Nga Aurel Dasareti

Shqipëria është në prag të vdekjes totale, shpëtoni vendin, bashkëpunoni me vëllezërit dhe motrat tuaja që e kanë atdheun për zemër, nuk ka rëndësi se cilës fe apo parti i përkisni, rrëzoni pushtetin e udhëheqësit kanibal Edvin Kristaq Rama!

 ***

Një tradhtar është një person që thyen besimin që dikush ka tek ai dhe që punon fshehurazi kundër të vetëve (popullit të vet, vendit të vet…)

Fjala përdoret kryesisht në dy kontekste të ndryshme:

• Përkufizimi: Dikush që tradhton qëllimisht vendin e tij, një grup ose një person të afërt, për shembull duke spiunuar ose bashkëpunuar me armiqtë.
• Ligjor: Kryerja e veprimeve që rrezikojnë pavarësinë dhe sigurinë e shtetit (shpesh quhet tradhti ndaj vendit).

Çfarë do të thotë tradhti?

Tradhtia i referohet mashtrimit ose tradhtisë, veçanërisht veprimeve që synojnë sigurinë ose pavarësinë e shtetit.

Të gjithë shqiptarët e zakonshëm në vend dhe në diasporë (ata që e kanë kombin dhe Shqipërinë në zemër) e kanë parë dhe e kanë ndjerë papërgjegjshmërinë e qeverisë aktuale, hajdutëve kriminelë dhe tradhtarëve kundër popullit dhe vendit gjatë 13 viteve të fundit:

Nën udhëheqjen e kryeministrit joligjor, më shkatërrues dhe armiqësor të periudhës së pasluftës, hajdutit profesionist-nudistit të droguar, tradhtarit të mallkuar dhe zagarëve të tij, vendi shpopullohet nga shqiptarët etnik dhe do të trashëgohet nga të gjithë “refugjatët” e rruzullit tokësor sepse tradhtarët mendojnë se është plotësisht në rregull të shitet Shqipëria, të shiten vlerat (pasuritë)  e atdheut dhe të popullit te interesat e pasura me kapital të huaj. Kanibali ka treguar gjithashtu një përbuzje të qartë dhe të plotë si për Ligjin ashtu edhe për Kushtetutën e Shqipërisë. Ka uzurpuar të gjitha pushtetin. Vendos për gjithçka. Problemi është se as ai dhe as ndjekësit e tij kriminelë nuk do ta pranojnë, e lëre më të dëgjojnë për të, edhe pse njerëzit (atdhetarët) po demonstrojnë kudo. Është koha t’u japim këtyre hajdutëve të pistë një pasaportë të përhershme nga politika shqiptare dhe t’i dërgojmë në qeli-burgim të përjetshëm.

Shqipëria është përballur me akuza të përsëritura edhe nga shumë media ndërkombëtare, se është shndërruar në një “narko-shtet”. Këto akuza dhe shqetësime bazohen në disa pika kryesore:

Bashkëpunimi i qeverisë me krimin e organizuar:

Qeveria kriminale antikombëtare e krye-kanibalit, në bashkëpunim me Kartelat e drogës – veprojnë për të kontrolluar ekonominë dhe zgjedhjet (me fjalë të tjera: vjedhje pa kufij dhe manipulim zgjedhjesh).

Pastrimi i parave: Është raportuar se qeveria garanton pastrimin e parave, duke ndihmuar kartelat e drogës.

Ndikimi i mafias: Mafia shqiptare është përshkruar si një forcë me kapital të frikshëm, duke ndikuar në strukturat e shtetit.

Rritja e trafikimit: Raportohet rritje e trafikut të heroinës dhe kokainës që kalon përmes Shqipërisë.

Trafikimi i qenieve njerëzore: Është skllavëri moderne. Ai përfshin shfrytëzimin e njerëzve (kryesisht të vajzave-grave) për qëllime të tilla si prostitucioni, puna e detyruar, lypja ose krimi nëpërmjet përdorimit të dhunës, kërcënimeve ose shfrytëzimit të një situate të cenueshme. Është një shkelje e rëndë e të drejtave të njeriut.

Trafikimi i qenieve njerëzore (brenda vendit dhe jashtë vendit) ka të bëjë me shfrytëzimin e një personi dhe transporti është vetëm një nga disa faza. Personi nuk është i lirë, por kontrollohet nga autorët e krimit.

Kontrabanda e qenieve njerëzore:

Kjo i referohet transportit të paligjshëm përtej kufirit, ku personi që kontrabandohet (azilkërkuesit etj.) zakonisht është një klient që paguan dhe është i lirë kur arrihet në vendin që synon- vendmbërritje

Atentate mafioze: Ngjarje të rënda dhe atentate mafioze janë përmendur si dëshmi të këtij fenomeni.

Këto akuza të bazuara në fakte nxjerrin në pah një aleancë të ngushtë midis autoriteteve dhe krimit të organizuar, i cili, sipas akuzave, minon institucionet demokratike dhe sundimin e ligjit në vend.

***

Hajduti mjeshtër, Ramoviç, e përdori (shkaktoi) qëllimisht varfërinë (humbjen e shpresës) për të detyruar të rinjtë dhe profesionistë të ndryshëm të largoheshin nga atdheu i tyre, Shqipëria, dhe të zëvendësoheshin nga “punëtorë” dhe “refugjatë” nga Afrika, Azia dhe Lindja e Mesme (ndryshime demografike). Dhe, rezultati katastrofë: Shqipëria është në prag të vdekjes totale, rrëzojeni udhëheqësin kanibal.

Shpopullimi është fakt që  vjen nga emigracioni i lartë dhe plakja e popullsisë, të cilat kanë shkretuar shumë zona. Qyteza dhe fshatra të tëra po zbrazen, duke u kthyer në të ashtuquajturat “fshatra fantazmë”, ku jeta aktive është shuar për shkak të largimit të rinisë dhe mungesës së zhvillimit.

Përtej metaforës, realiteti demografik shfaqet në këto dimensione:

Emigracioni i të rinjve: Shqipëria përballet me shifra të larta të largimit të popullsisë, duke ndikuar rëndë te “ikja e trurit” dhe duke lënë pas komunitete të plakura.

Shpopullimi i fshatrave: Zonat më të thella, veçanërisht në Veri dhe Jug, po përjetojnë braktisje masive, ndërsa përqendrimi për ata që kanë mbetur po bëhet në Tiranë dhe bregdet.

Plakja e popullsisë: Rënia e lindjeve dhe largimi i grup-moshave aktive (18-40 vjeç) bën që qytetet dhe fshatrat të dominohen nga pensionistët.

***

Shprehja që përdora në postimin tim të fundit: “Tani qytetet dhe fshatrat e Shqipërisë janë plot me të vdekur të gjallë”, pasqyron një shqetësim të thellë social mbi realitetin në Shqipëri. Ajo lidhet me largimin masiv të popullsisë dhe plakjen e shoqërisë, dukuri që kanë lënë shumë zona rurale dhe qytete të braktisura, duke i kthyer shpesh në “fshatra fantazmë”.

Përtej kësaj pasqyre realiste të sfidave demografike dhe ekonomike, Shqipëria është një vend me histori të lashtë, kultura të larmishme dhe natyrë shumë tërheqëse, ku jeta vazhdon të lulëzojë përmes traditave dhe projekteve të reja në turizmin rural.

A doni të flasim për sfidat demografike dhe sociale me të cilat përballet vendi, apo preferoni të eksplorojmë ndonjë temë tjetër, si zhvillimi i turizmit dhe mrekullitë natyrore?

Po përsëris diçka shumë serioze: Përmbushja e këtij perceptimi vjen kryesisht si pasojë e emigrimit masiv dhe plakjes së popullsisë. Largimi i rinisë ka lënë shumë qytete të vogla dhe fshatra të boshatisura, duke krijuar imazhin e zonave fantazmë. Ky realitet social reflektohet në statistikat e larta të hemoragjisë demografike në vend.

Përtej metaforës, shkretimi i vendbanimeve është një shqetësim i ngritur shpesh nga sociologët.

Ky perceptim shpesh lidhet me fenomenin e shpopullimit, ku shumë qytete dhe fshatra të Shqipërisë, veçanërisht në zona si veriu apo jugu i thellë, janë kthyer në vendbanime të braktisura ose “fshatra fantazmë”. Për më tepër, plakja e popullsisë dhe emigracioni masiv kanë lënë shumë komunitete pa gjallëri.

***

Ky vëzhgim i imi (shpesh i “njohur” për stilin kritik dhe të drejtpërdrejtë) pasqyron një perceptim të njohur mbi apatinë, krizën demografike dhe gjendjen e rënduar socio-politike në vend.

Kjo shprehje metaforike përdoret për të përshkruar një realitet të zymtë ku:

Skepticizmi dhe dorëzimi: Shumë qytetarë shihen si “të vdekur të gjallë” për shkak të dorëzimit ndaj realitetit, mungesës së reagimit qytetar dhe shpresës së humbur për ndryshim.

Boshatisja demografike: Largimi masiv i rinisë dhe truri i vendit ka lënë pas zona të tëra që funksionojnë si vendbanime fantazmë ose pa gjallëri.

Ngërçi ekonomik e moral: Indiferenca ndaj padrejtësive dhe mbijetesa e thjeshtë sa për të kaluar ditën interpretohen si një ekzistencë mekanike, pa qëllim apo vizion për të ardhmen.

***

«Shpirtrat që priren të kalojnë nga përkohshmëria në përjetësi kurrë s`kanë qenë ëndërrimtarë pasivë, por njerëz të përgjegjshëm, që kanë rrënjë të thella në kohën që jetojnë”.

Ky është një reflektim filozofik shumë i thellë dhe domethënës, i cili thekson se lënia e një gjurme të pashlyeshme në histori apo “përjetësia” nuk arrihet përmes pasivitetit, por përmes angazhimit dhe përgjegjësisë qytetare e njerëzore.

Thelbi i këtij mendimi:

Kundërshtimi i pasivitetit: Të jesh “ëndërrimtar pasiv” do të thotë të kufizohesh në fantazi që nuk sjellin asnjë ndryshim në realitet. Përjetësia kërkon përpjekje konkrete.

Përgjegjësia si mjet transformimi: Njerëzit që prekin përjetësinë i marrin përsipër sfidat e kohës së tyre dhe punojnë për të mirën e përbashkët.

Rrënjët në kohë: Kjo tregon se vizionarët e mëdhenj nuk shkëputen nga realiteti, por përkundrazi, e kuptojnë thellësisht kontekstin ku jetojnë për ta përmirësuar atë.

***

Këto ide rezonojnë me shkrime të ndryshme letrare dhe publicistike, me të cilat shpresoj se shpesh trajtohet dashuria për atdheun dhe pesha e veprimeve tona në kohë. Për një reflektim më të gjerë mbi mënyrën se si përgjegjësia dhe veprimet tona ndërtojnë trashëgiminë që lëmë pas.

***

PS: Kam prejardhje arbërore-shqiptare, Shkodrane dhe Mirditore. Gjyshi im qysh në fëmijërinë e hershme më thoshte: “Shqiptari i vërtetë ka zhdërvjelltësinë e maces bashkuar me forcën muskulore të tigrit”.

• Aurel Dasareti, USA, ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike

Isuf Bajraktari, Suedi

Pas 7 Qershorit: fituesi, opozita dhe beteja e re për institucionet

Zgjedhjet e 7 qershorit prodhuan një paradoks politik që meriton vëmendje. Fituesi është i qartë, por pushteti ende jo. Lëvizja Vetëvendosje fitoi bindshëm garën elektorale, PDK-ja u konsolidua si forca e dytë politike, LDK-ja shpalli rikthimin e saj, ndërsa AAK-ja ruajti praninë parlamentare. Megjithatë, asnjëra prej këtyre nuk përbën ende epilogun e vërtetë të procesit politik. Beteja vendimtare fillon tani: në tavolinat e negociatave, në ndërtimin e institucioneve dhe në aftësinë për ta shndërruar votën në stabilitet shtetëror.

Me mbi 43 për qind të votave, Vetëvendosja mbetet forca dominuese e skenës politike. Por ky rezultat, sado mbresëlënës, nuk e çliron fituesin nga nevoja për dialog. Demokracia parlamentare nuk njeh pushtet absolut; ajo njeh legjitimitet elektoral dhe përgjegjësi institucionale. Pikërisht për këtë arsye, deklaratat e Albin Kurtit pas zgjedhjeve duhen lexuar përtej triumfit elektoral. Mes thumbimeve ndaj opozitës, ai dërgoi edhe një mesazh më të rëndësishëm: gatishmërinë për të komunikuar me të gjitha subjektet politike. Ky është pranimi se qeverisja kërkon më shumë sesa fitore, kërkon ndërtim urash politike.

Në këtë sfond duhet parë edhe deklarata e Presidentes Vjosa Osmani se Vetëvendosja nuk ka asnjë arsye për ta refuzuar emrin e saj për presidente. Kjo nuk tingëllon si arrogancë politike, por si artikulim i peshës së saj institucionale dhe elektorale. Në politikë, kapitali politik nuk mbetet i ngrirë; ai shndërrohet në ndikim, rol dhe përgjegjësi. Osmani po kujton se ka qenë pjesë e rëndësishme e projektit politik që prodhoi ndryshimin dhe se ky kontribut nuk mund të injorohet lehtësisht.

Raporti Kurti–Osmani mbetet një prej faktorëve kyç të stabilitetit institucional. Deri më sot, ai është karakterizuar më shumë nga ndërvarësia sesa nga rivaliteti. Çdo tension i panevojshëm ndërmjet tyre do të prodhonte kosto politike jo vetëm për palët, por edhe për vetë funksionimin e institucioneve. Kosova ka nevojë për koordinim institucional, jo për gara prestigji.

Në anën tjetër, LDK-ja po përpiqet ta paraqesë rezultatin si dëshmi të një rikthimi politik. Kryetari Lumir Abdixhiku ka të drejtë kur flet për stabilizim dhe dalje nga një periudhë e vështirë. Por analiza serioze kërkon dallimin mes stabilizimit dhe rikthimit. LDK-ja mbetet forca e tretë politike në vend. Hendeku me Vetëvendosjen mbetet i madh, ndërsa pozita ndaj PDK-së nuk ka ndryshuar.

Madje, vetë argumenti i rritjes duhet parë me kujdes. Rritja në përqindje nuk nënkupton domosdoshmërisht zgjerim të elektoratit. Pjesëmarrja më e ulët në votime ka ndikuar në shpërndarjen e përqindjeve dhe kjo e bën të domosdoshme një analizë më të thellë sesa euforia e natës zgjedhore. LDK-ja fitoi kohë politike për veten dhe për lidershipin e saj, por ende nuk ka fituar provën e madhe të rikthimit.

Në politikë nuk kalohet nga vendi i tretë në vendin e parë me një hap të vetëm. Rruga kalon përmes etapave. Fillimisht fitohet beteja për vendin e dytë, pastaj sfida për vendin e parë. Prandaj, optimizmi është i ligjshëm, por triumfalizmi do të ishte i parakohshëm.

Ndërkohë, fituesja më e heshtur e këtyre zgjedhjeve duket të jetë PDK-ja. Pa zhurmë të madhe mediatike dhe pa retorikë triumfuese, ajo ka siguruar pozitën e forcës së dytë politike. Në sistemet parlamentare, partia e dytë nuk është thjesht humbësja e parë; ajo është alternativa e parë e pushtetit. Pikërisht këtu qëndron pesha e re e PDK-së.

Edhe nëse nuk bëhet pjesë e qeverisë, ajo fiton një rol strategjik në debatin publik dhe në proceset parlamentare. Në shumë raste, ndikimi politik nuk matet vetëm me numrin e ministrive, por me aftësinë për të orientuar debatin, për të sfiduar pushtetin dhe për të imponuar tema në agjendën kombëtare. PDK-ja sot gjendet më afër këtij pozicioni se çdo subjekt tjetër opozitar.

AAK-ja, nga ana e saj, vazhdon të ruajë identitetin dhe hapësirën e vet politike. Pavarësisht rezultatit më modest, ajo mbetet pjesë e ekuacionit parlamentar dhe një faktor që nuk mund të shpërfillet në kalkulimet e ardhshme.

Në fund, këto zgjedhje prodhuan katër narrativa të ndryshme politike. Vetëvendosja fitoi zgjedhjet. PDK-ja fitoi statusin e opozitës kryesore. LDK-ja fitoi argumentin e stabilizimit. AAK-ja siguroi vazhdimësinë e përfaqësimit të saj. Por historia politike nuk përfundon me shpalljen e rezultateve.

Sfida e vërtetë fillon pas zgjedhjeve. Ajo matet me aftësinë për të ndërtuar institucione funksionale, për të krijuar kulturë dialogu dhe për të vendosur interesin shtetëror mbi interesin partiak. Sepse demokracitë nuk maten vetëm nga mënyra se si fitohet pushteti, por mbi të gjitha nga mënyra se si ushtrohet ai.

Zgjedhjet janë vetëm hyrja në histori. Qeverisja është kapitulli që e gjykon atë.

Prof. Dr. Sabri Tahiri, Gjilan

Vetëm 36 për qind e qytetarëve dolën në zgjedhjet e fundit. Kjo nuk është thjesht një statistikë zgjedhore. Kjo është një aktakuzë e heshtur ndaj klasës politike të Kosovës.
Përderisa partitë politike vazhdojnë të shpallin fitore, të numërojnë mandate dhe të bëjnë kalkulime për koalicione, një fakt i pamohueshëm mbetet para syve të të gjithëve: gati dy të tretat e qytetarëve refuzuan të bëhen pjesë e procesit. Ky është mesazhi më i fuqishëm që ka dalë nga këto zgjedhje.
Asnjë propagandë partiake nuk mund ta fshehë këtë realitet. Asnjë interpretim politik nuk mund ta zbusë domethënien e tij. Kur shumica e qytetarëve zgjedhin të mos votojnë, problemi nuk është te populli. Problemi është te politika.
Për vite me radhë, qytetarëve u janë premtuar reforma, zhvillim ekonomik, vende pune, arsim cilësor, shëndetësi moderne dhe sundim i ligjit. Për vite me radhë kanë dëgjuar të njëjtat premtime, të njëjtat akuza dhe kundërakuza, të njëjtat konflikte dhe të njëjtat arsyetime. Ndërkohë, rezultatet kanë mbetur larg pritjeve, ndërsa zhgënjimi është rritur.
Edhe më shqetësues është fakti se politika kosovare vazhdon të funksionojë si një klub i mbyllur ku riciklohen vazhdimisht të njëjtët individë. Në listat zgjedhore shfaqen prej dekadash emra që kanë konsumuar mandate të shumta si deputetë dhe funksionarë publikë, pa lënë pas rezultate që do të arsyetonin vazhdimin e pranisë së tyre në jetën politike.
Një pjesë e konsiderueshme e qytetarëve nuk arrijnë më të shohin dallimin ndërmjet premtimeve dhe realitetit. Ata shohin të njëjtët njerëz që premtojnë ndryshim, ndërkohë që vetë janë bërë simbol i stagnimit politik. Ata shohin figura që ndërrojnë pozita, por jo mentalitet. Ndërrojnë ulëse, por jo mënyrën e qeverisjes.
Kjo është arsyeja pse pjesëmarrja e ulët nuk duhet interpretuar si apati qytetare. Përkundrazi, ajo është formë proteste. Është vota e heshtur e atyre që kanë humbur besimin se politika aktuale mund t’i përfaqësojë interesat e tyre.
Por kjo situatë përbën edhe një rrezik serioz për demokracinë. Një shtet nuk mund të ndërtojë institucione të forta mbi indiferencën e shumicës së qytetarëve. Demokracia jeton nga pjesëmarrja, nga besimi dhe nga ndjenja se secili qytetar ka ndikim në drejtimin e vendit. Kur këto elemente dobësohen, dobësohet edhe vetë themeli i shtetit demokratik.
Prandaj, klasa politike duhet ta lexojë drejt këtë mesazh. Nuk mjafton të sigurohen votat e nevojshme për një mandat tjetër. Nuk mjafton të festohen fitoret partiake. Pyetja që duhet t’i shqetësojë të gjithë është shumë më e madhe: pse shumica e qytetarëve nuk besuan se ia vlente të dilnin në votime?
Kosova ka nevojë për një rifreskim të thellë politik. Ka nevojë për hapjen e partive ndaj profesionistëve, akademikëve, sipërmarrësve, të rinjve dhe grave që kanë dëshmuar integritet dhe sukses në jetën e tyre publike. Ka nevojë për përzgjedhje kandidatësh mbi bazën e meritës dhe rezultateve, jo mbi bazën e besnikërisë ndaj strukturave partiake.
Po aq e rëndësishme është vendosja e një kulture të llogaridhënies. Deputetët dhe zyrtarët publikë nuk duhet të konsiderojnë mandatet si privilegj të përhershëm. Ata duhet të japin llogari për premtimet, për punën dhe për rezultatet e tyre. Demokracia nuk mund të funksionojë si sistem privilegjesh të trashëguara politikisht.
Nëse politika vazhdon të injorojë këtë alarm, pjesëmarrja mund të bjerë edhe më tej në të ardhmen. Nëse vazhdon riciklimi i figurave të konsumuara dhe mungesa e rezultateve konkrete, hendeku ndërmjet qytetarëve dhe institucioneve do të bëhet edhe më i madh.
Por ende nuk është vonë. Kjo dalje e ulët mund të shndërrohet në pikë kthese. Mund të jetë momenti kur partitë politike kuptojnë se qytetarët nuk kërkojnë më fjalë të mëdha, por rezultate konkrete; nuk kërkojnë më heronj partiakë, por shërbyes publikë; nuk kërkojnë më konflikte të pafundme, por vizion dhe përgjegjësi.
Mesazhi i qytetarëve është i qartë dhe i pamëshirshëm: ndryshoni mënyrën e të bërit politikë ose përballuni me humbjen graduale të besimit publik.
Historia ka treguar se asnjë demokraci nuk rrezikohet nga qytetarët që kërkojnë më shumë përgjegjësi. Ajo rrezikohet nga politikanët që refuzojnë ta dëgjojnë zërin e tyre. Dhe këtë herë, zëri më i fuqishëm nuk erdhi nga kutitë e votimit, por nga miliona hapa që nuk u drejtuan fare drejt tyre.

Më 8. Qershor 2026