Sot, në ditën e pavarësisë së Malit të Zi, shqiptarët duhet të reflektojnë pak para se të festojnë.
Shqiptarët në Mal të Zi vazhdojnë të jenë ndër pakicat më të rrezikuara në Evropë, përballë diskriminimit, emigrimit dhe mungesës së përfaqësimit real. Ja disa fakte pse shumë shqiptarë nuk ndjejnë arsye për festë:
• Shqiptarët përbëjnë vetëm rreth 5% të popullsisë së Malit të Zi, sipas regjistrimit të fundit të vitit 2023.
• Ka vite që shqiptarët ankohen për nën-përfaqësim në administratë, polici, gjyqësi dhe institucionet shtetërore.
• Shumë zona shqiptare vazhdojnë të përballen me mungesë investimesh dhe me emigrim masiv të rinisë shqiptare.
• Edhe pse ekziston arsimi në gjuhën shqipe, shpesh mungojnë tekstet, kuadrot dhe përfshirja reale e historisë e kulturës shqiptare në programet shkollore.
• Shqiptarët kanë ruajtur identitetin e tyre për dekada, por vazhdojnë të ndihen të anashkaluar politikisht dhe ekonomikisht.
• Komunat shqiptare si Ulqini dhe Tuzi mbeten qendra të identitetit shqiptar, por përballen me sfida të vazhdueshme zhvillimi dhe largim të popullsisë e sidomos në zonat rurale siç është Kraja.
Pavarësia ka kuptim vetëm kur të gjithë qytetarët ndihen të barabartë, të respektuar dhe me perspektivë në vendin e tyre. Për shumë shqiptarë në Mal të Zi, kjo ende mbetet një betejë e papërfunduar.
