëm një qelizë e sëmurë në trupin e një kombi që po përpiqet të shërohet nga e kaluara. Por ne do të ecim përpara, me ose pa ty.
Sepse e vërteta, njerzillëku dhe drejtësia janë më të forta se çdo egërsi dhe injorancë që del nga ekrani për të helmuar popullin.
***
KADA NEZNANJE GOVORI U IME NARODA
Autor: Lirim Gashi
U poslednje vreme, u jednoj od najtoksičnijih emisija na albanskoj televiziji – „Kojshia Show“ – publici je servirana emisija sa izvesnim Milazimom Gašijem – figurom koja se, više nego po znanju, istakla po teškoj konceptualnoj zbrci, moralnoj devijaciji i patološkom nipodaštavanju istine.
Tamo gde bi se jedan čestit čovek zaustavio da razmisli, Gaši skače glavom u blato poluistina, kleveta i pokušaja da svojim fašistoidnim ubeđenjima dâ ideološki pečat, zaklonjen iza maske ignorantnog „patriotizma“.
Pažljiv slušalac brzo uviđa da u njegovom umu ne postoji nikakav logički red, nikakvo sređeno znanje, nikakva nacionalna vizija – već samo čorba od mržnje, prezira i teške doze ideološkog narcizma koji ga navodi da veruje da je on glas čitavog naroda.
Čak i kada pokušava da komentariše razloge prodora ekstremističkih struja u Kosovo – kao što su vehabizam, selefizam i radikalizam – on pokazuje da nije ni istraživač, ni posvećeni vernik, ni patriota: on je samo kukavica koja govori kao izmišljena žrtva vere koju sam loše predstavlja. Umesto da tim pitanjima pristupi s pažnjom obrazovanog čoveka, on otkriva nezrelu svest i potpuni nedostatak građanskog, nacionalnog i filozofskog vaspitanja.
Još uznemirujuća je arogancija sa kojom se usuđuje da govori u ime čitavog Dukagjina, kao da su mu tamošnji ljudi delegirali pravo da određuje njihov moral, osećanja i kolektivno ponašanje. On izražava „sigurnost“ da Dukagjinci nikada ne bi dozvolili jednom Srbinu da klekne pred grobovima albanskih žrtava.
A ko si ti, Milazime Gaši, da govoriš u njihovo ime?
Ko te je izabrao da predstavljaš nacionalnu svest Dukagjina?
I na osnovu čega si odlučio da se albansko dostojanstvo meri odbijanjem izvinjenja, a ne njegovim viteškim prihvatanjem?
Reći da je gest Sandulovića „greh“ prema deci masakriranoj u Prekazu, isto je što i reći da je izvinjenje štetnije od zločina. To je logika zločinaca, a ne prosvećenih ljudi. To je logika Miloševića, a ne Adema Jašarija. To je logika po kojoj bi Vili Brant bio izdajnik nemačkog naroda jer je kleknuo pred spomenikom neznanom junaku u Varšavi. Ali istorija nije osudila Branta kao izdajnika – naprotiv, učinila ga je globalnim simbolom mira, pomirenja, čestitosti i humanizma.
Nikola Sandulović nije zločinac, niti predstavnik nekog bivšeg režima. On je disident današnjice, glas koji se suprotstavlja aktuelnoj srpskoj vlasti, koji se suočava sa stvarnim nasiljem, fizičkim i političkim progonom. Reći da je njegovo prebijanje inscenirano, isto je što i reći da su nacistički logori bili teatar, ili da su rane kosovske dece bile specijalni efekti iz nekog holivudskog filma. To nije samo kleveta, već i moralna blasfemija.
A gest Nikole Sandulovića je deset puta veći od onog Vilija Branta, jer dok je Branta, posle njegovog simboličnog klečanja u Varšavi, štitio položaj kancelara i međunarodni faktor, Nikolu Sandulovića nije štitio niko – on je duže vreme stajao jednom nogom u grobu, izložen režimu koji još uvek štiti zločin.
I šta bi još trebalo da učini Nikola Sandulović da bi ga razumeli i najzatucaniji Albanci – poput tebe?
Sandulović je prihvatio istinu mnogo pre nego što je Kosovo postalo država, i gotovo u svakom javnom nastupu traži oproštaj za genocid koji je Srbija počinila na Kosovu.
Količina istina koje on dnevno iznosi u korist Albanaca prevazilazi ono što svi albanski političari zajedno izgovore za godinu dana.
I nije se time zadovoljio – već je desetine puta slao pisma najvažnijim svetskim političarima, u kojima je objašnjavao i upozoravao da se srpska šovinistička i klerofašistička politika neće promeniti dok se ne pritisne uza zid.
A ako ti, Milazime Gaši, nisi u stanju da razumeš težinu izvinjenja i žrtve koju ono nosi, onda nisi ni Albanac, ni musliman, ni patriota, ni građanin ove zemlje. Ti si samo glas tame, usta koja pljuju po svetlosti, duh zarobljen u samomržnji.
Ti se ni po čemu ne razlikuješ od srpskih šovinista – osim što su oni imali sredstva da svoje ideje pretvore u nasilje. Ti imaš samo reči – ali i one su otrov za društvo, jer mladima uskraćuju istinu, a usađuju strah i mržnju tamo gde treba da raste osećaj pravde, pomirenja i ljudskosti.
Na kraju, dozvoli mi da te podsetim: teroristi i zločinci, oni koji su krali, ubijali, masakrirali, palili, silovali i uništavali, još uvek su na slobodi – i često su dočekani s poštovanjem u kancelarijama i domovima onih koje ti danas vidiš kao „nacionalni ponos“.
Dok je Sandulović, koji je imao hrabrost da klekne pred grobom jednog kosovskog heroja, prebijen i progonjen od strane režima koji ti, nesvesno, opravdavaš svojim otrovnim ćutanjem.
Ti ne predstavljaš naš narod, Milazime. Ti si samo zaražena ćelija u telu jednog naroda koji pokušava da se izleči od prošlosti. Ali mi ćemo ići napred – sa tobom ili bez tebe.
Jer istina, čovečnost i pravda su jači od svake surovosti i neznanja koje izlazi sa ekrana da bi trovalo narod.
