Lis Bukuroca, Gjermani
___
Isha diku dhjetë vjeç. Në katër klasat e para kishim vetëm një mësuese shqiptare; në të pestën edhe një tjetër dhe një maqedonase. Matematikën – maqedonisht.
“Burrat” ua ndalonin çikave shkollën pas katër viteve, me arsyetimin se “shkolla i prishte”. Por djemtë i ndreqte, ndërsa vajzat i “bënte shkina”.
Të njëjtët libra, e njëjta shkollë: djalin e bënte dijetar, vajzën të përdalë. Të rrezikshme për familjen dhe ftyrën e fisit.
Unë atëherë nuk e kuptoja çfarë trishtimi kishin ata në krenat e tyre. Një frikë primitive, aq e madhe sa i kthente çikat në makina pune: pa zë, pa mendim, pa drejtim.
Një frikë që i shndërronte gratë në pajisje elektrike: ndez–fike, bëj punë, mos fol!!!
Mirëpo, kur shkonim te mjeku, infermieret ishin “shkina”.
Si fëmijë nuk arrija ta shpjegoj: pse shkojmë te shkina për shërim, por vetë nuk duhet të kemi infermiere? Madje do t’i kuptonin edhe plakat: shqip!
Ajo epokë, për fat, ka ikur, por nuk është zhdukur.
Aty-këtu ende kultivohet ajo mendësi e vjetër, që e trajton gruan si robot modern: me zemër njeriu, por me pritshmëri hekuri.
Përdore, udhëzoje, nënshtroje, dominohe! Le të funksionojë! Si pajisje elektrike shtëpiake.
Kjo është me rëndësi dhe e moralshme, për ata që besojnë se diskrimimi dhe nënshtrim i anëtarëve të falijes, i bën burra!
Në fakt janë skllevër të së kaluarës!
