Hakif Bajrami, historian, Prishtinë MIZORITË SERBE NEPËR VILAJETIN E KOSOVËS KUNDËR SHQIPTARËVE 1912-1913 (Dokumenti që ia dridhi themelet e diplomacisë evropiane në Konferencën e Londrës 1913)! Mizoritë serbe janë më së miri të faktuara nepër dokuemntet serbiane ku ata lavdohën për kriemt që po i ushtrojnë si eksperimente kryqzatë ndaj shqiptarëve në përgjithësi.Ato dokuemente patëm filluar t` i botojmë më 1977, por...

Pirro Prifti, Tiranë Në një përgjigje të poeteshës së famshme Moza Ahhmeti ku ajo u përball tek Ferma 3 me pyetjen se cili prej kolegëve të saj, sipas saj, është i mbivlerësuar ajo pa hezitim, ajo përmendi shkrimtarin Ismail Kadare, duke deklaruar: “Mendoj se nuk e meriton suksesin që ka….”. Zhurma që shkaktoi kjo përgjigje ka ndarë në dy kampe shoqërinë...

MËMËS Në prehërin tënd të ngrohtë ku më mbaje, për jetë pata adhurim. Si foshnjë në djep ku u lëkunda, fjalën "Mëmë" thirra pa pushim! Që kur këtë fjalë bëlbëzova, s’e ndala më — veç e përsërita. Përkëdhelje të ëmbla përjetova, edhe sot që jam burrë — sërish më ndrita. Edhe tani për ty mendoj, ndonëse s’jam më foshnje, por burrë. Veç fjala "Mëmë" — sa të jem gjallë, prej meje nuk largohet kurrë! Do...

Idriz Zeqiraj, Gjermani _____      Ishte fatkeqësi e madhe se disa eksponentë  të LPK-së ishin rekrutuar nga UDB-a, për të përcjellur emigracionin shqiptar të Kosovës në botë.      Shërbimi Informativ francez i lidhur fort me Shërbimin serb BIA, dërgoi agjentin e saj Arnaud Danjear, dhëndër i Serbisë, kinse, për të mësuar gjuhën gjermane në Zyrih të Zvicrës. Për çudë, rastisi...

Muhamet Halili, “KASAFORTA EROTIKE”, poezi, botoi Shtëpia Botuese, “Beqir Musliu”, Gjilan  2025. Faqe 80. ISBN 978-9951-980-24-1 Hyrje: Në vëllimin “KASAFORTA EROTIKE” të Muhamet Halilit, motivi i poezisë erotike është ngritur në simbolikë ekzistenciale. Poeti arrin të ndërtojë një poezi mjaft të realizuar ku trupi dhe shpirti nuk ndahen. Ata ecin paralelisht si dy lumenj që derdhen në të njëjtin destinacion. Kjo...

Nga Frank Shkreli  (Në kuadër të 250-vjetorit të Shteteve të Bashkuara) Në Maj të vitit 1919, në sallat ku vendosej fati i kombeve pas Luftës së (I) Botërore, një zë i arsyes u ngrit në mbrojtje të Shqipërisë dhe të shqiptarëve nën Malin e Zi. Ai ishte Kolonel Sherman Miles, i dërguar i posaçëm ushtarak amerikan në Ballkan. Në memorandume drejtuar Komisionit Amerikan në Konferencën e Paqës në Paris dhe Sekretarit të Përgjithshëm të Komisionit Negociues të Paqës ka paraqitur me shkkrim një analizë të kthjellët dhe të guximshme mbi realitetin e vështirë të shqiptarëve në Ballkan fillim shekullin e kaluar.   Pretendimet e fqinjëve synonin ndarjen e territoreve shqiptare, duke shpërfillur kështu realitetin etnik dhe vullnetin e popullsisë shqiptare në trojet shekullore iliro-arbërore. Ishte një kohë kur Shqipëria rrezikonte të zhdukej si shtet nga harta politike e Evropës. Zyrtari ushtarak amerikan në Ballkan, Sherman Miles pas vizitave të tija në rajon -- me memorandumet e tija mbi gjendjen në terren-- drejtuar Konferencës së Paqës në Paris në maj të 1919, ka hedhur poshtë pretendimet territoriale të fqinjëve të Shqipërisë ndaj trojeve shqiptare, me një argument të thjeshtë, por të pakundërshtueshëm: realiteti etnik në terren nuk mund të injorohej nga Konfrenca e Parisit. Në këtë kontekst, shtetet fqinje të Shqipërisë – Serbia, Greqia dhe Italia – paraqitën pretendime territoriale që synonin ndarjen e trojeve shqiptare midis tyre. Përballë këtyre planeve, ushtaraku amerikan Miles paraqiti një analizë të thellë dhe të argumentuar mbi realitetin etnik dhe politik të shqiptarëve në rajon. Thelbi i argumentit të tij ishte i qartë: shumë nga territoret shqiptare të pretenduara nga fqinjët ishin të banuara në shumicë nga shqiptarët autoktonë.   “Shumica e popullsisë në këto rajone është shqiptare dhe nuk mund të trajtohet si një pakicë e shpërfillshme në vendimet territoriale”, shkruante ai. Ky konstatim i atasheut ushtarak amerikan Miles, i mbështetur në të dhëna konkrete të terrenit, vinte në pikëpyetje planet e fuqive të mëdha evropiane të asaj kohe për ndarjen e Shqipërisë midis shteteve fqinje. Për përfaqsuesin amerikan, Sherman Miles drejtësia nuk ishte një nocion abstrakt diplomatik, por një detyrim që buronte nga vetë faktet, siç i kishte vërejtur ai ato në në vizitat e tija në rajonin e Ballkanit.   Koloneli Miles paralajmëroi gjithashtu për pasojat e rënda të një vendimi të padrejtë nga evropianët për copëtimin e trojeve shqiptare, në favor të armiqëve shekullorë të Kombit shqiptar. Ishte një parashikim profetik, po të kemi parasysh konfliktet dhe luftërat në ish-Jugosllavi, fund shekullin e kaluar: “Çdo zgjidhje që nuk merr parasysh karakterin kombëtar të popullsisë do të mbjellë farat e konflikteve të ardhshme në Ballkan.”  Këto fjalë tingëllojnë aq profetike edhe sot. Historia e shekullit XX në Ballkan ka treguar se kufijtë e imponuar pa respektuar përbërjen etnike dhe vullnetin e popujve autoktonë, shpesh janë bërë burim tensioni dhe konfliktesh, pa mbarim. Memorandumi i përfaqsuesit amerikan në Ballkan, Sherman Miles, paraqitur Konferencës së Paqës në Paris (Maj, 1919) ishte në përputhje të plotë me vizionin e Presidentit amerikan Woodrow Wilson, i cili kishte shpallur parimin e vetëvendosjes së popujve, si themel të rendit të ri botëror. Në këtë kuptim, mbrojtja e territorit të Shqipërisë dhe shqiptarëve nuk ishte thjesht një çështje rajonale, por një provë për besueshmërinë e këtij parimi të Shteteve të Bashkuara në fillim të shekullit XX.   Në thelb, dokumentet e atasheut ushtarak amerikan në Ballkan, paraqitur Konferencës së Paqës në Paris, përbënin një thirrje drejtuar ndërgjegjese së diplomacisë ndërkombëtare të asaj kohe, që të vendoste drejtësinë, mbi interesat afatshkurtra të fuqive të mëdha evropiane. Por edhe ndonëse, jo vendimtar i vetëm në këto përpjekje, me përvojën e tij në terren, Koloneli amerikan Miles me memorandumet e tija, ndikoi në krijimin e një klime më të favorshme, të pakën, për ruajtjen e kufijve të shtetit shqiptar nga ndarje të mëtejshme të tokave shqiptare.  Në një kohë kur vendimet merreshin bazuar në interesat e fuqive të mëdha, Memorandumi i ambasadorit amerikan Sherman Miles përfaqësonte një përpjekje serioze amerikane për të vendosur drejtësinë dhe faktet mbi politikën e forcës. Sot, kur rikthehemi te këto dokumente, na kujton se historia nuk është vetëm produkt i fuqisë, por edhe i argumentit dhe arsyes. Në një epokë kur Shqipëria ishte e pambrojtur, një memorandum i shkruar me ndershmëri intelektuale nga një zyrtar i lartë amerikan, u bë pjesë e mbrojtjes së saj. Dhe ndoshta ky është mësimi më i madh: se edhe në tryezat ku zakonisht dominojnë interesat e shteteve më të forta, e vërteta – kur artikulohet qartë dhe me guxim – mund të bëhet forcë për mirë. Lidhur me Shqipërinë e asja kohe, Kolonel Miles përshkroi, shkurtimisht, formën e saj fisnore të qeverisjes dhe vështirësitë e mëdha që kishte për të qenë në gjendje të ruante rendin brenda kufijve të saj, përveç nëse do...