Donikë, ti the se Arlinda është dashur të vinte në zyrën tuaj në Prishtinë për rastin e saj.
Por, Donikë, po të kishte ardhur Arlinda te ju, çfarë do të kishte ndodhur? A do ta kishin marrë në pyetje zyrtarët dhe do ta kishin pyetur pse kishte ardhur aty? Kur ajo do t’ua shpjegonte arsyen, a do t’i kishin thënë se nuk mund të takohej me ty dhe se duhej t’u drejtohej institucioneve të tjera, sepse kështu funksionojnë procedurat?
Kur policia dhe gjykata dështuan ta mbronin Arlindën, çfarë kuptimi do të kishte t’i thuhej se duhej të kishte ardhur te ju? A mendon se, po të kishte ardhur, dikush do ta kishte dëgjuar dhe do ta kishte ndihmuar realisht?
Problemi nuk është vetëm se ku duhej të shkonte Arlinda, por pse institucionet që kishin për detyrë ta mbronin nuk e bënë këtë.
Është e lehtë të thuhet se ajo është dashur të vinte në zyrën tuaj, por pyetja kryesore është: a do të kishte marrë ndihmën dhe mbrojtjen që i nevojitej? Kur një person nuk gjen mbrojtje te institucionet që duhet ta garantojnë atë, nuk mjafton t’i thuhet se duhej të kishte trokitur në një derë tjetër.
Por, Donikë, unë dua të të pyes sinqerisht: a mendon vërtet se është kaq e lehtë të hysh në zyrat e institucioneve dhe të takohesh me personat përgjegjës?
Unë po të flas nga përvoja ime personale. Ju mund të thoni se qytetarët duhet të vijnë në zyrat tuaja, se duhet të paraqesin shqetësimet e tyre dhe se dyert e institucioneve janë të hapura për ta. Por realiteti që kam përjetuar unë është krejt ndryshe.
e di sa e vështirë është të arrish deri te një zyrtar, te një deputet apo te një person që mban një pozitë të lartë institucionale? Qytetari nuk mund të hyjë lirshëm në zyrat tuaja dhe të takohet me ju apo me kryeministrin pa u ndalur fillimisht nga zyrtarët, pa iu bërë pyetje se kush është, pse ka ardhur dhe çfarë kërkon. Në fund, shpesh dëgjon përgjigjen se personi që kërkon nuk është aty ose nuk mund ta takojë.
Prandaj, para se të thuhet se Arlinda është dashur të vinte në zyrën tuaj, duhet të mendohet edhe për pengesat që një qytetar mund të hasë deri në atë takim. A do të lejohej ajo të hynte? A do të mund të takohej me ty? A do ta dëgjoje personalisht rastin e saj, apo do të përfundonte edhe ajo duke u kthyer pa marrë përgjigje?
Unë nuk po flas pa arsye. Po flas nga përvoja ime dhe nga vështirësitë që kam hasur gjatë përpjekjeve të mia për të kërkuar drejtësi dhe përgjegjësi institucionale.
Qytetarët nuk kanë nevojë vetëm për fjalë, udhëzime dhe adresa se ku duhet të drejtohen. Ata kanë nevojë të dëgjohen, të merren seriozisht dhe të marrin përgjigje konkrete për shqetësimet që paraqesin.
Unë po ta them hapur atë që kam përjetuar vetë. Nuk është e drejtë që barra e plotë t’u lihet qytetarëve, ndërsa institucionet të mjaftohen duke thënë se ata është dashur të vinin diku tjetër.
Përgjegjësia institucionale nuk fillon vetëm kur qytetari arrin të hyjë në zyrë. Ajo fillon kur institucionet sigurohen që qytetari të ketë mundësi reale të dëgjohet dhe që shqetësimet e tij të trajtohen me seriozitet.
Donikë, ka edhe diçka tjetër që dua ta them hapur: ju keni edhe këshilltarë brenda institucioneve, të cilët paguhen nga taksat e qytetarëve pikërisht për të kryer detyrat e tyre dhe për të ndihmuar në trajtimin e çështjeve që u paraqiten qytetarëve. Por, kur qytetarët kanë nevojë për ndihmë, ku janë këta këshilltarë? Pse nuk dalin për t’i takuar qytetarët, për t’i dëgjuar shqetësimet e tyre dhe për t’u dhënë përgjigje konkrete?
Nuk mund të thuhet vazhdimisht se qytetarët duhet të vijnë në zyra, ndërsa në praktikë ata përballen me pengesa dhe nuk arrijnë të takohen as me personat përgjegjës. Çfarë kuptimi ka të kesh këshilltarë, staf dhe zyra, nëse qytetari që kërkon ndihmë nuk arrin të dëgjohet?
Mjaft më me fjalë të bukura dhe me arsyetime që nuk përputhen me përvojën e qytetarëve. Mjaft me premtime pa rezultate dhe me fjalë që nuk shoqërohen me veprime konkrete.
Unë po flas nga përvoja ime dhe nuk pranoj që dikush të më tregojë se si funksionojnë institucionet, kur vetë jam përballur me vështirësitë e tyre. Nuk është e drejtë që qytetarit t’i kërkohet të trokasë në çdo derë, ndërsa askush të mos marrë përgjegjësi për ta dëgjuar.
Nëse këshilltarët paguhen për të qenë në shërbim të qytetarëve, atëherë duhet të jenë të gatshëm t’i dëgjojnë ata dhe të merren me shqetësimet që u paraqiten. Qytetarët nuk kërkojnë favore personale. Kërkojnë që institucionet dhe njerëzit që paguhen për të shërbyer të kryejnë detyrën e tyre.
Donikë, qytetarët kanë nevojë për vepra, jo për arsyetime. Lërini fjalët dhe tregojeni me veprime se jeni aty për qytetarët.
Donikë, Arlinda u vra dhe ky rast ngre pyetje të rënda për dështimin e shtetit dhe të institucioneve që kanë për detyrë t’i mbrojnë qytetarët. Kur një vajzë humb jetën dhe institucionet nuk arrijnë ta garantojnë mbrojtjen e saj, nuk mjafton që më vonë të thuhet se ajo është dashur të vinte në zyrën tuaj në Prishtinë.
Arlinda nuk mund të kthehet më. Prandaj, rasti i saj nuk duhet të përdoret vetëm për deklarata, por duhet të shërbejë për të kërkuar përgjegjësi dhe për të parandaluar që qytetarë të tjerë të mbeten pa mbrojtje.
Donikë, mos më thoni se Arlinda është dashur të vinte te ju pa e shpjeguar se si funksionojnë realisht dyert e institucioneve për qytetarët.
Ndërkohë, ju vazhdoni të punësoni njerëz dhe të mbani këshilltarë, por qytetarët vazhdojnë të kërkojnë dikë që t’i dëgjojë.
Mjaft me arsyetime dhe me fjalë që nuk shoqërohen me veprime. Qytetarët nuk kanë nevojë vetëm t’u tregoni se ku duhet të shkojnë. Kanë nevojë që dikush t’i dëgjojë, t’i marrë seriozisht dhe të veprojë para se të jetë tepër vonë.
Donikë, problemi është se ju sot dini të flisni bukur në Kuvend, të jepni deklarata dhe t’u tregoni qytetarëve se si duhet të funksionojnë institucionet. Por qytetarët nuk jetojnë me fjalët tuaja, por me realitetin që përballen çdo ditë.
Në Kuvend flisni për drejtësi, mbrojtje dhe të drejta të qytetarëve, por kur qytetari kërkon ndihmë, përballet me dyer të mbyllura dhe me arsyetime.
Prandaj, ju lutem, mos na i paraqitni gjërat ndryshe nga realiteti që e përjetojmë. Ne e dimë se sa vështirë është të arrish deri te një zyrtar, te një këshilltar apo te një person përgjegjës. E dimë se sa herë të duhet të shpjegosh pse ke ardhur dhe sa shpesh largohesh pa marrë përgjigje.
Arlinda nuk mund të kthehet më.
Mos i përdorni fjalët për ta mbuluar realitetin. Mos na flisni për dyer të hapura kur qytetarët përballen me pengesa. Dhe mos na flisni për mbrojtje kur njerëzit kërkojnë përgjigje për dështimet institucionale.
Nëse jeni aty për qytetarët, tregojeni me vepra. Sepse fjalët në Kuvend mund t’i dëgjojnë të gjithë, por përgjegjësinë institucionale duhet ta ndiejë çdo qytetar.Qytetarët nuk kanë nevojë për më shumë fjalime. Kanë nevojë për të vërtetën, drejtësinë dhe përgjegjësinë tuaj!
Donikë, duhet ta pranoni se gjatë qeverisjes së Albin Kurtit në Kosovë janë vrarë gra dhe se kjo është një çështje që kërkon përgjegjësi institucionale. Sipas shifrës që po përmend, bëhet fjalë për 23 gra të vrara. Çdo rast duhet të trajtohet me seriozitet dhe të shqyrtohet se çfarë kanë bërë institucionet për t’i mbrojtur këto gra.
Nuk mund të flisni vetëm për sukseset e qeverisjes, ndërsa kur ndodh një tragjedi, përgjegjësia të kalojë nga një institucion te tjetri. Qeveria, policia, prokuroria dhe gjykatat duhet të japin përgjigje për veprimet dhe mosveprimet e tyre, sipas përgjegjësive që kanë.
Arlinda nuk mund të kthehet më. Prandaj, nuk është e drejtë që sot të thuhet se ajo është dashur të vinte në zyrën tuaj, pa u diskutuar seriozisht se çfarë nuk funksionoi dhe nëse institucionet bënë gjithçka që duhej për ta mbrojtur.
Përgjegjësia nuk mund të shmanget me fjalime në Kuvend.
Nëse qeveria thotë se punon për qytetarët, atëherë mbrojtja e jetës së grave duhet të jetë përparësi konkrete, jo vetëm premtim politik. Çdo rast i dhunës ndaj grave duhet të hetohet, çdo ankesë të merret seriozisht dhe çdo dështim institucional të shqyrtohet.
Jeta e grave nuk duhet të bëhet temë vetëm pasi ato të vriten. Mbrojtja duhet të funksionojë para se të jetë tepër vonë. Qytetarët meritojnë të vërtetën, drejtësinë dhe përgjegjësinë e institucioneve.
Mjaft me fjalë, mjaft me arsyetime dhe mjaft me premtime pa rezultate.
Prandaj, Donikë, kërkoj publikisht që të ndërmerrni këto hapa konkretë:
Të kërkoni shqyrtimin e plotë të rastit të Arlindës dhe të bëhet e ditur se çfarë veprimesh kanë ndërmarrë institucionet përkatëse.
Të kërkoni që çdo dyshim për neglizhencë ose mosveprim institucional të hetohet në mënyrë të pavarur dhe të kërkohet përgjegjësi aty ku vërtetohet shkelja.
Të kërkoni transparencë për numrin e grave të vrara në Kosovë që nga ardhja e Albin Kurtit në postin e kryeministrit, me të dhëna zyrtare për periudhën përkatëse.
Të krijoni një mundësi reale që qytetarët të takohen me ju dhe këshilltarët tuaj, pa u penguar nga procedura që ua pamundësojnë paraqitjen e shqetësimeve.
Të kërkoni raportim publik për masat që janë marrë për mbrojtjen e grave që kanë raportuar dhunë dhe për mënyrën se si trajtohen ankesat ndaj institucioneve përgjegjëse.
Nuk kërkojmë favore personale. Kërkojmë drejtësi, transparencë dhe llogaridhënie.
Nëse institucionet kanë dështuar, qytetarët meritojnë ta dinë të vërtetën. Nëse ka pasur shkelje, përgjegjësit duhet të mbajnë përgjegjësi sipas ligjit.
Donikë, ju lutem, mos u mjaftoni me deklarata në Kuvend. Përdoreni pozitën tuaj për të kërkuar përgjigje konkrete, për të mbrojtur interesin publik dhe për të siguruar që asnjë qytetar të mos mbetet pa u dëgjuar.
Gratë kanë të drejtë të jetojnë të sigurta. Qytetarët kanë të drejtë të kërkojnë llogari. Dhe institucionet kanë detyrim të veprojnë.
