Drizan Shala, ekspert për çështje të sigurisë
___
Në muajt e fundit, mekanizmat e sigurisë kanë evidentuar disa raste të dyshimta që sugjerojnë një rritje të përgatitjeve për operacione psikologjike të orkestruara nga aktorë të jashtëm, kryesisht të lidhur me Serbinë.
Vetëm gjatë vitit 2025 janë regjistruar tre incidente që ngrejnë hipotezën se mund të ketë një strategji më të gjerë për të testuar vigjilencën institucionale dhe për të goditur moralin e qytetarëve. Ky fenomen nuk është i ri: në vitin 2023 janë dokumentuar dy raste të qarta, ndërsa për vitin 2024 ekziston dyshimi se aktivitete të ngjashme kanë ndodhur, por nuk janë evidentuar nga strukturat vendore të sigurisë.
Qëllimi i këtyre veprimeve nuk është vetëm material, por kryesisht simbolik. Objektivat më të mundshëm janë:
Monumentet e luftës si Baza e Koshare, që përfaqësojnë rezistencën dhe sakrificën kombëtare;Varrezat e dëshmorëve të Brigadës 138 “Agim Ramadani”, të cilat janë vende me peshë të madhe emocionale dhe historike;Targetimi i personaliteteve publike gjatë manifestimeve të 9 Prillit, ku prania e qindra qytetarëve do ta shumëfishonte efektin psikologjik të një provokimi apo sulmi.Këto veprime, nëse ndodhin, nuk kanë për qëllim vetëm dëmtimin fizik, por edhe krijimin e një ndjenje pasigurie, të frikës dhe të përçarjes brenda shoqërisë kosovare. Një vandalizëm i thjeshtë në një varrezë dëshmorësh mund të shndërrohet menjëherë në një krizë politike e mediatike, nëse shoqërohet me propagandë të mirëkoordinuar në rrjete sociale.
Prandaj, autoritetet e sigurisë duhet të rrisin prezencën parandaluese në këto vende simbolike, sidomos në periudhat përkujtimore, ndërsa mediat duhet të raportojnë me maturi, duke shmangur amplifikimin e narrativave që kërkojnë aktorët destabilizues.
Vetë qytetarët duhet të jenë të vetëdijshëm se çdo akt vandalizmi apo provokimi i tillë është pjesë e një strategjie më të gjerë për të cenuar unitetin dhe besimin në institucione vendore të Kosovës.
