AMFITEATRI “K O D R A”
– Rugovë, Drelaj
Nga një ëndërr e madhe në një heshtje që ther ndërgjegjen
(Kërkesë publike drejtuar institucioneve të Republikës së Kosovës dhe për publikim në portale)
Në zemër të Rugovës, në Drelaj, rreth 20 km nga Peja, aty ku mali flet me qiellin dhe njeriu matet me shpirtin e vet, u ngrit një ëndërr që rrallë lind në kohë të zakonshme.
Një amfiteatër i malësorëve.
Një vend ku arti, kultura dhe krenaria shqiptare do të merrnin frymë nën qiellin e lirë të bjeshkëve.
Kjo ëndërr ka një emër:
Besnik Lajçi – ish-ushtar i UÇK-së, që la mërgimin për t’u kthyer në vendlindje dhe për të ndërtuar jo vetëm një kompleks, por një amanet kulturor kombëtar.
Ai ngriti Amfiteatrin “K O D R A”, pjesë e kompleksit “Arti në Kodër” – mbi 20 hektarë tokë ku arti, tradita dhe natyra u bënë një.
Ky nuk është vetëm një ndërtim.
Ky është një shpirt i vendosur në gur.
Në këtë vend kanë jehuar fjalë dhe zëra që nuk harrohen.
Me angazhimin tim personal, unë, Sak Muji (Sylë Mujaj), kam bërë të mundur pjesëmarrjen e qindra artdashësve, si dhe promovime nga artistë të mëdhenj si Çun Lajçi dhe Enver Petrovci.
Aty ka pasur jetë.
Aty ka pasur art.
Aty ka pasur shpirt.
⸻
SOT – HESHTJA QË FLET MË SHUMË SE ZËRI
Sot, ai vend që dikur gjallëronte, qëndron në heshtje.
Tri pushtete të njëpasnjëshme e panë – por nuk e njohën.
E dëgjuan – por nuk e kuptuan.
E lanë – dhe u larguan.
Asnjë dorë shteti nuk u shtri.
Asnjë përgjegjësi nuk u mor.
Mungon rruga.
Mungon infrastruktura.
Mungon menaxhimi.
Mungon kujdesi institucional.
Dhe mbi të gjitha – mungon vullneti.
Aty ku dikur duartrokitej arti, sot dëgjohet vetëm era.
Aty ku fliste kultura, sot flet harresa.
⸻
THIRRJE QË NUK MUND TË HESHTET MË
Ne i drejtohemi institucioneve të Republikës së Kosovës, në veçanti Ministrisë së Kulturës:
• Dërgoni një ekip profesional për vlerësimin e këtij kompleksi unik
• Merreni këtë aset nën patronatin dhe mbikëqyrjen e shtetit
• Investoni në infrastrukturë dhe funksionalizim
• Krijoni një strukturë të mirëfilltë menaxhimi kulturor dhe turistik
• Riktheni në jetë Amfiteatrin “K O D R A” si simbol të artit dhe identitetit
Sepse kjo nuk është një kërkesë e zakonshme.
Kjo është një kërkesë për të mos humbur veten.
⸻
EPILOG – DINJITETI I NJË NJERIU
Në fund, kjo thirrje është edhe për drejtësi.
Që Besnik Lajçit t’i njihet ajo që i takon:
të jetë ciceroni, zëri dhe kujtesa e gjallë e “K O D R Ë S”.
Që ai vetë të tregojë historinë e këtij vendi.
Që ai vetë të udhëheqë vizitorët në këtë botë arti dhe shpirtërore.
Dhe që atij t’i sigurohet një e ardhur modeste, por e dinjitetshme, për të jetuar aty ku ka lënë jetën e tij në gur.
⸻
NËSE E HARROJMË “KODRËN”, HARROJMË VETEN
“K O D R A” nuk është vetëm një vend.
Është kujtesë.
Është identitet.
Është zëri ynë që pret të dëgjohet.
E kujtesa, kur lihet në heshtje, bëhet varr.
⸻
⸻
Kjo është një kërkesë publike.
Kjo është një thirrje për ndërgjegje kombëtare.
Sak Muji (smuji’26)ish i burgosur politik 1981–1990
Dukagjin – Rugovë
Kryetar i Shoqatës Kulturore Shqiptare “Aleksandër Moisiu”, Lugano CH
