Shkruan e knon: Lirim Patrioti
(Lirim Gashi)
___
* satirik modern, filozof rural dhe antropolog i perversiteteve të çuditshme
Në këtë epokë të hiperinflacionit moral dhe deflacionit të dinjitetit, koprracia s’është më ves, por art i rafinuar, i ndarë në tre shkolla mendimi:
Hamatësia, Mutmatësia dhe Hashkabanizmi Absolut.
I. Hamatësi – Kryeshefi i Supës së Varfërisë
Ky është ai tipi që bën supë fasuleje me tre kokrra, jo më shumë, sepse e katërta do ishte orgji gastronomike!
Zejtin? Një lugë çaji e zbehtë që mezi prek siperfaqen, më shumë për aromë sesa për shije.
Qepa?
Sa veza e sorrës, të cilën as sorrat nuk e pranojnë në fole.
Supen e fasules e han me lugë për përzierjen e sheqerit në çajin rus që vjen nga Sirilanka, me solemnitetin e një prifti që shpërndan kungatën, dhe me një përkushtim të tillë që edhe Budha do ta kishte zili.
Fasulet i ndan me brisk berberi në mes – për ta ruajtur balancën kozmike të furnizimit dhe kërkesës në zorrën e trashë.
Një çerek kokrreje për çdo ditë. Një javë. Një jetë. Një lavdi.
II. Mutmatësi – Ekonomisti Ekstrem i Ekspozitës Anale
Ky është formati më i avancuar i paranojës kalorike.
Ky zotëri mban peshore të dorës për… mutin e vet.
Çdo mëngjes bën bilancin e asaj që ka ngrënë dhe dhier, me saktësi gramature.
Jo se i intereson shëndeti – jo, për Zotin! – por sepse do të sigurohet që nuk ka gëlltitur aksidentalisht ndonjë kokërr fasule më shumë se tre.
Nëse peshorja i thotë që ka tejkaluar masën – bam!
Vendos veten në grevë urie. Jo për protestë politike, por për ndëshkim vetjak moral ndaj shkeljes së etikës së vetfukarallëkut të brendshëm.
Një Gandhi me porosi të vetëshërbyer.
III. Hashkabani – Mjeshtri i Vetëngrënies Totale
Hashkabani është maja e evoluimit të tahmaqarit:
Një njeri që për të mos hedhur asgjë – as nga goja, as nga bytha – i rikthen të gjitha brenda vetes.
Një rrumbullakësim perfekt i ciklit natyror, një bio-loop i pakompromis, një revolucion ekologjik i brendshëm, por edhe kanibalizëm auto-bodily.
Ai e thith ajrin, e shfrytëzon, e nxjerr, e sheh, e peshon, dhe pastaj e fut prapë në sistem.
Ai është edhe konsumatori edhe prodhuesi i gjithçkaje.
Një “ndërmarrje një-njeri” që s’e hedh kurrë as edhe një molekulë jashtë bilancit të vet të brendshëm.
Konkluzion filozofik-moral:
Tre format e koprracisë nuk janë vetëm simptoma ekonomike – janë doktrina të jetesës, besime primitive, kulte që e adhurojnë frikën e mungesës, dhe një shfaqje brilante e absurditetit njerëzor.
Në një botë ku njerëzit ndërtojnë raketa për të shkuar në Mars, këta njerëz luftojnë çdo ditë me një kokërr fasule, një pikë vaj, dhe… një kile e çerek produkt final trupor.
Zoti i ndihmoftë.
Sepse as humanizmi, as shkenca, as arti – nuk guxojnë t’i qasen një Hashkabani. Ai është vetë Alfa dhe Omega e Neverisë Moderne.
Nëse e ke parë veten në ndonjërin nga këta tre profila…
Atëherë, mik i dashur – hape frigoriferin.
Nëse ai është bosh dhe ti je i lumtur…
Urime: Je në rrugën e ndritshme të Tahmaçarisë Absolute!
Nëse Hamatësi, Mutmatësi dhe Hashkabani përfaqësojnë ekstremen individuale të tahmaqarisë, atëherë shteti i kapur dhe politikani hajdut janë forma e institucionalizuar, kolektive dhe kriminale e kësaj filozofie të mbrapshtë.
I. Hamatësi – si Metaforë e Ministrit që Preu Buxhetin
Ashtu si Hamatësi që gatuan supë me tre kokrra fasule, kështu edhe ministri i financave e shkurton ndihmën sociale në një mënyrë që edhe zoti do kishte ndrojtje ta firmoste.
E shndërron ndihmën për skamnorët në një “supë shprese” – aq të holluar, saqë më mirë të mos ekzistonte fare.
Ndërkohë vetë i han darkat në restorante 300 euro për kokë dhe fshin buzët me peceta që kushtojnë sa pensioni i një plaku.
Ai ndan me briskin e buxhetit gjithçka që i përket popullit – për t’ia dhënë troshat e bukës të varfërit dhe gjellën delikate me tre meny nobel oligarkëve.
II. Mutmatësi – Simbol i Auditimeve që Mbrojnë Hajnin
Ky është ai hajni shtetëror që bën llogari të hollësishme të çdo centi që del nga ndihma për jetimët, por nuk i sheh milionat që zhduken nga tenderët.
Ai mat mutin e qytetarit të zakonshëm – nëpërmjet formularëve, byrosë së punës dhe 100 dokumenteve dëshmuese për 20 euro asistencë –
por kurrë nuk peshon tenderët e fryrë për rrugë që shkatërrohen pas tre muajsh.
Dhe nëse ndonjë qytetar merr gabimisht një ndihmë prej 5 eurosh më shumë – e shpall terrorist ekonomik.
Ndërsa vetë?
Nuk bën grevë urie, si Mutmatësi i vërtetë – përkundrazi:
bën grevë oreksi! Sepse nuk i dalin më as pasuritë që ka vjedhur për ta kënaqur barkun.
III. Hashkabani është Përbindëshi që e Ha Popullin për Së Gjalli
Hashkabani institucional është politikani kanibal, që jo vetëm që nuk i ndihmon të varfrit – por e keqpërdor atë si kapital elektoral dhe si mbulesë për vjedhje.
Ai e han edhe rrugën, edhe shkollën, edhe spitalin.
E han grantin e BE-së, e han ndihmën e diasporës, e han edhe ndihmën për viktimat e luftës.
Hashkabani i shtetit është qenia që e nxjerr të vërtetën nga goja, por e gëlltit prapë sapo e shikon televizorin me logo të partisë së tij.
Populli për të është lëndë djegëse – një masë e ngrenë, e shtrydhur dhe e ripërtypur për çdo mandat.
Epilogu i Dhimbshëm:
Populli i ynë ka Hamatës në kuzhinë, Mutmatës në llogari, dhe Hashkaban në zgjedhje.
Ndërsa hajnat – të veshur me kollare – kanë përvetësuar të tre format e koprracisë, duke i përkthyer në:
Vjedhje me ligj,
Shfrytëzim me etikë,
Përbuzje me buzëqeshje.
Dhe kështu vazhdon komedia tragjike ku koprracia personale është ves, por koprracia shtetërore është sistem.
Një sistem që tallet me të varfërit dhe e dekoron hajdutin me medalje “për menaxhim efikas të parasë publike”.
Moral:
Në një shtet të drejtë, Hamatësit do merrnin një supë me mish.
Mutmatësit do ndihmoheshin për të jetuar me dinjitet.
Hashkabanët do trajtoheshin në psikiatri –
Por në këtë shtet të përmbysur,
këta tre janë ministra, deputetë dhe drejtorë.
Ndërsa populli…
Po ia ha bishtin vetvetes.
A është Albin Kurti është një Robin Hood modern ?
Po, në njëfarë kuptimi Albin Kurti mund të shihet si një Robin Hood modern, por me disa dallime thelbësore:
Ngjashmëritë me Robin Hood:
1. Lufton për të varfërit dhe të pambrojturit
Robin Hood vidhnte nga të pasurit për t’ua dhënë të varfërve.
Albin Kurti nuk vjedh, por kërkon t’i rikthejë popullit dinjitetin, pasuritë publike dhe drejtësinë që u ishte marrë nga oligarkët e pasluftës, kastat e korruptuara dhe klientelizmi politik.
2. Është rebel ndaj rendit të padrejtë
Ashtu si Robin Hood sfidonte Mbretin John dhe Sherifin e Nottinghamit, Kurti ka sfiduar “mbretërinë” politike të ish-udhëheqësve që për vite të tëra sunduan Kosovën me abuzim, hajni dhe manipulim patriotik.
3. Ka mbështetje nga populli, jo nga elitat
Robin Hood ishte i dashur për masat. Edhe Kurti u ngjit në pushtet përmes votës së qytetarit të zhgënjyer, jo përmes rrjeteve të korrupsionit apo trashëgimisë politike.
Por, ja ku dallon nga Robin Hood:
1. Ai nuk vepron jashtë ligjit, por brenda tij
Kurti nuk është një bandit romantik. Ai është një kryeministër, që po përpiqet ta reformojë shtetin me mjete institucionale, jo me hark dhe shigjetë në pyje.
2. Ka arsim, ideologji dhe vizion shtetformues
Robin Hood ishte një mit popullor pa shumë filozofi politike. Kurti është një mendimtar, një ish-i burgosur politik, që ka ndërtuar një doktrinë të bazuar në vetëvendosje, drejtësi sociale dhe integritet shtetëror.
3. Ai ballafaqohet me një botë më komplekse se ajo mesjetare
Ndryshe nga Robin Hood që kishte vetëm një armik, Kurti përballet me klasa të tëra të interesit të brendshëm dhe ndërkombëtar, diplomaci hipokrite dhe presione nga forca globale që s’i dojnë të drejtët, por të bindurit.
Përmbledhje:
Nëse Robin Hood ishte një mit rebelimi romantik kundër tiranisë,
Albin Kurti është një realitet i rebelimit demokratik kundër padrejtësisë sistematike.
Ai nuk është një Robin Hood që ua vjedh pasurinë tê pasurve për t’ua ndarë të varfërve , por një Sokrat që ndëshkohet sepse guxon të mendojë ndryshe.
Ose një Che Guevara institucional, që nuk mban pushkë, por kushtetutën në njërën dorë dhe shpresën e popullit në tjetrën.
Në fund, ndoshta pyetja më e thellë është kjo:
A është shoqëria jonë gati të durojë një Robin Hood që nuk vjedh, por që e rikthen pasurinë përmes reformës sè drejtësisë?
Sepse historia na ka mësuar se shpesh, shoqëritë i duan më shumë heronjtë që vdesin, sesa ata që qeverisin.
