Shtëpia e Pjetër Budit, meshtarit, lëvruesit të shqipes dhe patriotit të shquar, e pa restauruar nga shteti

Nga: Gjovalin Progni

Sot, së bashku me bashkëshorten time, Katrinën, vizituam qytezën e lashtë të Gurit të Bardhë në Mat!

Qytezë në të cilën gjendet shtëpia ku para 459 vitesh, lindi Pjetër Budi. Guri i bardhë, në të cilin gjen edhe sot e kësaj dite kalldrëme mbi 500 vjeçare, në shekullin e XV, renditej pas Shkodrës dhe Prizrenit për nga numri i shtëpive të banimit dhe vlerave që mbart. Kjo qytezë me ktë histori të pashoqe, sot është e banuar nga një numër shumë i vogël familjesh dhe disa kulla që po rrënoheshin çdo ditë e më shumë.

Edhe këto familje që gjindeshin aty, kryesisht banoheshin vetëm me pleq e plaka , pasi të rinjtë kanë marrë rrugën e kurbetit. Por ajo që nuk ka ndryshuar dhe nuk ndryshon është historia e lavdishme e kësaj qyteze dhe e malësorëve të kësaj treve që lindi, rriti dhe shkolloi shkrimtarin dhe bariun shpirtnor, Pjetër Budi. Budin, meshtarin dhe patriotin e devotshëm. Budin, poetin dhe prozatorin e parë të letrave shqipe. Budin, heroin që dha jetën për fjalën shqipe.

Tek porta e oborrit të kullës së BUDIT ishte vendosur një pllakat ku ishte shkruar, ” Shtëpia e Xhemal e Sofije Boda”, pyeta dhe më thanë se trashëgimtarët e Budëve të vjetër, gjatë pushtimit të gjatë osman, kur ndërruan fé, nga katolikë në myslimanë, muarën mbiemrin Boda. Është e trishtë kur shef se shtëpia e Pjetër Budit, ndonëse zyrtarisht është shpallur Monument Kulture, s’është bërë asgjë nga shteti për restaurimin, apo mirëmbajtjen e saj, siç është bërë me shtëpitë ku kanë punuar e vepruar, Ismaili apo Dritëroi.

Shpresojmë që në të ardhmen, dikush të kujtohet për tempullin Budi dhe për qytezën e Gurit të Bardhë e cila do të ishte një destinacion shumë i rëndësishëm turistik për vizitorët vendas dhe të huaj.

Me gruan Katrinen tek përmendorja e Pjetër Budit në Guri i Bardhë të Matit