Nikollë Loka, historian, Tiranë
STANDARTET TURKE TË PARTNERITETIT- MINORITET TURK NË KOSOVË E MAQEDONI-DEKLARIM “EVLAD-I FATIHAN”(ME PREJARDHJE TURKE) PËR SHQIPTARËT EMIGRANTË NË TURQI
Përdorimi i termit evlad-ı fatihan(fëmijët e atdheut) për emigrantët shqiptarë në Turqi, mund të shihet si një manovër e shtetit turk për të realizuar asimilimin e shpejtë të ryre, duke i detyruar ata të identifikohen me një histori të caktuar kombëtare dhe fetare, që është kryesisht turke dhe myslimane.
Ky term, i lidhur ngushtë me trashëgiminë osmane dhe përvojën e pushtimit të Ballkanit, është përdorur si një mjet për të ligjëruar legjitimitetin e të ardhurve në një shoqëri të re, e cila ka në themel idenë e unitetit kombëtar turk.
Për emigrantët që përdorin këtë etiketë, është një akt konformizmi ndaj normave dhe vlerave të shtetit turk, kundër mundësisë për të ruajtur identitetin e tyre etnik, që i jepet më pak hapësirë në shoqërinë turke.
Evlad-ı fatihan(fëmijët e atdheut) mund të shikohet si mjet i fuqishëm për asimilimin e shpejtë të emigrantëve shqiptarë në shoqërinë turke, për të shmangur dallimet etnike dhe kulturore. Kjo është një manovër që i shërben shtetit turk për të krijuar një komb të unifikuar, ku çdo formë diversiteti shikohet si një kërcënim dhe pengesë për unitetin kombëtar turk.
Evlad-ı fatihan është një instrument i ksenofobisë shtetërore, që i detyron emigrantët të heqin dorë nga identitetet e tyre etnike dhe kombëtare për t’u bërë pjesë e një shoqërie që pranon vetëm identitetin dominues turk për ata që duan të jetojnë në Turqi.
Përdorimi i evlad-ı fatihan ngre një pyetje të rëndësishme për margjinalizimin e grupeve që nuk i përkasin kësaj etikete. Pse ata që janë jashtë kësaj etike konsiderohen më pak të “integruar”? Ky proces i ndarjes dhe etiketimit është gjithashtu një manovër për të krijuar një hierarki brenda emigrantëve: ata që përqafuan turqizmin dhe identitetin turk (përmes evlad-ı fatihan) si më të pranueshëm dhe që nuk e bëjnë këtë, si të papranueshëm.
Përdorimi i këtij termi gjithashtu injoron shumë herë identitetet kulturore dhe etnike të ndryshme që ekzistojnë brenda grupeve të emigrantëve, duke i zëvendësuar ato me një etikëtë të përgjithësuar që i shikon ata si “të turqizuar” dhe “myslimanë”.
Ky fenomen ka pasur një ndikim të thellë në procesin e asimitimit të emigrantëve shqiptarë, që shpesh janë të detyruar të provojnë se janë “mjaftueshëm turq” për të përfituar nga mundësitë që ofron shteti.
Duke përdorur termat si evlad-ı fatihan(fëmijët e atdheut), shteti turk kërkon të krijojë një lidhje të natyrshme dhe të pandashme me të kaluarën osmane, duke e bërë këtë një kërkesë për emigrantët që kërkojnë të përfshihen në shoqërinë turke.
Ky proces mund të shpërfaqet si një mënyrë për të shmangur diskriminimin dhe përjashtimin që emigrantët mund të përjetojnë, kur është edhe një akt i nënshtrimit të identitetit individual dhe grupor ndaj një diktati shtetëror që kërkon homogenizimin e shoqërisë.
Në përgjithësi, qëndrimi shtetëror turk ndaj pakicës shqiptare në Turqi mund të shihet si një politikë asimilimi që shpesh identitetin etnik të shqiptarëve. Ndërsa shteti turk mund të ketë bërë përpjekje për të integruar shqiptarët dhe pakicat e tjera, kjo ka ndodhur në kurriz të ruajtjes së identiteteve etnike të tyre.
