Shkruen e knon: Lirim Patrioti
___
(Lirim Gashi, Prizren)
___
Për fat të keq, kam arritur në një përfundim që nuk është vërtetuar shkencërisht, por që në praktikë është vështirë të kundërshtohet:
Edhe sikur të mos e hapja kurrë gojën, vetëm me ngritjen e një vetulle, me një buzëqeshje të zbehtë ose me mënyrën se si do të mbështetesha në karrige, do t’u komunikoja lexuesve të mi më shumë mendime të vlefshme sesa disa akademikë të vetëshpallur gjatë gjithë karrierës së tyre.
Kjo nuk është meritë e mimikës sime, por pasojë e konkurrencës së dobët.
Ka njerëz që kanë kaluar aq shumë vite të ulur në kolltuqet e institucioneve akademike, shkencore, filozofiike, arsimore, kulturore, artistike, politike, mediatike, edukative dhe sportive, saqë kufiri mes njeriut dhe mobilieve është bërë i paqartë.
Sepse fillimisht janë ulur për të menduar. Pastaj kanë menduar për të mbetur ulur. Në fund kanë mbetur ulur pa menduar fare.
Po të ngriheshin një ditë nga kolltuqet e tyre akademikët tanë të shkollës së Linda Morinës, arkeologët e së ardhmes do të gjenin në vendin e ngjarjes jo gjurmë qytetërimi, por fosile rehatie.
Disa prej tyre janë ngjitur pas posteve dhe titujve me një përkushtim që natyra ua ka dhuruar vetëm rriqrave, guaskave detare dhe disa llojeve të rralla të parazitëve.
Dallimi i vetëm është se parazitët e zakonshëm, të paktën, nuk botojnë libra të nivelit të shpellave mbi moralin, kulturën dhe fatin e kombit.
Prandaj jam i bindur se ndonjëherë heshtja është forma më e lartë e debatit. Sidomos kur përballë ke njerëz që kanë folur aq shumë, sa kanë arritur ta shndërrojnë mungesën e mendimit në titull akademik.
Kur më bëhet e qartë se për analizat e mia serioze më mjafton po aq kohë sa shkuarja nga kuzhina në tualet, atëherë mund të them me krenari të madhe se, krahasuar me ta, ndihem si një Ferrari mes një tufe breshkash.
Shumë më tepër :
Më pushton një ndjenjë e ligjshme krenarie, sepse përballë këtyre “mendimtarëve” të vetëshpallur, ndihem si një Ferrari që garon kundër një kolone breshkash të pensionuara.
Sepse ata për një mendim monoton e harxhojnë një mandat të tërë, ndërsa unë e përfundoj mendimin tim kreativ para se të arrij te dera e banjës.
Shpesh ia kam rrëfyer mikut tim të sinqertë, Bajram Kabashit, një sekret të vogël metodologjik të punës sime krijuese:
Kur dua ta shkruaj ndonjë tekst kritik për Baton Haxhiun, Lirim Mehmetajn dhe Berat Buzhalën, unë nuk ulem thjesht në tavolinë si njerëzit normalë.
Jo.
Unë e zbatoj një ritual të veçantë frymëzimi.
Sipas përvojës sime të gjatë empirike, frymëzimi im nuk vjen nga muzat, por nga kushtet ekstreme të përqendrimit. Prandaj zgjedh ambientin më “filozofik” të mundshëm — banjën.
Atje, në atë hapësirë të vogël ku njeriu është i barabartë me vetveten dhe nuk ka ku të ikë nga era e jashtëqitjes, unë e arrij nivelin më të lartë të qartësisë intelektuale. Dhe vetëm atëherë, me një seriozitet pothuajse shkencor, filloj të ndërtoj fjali, analiza dhe konkluzione.
Bajrami më dëgjon gjithmonë me atë shikimin e njeriut që nuk është i sigurt nëse po flet me një shkrimtar apo me një rast për studim antropologjik.
Por unë ia shpjegoj me durim të madh se krijimtaria nuk është çështje luksi, por çështje zelli dhe frymëzimi. Disa kanë studio me pamje nga deti, unë kam… kushte më demokratike.
Dhe kështu, në atë “laboratorin tim të mendimit”, lindin tekstet që më pas dalin në botë, duke u shtirur sikur janë rezultat i inspirimit të lartë, ndërsa në të vërtetë janë rezultat i një disipline shumë më tokësore dhe shumë më të sinqertë.
