Nga: Ryzhdi Baloku

Në shenjë nderimi të shënimit të Ditës ndërkombëtare të personave me nevoja të veçanta, vendosa ta botoj një shkrim timin të cilin vite më parë e kisha publikuar vetëm në “facebook”, e që përkon me këtë ditë, me shpresë që ky shkrim do të ndikojë pozitivisht në sjelljet e njerëzve ndaj këtyre personave, dhe njëherazi që bankat dhe institucionet tjera, të cilat punojnë me palë, ta krijojnë mundësinë e hyrjes me karrocë brenda objektit për ta.

I zhgënjyer, në atë kohë, me atë që përjetova në ato çaste, shkrimin e cekur e pata publikuar po atë ditë, të mërkurën e muajit prill të atij viti, meqë m’u dha rasti që ta shoh në vepër “humanizmin” e disa njerëzve në qytetin tim të Pejës.

Atë ditë në qendër të qytetit, diku rreth orës 12:00 takova shokun tim M.S., dikur veprimtar i palodhshëm, i cili para lufte në mënyrë të organizuar u kishte  ndihmuar njerëzve nevojtarë, të cilët regjimi i Millosheviqit asokohe i kishte larguar nga puna, e që në Kosovë numëronin rreth njëqind mijë veta, shumica punëtorë të ndërmarrjeve shoqërore.

Tash, M.S. është person me nevoja të veçanta, pas një aksidenti të pësuar në Gjermani, i cili lëviz vetëm përmes karrocës me bateri.

Meqë banka në Korzo të Pejës kishte shkallë që ia pamundësonin hyrjen brenda me karrocë, shoku im mu lut që t’ia bëja një transfer mjetesh.

Derisa ai qëndronte në karrocë para dere jashtë, e luta zyrtaren e bankës që në emër të tij t’ia kryeja shërbimin pa rend, për shkak se banka, personave me nevoja të veçanta nuk iu kishte krijuar mundësinë që ata të hynin brenda me karrocë.

Zyrtarja e bankës, një vajzë e re, më tha t’i pyesja klientët që prisnin në rend, andaj sipas udhëzimit të saj iu drejtova të pranishmëve se a po pranojnë që personit me nevoja të veçanta, i cili qëndronte para dere jashtë, t’ia kryej shërbimin pa rend.

Njëri nga të pranishmit ma ktheu me zë të ngritur: “Zotni, ka një orë që jam duke pritur, andaj askush nuk bën të kryejë shërbim pa rend”.

Të pranishmit tjerë heshtën duke e shikuar përmes xhamave shokun tim në karrocën e personave me nevoja të veçanta, ndërsa unë dola jashtë i dëshpëruar, si me sjelljen e zyrtares së bankës, po ashtu edhe me të pranishmëve që ishin aty.

Nga: Diana Rexhepi, gazetare, Zagreb

Në një bisedë joformale me një shok timin nga Kosova, që e njof nga feminia, meqë edhe prindët tanë janë njoftë dhe shoqnue, në bisedë joformale në mes tjerash edhe për do postime ne Facebook, më tha papritmas, e me ton të ngritur, ashtu sikurse kurrë nuk ka pasë ndaj meje asnjë herë deri tash: Tie e ke pru UÇK-ën në Kosovë, e nemun qofsh!

Mos me e pas pru ti UCK-në në Kosove, Ibrahim Rugova e kishte shpëtu Kosovën pa asnjë njeri të vramë”.

Nuk pershkruhet ndjenja qe e kam pas ne ato caste, minuta, dhe keto dy dite. Prita me qëllim dy dite të me kalonte ky dërmimi se nuk me kujtohet kur kështu papritmas dhe apo pritmas dikush apo dicka me ka shokue dhe dermu si kjo qe deklaroi, me tha, shoku im i ngusht, e qe jemi dhe familijarisht të lidhun në mes prindve tone. Ne ato momente, “e ula topin” se kure nuk e kam degju ne jete qe me kësi toni ka fol dhe e pyeta: “Une kam pru UÇK-ën në Kosove, une”?!

Me tha me ton të ngritun dhe akuzus: “Po, Ti, pikërisht Ti, dhe kete tragjedi që ka ndodhë nuk kish ndodhe mos ta kishe pru Ti atë  “UÇK-ën e nemun” në Kosovë e me pas met krejt në duar të Ibrahim Rugoves”.

E pyeta me ton te qete: E Jasharët, a i kam pru une ne Kosove Jasharet dhe Adem Jasharin”. Ai tha. Adem Jashari u vra shkaku yt dhe i UCK-se cilen ti e ke pru ne Kosove”. I thash: Rugova ka pas FARK-un apo po androj une? Me tha: Farkun e ka formu Bujar Bukoshi dhe e ka tradhtu Rugoven”. Pra i thash: Kam andrru qe jemi taku ne Zagreb ne fillim te vitit 1990 dh 1991 Rugova dhe do tjere, e te jene taku me disa zyrtar te lart te Kroacise”. Me tha qe nuk e beson kete. Ne fund te bisedes, e qe me vjen tash keq qe i thash, me vjen keq dhe disi denigruese te i justifikohem .

Thash:” Pra keshtu: Ne qershor 1999  Rugova ka majt konference per shtyp per gazetar te vendit dhe te huj. Kur me ka pa edhe mu, ka buzqesh, koken e ka shtremu anash me me pa ma mire se isha ne rend te fundit dhe me ka buzqesh si kur e sheh femiun e vet. Dhe mas konferences, erdh Adnan Merovci dhe me tha qe Rugova don me me pa mu dhe mu taku me mu ne zyre te vete, ne kat te asaj shpije ne Velani. Me Rugoven kam ndejt athere dy ore, dhe me ka shpreh mirnjohje per krejt cka kam bo per Kosove. Ne mes tjerash ma ka spjegu nje sitat te kidnapimit ku ja shpeton jeten Adnan Merovci. Dhe…  kjo per Ty seshte e vlefshme”. Me tha. “Kjo ska ndodhe sigurisht s’ka ndodh.Ste besoj Ti nuk je pa atehere me Rugoven as nuk te ka thire”.

Isha pa fjale, krejtesisht pa fjale, Pa kuptu ende cka o tu ndodhe dhe pse kesi shperthimi. Dhe akuza aq te randa. Dhe shpifje. Te nesermen, ja shkrujta veq nje porosi, pyetje: “A je taku ti personalisht ndonjehere me Rugoven?” Me shkruajti: “Jo, nuk jam taku as nuk kam ndejt me te” e disa minuta ma vone me shkruajti: “As me Julllius Cesarin nuk kam ndejt”. Dhe mohoi qe me ka neme. Nuk mohoi qe une e kam pru UCK-ne ne Kosove por mohoi qe me ka nem. E dy here me ka nem. Nje here me ton te ngritun e nje here me tone me te qete se ishte ai i pari i ngritun. Edhe nje here kemi diskutu sicka per Jasharet kur ai me kembngulje insiston se Milorad Luković Legija dhe aradha e tij “Tigrovi (me vone Crvene Beretke”, qe i vrajne Jasharet ishte pjese zyrtare e MUP-it te Serbise. Une i thash se kurre Luković Legija nuk ka qene pjesa zyrtare e MUP-it te Serbise por aradha paramilitare me cilet eshte lidhe Slobodan Milišević qe apsolutisht nuk i respektoi me as ligjet as institucionet zyrtare te shtetit por sillet si kapadahi qe jep urdhra cilet don dhe kujt don, ky bashkebiseduesi im ne fjale me tha qe ai me shume i beson te dhanave qe i flet Nataša Kandić se kushdo prej neve.

Florim Zeqa

Përderisa vrasjet ngarendin njëri pas tjetrit, hetimet mbesin në gjysmë të rrugës, kurse krimet mbesin të pazbulura! Edhe pas një jave nga krimi makabër në Gllogjan të Deçanit ende nuk u gjetë asnjë gjurmë e kryerësit të veprës së trefisht kriminale!

Vrasësit nuk zbulohen me ultimatume

Nuk mjaftojë as ultimatumi 24 orësh i ministrit të punëve të brendshme për dorëzimin e vrasësit! Ultimatumi i ministrit Sfeçla përveqse papjekuri politike, ishte nënshtrim i shtetit përballë vrasësit ordiner. Po të kishte vetëm pak moral politik, pas kalimit të afatit 24 orësh të mosdorëzimit të vrasësit të trefisht, ministri Sfeçla do duhej që brenda 24 orëve pasuese ta arrestojë vrasësin ose të dorëzojë mandatin politik.

Në këtë mënyrë do të krijohej një standard të ri në politik-bërjen kosovare si dhe do të motivoheshin ndryshimet e thella dhe rrënjësore në sistemin e drejtësisë.

Një javë pas rastit në Gllogjan, informacionet e fundit nga prokuroria dhe policia janë ato të zakonshmet-“hetimet vazhdojnë”, që i bie, hetimet përfundojnë!

Por, megjithatë ky ngushëllim për familjarët e viktimave në Gllogjan do të vazhdojë deri në vrasjen e radhës, për t’u harruar përgjithmonë siq janë harruar me qindra vrasje të pasluftës në Kosovë.

Këtë që e themë e bazoj në faktin se, pas çdo krimi mundësitë e zbullimit janë të mëdha derisa gjurmët janë të freskëta, mëpastaj çdo gjë shkon duke u zbehur, zhduken gjurmët dhe dalëngadalë edhe kujtesa popullore…

Intervenimi i shpejtë i policisë hetimore dhe prokurorisë në vendin e ngjarjes gjersa gjurmët e krimit janë të freskëta janë mundësi e artë e zbulimit të dëshmive dhe fakteve, por nuk janë të mjaftueshme.

Në rastet kur nuk ka dëshmitar të vrasjes, prokuroria dhe policia hetimore duhet të hulumtojnë rrethanat paraprake, kontaktet, lidhjet apo kundërthënjet shoqërore të viktimës (viktimave), të cilat në të shumtën e rasteve e dizajnojnë rrugën e zbulimit të vrasësit apo vrasëvse.

Vrasjet plagë e vjetër kombëtare

Dukuria e vrasjes së shqiptarëve me njëri-tjetrin nuk është dukuri e re dhe e pazakontë. Shqiptarët janë vrarë mes vete edhe përgjatë periudhës së pushteteve të huaja, por koha e zbulimit të vrasjeve ka qenë e shkurtër.

Bie fjala, gjatë pushtetit jugosllav, e madje edhe gjatë pushtimit klasik të Serbisë, kryerësit e veprave kriminale janë zbuluar pa kaluar as 24 orë nga kryerja e veprës.

Për dallim nga koha e pushtimit serbosllav, në Kosovën e pasluftës kemi shtim enorm të vrasjeve ndërshqiptare dhe numër simbolik ose fare të zbulimit të vrasjeve politike dhe të atyre me motive të ulëta. Të vetmet krime që janë zbuluar janë ato me dëshmitarë dhe ato për të cilat ka qenë i njohur shkaku apo burimi i hakmarrjes.

Zbulimi i vrasjeve pa dëshmitar shkon nëpërmjet disa hapave fillestarë. Hapi i parë është zbulimi i motivit apo shkakut të vrasjes, hapi i dytë janë provat materiale në vendin e ngjarjes dhe e treta kapja apo arrestimi i të dyshuarit për vrasje.

Në momentin e arrestimit të dyshuarit për vrasje, fillon faza e grumbullimit të dëshmive dhe dëshmitarëve që mund ta vërtetojnë fajësinë e të akuzuarit për vrasje. Por, siq e thotë kodi penal, çdo i dyshuar për vepër kriminale deri në momentin e dënimit është i pafajshëm.

Stabiliteti i një populli është në drejtësi

“Për të gjykuar drejtë, gjyqtari duhet t’i ketë të dy veshët e njëjtë” e thotë një proverb gjerman, mirëpo tek ne shpeshëherë drejtësia e merrë anën e parasë, gjyqtarët mbyllin njërin vesh e njërin sy. Për ketë arsye qytetarët gjithnjë e më pak i besojnë drejtësisë, jo pse ia kanë frikën ligjit, por gjyqtarit!

Një gjyqtar i mirë për të qenë në gjendje të gjykojë drejtë dhe me finsikëri, duhet ta ketë një shpirtë të pastër dhe fisnik. Një drejtësi e gabuar shkakton probleme të gjata dhe zinxhirore në shoqëri.

Fakti se për qindra vrasje në Kosovën e pasluftës nuk e kemi asnjë të arrestuar nën dyshimin për vrasje, flet shumë për mungesën e guximit të prokurorëve dhe policisë hetimore, mungesën e guximit qytetar, në radhë të familjarëve për të ngre padi ndaj të dyshuarëve!

Edhe pse nëpër koluare, kafene e rrugë përfolen emrat e vrasësve, askush nuk shkon në prokurori. Pse të shkojnë qytetarët në prokurori kur familjaret e të vrarëve hedhin valle me kriminelët!

Kjo po ndodhë për shkak se paraja po ia merrë anën familjarëve të viktimës! Një dukuri e tillë nuk ka qenë asnjëherë prezente tek shqiptarët. Kjo ka bërë që në shumë raste hetimet të mbyllen dhe vrasesit të mos zbulohen asnjëherë!

Edhe pse në periudha të caktuara historike disa herë ka ndodhur falja e gjaqeve (e fundit në vitin 1990), megjithatë plaga e vjetër nuk gjeti shërim, vrasjet ndërshqiptare prapë po vazhdojnë…! Kështu po ndodhë në vendin e paradokseve të quajtur Kosovë, ku ligjin e diktojnë të fortët e politikës, qofshin në pushtet apo opozitë!

Aty ku sundon forca dhe paraja, drejtësia nuk shkon asnjëherë në vend!

P.S. Sqarim për lexuesit, edhe pse e nisa me rastin e Gllogjanit, pjesa e mëpasme analitike e shkrimit nga pasuesi “Vrasjet plagë e vjetër kombëtare” nuk ndërlidhet me rastin në fjalë.

Suedi/Förslöv, 03.12.2021

E nderuara Lartmadhëria e Juaj, Angela Merkel!

Ju, pas 16 vjetësh të udhëheqjes brilante, me shumë krenari, me dinjitet të jashtëzakonshëm, u përcollët përmes një ceremonie modeste, por shumë domethënëse nën masat COVID-19, që la të kuptohet se ”Si duhet ngritur në detyrë, si duhet udhëhequr si lidere dhe si duhet lënë detyrën me krenari, ballëhapur dhe nën duartroktjet e veçanta nga populli i juaj, por edhe nga ne shqiptarët”. Do të mbeteni shembull për liderët e çdo vendi evropian dhe botëror, se pluralizmi i botës së qytetëruar vepron dinjitetshëm duke ditur se secili lider një ditë do të largohet duke lënë gjurmë krenarie.
Ne, Shoqata e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë Papa Klementi XI Albani”, Suedi, e çmojmë deri në maksimum punën e Juaj brilante jo vetëm për Gjermaninë, por për Evropën dhe Botën, për jetësimin e realitetit demokratik në çdo vend, për qartësimin e rrugës demokratike evropiane. Ju, me të drejtë e vlerësuat se shqiptarët e Kosovës meritojnë pavarësinë e tyre dhe duhet mbështetur, duke e njohur zyrtarisht Pavarësinë e Republikës së Kosovës në vitin 2008.
Ndaj, me përkrahjen tuaj dhe popullit gjerman për pavarësinë e Republikës së Kosovës qëndruat pranë dhe në çdo kohë mbështetët ngritjen dhe ndërtimin e institucioneve dhe të ekonomisë së Kosovës. Sidomos me ndërhyrjen e Juaj për mosndarjen Kosovës, keni depërtuar në historinë tonë të lashtë GJERMANO-SHQIPTARE dhe keni hyrë në zemrat e secilit shqiptar. Për ne janë shumë emocionuese fjalët në Himnin Protestant ku thuhet: “Zot i Shenjtë, Ne Lavdërojmë Emrin Tënd”. Kjo ne shqiptarëve na e kujton ”FORMULËNE PAGËZIMIT” të 8 nëntorit 1462, të ritualit krishterë të pagëzimit ku shkruan: “Unë po të pagëzoj në emër të Atit, e të Birit e të Shpirtit Shenjt”.
Ndaj, për ne Shoqatën e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë ”Papa Klementi XI Albani”, Suedi, jeni personalitet që jeni shndërruar dhe do të mbeteni për jetë si Angela Merkel e SHENJTË.
Zoti ju bekoftë, Juve persanalisht, Angela Merkel dhe popullin e dashur Gjerman.

Në emër të Shoqatës së Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë Papa Klementi XI Albani”, Suedi, Hysen Ibrahimi, Kryetar.

Basel, 1 dhjetor — Gjykata Speciale për Kosovën në Hagë ka refuzuar kërkesën e të pandehurit për lirim me kusht të ish-presidentit Hashim Thaçi. Garancitë e Policisë kosovare për të siguruar arrest të rreptë shtëpiak të të akuzuarve janë të pamjaftueshme për gjykatën.

Si pikën e parë dhe më të rëndësishme të arsyetimit të refuzimit, Gjykata i referohet çështjes “Syri i Popullit” — nuk përmend emrin “Syri i Popullit”, por referenca për të është e qartë:

“Kohët e fundit ka pasur një pretendim se Shërbimi inteligjent i Kosovës ka angazhuar dy agjentë që të shtihen si dëshmitarë për të bërë deklarata të fabrikuara që lidhin kundërshtarët politikë të ish-presidentit Hashim Thaçi me organizatat terroriste.

Portali i ri kosovar i lajmeve “Paraci.com” e bëri publik këtë më 22 tetor, duke e cilësuar si “skandalin më të madh në historinë e pasluftës”. Për çudi mediat kosovare kanë raportuar me shumë kujdes për këtë.

Në artikullin tim “Imazhi moral i kulturës mediatike të Kosovës” kam spekuluar për arsyet e mbulimit “të hezituar” mediatik të rastit politik shpërthyes “Syri i Popullit”. Gjykata Speciale e Kosovës në Hagë e ka trajtuar qartazi rastin duke e vënë në radarin e saj dhe sot konfirmoi rëndësinë e rastit Syri i Popullit, duke i potencuar arsyet e refuzimit të kërkesës së Hashim Thaçit dhe Co për lirim me kusht.

Edhe një herë e kombinoj këtë zhvillim të fundit me shpresën se media do të kujdeset më në fund për çështjen “Syri i Popullit” dhe mbi të gjitha sfondin e tij.

Fatkeqësisht, duket se mediat do të vazhdojnë politikën e tyre dhe praktikisht do të heshtin për rastin “Syri i Popullit”:

Në raportimin e mëparshëm për vendimin negativ të Gjykatës Speciale, media thjesht injoroi pikën më të rëndësishme të justifikimit dhe foli për një pikë vartëse.

Shpjegimi për këtë ndoshta gjendet në pikën e dytë të arsyetimit të gjykatës: “Vetë perspektiva e lirimit të të pandehurit krijon frikë dhe pasiguri në Kosovë te dëshmitarët në këtë rast”.

Kjo frikë vlen edhe për shumë media. Për sa kohë që nuk është e qartë nëse Gjykata në Hagë do të gjykojë apo jo përfundimisht Hashim Thaçin dhe bashkëpunëtorët e tij kryesorë, ata nuk preferojnë të “përkulen shumë nga dritarja për momentin” dhe të rrezikojnë kokën.

Kosovo-Sondertribunal bestätigt die Relevanz des Falls “Syri i Popullit”

Andrea Myller, TV DRS 

Das Sondertribunal für Kosovo in Den Haag hat die Gesuche der Angeklagten um den ex-Präsidenten Hashim Thaci für eine bedingte Freilassung abgelehnt. Die Garantien der kosovarischen Polizei zur Gewährleistung eines strikten Hausarrests der Angeklagten genügen dem Gericht nicht.
Als erster und damit wichtigster Punkt seiner Begründung der Ablehnung bezieht sich das Gericht auf den Fall “Syri i Popullit” – es nennt zwar nicht den Namen “Syri i Popullit”, aber der Bezug darauf ist klar:

“Kürzlich ist der Vorwurf auf getaucht, der Geheimdienst des Kosovo habe zwei Agenten beauftragt, sich als Zeugen auszugeben, um erfundene Aussagen zu machen, die politische Gegner des ehemaligen Präsidenten Hashim Thaci mit terroristischen Organisationen in Verbindung brachten.“

Diesen “grössten Skandal der Nachkriegsgeschichte” hat das neue kosovarische Newsportal “Paraci.com” am vergangenen 22. Oktober öffentlich gemacht. Die kosovarischen Medien haben erstaunlicherweise höchst zurückhaltend darüber berichtet.
Ich habe in meinem Artikel “Sittenbild der Medienkultur Kosovos” über die Gründe der “zurückhaltenden” Berichterstattung der Medien über den politisch brisanten Fall “Syri i Popullit” spekuliert. Das Kosovo-Sondertribunal in Den Haag hat den Fall aber ganz offensichtlich sehr wohl auf dem Radar und hat heute mit seiner Begründung für die Ablehnung des Antrags von Hashim Thaci & Co auf eine bedingte Freilassung die Relevanz des Falls “Syri i Popullit” bestätigt.

Erneut verbinde ich diese neuste Entwicklung mit der Hoffnung, dass die Medien sich jetzt endlich um den Fall “Syri i Popullit” und vorallem um seine Hintergründe kümmern.
Leider sieht es aber so aus, als würden die Medien ihre Politik weiterführen und den Fall “Syri i Popullit” praktisch totschweigen:

In der bisherigen Berichterstattung über den ablehnenden Entschied des Sondertribunals übergehen die Medien den wichtigsten Punkt der Begründung schlicht und reden über einen untergeordneten Punkt.

Die Erklärung dafür findet sich vielleicht im zweiten Punkt der Begründung des Gerichts: “Schon die Aussicht auf die Freilassung der Angeklagten erzeugt Angst und Unsicherheit in Kosovo bei den Zeugen in diesem Fall”.
Diese Angst gilt wohl acuh für veiel Journalsietn. Solange nicht klar, ob das Gericht in Den Haag Hashim Thaci und seine wichtigsten Mitstreiter schlieslsich erurteilen wird oder nicht, ziehen sie es vor, “sich bis auf weiteres nicht zu weit aus dem Fenster zu lehnen”.