Nga: Naim Kelmendi, (Hara Buda), Zvicër
***
Përgjatë gjithë historisë së luftërave nga lufta e Peloponezit e deri me sot, nuk ekziston perandori që kur është përballur me rezistencë s’ka ndjekur procedurën ‘ përçaj dhe sundo’. Dhe gjithmonë ka funksionuar mirë, mirëpo edhe epilogun i qendron besnik kësaj fryme.
Mos i vrisni luanët tuaj që të mos ju shqyejnë qentë e huaj .
Kur mongolët sulmuan qytetin Buharasë në provincën e Khorasanit, nuk ishin në gjendje të depërtonin në të, e as ta pushtonin ushtarakisht, kështu që Xhingis Khan u dërgoi banorëve të qytetit një letër me këtë përmbajtje: “Banorët që dorëzojnë armët dhe bashkohen me radhët tona do të jenë të sigurt, ndërsa ata që refuzojnë të dorëzohen le ta fajësojnë veten për fatin e tyre”.
Pas kësaj, banorët u ndanë në dy tabore.
Tabori parë e hodhi poshtë kategorikisht dorëzimin e armëve, duke thënë: ” Po të mundnin të hynin në qytet, do ta kishin bërë. Pse duhet të dorëzohemi? Një nga dy gjërat mund të na ndodhë: ose fitorja, e cila banorët do t’i bëjë të lumtur, ose të vdesim duke ua shkulur zemrat armiqve tanë” Tabori tjetër kishte frikë nga çdo luftë dhe konflikt me mongolët: “Nuk e shihni sa janë dhe si janë të pajisur e të armatosur?!”…
Xhingis Khan më pas u dërgoi një letër atyre që ranë dakord të dorëzohen: “Nëse na ndihmoni t’i luftojmë ata mes jush që refuzojnë të dorëzohen, ne do t’ju japim pushtet mbi vendin dhe do t’ju lejojmë të sundoni qytetin.”
Tabori me frikacakë i qytetit u mashtrua nga premtimi i Xhingis Khanit dhe filloi luftën kundër vëllezërve që refuzuan të dorëzohen.
Në fund, me ndihmën e mongolëve, fitoi grupi zuzarëve dhe tradhtarëve.
Tabori parë i mbrojti me vendosmëri dhe guxim parimet e tyre derisa u flijuan. Megjithatë, edhe pse frikacakët u dorëzuan, ata përjetuan një tronditje të vërtetë kur tatarët ua morën armët dhe urdhëruan t’i vrisnin.
Pastaj Xhinghis Khan shqiptoi fjalët e tij të famshme: “Po të kishin qenë të ndershëm dhe besnikë, nuk do të kishin tradhtuar vëllezërit e tyre për ne të huajt”.
randaj, mos i vrisni luanët tuaj që të mos ju shqyejn qentë e huaj.
