Kreu Blog Faqe 35

Fjala e pathënë!

Drini.us
-
0
Fjala e pathënë!
Shqiptar Shaljani, Shalë e Bajgorës, Mitrovicë
Fjala e pathënë!
Të dashura shqiptare e shqiptarë,
të nderuar miq,
Në cilësinë e ideatorit të ndërtimit të kishës në Shalë të Bajgorës dhe në dakordësinë me këshillin organizativ, ishte paraparë që më 18 gusht, këtu në Zogaj, të mbaja një fjalë rasti para pjesëmarrësve.
Por zhvillimet e dy ditëve të fundit në Zogaj dhe rreth tij nuk ma dhanë atë mundësi.
Fjala mbeti e pathënë.
Por jo e harruar.
Unë kam një parim në jetë: kur jap një premtim, përpiqem ta mbaj, pavarësisht çmimit. Madje, dy miqve të mi u pata thënë:
“Mua ma lehtë mundën me ma pre gjuhën se sa me ma ndalë fjalën!”
Prandaj, po e mbaj premtimin tim.
Po e publikoj fjalën që e kisha përgatitur për 18 gushtin në Zogaj.
Ndoshta nuk pata mundësi ta them atje ku ishte menduar të thuhej.
Por fjala e pathënë mund të dëgjohet edhe më larg.
FJALA PËRSHËNDETËSE E SHQIPTAR SHALJANIT
Në Zogaj të Shalës së Bajgorës
18 gusht 2026
Të dashura motra e vëllezër,
të nderuar pjesëmarrës,
të nderuara zonja dhe zotërinj,
bashkatdhetarë të ardhur nga trojet shqiptare dhe nga mërgata,
miq të nderuar nga vende të ndryshme të botës,
Sot, këtu në Zogaj, në zemër të Shalës heroike të Bajgorës, nuk do të ishim mbledhur vetëm për të shënuar fillimin e ndërtimit të një kishe.
Do të ishim mbledhur për të dëshmuar një moment që unë e shoh si një kthesë në raportin tonë me kujtesën, rrënjët dhe identitetin tonë.
Një çast ku toka, historia dhe shpirti i një populli do të takoheshin.
Sepse toka mban mend.
Guri mban mend.
Kujtesa njerëzore mund të zbehet, por toka nuk harron.
NJË IDE QË U BË REALITET
Më kujtohet si sot dita kur, rreth dy vjet më parë, e pata shfaqur publikisht idenë për ndërtimin e një kishe katolike shqiptare në Shalë të Bajgorës.
Ishte një ide.
Një mendim.
Një ëndërr.
Por disa ëndrra nuk lindin vetëm në mendjen e njeriut. Ato lindin nga një ndjenjë më e thellë, nga një zë i brendshëm që të thotë se duhet të bësh diçka për tokën ku ke lindur, për njerëzit e tu dhe për kujtesën që nuk duhet të humbasë.
Në atë kohë shkrova:
“Për këtë dhe!
Për këtë dhe e mbi këtë dhe,
dua me ba një kishë të re,
jo për famë, as për lavdi,
por nga një zë që unë kam ndi;
ishte zë i kthjelltë si loti,
porosi nga Im Zot Gjergj Kastrioti!”
Sot, pas dy vitesh, këto vargje nuk janë më vetëm vargje.
Një ide mori udhë.
Një ëndërr u kthye në përpjekje.
Përpjekja u kthye në bashkim.
Dhe bashkimi do të duhej të merrte formën e një themeli.
Një ëndërr e hedhur dikur në fjalë, sot po kërkon të marrë formë në gur.
Dhe kjo është dëshmia se kur një ide lind nga dashuria për tokën, historinë dhe njerëzit e tu, ajo mund të kapërcejë shumë pengesa.
NJË DITË QË KËRKON NDËRGJEGJE
Të nderuara motra e vëllezër,
Kjo nuk do të duhej të ishte vetëm një ditë gëzimi.
Do të duhej të ishte edhe ditë ndërgjegjeje.
Sepse çdo kthim te rrënjët është një akt përgjegjësie.
Përgjegjësi ndaj kësaj toke.
Përgjegjësi ndaj paraardhësve.
Përgjegjësi ndaj bashkëkohësve.
Por mbi të gjitha, përgjegjësi ndaj brezave që do të vijnë.
Për ata që sot janë ende në dilemë, kam vetëm një porosi:
Mos u ngutni, por mos kini frikë të kërkoni të vërtetën tuaj.
Pyeteni veten:
Kush ishin të parët tanë?
Çfarë besonin?
Çfarë trashëgimie na lanë?
Dhe çfarë duam t’u lëmë fëmijëve tanë?
Kthimi te rrënjët nuk mund të jetë imponim.
Ai duhet të jetë zgjedhje e lirë, e ndërgjegjshme dhe e dinjitetshme.
Nëse dikush ende nuk është gati për këtë hap, dera e kujtesës nuk mbyllet.
Historia nuk detyron. Historia fton.
Dhe një pyetje e sinqertë e sotme mund të bëhet përgjigje e madhe e së nesërmes.
NE JEMI SHQIPTARË
Të nderuar pjesëmarrës,
Këtu do të ishim mbledhur shqiptarë nga Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi, Lugina e Preshevës, Çamëria dhe nga mërgata jonë e shpërndarë nëpër Evropë e më gjerë.
Do të kishim edhe arbëreshë nga Italia, pasardhës të atyre shqiptarëve që, edhe larg mëmëdheut, ruajtën gjuhën, kujtesën dhe identitetin.
Dhe para të gjithëve dua ta them me zë të lartë:
NE JEMI SHQIPTARË!
Ky nuk është vetëm një emërtim.
Është trashëgimi.
Është përgjegjësi.
Është kujtesë.
Është gjuhë.
Është kulturë.
Është histori.
Jemi goditur nga shumë stuhi.
Jemi pushtuar.
Jemi shpërndarë.
Por nuk jemi zhdukur.
Dhe fakti që sot ende flasim shqip, kujtojmë të parët tanë dhe kërkojmë të ruajmë identitetin tonë, është dëshmi e jashtëzakonshme e qëndrueshmërisë së këtij populli.
Prandaj kemi arsye të jemi krenarë.
Por krenaria pa mirënjohje nuk mjafton.
Duhet të jemi mirënjohës ndaj atyre që ruajtën gjuhën, emrin, zakonet dhe kujtesën shqiptare në ditët më të vështira.
TË JEMI VETVETJA
Ne nuk kemi nevojë t’i ngjajmë asnjë kombi tjetër për të qenë të mëdhenj.
Nuk kemi nevojë të marrim identitet hua.
Nuk kemi nevojë të turpërohemi nga emri ynë.
Ne duhet të jemi vetvetja.
Të flasim shqip.
Të shkruajmë shqip.
Të ruajmë emrat tanë.
Të ruajmë gjuhën, kulturën, doket dhe zakonet.
Të ruajmë kujtesën historike dhe trashëgiminë shpirtërore.
Por të gjitha këto duhet t’i bëjmë pa urrejtje ndaj askujt.
Sepse të duash kombin tënd nuk do të thotë të urresh kombin tjetër.
Të duash fenë tënde nuk do të thotë të përbuzësh fenë e tjetrit.
Të mbrosh identitetin tënd nuk do të thotë t’ia mohosh tjetrit identitetin.
Ne mund ta duam fort atë që është e jona dhe, njëkohësisht, ta respektojmë atë që është e tjetrit.
Kjo nuk është dobësi. Kjo është qytetërim.
Prandaj edhe kjo kishë nuk duhet të shihet si mur që ndan njerëzit.
Ajo duhet të jetë dëshmi se shqiptari mund ta njohë dhe ta afirmojë veten pa pasur nevojë të urrejë askënd.
KJO TOKË ËSHTË TOKA JONË
Sot dua ta them qartë dhe pa hezitim:
Ne jemi në vendin tonë.
Në tokën tonë.
Në kujtesën tonë.
Në historinë tonë.
Dhe kemi të drejtë ta ruajmë identitetin, kulturën dhe trashëgiminë tonë.
Ky gur nuk është gur kundër askujt.
Është gur për ne.
Për kujtesën.
Për trashëgiminë.
Për besimin.
Për të ardhmen.
Kisha që do të ndërtohet këtu nuk duhet të jetë simbol ndarjeje.
Le të jetë një vend ku njeriu mëson se rrënjët nuk janë armiqësi dhe identiteti nuk është urrejtje.
Le të jetë një vend ku fëmijët tanë të mësojnë jo vetëm të besojnë, por edhe të duan, të respektojnë dhe të bashkëjetojnë.
NJË POROSI PËR ATA QË KËRKOJNË RRËNJËT
Dua t’u drejtohem posaçërisht atyre që ndoshta janë mes dyshimit dhe vendimit.
Pyetja për rrënjët tuaja nuk është pyetje e vogël.
Është pyetja:
Kush jam unë?
Nga vij?
Çfarë më lanë të parët?
Dhe çfarë do t’u lë unë fëmijëve të mi?
Askush nuk duhet të turpërohet nga kërkimi i së vërtetës.
Askush nuk duhet të frikësohet nga historia e vet.
Nëse një njeri e ndien se duhet të kthehet te besimi i të parëve, le ta bëjë këtë me zemër të pastër, me ndërgjegje të lirë dhe me dinjitet.
Dhe nëse dikush ende nuk e ka marrë atë vendim, le të mos ndihet i përjashtuar.
Kjo është ftesë për reflektim, jo detyrim.
Sepse besimi i vërtetë nuk ka nevojë për detyrim. Ai kërkon zemrën dhe ndërgjegjen e njeriut.
NJË POROSI PËR BREZAT
Kur të largohemi nga Zogaj, dua që secili prej nesh të marrë me vete jo vetëm një fotografi e një kujtim, por edhe një porosi:
T’ua mësojmë fëmijëve tanë shqipen.
T’ua mësojmë historinë.
T’ua tregojmë emrat e të parëve.
T’ua ruajmë kujtesën.
Të mos lejojmë që brezat që vijnë pas nesh të mësojnë gjithçka për botën dhe të harrojnë veten.
Sepse një popull që harron rrënjët e veta mund të ketë ndërtesa të larta, por nuk ka themel.
Sot ne po flasim për një themel.
Por mbi të gjitha, po flasim për kujtesën.
PËRMBYLLJE
Të dashura motra e vëllezër,
Sot, këtu në Zogaj, historia nuk do të na shikonte vetëm ne.
Ne do ta shikonim historinë në sy.
Dhe dua që ajo të na gjejë të denjë:
të bashkuar,
të vetëdijshëm,
krenarë,
por edhe paqësorë.
Të vendosur për ta ruajtur atë që është e jona, por me respekt për çdo njeri, pa dallim gjuhe, kulture, race apo përkatësie.
Sepse ajo që do të ndërtohej këtu nuk do të duhej të ishte vetëm një ndërtesë.
Do të duhej të ishte një dëshmi e kujtesës.
Një dëshmi se një popull mund të kthehet te rrënjët e veta pa ia mohuar askujt të drejtën për të qenë vetvetja.
Dhe një ditë, kur ne të mos jemi më këtu, kur fëmijët tanë të jenë bërë prindër e nipërit tanë të jenë bërë gjyshër, dua që ata të vijnë këtu dhe të thonë:
“Këtu filloi diçka.”
Këtu dikush pati guximin të kujtonte.
Këtu dikush pati guximin të ëndërronte.
Këtu dikush pati guximin të ndërtonte.
Dhe, ndoshta më e rëndësishmja:
Këtu një brez vendosi të mos e harrojë veten.
Le të jetë ky gur i parë i një udhe të re.
Le të jetë ky vend dëshmi se shqiptarët nuk e harrojnë historinë e tyre.
Le të jetë kjo ditë një ditë e bekuar për Shalën e Bajgorës, për Dardaninë dhe për të gjithë shqiptarët.
Zoti e bekoftë këtë tokë!
Zoti e bekoftë Shalën e Bajgorës!
Zoti e bekoftë Dardaninë!
Zoti i bekoftë shqiptarët kudo që janë!
Dhe Zoti e bekoftë Shqipërinë Natyrale!
Lavdi paraardhësve tanë!
Nderim për të gjallët!
Shpresë për brezat që do të vijnë!
Faleminderit!

Mendime që bëjnë dritë tërë jetën

Drini.us
-
0
Mendime që bëjnë dritë tërë jetën
Ismet M. Hasani, Suedi
Mendime që bëjnë dritë tërë jetën (7)
URTI POETIKE (7)
 
EDHE DISA URTI
Në shtëpi të huaj
mos gjuaj me gur,
se edhe e jotja ka  xhama,
nuk është krejt mur!
Kurr mos fol
të   pavërtetën
e merr n’qafë
tjetrin dhe veten!
E pavërteta,
ndoshta t’sjell fitim?
Por nuk vonon e
të del hidhërim!
Ruaju o njeri
prej “taksirati”
prej një puçrre
niset “ithati”
*
Zogu e do malin
peshku e do detin,
duaje mori vashë djalin
sesa e don vetvetin!
Edhe këtë:
Nëse ke ecur
ne hap para dy mbrapa,*
ktheu djalo, ec  mbrapsht
sa nuk të zuri  vapa!?
* Dy nxënës  janë nisë për në shkollë, por vendosën
   të ecin “një hap para e dy hapa mbrapa”, po mbërritën
   me vonesë në shkollë!? Mësuesi i pyeti:
– Pse jeni vonuar?
– Kemi ecë “një hap para  dy hapa mbrapa!”
Mësuesi i zgjuar, po i pyetë prapë:
– Po sikur ju të kishit ecur ashtu, kurrë nuk do te mbërrishit
   në shkollë!? i pyeti mësuesi.
– Kur e vërejtëm se po i largohëmi shkollës, jemi kthyer  mbrapsht
  (me shpinë  kah  shkolla) dhe kemi ecur- poshtu: një hap para    
  dy hapa mbrapa, për atë jemi vonuar- iu përgjigjën nxënësit!
 ***
 
 
M O R A L I
 
“Morali është synim e jo veprim,
  vetëm kështu njeriu është
  i virtytshëm!”
Çdo njeri s’mund të bëj mirë*
Çdo njeri mund  të synoj të mirën.
Shumë njerëz nuk kanë mundësi,
të ndihmojnë korrigjimin në padrejtësi!
Secili njeri në shpirtin e vet,
mund të gjykojë dhe t’urrej!
Mos urreni askë, sepse ndjenja
e urretjës nuk i bën askujt më
shumë dëm sesa vetes tuaj!
Morali  nuk është në vet aktin,
por në synimin për  të jetuar drejt!
Në përpjekjën e vullnetit,
Në luftën për të shpëtuar!
Të jeh i pa mëkate?
Nuk është njerëzore!
Të gabosh e të korrigjohesh,
Kjo është njerëzore!
* e pyetën profetin: -Na mëso
    si të bëjmë mirë!?
– MOS BËNI KEQ! ju tha Profeti!
***
MOS U MASHTRO
 
“Mos beso krejt atë që dëgjon!
  Mos thuaj krejt atë që di!
  Mos bëj krejt atë
  që mundësh!”
Në disa fjalë
mos ke cytje!
Mos jep përgjigje
në disa pyetje!
*
Njerëzit të mashtrojnë
pas gjërave të dëmshme,
Përqeshin, ofendojnë…
kurrë nuk bëjnë punë të ndershme!
Jeta do mbetej dështim
nëse nuk posedon të vërtetën,
nëse nuk posedon besim,
nëse nuk posedon durim!
Njeriu që nga lindja
pranon një ideologji,
se pranon nga bindja,
por pse nuk ka burrëri!
Njeriu duhet të është:
Besnik dhe i sjellshëm,
i drejtë dhe bëmirës,
të thotë të vërtetën!
*
Në qoftë se më mashtron për herë të parë,
kurrë nuk ta fali!
Në qoftë se më  mashtron për herë të dytë,
të qofshin fal’ e para dhe e dyta!

Kërcënim Terrorist në Vushtrri: Bllokimi i Rrugëve si Taktikë e Radikalizimit Islamik

Drini.us
-
0
Kërcënim Terrorist në Vushtrri: Bllokimi i Rrugëve si Taktikë e Radikalizimit Islamik

Gjergj – Skender Jashari

Fenomenet e kërcënimit terrorist islamik në hapësirën shqiptare shpesh shfaqen jo vetëm përmes dhunës së drejtpërdrejtë, por edhe përmes formave të sofistikuara të presionit shoqëror, instrumentalizimit fetar dhe keqpërdorimit të mjeteve juridike. Pikërisht këtë e vërejta më 3 gusht, kur, gjatë një hulumtimi rutinë, hasa në një rast të dorëzimit të një peticioni që, në shikim të parë, dukej si nismë qytetare, por që në përmbajtje mbante elemente të qarta të radikalizimit ideologjik. Dokumenti i “Iniciativës…” që gjeta më pas, e konfirmonte se mjetet juridike po përdoren kundër qytetarëve të tjerë, jo për mbrojtjen e të drejtave, por për imponimin e një agjende fetare të ngurtë.

Kjo u konfirmua më 17 gusht 2026, kur në revistën zyrtare të Ipeshkvisë së Kosovës u publikua denoncimi i qartë: Policia e Kosovës kishte marrë vendim për të ndaluar ceremoninë fetare të bekimit të gurthemelit të Kishës në Zogaj, pavarësisht ankesës zyrtare të Don Fran Kolës. Ipeshkvia e cilësoi vendimin si “jo kushtetues, jo ligjor, të padrejtë dhe të pajustifikuar”, duke theksuar se ceremonia ishte fetare, paqësore dhe në pronë të Kishës — pra, në një hapësirë ku ligji e mbron qartësisht ushtrimin e fesë.

Në këtë kontekst, lind pyetja thelbësore: cilat janë bazat ligjore që mund të justifikojnë një ndalim të tillë? Dhe më e rëndësishmja: a ka pasur Policia e Kosovës ndonjë bazë reale për të kufizuar një ceremoni fetare në pronë private? Analiza juridike e ligjeve në fuqi — Kushtetuta, Ligji për Policinë, Ligji për Liritë Fetare dhe Ligji për Tubime Publike — tregon se kufizimet e tilla lejohen vetëm në raste jashtëzakonisht të veçanta, të lidhura me sigurinë kombëtare, rrezikun e menjëhershëm për jetën, apo kërcënime të dokumentuara. Asnjë prej këtyre kritereve nuk është përmbushur në rastin e Zogajt. 

Kërcënimi terrorist islamik

Më 03 gusht kisha lexuar rastin e dorëzimit të një peticioni, duke hulumtuar gjejta edhe dokumentin e “Iniciativës…” Dukej absurde të keqpërdoren mjetet juridike legjitime, nga qytetarët kundër qytetarëve.

Më 14 gusht 2026, kam lexuar në mediet lokale në Republikë të Kosovës, një lajm që kishte të bënte me “kundërshtimin e ndërtimit të Kishës Katolike në Zagaj, më 18 gusht dhe bllokim rrugësh në Dumnicë e Samadrexhë.” Këtë fillimisht e lexova nga sygjerimi që më jep algoritmi në rrjetin social, tek një faqe që shpesh poston materiale të ideologjisë islamike, për temat që kanë të bëjnë me sigurinë, anti-terrorizmin etj. Për të vërtetuar lajmin kërkova OSINT dhe gjejta të njejtën edhe në një portal më kredibil. Në këtë rast kishte edhe këtë lajmërim:” Organizatorët kanë bërë të ditur se për protestën është njoftuar edhe Policia e Kosovës, ndërsa është paralajmëruar bllokimi i rrugëve në Samadrexhë dhe në fshatrat e Dumnicës.”

Organizatorët e njohur për policinë dhe prokurorinë, nuk janë marrë në përgjegjësi penale deri më tash, për kërcënim terrorist “bllokimi i rrugëve në Samadrexhe dhe në fshatrat e Dumnicës.” Qytetatrët kanë të drejtë të protestojnë, por të drejtat dhe liritë e qytetarëve të tjerë nuk mund t’i cënojnë. Policia, ushtria e ka detyrë ligjore dhe kushtetuese t’ia garantoj të drejtat dhe liritë qytetarëve pa dallim… feje. Prandaj kjo mbetet dukshëm formë hibride e terrorizmit islamik apo taktikë hibride e presionit fetar radikal

që disa dekada në Republikë të Kosovës ka manifestuar forma të ngjajshme të organizimeve  të tubimeve gjysmë legale me thirrje kundër rendit kushtetues dhe juridik të Kosovës.

Sipas Kodit Penal të Republikës së Kosovës, një akt quhet terrorist vetëm nëse:

  • ka qëllim politik, ideologjik ose fetar,
  • ka për qëllim frikësimin serioz të popullatës,
  • ose detyrimin e institucioneve të veprojnë ose mosveprojnë,
  • dhe përfshin veprime të dhunshme, kërcënime serioze, shkelje të rëndë të rendit publik, bllokime të rrezikshme, sulme, shkatërrime, armë, rrezik për jetë, etj.
  1. Qëllimi ideologjik fetar. Organizatorët kanë vepruar për arsye fetare (kundërshtim i kishës katolike). Kjo është element ideologjik fetar.
  2. Presion ndaj institucioneve. Ata kanë paralajmëruar: bllokim rrugësh në Samadrexhë dhe Dumnicë, pengim të ceremonisë fetare, presion ndaj Policisë, presion ndaj Komunës. Ky është detyrim ndaj institucioneve për të mos lejuar një aktivitet fetar,  pra element i terrorizmit.
  3. Frikësim i populates. Bllokimi i rrugëve është: kërcënim i drejtpërdrejtë, cenim i lirisë së lëvizjes, frikësim i komunitetit katolik, frikësim i banorëve të zonës.
  4. Dhunë ose kërcënim serioz. Bllokimi i rrugëve nuk është protestë paqësore. Ligji e konsideron: pengim të qarkullimit, rrezik për sigurinë publike, veprim të dhunshëm, formë presioni të paligjshëm.
  5. Organizim i strukturuar. Organizatorët: kanë njoftuar Policinë, kanë paralajmëruar bllokime, kanë mobilizuar banorë, kanë vepruar si grup i organizuar. Ky është element organizativ, i domosdoshëm për terrorizëm.

Baza ligjore, që dëshmon ekzistimin e kërcënimit terrorist islamik janë:

  1. Qëllimi fetar,  është kundërshtimi i një objekti katolik.
  2. Presioni ndaj institucioneve, si  bllokim rrugësh, pengim ceremonie.
  3. Frikësim i popullatës, gjegjësisht komunitetit katolik, specifikisht Shqiptarëve që braktisin besimin Islam për t’u kthyer në fenë e të parëve.
  4. Veprim i organizuar, grup i strukturuar si dhe njoftimi paraprak.
  5. Veprim i paligjshëm, bllokimi i rrugëve nuk është protestë e lejuar, mos ndërtimi i kultit fetar Kishës së Florit dhe Laurit.
  6. Cenim i rendit kushtetues, pengim i ushtrimit të fesë, i pronës, i tubimit.

Në bashkimin kumulativ të këtyre elementeve, ligjërisht mund të argumentohet se kemi të bëjmë me formë hibride të ekstremizmit të dhunshëm me motivim fetar, që në literaturën e sigurisë quhet: “terrorizëm i nivelit të ulët” (low-intensity terrorism) “terrorizëm i butë” (soft terrorism) “terrorizëm hibrid” (hybrid terrorism),[1] e që është shumë e njohur në botën perëndimore, në formë të : tubime fetare të politizuara; presion komunitar; intimidim të pakicave fetare; protesta të organizuara për të ndikuar vendime komunale; mobilizim fetar kundër objekteve të komuniteteve të tjera.[2] Derisa në vendet e Ballkanit( përfshirë edhe Republikën e Kosovës, është heshtur dhe fshehur qëllimisht). E këso taktika terroriste organizatat terroriste islamike(si ISIS, Al‑Qaeda, Al‑Shabaab, Boko Haram – të cilat janë përgjegjëse për dhunë masive, vrasje dhe shkelje të rënda të të drejtave të njeriut) i kanë përdorur shpesh.  P.sh: Al‑Shabaab në Somali – bllokon rrugë për të penguar ceremonitë fetare të krishtera dhe aktivitetet shtetërore;[3] ISIS në Irak/Siri – bllokon rrugë për të ndaluar lëvizjen e komuniteteve të krishtera dhe për të imponuar rregulla fetare;[4] Boko Haram në Nigeri – përdor bllokime rrugësh për të frikësuar komunitetet e krishtera dhe për të penguar ceremonitë fetare;[5] Talibanët në Afganistan – bllokojnë rrugë për të detyruar popullatën të mos marrë pjesë në aktivitete fetare që nuk i aprovojnë.[6]

Denoncimi i Ipeshkvisë së Republikës së Kosovës

Derisa më 17.08.2026, lexova në revistën e Ipeshkvisë së Kosovës:”  Policia e Kosovës ka marr një vendim që nuk do të lejohet të zhvillohet ceremonia e paraparë për nesër, më 18 gusht 2026. Edhe pas ankesës zyrtare të Don Fran Kolës, Policia nuk e ka anulua vendimin. Ne e konsiderojmë këtë vendim jo kushtetues, jo ligjor, të padrejtë dhe të pajustifikuar, sepse bëhet fjalë për një ngjarje kishtare, fetare dhe paqësore, në pronën e Kishës, për të cilën institucionet ishin njoftuar me kohë.”

Vendimi kundërligjor dhe kundërkushtetues i Policisë së Kosovës

Pavarësisht që nuk ka pasur ndonjë publikim të vendimit të Policisë së Kosovës që ta ketë treguar bazën ligjore, në të cilën e ka bazuar,  por nga kërcënimet terroriste islamike prapa “Iniciativës…” mund të aludohet që këto të drejta mund të kufizohen vetëm në raste shumë të veçanta, sipas nenit 55 të Kushtutës së Republikës së Kosovës. Pa vazhduar në referimet ligjore mbi të cilat ka pasur mundësi të thirren, si Ligji Nr. 04/L-076 PËR POLICINË, neni 18, si dhe Ligjit Nr. 02/L-31, PËR LIRINË FETARE NË KOSOVË, si dhe Ligji NR. 08/L-166, PËR TUBIME PUBLIKE, neni 7, paragrafi 2, thuhet:” Tubimet publike që mbahen në hapësira të mbyllura private, si dhe në prona tjera private, mund të mbahen pa u lajmëruar.” Sipas të njejtit ligj, Tubimet publike, mund të kufizohen, por asnjëherë nuk theksohet që tubimet në prona private të mund të kufizohen( shih nenent 9-13 të ligjit të njejtë).

Vendimi i Policisë së Kosovës, mund të bazohej vetëm në:  Sigurinë publike, pasiqë kishte rrezik  real; i dokumentuar dhe i provuar me fakte, që mund të kishte  akte terroriste islamike, sepse ka pasur kërcënime të verifikuara.

Vendimi i tillë ka shkelur këto të drejta dhe liri themelore:

  1. Liria fetare (e drejta themelore),

Kjo është e garantuar nga: Kushtetuta e Republikës së Kosovës; Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut (KEDNJ); Pakti Ndërkombëtar për të Drejtat Civile dhe Politike (PNDCP); Ligji për Liritë Fetare në Kosovë. Prandaj ndalimi i ceremonisë fetare, pa arsye të justifikuar ligjore përbën:  Shkelje të nenit 38 të Kushtetutës së Kosovës( “Liria e besimit, ndërgjegjes dhe fesë është e garantuar.”);  Shkelje të nenit 9 të KEDNJ( “Çdokush ka të drejtë në lirinë e mendimit, ndërgjegjes dhe fesë.”); Shkelje të nenit 18 të PNDCP( “Askush nuk mund të pengohet në ushtrimin e fesë.”).

  1. E drejta për ushtrim të paqësor të fesë në pronë të vet

Edhe Policia e Kosovës, më 18.08.2026, deklaroi që ceremonia ishte parapa të zhvillohej në: pronë të Kishës, me njoftim paraprak, etj.  Kjo shkel Neni 46 të Kushtetutës – E drejta e pronës, sepse Policia nuk mund të ndalojë një aktivitet fetar në pronë private, pa një arsye të fortë ligjore.

  1. E drejta për tubim paqësor

Edhe pse ceremonia është fetare, ajo është një formë tubimi. Ndalimi i tubimit fetar pa arsye të qarta ligjore është shkelje, në  këtë rast janë shkelur Neni 43 i Kushtetutës – Tubimi paqësor, Neni 11 i KEDNJ – Liria e tubimit 

  1. E drejta për mosdiskriminim fetar

Nëse Policia ka ndaluar një ceremoni fetare pa bazë ligjore, kjo mund të interpretohet si: Diskriminim fetar( i ndaluar nga: Neni 24 i Kushtetutës; Neni 14 i KEDNJ dhe Ligji për Mbrojtjen nga Diskriminimi)

Aktet juridike vendore dhe ndërkombtare që janë shkelur, janë:

  1. Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut (KEDNJ)( neni 9 – Liria e fesë; neni 11 – Liria e tubimit dhe neni 14 – Ndalimi i diskriminimit);
  2. Pakti Ndërkombëtar për të Drejtat Civile dhe Politike (PNDCP)( neni 18 – Liria e fesë; neni 21 – Liria e tubimit; neni 26 – Barazia para ligjit);
  3. Deklarata Universale e të Drejtave të Njeriut (DUDNJ)( neni 18 – Liria e mendimit dhe fesë; neni 20 – Liria e tubimit paqësor);
  4. Kushtetuta e Republikës së Kosovës( neni 24 – Barazia para ligjit; neni 38 – Liria e fesë; neni 43 – Tubimi paqësor; neni 46 – E drejta e pronës);
  5. Ligji për Liritë Fetare (Ligji Nr. 02/L-31)( neni 1 – Liria fetare; neni 2 –Mbrojtja nga Diskriminimi; neni 3  –Barazia Fetare; neni 6  – Liria e bashkimit fetar; neni 8  – Vendet e Kultit);
  6. Ligji për Mbrojtjen nga Diskriminimi (Nr. 05/L-021)( neni 1 – Qëllimi i ligjit; neni 3 – Koncepti i diskriminimit; neni 4 – Llojet e diskriminimit; neni 5 – Format e rënda të diskriminimit). 

Kërkesa, Ankesa dhe Padi


  1. Ka bazë të fortë, për kërkesë, ankesë dhe padi:
  2. Ankesë administrative ndaj Policisë së Kosovës;
  3. Kallëzim tek Avokati i Popullit;
  4. Padi në Gjykatën Themelore (Departamenti Administrativ);
  5. Kërkesë për vlerësim kushtetues në Gjykatën Kushtetuese
  1. Republika e Kosovës ka detyrime ndërkombtare, për të respektu dhe mbrojtë të drejtat dhe liritë e qytetarëve pa asnjë dallim; për të përmbush obligimet për parandalimin dhe luftimin e terrorizmit etj:
  2. Njoftimi zyrtar i Zyrës së BE‑së në Kosovë( Pasiqë, BE ka mandat të drejtpërdrejtë të monitorojë: shkeljet e lirisë fetare; shkeljet e të drejtës së pronës; shkeljet e tubimit paqësor; shkeljet e mosdiskriminimit fetar);
  3. Njoftimi i Këshillit të Evropës (CoE) – Departamenti për të Drejtat e Njeriut( Pasiqë, Këshilli i Evropës ka kompetencë të monitorojë shkeljet e KEDNJ-së);
  4. Njoftimi i OSCE – Departamenti për të Drejtat e Njeriut dhe Komunitete( Pasiqë, OSCE ka mandat të drejtpërdrejtë në Kosovë për: monitorimin e lirisë fetare; monitorimin e tubimeve; monitorimin e diskriminimit; monitorimin e policisë).
  5. Njoftimi i UN Human Rights Office (OHCHR)( Pasiqë OHCHR monitoron shkeljet e PNDCP-së);
  6. Njoftimi i Komisionit Evropian – DG JUST (Drejtësia dhe të Drejtat e Njeriut)( Pasiqë, DG JUST monitoron: diskriminimin fetar; sundimin e ligjit; të drejtat themelore);
  7. Njoftimi i Komisionit Evropian – DG HOME (Radikalizimi dhe Siguria)( Pasiqë, DG HOME merret me: radikalizimin fetar; ekstremizmin e dhunshëm; taktikat hibride të presionit fetar);
  8. Njoftimi i Komisionit Evropian – EEAS (Shërbimi i Jashtëm i BE‑së)( Pasiqë, EEAS monitoron: stabilitetin rajonal; tensionet fetare; radikalizimin në Ballkan);
  1. Procedimi i rastit në Institucionet respektive ndërkombëtar që trajtojnë rastet e radikalizmit, ekstremizmit dhe terrorizmit, si në:
  2. Europol – European Union Agency for Law Enforcement Cooperation

Europol ka dy struktura që lidhen drejtpërdrejt me rastin:

  • European Counter Terrorism Centre (ECTC)( që merret me: radikalizimin fetar; ekstremizmin e dhunshëm; taktikat hibride të presionit komunitar; kërcënimet ndaj objekteve fetare; destabilizimin e rendit publik);
  • EU Internet Referral Unit (EU IRU)( që merret me propagandën radikale; nxitjen e urrejtjes fetare; mobilizimin online të grupeve radikale)
  1. Interpol – Counter-Terrorism Directorate. Interpol ka një strukturë të specializuar Counter-Terrorism and Extremism Unit (CTEU) i cili merret me: radikalizimin fetar; ekstremizmin e dhunshëm; taktikat e presionit komunitar; kërcënimet ndaj objekteve fetare; mobilizimin e grupeve radikale.
  2. Qendrat Evropiane për Radikalizim dhe Ekstremizëm të Dhunshëm:
    • Radicalisation Awareness Network (RAN) – European Commission. RAN është qendra kryesore evropiane për parandalimin e radikalizimit dhe ekstremizmit të dhunshëm, e cila merret me: radikalizimin fetar; ekstremizmin e dhunshëm; presionin komunitar; tubimet gjysmë‑legale; taktikat hibride të presionit fetar; indikatorët e hershëm të radikalizimit.
    • European Centre of Excellence for Countering Violent Extremism (Hedayah). E cila merret me: ekstremizmin e dhunshëm; radikalizimin fetar; presionin komunitar; mobilizimin fetar kundër objekteve të komuniteteve të tjera.
    • International Centre for Counter‑Terrorism (ICCT – The Hague). E cila merret me: analizën e taktikave hibride; presionin fetar të organizuar; radikalizimin në komunitete lokale; indikatorët e hershëm të ekstremizmit.
  3. Qendrat Globale për Terrorizëm dhe Siguri
    • Global Counterterrorism Forum (GCTF). E cila merret me: radikalizimin fetar; ekstremizmin e dhunshëm; taktikat e presionit komunitar; kërcënimet ndaj objekteve fetare.
    • United Nations Counter‑Terrorism Committee (UN‑CTC). E cila merret me : shkeljet e lirisë fetare; kërcënimet e radikalizimit; presionin fetar të organizuar; destabilizimin e rendit kushtetues.

Qytetarëve të Vushtrisë, që ndjehen të kërcënuar

Njoftimi i rastit si dhe njoftimet-denoncimet individuale të çdo qytetari të Vushtrrisë, që është ballafaqu me frikën, kërcënimin a rrezikun real nga këto ngjarjet e fundit, duke përfshirë edhe emrat e mbiemrat e të gjithë pjesëmarrësve të këtij “kërcënimi terrorist islamik”,  do e lehtësonte punën e agjensive ndërkombëtare që trajtojnë radikalizmin, ekstremizmin dhe terrorizmin islamik, që emrat e tyre( qoftë edhe adresa false të rrjeteve sociale të zbulohen) e të futen në databazat e tyre. Prandaj njoftimet e tilla në:  Policia e Kosovës, AKI, EUROPOL, INTERPOL, FRONTEX, databaza e Schengen SIS II, databaza e radikalizimit të BE‑së, RAN Centre of Excellence, bëjnë që personat e tillë të parandalohen nga çdo mundësi për akte terroriste në të ardhmen, gjithashtu do:

  1. Futet në SIS II( vendoset alert sigurie, ndalohet hyrja në BE, monitorohet në çdo kufi, kërkohet intervistë sigurie, kërkohet verifikim i identitetit);
  2. Futet në databazat e EUROPOL(futet në qendrat e antiterrorizmit, shpërndahet informacioni në BE, monitorohen udhëtimet, kërkohet dosja e plotë nga Kosova, futet në listën e vëzhgimit);
  3. Futet në databazat e FRONTEX( monitorohet në kufijtë e BE‑së, ndalohet për intervistë, kërkohen dokumente sigurie, refuzohet hyrja në BE, futet në analizat e radikalizimit);
  4. Futet në sistemin e vlerësimit të ETIAS( refuzojë hyrjen, kërkojë intervistë, kërkojë verifikim shtesë, kërkojë dokumente sigurie).

Në aspektin ndërkombëtar, ky veprim mund të prodhojë pasoja serioze për imazhin e Republikës së Kosovës, veçanërisht në raport me sundimin e ligjit dhe respektimin e të drejtave dhe lirive themelore. Vendimi i Policisë, i cili pritet të rrëzohet në instancat administrative, mund të interpretohet nga institucionet relevante ndërkombëtare si një precedent negativ në trajtimin e lirisë fetare dhe të drejtës së pronës.

Për më tepër, praktikat e bllokimit të rrugëve, presionit komunitar dhe pengimit të ceremonive fetare janë të dokumentuara në literaturën e sigurisë si taktika të përdorura nga grupe radikale në kontekste të tjera globale. Kjo nuk nënkupton se rasti i Zagorit është i njëjtë, por ngrit shqetësimin se forma të tilla të presionit fetar mund të interpretohen nga qarqet ndërkombëtare të antiterrorizmit si indikatorë të hershëm të radikalizimit të mundshëm.

Më:18 gusht 2026

Shkruar nga Skender Jashari

Phd candidate, Criminologist, Counter‑Terrorism Expert, Hybrid Warfare Specialist | Scientific Researcher | Security Policy Advisor, Aerospace & Ground Systems Designer specializing in Drones (VTOL, Fixed‑Wing), UUVs, ROVs, UGV, and USVs.

[1] NATO Strategic Communications Centre of Excellence. (2017). Hybrid threats: A comprehensive analysis. NATO StratCom COE; European Union Radicalisation Aëareness Netëork. (2020). Hybrid extremist tactics in local communities. RAN Centre of Excellence; International Centre for Counter‑Terrorism. (2019). Community‑level coercion by violent extremist groups. ICCT; RAND Corporation. (2018). Hybrid ëarfare and extremist mobilisation. RAND.

[2] Europol. (2023). TE‑SAT: EU Terrorism Situation and Trend Report. Europol; OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights. (2020). Violent extremism and radicalisation in Europe. OSCE; RAN Centre of Excellence. (2021). Local extremist mobilisation in EU member states. European Commission; Institute for Strategic Dialogue. (2019). Religious extremism in European communities. ISD.

[3] Hansen, S. J. (2013). Al-Shabaab in Somalia: The history and ideology of a militant Islamist group, 2005–2012. Oxford University Press; Menkhaus, K. (2014). State failure, violent extremism, and terrorism in Somalia. Journal of Conflict Studies, 29(1), 7–33; United Nations Security Council. (2020). Report of the Monitoring Group on Somalia and Eritrea. United Nations.

[4] Ëeiss, M., & Hassan, H. (2015). ISIS: Inside the army of terror. Regan Arts;  Lister, C. (2014). The Islamic State: A brief introduction. Brookings Institution Press; United Nations Human Rights Council. (2016). They came to destroy: ISIS crimes against the Yazidis. UNHRC.

[5] Zenn, J. (2020). Unmasking Boko Haram: Exploring global jihad in Nigeria. Lynne Rienner Publishers; Cook, D. (2014). Boko Haram: A neë Islamic state in Nigeria. CTC Sentinel, 7(8), 1–6; United Nations Office for Ëest Africa. (2015). Boko Haram: Impact on civilians. UNOËA.

[6] Giustozzi, A. (2019). The Taliban at ëar: 2001–2018. Oxford University Press; Ruttig, T. (2010). The Taliban’s shadoë governance. Afghanistan Analysts Netëork; United Nations Assistance Mission in Afghanistan. (2021). Protection of civilians in armed conflict. UNAMA.

Çfarë ka mbetur sot nga mendimi politik i Arbër Xhaferit

Drini.us
-
0
Çfarë ka mbetur sot nga mendimi politik i Arbër Xhaferit
Frank Shkreli
___
ÇFARË KA MBETUR SOT NGA MENDIMI POLITIK I ARBËN XHAFERIT — Nga politika e ideve te politika e pushtetit – një vështrim mbi trashëgiminë e njërit prej mendjeve më të spikatura të politikës shqiptare
Ka figura politike që kujtohen për postet që kanë mbajtur, për partitë që kanë drejtuar apo për betejat elektorale që kanë fituar. Ka edhe të tjerë që, përtej karrierës politike, lënë pas një mënyrë të veçantë të menduari. Arbën Xhaferi i përkiste kësaj kategorie të dytë. Frank Shkreli: Në kujtim të Arbën Xhaferit | Gazeta Telegraf  Në kujtim të ditës së kalimit të tij në amshim, kësaj radhe po kujtoj Arbën Xhaferin jo si figurë të së kaluarës, por si një mendimtar politik, idetë e të cilit mund të maten me realitetin shqiptar të sotëm.
Vitet që kanë kaluar nga ndarja e tij nga kjo jetë nuk e kanë zvogëluar rëndësinë e pyetjes: çfarë ka mbetur sot nga mendimi politik i Arbën Xhaferit? Përkundrazi, zhvillimet aktuale politike të hapësirës shqiptare e bëjnë këtë pyetje edhe më të nevojshme. Xhaferi nuk ishte vetëm një politikan shqiptar në Maqedoni. Ai ishte një intelektual që e shihte politikën si përballje idesh, si proces historik dhe si përgjegjësi ndaj së ardhmes. Në një kohë kur politika shpesh dominohet nga slogane, emocione dhe interes i ditës, ai përpiqej ta vendoste debatin në një plan më të gjerë historik, filozofik dhe institucional.  Një nga veçoritë më të spikatura të Xhaferit ishte bindja se çështjet kombëtare nuk mund të zgjidheshin vetëm përmes deklaratave patriotike. Ato kërkonin institucione, strategji politike dhe një vizion të qartë për shoqërinë.  Për të, identiteti kombëtar dhe demokracia nuk ishin dy rrugë të kundërta. Përkundrazi, të drejtat kombëtare duhej të mbroheshin përmes mjeteve demokratike dhe institucionale. Kjo ishte një pikë e rëndësishme e filozofisë së tij politike.  Xhaferi e kuptonte shumë mirë se shqiptarët në Maqedoni nuk mund të kërkonin vetëm njohje simbolike të identitetit të tyre. Çështja ishte shumë më e thellë: barazia politike, përfaqësimi institucional, përdorimi i gjuhës, arsimi, decentralizimi dhe pjesëmarrja reale në vendimmarrje.
Në fund të viteve ’90 dhe në fillim të viteve 2000, politika shqiptare në Maqedoni kaloi nëpër një periudhë të jashtëzakonshme tensioni. Konflikti i vitit 2001 dhe zhvillimet që çuan te Marrëveshja e Ohrit ndryshuan strukturën politike të vendit dhe marrëdhëniet ndërmjet shqiptarëve dhe maqedonasve.  Në këtë periudhë, Xhaferi ishte një prej aktorëve kryesorë të politikës shqiptare.  Por trashëgimia e tij nuk duhet matur vetëm me marrëveshjet politike të kohës. Ajo duhet parë edhe në mënyrën se si ai përpiqej ta orientonte çështjen shqiptare drejt një zgjidhjeje politike dhe institucionale. Në këtë kuptim, Ohri nuk duhet parë vetëm si një dokument politik, por si pjesë e një procesi më të gjerë e një kalimi nga konflikti te kompromisi politik dhe nga kërkesat e komuniteteve te ndërtimi i mekanizmave institucionalë të bashkëjetesës. An Optimist in Panic: an interview with Arben Xhaferi | Institute for War and Peace Reporting — Megjithse Xhaferi nuk e konsideronte marrëveshjen e Ohrit si fundin e çeshtjes shqiptare në Maqedoni.
 
Një tjetër dimension i mendimit të Xhaferit ishte raporti midis çështjes kombëtare shqiptare dhe Evropës.  Ai nuk e shihte Evropën thjesht si një destinacion gjeografik. Evropa ishte, mbi të gjitha, një model institucional: demokraci, shtet ligjor, të drejta të njeriut dhe respekt për diversitetin. Frank Shkreli: Në 10-vjetorin e shkuarjes në amshim të Arbën Xhaferit, kujtime nga takimi i vitit 2005, gazeta telegraf – Search — Kjo pikëpamje mbetet aktuale edhe sot. Shqiptarët në Ballkan nuk mund ta ndërtojnë të ardhmen vetëm duke u mbështetur te kujtesa historike apo te retorika nacionaliste. Por as integrimi evropian nuk mund të jetë një proces ku identiteti kombëtar lihet mënjanë. Sfida është pikërisht bashkimi i të dyjave: identitetit kombëtar dhe demokracisë, patriotizmit dhe Evropës, interesit mbarë-kombëtar dhe institucioneve demokratike.  Çfarë do të mendonte Arbën Xhaferi për politikën shqiptare të sotme?  Kjo është ndoshta pyetja më interesante e ditës.  Është e pamundur të flasim në emër të tij. Por, duke u nisur nga qëndrimet dhe disa nga shkrimet e tij, mund të hamendësojmë se ai do ta shihte me shqetësim dobësimin e debatit intelektual në politikën shqiptare. Ai ndoshta do të pyeste: Ku janë idetë? Ku janë projektet? Ku është vizioni për dhjetë apo njëzet vitet e ardhshme? Arbën Xhaferi është i rendësishëm për përgjigjet që jep, por edhe për pyetjet që le të hapura.
 
Politika shqiptare sot ka shumë komunikim, por jo gjithmonë shumë mendim. Ka shumë deklarata, por jo domosdoshmërisht strategji. Ka shumë beteja për pushtet, por më pak debate për modelin e shoqërisë që duan të ndërtojmë.  Pikërisht këtu qëndron një prej mësimeve më të rëndësishme të Xhaferit: një kauzë kombëtare nuk mund të mbijetojë vetëm përmes emocioneve e sloganeve. Ajo ka nevojë për mendim, argument, institucione stabile demokratike dhe njerëz që janë në gjendje të shohin përtej ciklit të ardhshëm elektoral. Një trashëgimi kjo që kërkon të lexohet urgjentisht.
 
Megjithëkëtë, Arbën Xhaferi nuk ishte një figurë pa kundërshti. Si çdo politikan me ide të forta, ai pati mbështetës dhe kundërshtarë. U debatua me të, u kritikua dhe shpesh u keqkuptua. Por pikërisht kjo është një arsye më shumë për të rilexuar sot mendimet e tija.  Trashëgimia e një intelektuali nuk matet me numrin e njerëzve që pajtohen me të. Matet edhe me aftësinë e ideve të tij për të provokuar pyetje të reja.  Dhe pyetjet që Xhaferi ngriti për shqiptarët, identitetin kombëtar, demokracinë, shtetin, Evropën dhe bashkëjetesën, mbeten ende të hapura. Ndoshta kjo është trashëgimia e tij më e madhe që në këtë përvjetor të kalimit të tij në amshim tu kujtojë shqiptarëve anë e mbanë trojeve të veta se, politika shqiptare ka nevojë jo vetëm për politikanë, por edhe për mendimtarë politikë.  A do të arrijë politika shqiptare të bëhet një poliikë idesh apo do të mbetet përgjithmonë peng i politikës së pushtetit të korruptuar?
Në një kohë kur politika rrezikon të shndërrohet në administrim të pushtetit dhe komunikimi publik në një garë sloganesh, rikthimi te mendimi i Arbën Xhaferit nuk është thjesht një akt kujtese. Është një ftesë për të menduar.  Sepse, në fund të fundit, pyetja nuk është vetëm se çfarë ka mbetur nga mendimet e Arbën Xhaferit.
Pyetja më e rëndësishme është:  A ka sot një politikë shqiptare në Tiranë, Prishtinë apo Shkup që është në gjendje të prodhojë mendime të reja me të njëjtën peshë, vizion dhe guxim intelektual të Arbën Xhaferit?
Frank Shkreli
                                             
                                 
                       

Nuk u prishën me Kurtin për parime, por për poste që nuk i meritonin!

Drini.us
-
0
Nuk u prishën me Kurtin për parime, por për poste që nuk i meritonin!

Florim Zeqa

Një fjalë e urtë popullore e thotë “Mos i pyet se të tregojnë vet”! Pikërisht në këtë mënyrë u përgjigjen dy “kokat” e LDK-së, Lumir Abdixhiku dhe Vjosa Osmani pasi iu dështoj gjahu politik që e pritnin prej Albin Kurtit!

Lumiri e Vjosa, dy “kokat” e turpit të LDK-së

I filluan bisedimet me ambicie të mëdha personale, duke u thirrur në emër të balancit politik në Kuvend, kinse për interesin e shtetit dhe qytetarëve, mirëpo të njëjtët e bën të kundërtën, duke u zhveshur lakuriq para popullit duke e treguar publikisht se nuk e pranuan ofertën e Kurtit! Nuk e pranuan për arsyen e thjeshtë, pasi ajo nuk i përmbushte orekset e tyre personale!

U bë mirë që dolën lakuriq para popullit, le t’i sheh populli dhe elektorati se kush janë përfituesit dhe rrënuesit LDK-së, le ta sheh përversitetin dhe prapaskenat e tyre politike në dëm të ish partisë shtetformuese dhe shtetndërtuese!

Për të “mirën” e shtetit ju duken pak, por, sikur të ishin plotësuar kërkesat e dy “kokave” për kënaqjen e egos së tyre personale do ta djegnin përseri LDK-në për të “mirën” e shtetit siq e dogji Vjosa në vitin 2021!

Kaq të pa cipë dhe të pakurrizorë janë dy “kokat” e turpit të LDK-së!

I quajta të tillë ata që e turpëruan LDK-në para qytetarëve të vendit, të cilët me padurim e prisnin lidhjen e koalicionit qeverisës mes LVV-së dhe LDK-së, si e vetmja mundësi reale për t’i parandaluar zgjedhjet e jashtëzakonshme dhe për të mundësuar formimin e institucioneve të reja shtetërore.

Në momentin që iu dështoi gjahu për poste personale, përseri dolën në anën e kundërt të Albin Kurtit, duke e harruar interesin e shtetit dhe të qytetarëve!

E harruan balancin e pamerituar politik ashtu siq i synonin postet e pamerituara shtetërore.

Me largimin nga bisedimet me Albin Kurtin, “dy kokat” e LDK-së e dëshmuan se nuk është Albini i vetmi shkaktar për bllokadën politike, pasi fajin e morën dy ‘lumenjt’ e shtjerrur, Lumi dhe Vjosa të cilët po e dërgojnë vendin drejt zgjedhjeve të jashtëzakonshme, kurse LDK-në drejt zhbërjes totale!

Ai (ajo) që tradhton njëherë, tradhton përherë

Duke kaluar nga njëri pol politik në tjetrin, nga njëra anë në tjetrën, Vjosa Osmani me përqafimet helmuese i ka tradhtuar të gjithë!

Fillimisht e tradhtoj besimin e ish-presidentit Fatmir Sejdiu i cili e mori në zyrën e tij si këshilltare juridike, e tradhtoj Isa Mustafën i cili e ngriti në karrierë politike, duke e bërë kandidate të partisë për kryeministre, kurse së fundmi e tradhtoj edhe Albin Kurtin, personin që e ngriti në hierarkinë më të lartë shtetërore-Presidente të Republikës së Kosovës dhe Komandante Supreme e FSK-së!

Iku nga LDK-ja me tradhti, iku nga Kurti me tradhti, u kthye në LDK me tradhti dhe më tradhti bashkë me Lumirin po e përmbysin LDK-në, të cilën e kanë kthyer në pqaçavurë politike, të cilës nuk i beson më askush!

E kam thënë një një shkrim paraprak, por përserisë edhe tani, nga kjo LDK do të ikte edhe Ibrahim Rugova!

Lumi dhe Vjosa kanë bërë dhe po bëjnë luftë klasash brenda partisë, duke e mbajtur dhunshëm kreun e LDK-së!

Isa, Lumi dhe Vjosa janë shumë afër arritjes së misionit të tyre historik për shkatërrimin e LDK-së në një parti që lufton për ta kaluar pragun zgjedhor, ngase më lartë se kaq nuk do të ngritet asnjëherë! Kështu po e thotë elektorati, i cili tashmë ka vendosur që t’i bojkotojë zgjedhjet e planifikuara në fund të dhjetorit të këtij viti.

Një gjë mos e harroni, fajet fajet nuk i ka Albini për rënjën e LDK-së!

Fajin e ka Isa, Lumi dhe Vjosa, por më së shumti ata (ato) që ju shkojnë pas!

LDK nuk e pranoi ofertën për ndryshim, e pranoj poshtërimin!

Udha e mbarë në rrugën e pakthim!

Florim Zeqa, analist i pavarur politik

Te Ermal Panduri, të gjithë po rrejnë për Jusuf Gërvallën nga viti 1976 – 1982 – mos rreni sa jam gjallë !

Drini.us
-
0
Te Ermal Panduri, të gjithë po rrejnë për Jusuf Gërvallën nga viti 1976 – 1982 – mos rreni sa jam gjallë !
Reshat Sahitaj, Durrës
____
Më vemendje po i përcjelli rrefimet që pa na rrefejnë në TV Dukagjini, e veçmas Avdullah Prapashticen, Sabri Novosellen, Saimen…
Pasi jam njohur me Jusufin 1976-1982 , e deri te Sabri Novosella e Ibrahim Kelmendi 1981-2026, po e shfrytëzoj rastin të deklaroj se 90% intervistave ishin rrena dhe për ngritjen e vetëves.
Profesori Kadri Rexha, i afërt me Jusuf Gërvallën deri në vrasjen e tij nga UDB. Kadri Rexha ishte autor i veprës “Fati i luleve”, libër kushtuar Jusuf Gërvallës e të vrarëve të tjerë në atentatin e asaj kohe.
____
Ermal Panduri shërbehet me raportet e Bujar Hoxhes i cili ka pasur detyrë shkatërrimin e një Lëvizje shqiptare brenda dhe jashtë Kosovës, dhe poashtu sherbehet me kujtimet e deshmitarëve te kohës; Habitem , pse asnjëherë nuk e ftuan Kadri Rexhen e ndonjë tjetër.
Kush më mirë se Sefo Bejta Krasniqi, Teki Dervishi, Skender Tafaj, unë, Kadri Rexha etj e kanë njohur Jusuf Gervallën?
PS/ Sefo Bejta Krasniqi ishte inspirues dhe mësuesi i parë i Jusuf Gervallës. Letra e parë posa Jusufi doli në Gjermani , ishte shkruar Sefo Bejta Krasniqit për të na lajmëruar se kishte arritur të shpetonte edhe ai, pas ikjes sonë.
Shikoni fotografitë e demonstratës se Frankfurtit 1981 ku ne ballë ishim : Jusufi, Beharja, Reshati , Gani Azemi etj Shikojeni programin brenda ne sallë ku Jusufi kendon e Reshati reciton për t’i nxitur manifestuesit.
Me përralla nuk shkruhet historia , por me fakte, e jo me fakte te Bujar Hoxhes!

Shën Flori dhe Shën Lauri në Ulpianë dhe Dersniku i Klinës në horizontin biblik të Dardanisë antike

Drini.us
-
0
Shën Flori dhe Shën Lauri në Ulpianë dhe Dersniku i Klinës në horizontin biblik të Dardanisë antike

Dom Fran Sopi, Pejë

Kur i kthehemi historisë së krishterimit në Dardani, nuk kemi të drejtë ta lexojmë të kaluarën vetëm me ndjeshmërinë e sotme. Duhet t’i afrohemi asaj me respekt ndaj burimit, me maturi shkencore dhe me atë përulësi që kërkon çdo e vërtetë historike. Për mua, si meshtar i Kishës Katolike “Shën Katarina e Aleksandrisë” në Pejë, studimi i kësaj trashëgimie nuk është vetëm një ushtrim akademik. Është një përpjekje për ta kuptuar më thellë tokën ku Kisha jonë Katolike jeton, lutet dhe dëshmon sot.

Në këtë drejtim, veprat e prof. dr. Zef Mirditës kanë një rëndësi të veçantë. Ai e studioi Dardaninë nëpërmjet epigrafisë, antroponimisë, historisë së religjioneve dhe dëshmive mbi përhapjen e krishterimit, duke treguar se kjo hapësirë nuk ka qenë fetarisht e njëtrajtshme. Përkundrazi, këtu janë ndërthurur tradita vendëse dardane, kulte romake, ndikime greke e orientale dhe, më pas, edhe krishterimi.¹

Pikërisht në këtë horizont e shoh edhe lidhjen ndërmjet Ulpianës dhe Dresnikut të Klinës. Në pamje të parë duken si dy tema të ndryshme. Ulpiana na çon drejt kujtesës së krishterë, ndërsa Dresniku drejt kulteve të botës romano-dardane. Në të vërtetë, të dyja janë pjesë të së njëjtës histori të madhe: historisë së transformimit religjioz të Dardanisë.

Ulpiana e Dardanisë antike zë një vend të rëndësishëm në studimet mbi krishterimin e hershëm. Në traditën kishtare ajo lidhet me Shën Florin dhe Shën Laurin, të kujtuar si dëshmitarë të hershëm të fesë së krishterë. Në studimet e prof. Zef Mirditës mbi përhapjen e krishterimit në Dardani, Ulpiana paraqitet si një nga pikat e rëndësishme të këtij procesi.²

Për mua, si meshtar, kujtesa e Shën Florit dhe Shën Laurit duhet trajtuar me një ndjenjë të dyfishtë: me nderim kishtar dhe me saktësi historike. Tradita e Kishës i ruan si martirë, por shkenca na kërkon të dallojmë qartë ndërmjet traditës martirologjike dhe dëshmisë së drejtpërdrejtë arkeologjike apo epigrafike. Ky dallim nuk e zvogëlon aspak vlerën e tyre. Përkundrazi, e mbron kujtesën e tyre nga ekzagjerimet dhe e vendos mbi atë që mund të dëshmohet me përgjegjësi.

Pikërisht për këtë arsye e konsideroj këtë parim shumë të rëndësishëm. Besimi nuk ka nevojë që historia të stoliset me pohime që burimi nuk i mban. E vërteta historike është vetë një shërbim ndaj së vërtetës së Hyjit. Nëse një gjë është traditë, duhet ta quajmë traditë. Nëse është mbishkrim, duhet ta quajmë mbishkrim. Nëse është hipotezë, duhet ta themi hapur se është hipotezë.

Kjo qasje na ndihmon ta kuptojmë më drejt edhe Dresnikun e Klinës. Në studimet e prof. Mirditës, Dardania perëndimore del si një territor i lidhur me botën romake përmes strukturave shoqërore, kulteve dhe materialit epigrafik.³ Dresniku është një nga ato pika ku guri na flet për botën e vjetër.

Kulti i Jupiterit, si hyjnia supreme e panteonit romak, përbën një nga dëshmitë e rëndësishme të këtij mjedisi religjioz. Në analizat e Mirditës, prania e kulteve romake në Dardani nuk shihet thjesht si import fetar, por si pjesë e një procesi më të gjerë të integrimit kulturor dhe administrativ.⁴

Ky fakt, për mua, ka rëndësi edhe për historinë e krishterimit. Ai na tregon se krishterimi nuk hyri në një tokë pa fe dhe pa struktura adhurimi. Ai u përhap në një botë ku besimi publik ishte i lidhur me qytetin, autoritetin, identitetin dhe rendin shoqëror.

Po aq domethënëse janë edhe të dhënat për kultet orientale. Prof. Zef Mirdita i trajton këto si pjesë të mozaikut religjioz të Dardanisë.⁵ Ato dëshmojnë se kjo hapësirë ishte e hapur ndaj lëvizjes së njerëzve dhe ideve. Ushtria, tregtia, administrata dhe kontaktet e shumta sillnin jo vetëm mallra dhe njerëz, por edhe besime. Kjo e bën Dardaninë një hapësirë shumë më dinamike nga sa mund ta imagjinojmë sot.

Në këtë kuptim, Dresniku nuk është vetëm një lokalitet i së kaluarës. Ai është një dëshmi se hapësira e sotme e Klinës ka qenë pjesë e proceseve të gjera të botës romake. Kur këto të dhëna vendosen përballë Ulpianës dhe kujtesës së krishterë të Florit e Laurit, para nesh shfaqet një panoramë më e plotë.

Në njërën anë kemi botën e kulteve; në anën tjetër shfaqet dëshmia e krishterë. Në njërën anë kemi altarët dhe dedikimet; në anën tjetër kemi kujtesën e atyre që tradita i ruajti si dëshmitarë të Krishtit.

Ulpianë, afër Prishtinës

Unë nuk e shoh këtë si një përballje të thjeshtë midis “botës së vjetër” dhe “botës së re”. Historia është më e ndërlikuar. Për një kohë të gjatë këto realitete bashkëjetuan. Krishterimi u përhap gradualisht dhe mori formë brenda një shoqërie që tashmë kishte tradita të rrënjosura religjioze.

Pikërisht këtu qëndron rëndësia e metodës së prof. Zef Mirditës. Ai na mëson të mos e thjeshtojmë Dardaninë.⁶ Nuk mund ta ndajmë antikitetin në kuti të pastra dhe të mbyllura. Kultet vendëse, romanizimi, ndikimet orientale dhe krishterimi janë procese që përplasen, bashkëjetojnë dhe ndryshojnë njëra-tjetrën.

Nga këndvështrimi im, kjo më çon edhe te një reflektim më i gjerë. Kisha nuk e fillon historinë e saj duke mohuar atë që i parapriu; ajo hyn në histori, e takon botën konkrete dhe, përmes dëshmisë së fesë, i jep asaj një horizont të ri. Në këtë pikë, figura e Florit dhe Laurit bëhet veçanërisht domethënëse.

Ata përfaqësojnë, në kujtesën e krishterë, dëshmitarin. Dresniku përfaqëson mjedisin. Ulpiana përfaqëson vendin ku krishterimi bëhet gradualisht më i dukshëm. Dardania përfaqëson hapësirën ku këto zhvillime marrin formë.

Si meshtar i Kishës Katolike “Shën Katarina e Aleksandrisë” në Pejë, e shoh këtë histori edhe si një thirrje për përgjegjësi. Ne nuk duhet ta përdorim antikitetin për të ushqyer krenari të zbrazët. Duhet ta studiojmë për ta kuptuar më mirë vetveten. Nëse kemi një mbishkrim pagan, ai është pjesë e historisë sonë. Nëse kemi një traditë martirologjike, edhe ajo është pjesë e historisë sonë. Nëse kemi një boshllëk dokumentar, duhet ta pranojmë. Ky qëndrim nuk e dobëson identitetin tonë; e bën atë më të pjekur.

Për mua, një nga mësimet më të bukura që mund të nxjerrim nga kjo temë është se feja dhe shkenca nuk duhet ta kenë frikë njëra-tjetrën. Shkenca kërkon provën; feja kërkon të vërtetën. Kur secila respekton kufijtë dhe misionin e vet, ato nuk bëhen armiq. Përkundrazi, mund ta ndihmojnë njëra-tjetrën.

Në këtë dritë, Ulpiana dhe Dresniku mund të quhen dy gurë të së njëjtës kujtesë dardane. Njëri na flet për zhvillimin e krishterimit; tjetri na flet për botën fetare që e parapriu dhe e shoqëroi atë.

Ndërmjet tyre qëndron njeriu: ai njeri i antikitetit që kërkonte Hyjin në mënyra të ndryshme, që ndërtonte altarë, që shkruante dedikime, që besonte dhe që, në një moment të historisë, u përball edhe me mesazhin e krishterë.

Në këtë pikë, kujtesa e Florit dhe Laurit merr për mua një kuptim të veçantë. Jo sepse duhet t’u shtojmë atyre gjëra që nuk i dimë, por sepse vetë fakti që Kisha i ruajti në kujtesën e saj tregon se dëshmia e tyre u konsiderua e rëndësishme.

Martiri nuk është njeri i së kaluarës vetëm sepse jetoi në antikitet. Martiri është gjithmonë pyetje për të tashmen.

Ai na pyet: sa vlen besimi ynë kur kërkon qëndrueshmëri? Sa vlen e vërteta për ne kur bëhet e kushtueshme? Sa jemi të gatshëm të mos e kthejmë fenë në dekor, por në mënyrë jetese, ashtu siç na ka porositur Krishti?

Pikërisht këtu historia bëhet edhe mesazh shpirtëror.

Në përfundim, nga studimet e prof. dr. Zef Mirditës kuptojmë se Dardania ka qenë një hapësirë e gjallë religjioze dhe kulturore. Ulpiana dhe Dresniku përfaqësojnë dy faqe të kësaj historie. Në njërën faqe kemi kujtesën e krishterimit të hershëm dhe zhvillimin e tij; në tjetrën kemi dëshmitë e botës romano-dardane, me kultet dhe format e saj të adhurimit.

Për mua, epilogu i këtij vështrimi është i qartë: historia duhet lexuar me besim, por jo pa kritikë; me dashuri për trashëgiminë, por jo pa saktësi; me respekt për Kishën, por gjithmonë edhe me respekt për burimin.

Sepse e vërteta nuk ka nevojë për zbukurim. Ajo ka nevojë vetëm për guximin që të thuhet drejt.

Dersnik, Klinë

Dhe kur e themi drejt, edhe gurët e Ulpianës, edhe gjurmët e Dresnikut, edhe kujtesa e Florit dhe Laurit fillojnë të na flasin më qartë për atë që Dardania ka qenë dhe për atë që ajo vazhdon të thotë për ne sot. 

Fusnotat

¹ Zef Mirdita, Religjioni dhe kultet e dardanëve dhe Dardanisë në antikë, Zagreb, 2001.
² Zef Mirdita, “Das Christentum und seine Verbreitung in Dardanien”, Balcanica, IV, Beograd, 1973, f. 83–93.
³ Zef Mirdita, Studime Dardane, Prishtinë: Rilindja, 1979.
⁴ Zef Mirdita, Religjioni dhe kultet e dardanëve dhe Dardanisë në antikë, Zagreb, 2001, pjesët mbi kultet romake në Dardani.
⁵ Zef Mirdita, Religjioni dhe kultet e dardanëve dhe Dardanisë në antikë, Zagreb, 2001, trajtimi i kulteve orientale dhe i ndërthurjeve religjioze në Dardani.
⁶ Zef Mirdita, “Novitates epigraphicae e Dardania collectae”, Arheološki Vestnik, 31, Ljubljana, 1980, f. 189–201. 

Literatura

Mirdita, Zef. “Das Christentum und seine Verbreitung in Dardanien.” Balcanica, IV, Beograd, 1973, f. 83–93.

Mirdita, Zef. Studime Dardane. Prishtinë: Rilindja, 1979.

Mirdita, Zef. “Novitates epigraphicae e Dardania collectae.” Arheološki Vestnik, 31, Ljubljana, 1980, f. 189–201.

Mirdita, Zef. Antroponimia e Dardanisë në kohën romake. Prishtinë: Rilindja, 1981.

Mirdita, Zef. Religjioni dhe kultet e dardanëve dhe Dardanisë në antikë. Zagreb, 2001.

Më 18 gusht 2026

Oborri, shteti dhe gomari

Drini.us
-
0
Oborri, shteti dhe gomari
Lirim Gashi, Prizren
____
(në shqip dhe serbisht)
Ja një shembull konkret se si funksionon logjika politike dhe pronësore e serbëve të Vuçiqit:
Logjika e tyre është aq absurde, saqë oborrin e komshiut mund ta shndërrojë në një konflikt ndërkombëtar, fletën e kadastrës në libër historie, ndërsa gomarin në ekspert të gjeopolitikës.
E them qëllimisht „serbët e Vuçiqit“, sepse nuk dua t’i fyej serbët normalë.
Njeriu normal, pavarësisht nga kombësia, e kupton dallimin midis oborrit dhe shtetit, midis gardhit dhe kufirit, midis kadastrës dhe historisë, si dhe midis komshiut dhe pushtuesit.
Një serb i Vuçiqit, me emrin Nebojša Stoisavljević, më shkroi:
„Ta zëmë se ke hyrë në oborrin tim, pra në pronën time. Pastaj e ke përdorur për vite me radhë dhe ke tentuar ta përvetësosh. Megjithatë, sikur të ishe shqiptar i ndershëm, do të ma ktheje atë që është e imja. Përndryshe, gjithçka që shkruan për etikën dhe moralin do të ishte vetëm mjegull.“
E lexova.
Pastaj e lexova edhe një herë.
Më pas mora frymë thellë.
Jo për shkak të argumentit, por për shkak të mungesës së oksigjenit.
Sepse nganjëherë, kur njeriu përballet me një mendim kaq idiotik, edhe mushkëritë kanë nevojë për oksigjen shtesë.
Pra, Nebojša vendosi ta zgjidhë çështjen e Kosovës me një shembull nga oborri i tij.
Kjo është jashtëzakonisht praktike.
Nëse nesër shpërthen një konflikt për Detin e Kinës Jugore, Nebojša mund ta thërrasë gjeometrin.
Nëse lind një krizë pronësore rreth Tajvanit, mund të na tregojë garazhin e tij si dëshmi se është pronar i Tajvanit.
Ndërsa për Lindjen e Mesme, me sa duket, do ta nxjerrë tapinë e kasolles.
Sepse sipas logjikës së tij, gjithçka është shumë e thjeshtë:
„Ky është oborri im, pra ky është shteti im.“
Dhe ja ku u zgjidh kaq shpejt një çështje kaq komplekse historike.
Mund t’i mbyllim fakultetet e historisë, t’i pushojmë nga puna juristët ndërkombëtarë dhe t’i dërgojmë historianët më të njohur të botës në pushime të përjetshme verore.
Na mbetet vetëm kadastra e Nebojshës.
Por ekziston një problem i vogël.
Shteti nuk është oborr.
Oborri ka gardh.
Shteti ka institucione.
Oborri ka portë.
Shteti ka kufij.
Oborri ka pronar.
Shteti ka qytetarë.
Oborrin mund ta rrethosh me beton.
Shtetin nuk mund ta rrethosh as me metaforë.
Ndërsa historia, për fat të keq të atyre që do të donin ta zvogëlonin deri në përmasat e një koteci të pulave, nuk është fletë kadastrale.
Historia është shumë më komplekse.
Ajo përfshin popuj, migrime, luftëra, perandori, ndryshime kufijsh, shtete, marrëveshje ndërkombëtare, shpërbërje shtetesh, krijimin e shteteve të reja dhe, mbi të gjitha, fakte.
Dhe faktet kanë një veçori shumë të bezdisshme:
Nuk e pyesin Nebojshën nëse i pëlqejnë.
Por Nebojsha ka edhe një ide tjetër.
Ai thotë se unë e kam shpallur oborrin e tij shtet.
Mirë.
Atëherë lind një pyetje fare e thjeshtë:
Kur u bë i gjithë Ballkani një parcelë gjigante me fletë pronësie serbe?
Dhe ku është ajo fletë?
Mos vallë ka mbetur diku në Karpate?
Sepse serbët nuk e sollën Kosovën nga Karpatet mbi shpinën e ndonjë gomari heroik.
Nuk i sollën as malet.
As lumenjtë.
As popullsinë.
As historinë.
Dhe, mbi të gjitha, nuk e sollën gomarin.
Megjithëse, duke gjykuar nga disa teori të sotme historike, gomari duket se po bëhet dëshmitari kryesor i historisë së Ballkanit.
Ta imagjinojmë, pra, atë gomarin e shkretë.
Qëndron diku midis Karpateve dhe Ballkanit, i kërrusur nën peshën e historisë.
Mbi shpinën e tij është Kosova.
Mbi Kosovën është popullsia.
Ndërsa nën shputat e gomarit janë disa shekuj histori.
Dhe nga periferia Nebojsha bërtet:
„Hajde, gomar! Mbaje barrën! Është e jona!“
Mua më vjen keq vetëm për kafshën.
Sepse edhe gomari i ka kufijtë e vet.
Dhe pastaj vjen pyetja më e thjeshtë:
Nëse, siç pretendon ti Nebojsha, territorin e keni sjellë me vete, çfarë bëtë me njerëzit që i gjetët këtu?
A i bartët edhe ata mbi shpinën e të njëjtit gomar?
A i futët në hejbe?
Apo gomari e kishte edhe një rimorkio të veçantë për popullsinë autoktone?
Kjo është pyetje serioze, Nebojsha.
Sepse nëse tashmë historinë e trajtojmë si inventar shtëpiak, atëherë duhet të jemi të paktën konsekuentë.
Territori nuk mund të jetë „i imi“, ndërsa njerëzit që kanë jetuar mbi të të konsiderohen si ndonjë tepricë e inventarit të vjetër.
Kjo më nuk është histori.
Kjo është zhvendosje nga Ballkani në Pazar të Gjësendeve të Përdorura.
Prandaj, çuditërisht, krahasimi yt me oborrin është shumë i dobishëm.
Jo sepse e dëshmon atë që pretendon, por sepse e tregon shumë qartë problemin e logjikës sate.
Ti përpiqesh që historinë e një populli, historinë e një territori dhe një konflikt ndërkombëtar t’i fusësh midis portës së oborrit dhe kotecit të pulave.
Kjo është pak a shumë sikur dikush të përpiqej ta shpjegonte Revolucionin Francez me një grindje për zorrën e ujit të kopshtit.
„Komshiu ma ka lëvizur zorrën, prandaj historikisht është e qartë se kopshti është imi.“
Logjika është e njëjtë.
Vetëm zorra është më e lagësht.
Pastaj më thua se unë „shes mjegull“.
Këtu duhet të ta pranoj një gjë:
Mjegull ka vërtet në kokën tënde.
Por nuk e kam prodhuar unë.
Mjegulla krijohet kur njeriu nuk ka fakte të mjaftueshme dhe boshllëqet i mbush me vetëbesim.
Është një sistem shumë ekonomik.
Nuk të duhet arkiv.
Nuk të duhet dokument.
Nuk të duhet libër historie.
Të mjafton një copë oborr, një portë dhe të bërtiturit me zë të lartë: „Është e imja!“
Dhe ja ku e ke historinë kombëtare.
Miku im i madhërishëm, Nikola Sanduloviqi, thjesht do të tundte kokën dhe do të më thoshte:
„I dashur Lirim, neve nuk na duhet diagnoza. Diagnoza na është bërë prej kohësh e qartë — neve na duhet terapia, madje ajo që merret pa termin!“ 😄
Domanoviqi ndoshta do ta shikonte këtë njeri, do të heshtte për disa sekonda dhe pastaj do të shkruante:
„Në atë vend, historia nuk mësohej më nga librat. Mësohej nga gardhet e komshinjve.“
Radoviqi ndoshta do të shtonte:
„Kur njeriu nuk ka dëshmi, e ndërton një gardh. Kur nuk ka histori, e ndërton një oborr.“
Ndërsa Kishoni ndoshta do të përfundonte se sapo është zbuluar forma më e re e shkencës politike:
Gjeopolitika sipas rregullores së shtëpisë.
Tani na mungon vetëm këshilli i shtëpisë.
Kryetar: Nebojša Stoisavljević
Sekretar: Aleksandar Vučić
Ekspert i kadastrës: Aleksandar Vulin
Historian: gomari
Dhe procesverbali miratohet njëzëri:
„Kosova është e jona, sepse kështu vendosëm në oborr.“
Prandaj, i dashur Nebojsha, mos u përpiq më të më bindësh se shteti im është e njëjta gjë me oborrin tënd.
Sepse nëse një ditë e zbaton këtë logjikë mbi gjithçka, mund të zgjohesh një mëngjes dhe të kuptosh se shteti ka vendosur që edhe shtëpia jote është e tija.
Dhe atëherë një zyrtar do të trokasë me mirësjellje në derën tënde:
„Mos u shqetëso, Nebojsha. Nuk ta kemi konfiskuar gruan.“
Ti do të marrësh frymë i lehtësuar.
Por zyrtari do të buzëqeshë dhe do të shtojë:
„Vetëm e kemi transferuar nga kategoria e pronës private në inventarin shtetëror.“
Dhe pikërisht atëherë, më në fund, edhe logjikës sate mund t’i duhet një avokat.
***
DVORIŠTE, DRŽAVA I MAGARAC
Autor: Lirim Gashi
Evo konkretnog primera kako funkcioniše politička i imovinska logika Vučićevih Srba:
Njihova logika je toliko apsurdna da komšijsko dvorište može da pretvori u međunarodni spor, katastarski list u istorijsku knjigu, a magarca u stručnjaka za geopolitiku.
Namerno kažem „Vučićevi Srbi“, jer ne želim da vređam normalne Srbe.
Normalan čovek, bez obzira na nacionalnost, razume razliku između dvorišta i države, između ograde i granice, između katastra i istorije, kao i između komšije i okupatora.
Jedan Vučićev Srbin, po imenu Nebojša Stoisavljević, napisao mi je:
„Pretpostavimo da si ušao u moje dvorište, odnosno na moju imovinu. Zatim si je godinama koristio i pokušavao da je prisvojiš. Međutim, da si pošten Albanac, vratio bi mi ono što je moje. U suprotnom, sve što pišeš o etici i moralu bila bi samo magla.“
Pročitao sam.
Onda sam pročitao još jednom.
Zatim sam duboko udahnuo.
Ne zbog argumenta, već zbog nedostatka kiseonika.
Jer ponekad, kada se čovek suoči sa toliko glupom mišlju, čak su i plućima potrebne dodatne količine kiseonika.
Dakle, Nebojša je odlučio da pitanje Kosova reši primerom iz svog dvorišta.
To je izuzetno praktično.
Ako sutra izbije sukob oko Južnog Kineskog Mora, Nebojša može da pozove geometra.
Ako izbije imovinska kriza oko Tajvana, može nam pokazati svoju garažu kao dokaz da je vlasnik Tajvana.
A za Bliski Istok, po svemu sudeći, izvadiće tapiju na šupu.
Jer prema njegovoj logici, sve je veoma jednostavno:
„Ovo je moje dvorište, dakle ovo je moja država.“
I eto, tako je za nekoliko sekundi rešeno jedno toliko složeno istorijsko pitanje.
Možemo zatvoriti fakultete istorije, otpustiti međunarodne pravnike i poslati najpoznatije istoričare sveta na doživotni letnji odmor.
Ostaje nam samo Nebojšin katastar.
Ali postoji jedan mali problem.
Država nije dvorište.
Dvorište ima ogradu.
Država ima institucije.
Dvorište ima kapiju.
Država ima granice.
Dvorište ima vlasnika.
Država ima građane.
Dvorište možeš okružiti betonom.
Državu ne možeš okružiti čak ni metaforom.
A istorija, na žalost onih koji bi želeli da je smanje na veličinu kokošinjca, nije katastarski list.
Istorija je mnogo složenija.
Ona obuhvata narode, migracije, ratove, carstva, promene granica, države, međunarodne sporazume, raspade država, stvaranje novih država i, iznad svega, činjenice.
A činjenice imaju jednu veoma neprijatnu osobinu:
Ne pitaju Nebojšu da li mu se dopadaju.
Ali Nebojša ima i jednu drugu ideju.
On kaže da sam ja njegovo dvorište proglasio državom.
Dobro.
Onda se postavlja sasvim jednostavno pitanje:
Kada je ceo Balkan postao ogromna parcela sa srpskim vlasničkim listom?
I gde je taj list?
Da nije možda ostao negde u Karpatima?
Jer Srbi nisu doneli Kosovo iz Karpata na leđima nekog herojskog magarca.
Nisu doneli ni planine.
Ni reke.
Ni stanovništvo.
Ni istoriju.
A, iznad svega, nisu doneli magarca.
Iako, sudeći prema nekim današnjim istorijskim teorijama, izgleda da magarac postaje glavni svedok istorije Balkana.
Zamislimo, dakle, tog jadnog magarca.
Stoji negde između Karpata i Balkana, pogrbljen pod teretom istorije.
Na njegovim leđima je Kosovo.
Na Kosovu je stanovništvo.
A pod magarećim kopitama su vekovi istorije.
A sa strane Nebojša viče:
„Hajde, magarče! Nosi teret! Naše je!“
Meni je žao samo životinje.
Jer čak i magarac ima svoje granice.
A onda dolazi najjednostavnije pitanje:
Ako ste, kako tvrdiš, Nebojša, teritoriju doneli sa sobom, šta ste uradili sa ljudima koje ste ovde zatekli?
Da li ste i njih nosili na leđima istog magarca?
Da li ste ih stavili u bisage?
Ili je magarac imao i posebnu prikolicu za autohtono stanovništvo?
To je ozbiljno pitanje, Nebojša.
Jer ako istoriju već tretiramo kao kućni inventar, onda bi trebalo da budemo barem dosledni.
Teritorija ne može biti „moja“, dok se ljudi koji su na njoj živeli tretiraju kao neki višak starog inventara.
To više nije istorija.
To je preseljenje sa Balkana na Pijacu Polovnih Stvari.
Zato je, začudo, tvoje poređenje sa dvorištem veoma korisno.
Ne zato što dokazuje ono što tvrdiš, već zato što veoma jasno pokazuje problem tvoje logike.
Ti pokušavaš da istoriju jednog naroda, istoriju jedne teritorije i jedan međunarodni sukob uguraš između kapije dvorišta i kokošinjca.
To je otprilike kao kada bi neko pokušao da objasni Francusku Revoluciju svađom oko baštenskog creva za vodu.
„Komšija mi je pomerio crevo, zato je istorijski jasno da je bašta moja.“
Logika je ista.
Samo je crevo vlažnije.
A onda mi kažeš da ja „prodajem maglu“.
Ovde moram da ti priznam jednu stvar:
Magle zaista ima u tvojoj glavi.
Ali nisam je ja proizveo.
Magla nastaje kada čovek nema dovoljno činjenica, pa praznine popunjava samopouzdanjem.
To je veoma ekonomičan sistem.
Ne treba ti arhiva.
Ne treba ti dokument.
Ne treba ti istorijska knjiga.
Dovoljni su ti komad dvorišta, kapija i glasno uzvikivanje: „Moje je!“
I eto ti nacionalne istorije.
Moj veličanstveni prijatelj Nikola Sandulovic samo bi odmahnuo rukom i rekao mi:
„Dragi Lirime, nama ne treba dijagnoza. Dijagnoza je odavno jasna — nama treba terapija, i to ona što se prima bez zakazivanja!“ 😄
Domanović bi verovatno pogledao Nebojšu, ćutao nekoliko sekundi, a zatim napisao:
„Na tom mestu istorija se više nije učila iz knjiga. Učila se iz komšijskih ograda.“
Radović bi možda dodao:
„Kada čovek nema dokaze, podigne ogradu. Kada nema istoriju, sagradi dvorište.“
A Kišon bi verovatno zaključio da je upravo otkriven najnoviji oblik političke nauke:
Geopolitika prema kućnom redu.
Sada nam nedostaje samo kućni savet.
Predsednik: Nebojša Stoisavljević
Sekretar: Aleksandar Vučić
Katastarski stručnjak: Aleksandar Vulin
Istoričar: magarac
I zapisnik se jednoglasno usvaja:
„Kosovo je naše, jer smo tako odlučili u dvorištu.“
Zato, dragi Nebojša, nemoj više pokušavati da me ubediš da je moja država isto što i tvoje dvorište.
Jer ako jednog dana tu logiku primeniš na sve, možeš se jednog jutra probuditi i shvatiti da je država odlučila da je i tvoja kuća njena.
I tada će neki službenik ljubazno pokucati na tvoja vrata:
„Ne brini, Nebojša. Nismo ti konfiskovali ženu.“
Ti ćeš odahnuti.
Ali će se službenik nasmešiti i dodati:
„Samo smo je prebacili iz kategorije privatne svojine u državni inventar.“
I upravo tada će, konačno, i tvojoj logici možda zatrebati advokat.

Nuk do të ketë Kosovë islamike e as katolike, por laike arbërore europiane

Drini.us
-
1
Nuk do të ketë Kosovë islamike e as katolike, por laike arbërore europiane

Gjon Keka, Vjenë

Nuk do të ketë Kosovë islamike e as katolike, por laike arbërore europiane

Po e fillojë këtë shkrim duke u bazuar në nenet e Kushtetutës së Republikës së Kosovës [Kushtetuta:K-09042008,Kuvendi i Republikës së Kosovës,Data e publikimit: 09.04.2008 ] që thonë si vijon:

Neni 8 :„Republika e Kosovës është shtet laik dhe neutral në çështje të besimeve fetare.“

Neni 9 : „Republika e Kosovës siguron ruajtjen dhe mbrojtjen e trashëgimisë së vet kulturore dhe fetare.“

Neni 7 :1.“Rendi kushtetues i Republikës së Kosovës bazohet në parimet e lirisë, paqes, demokracisë, barazisë, respektimit të të drejtave dhe lirive të njeriut dhe sundimit të ligjit, mosdiskriminimit, të drejtës së pronës, mbrojtjes e mjedisit, drejtësisë sociale, pluralizmit, ndarjes së pushtetit shtetëror dhe ekonomisë së tregut.“

Neni 24: 1. Të gjithë janë të barabartë para ligjit. Çdokush gëzon të drejtën e mbrojtjes së barabartë ligjore, pa diskriminim.

Askush nuk mund të diskriminohet në bazë të racës, ngjyrës, gjinisë, gjuhës, fesë, mendimeve politike ose të tjera, prejardhjes kombëtare a shoqërore, lidhjes me ndonjë komunitet, pronës, gjendjes ekonomike, sociale, orientimit seksual, lindjes, aftësisë së kufizuar ose ndonjë statusi tjetër personal.

Neni 22 : Të drejtat dhe liritë e njeriut të garantuara me marrëveshjet dhe instrumentet ndërkombëtare në vijim, garantohen me këtë Kushtetutë, zbatohen drejtpërdrejtë në Republikën e Kosovës dhe kanë prioritet, në rast konflikti, ndaj dispozitave e ligjeve dhe akteve të tjera të institucioneve publike:

Deklarata Universale për të Drejtat e Njeriut;

(2) Konventa Evropiane për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive Themelore të Njeriut dhe Protokollet e saj;

Konventa Ndërkombëtare për të Drejtat Civile e Politike dhe Protokollet e saj;

Konventa Kornizë e Këshillit të Evropës për Mbrojtjen e Pakicave Kombëtare;

Konventa për Eliminimin e të gjitha Formave të Diskriminimit Racor;

(6) Konventa për Eliminimin e të gjitha Formave të Diskriminimit ndaj Gruas;

Konventa për të Drejtat e Fëmijës;

Konventa kundër Torturës dhe Trajtimeve e Ndëshkimeve të tjera Mizore,Jonjerëzore dhe Poshtëruese.

Duke parë se sa e qartë është Kushtetuta e Republikës së Kosovës e cila nuk lejonë asnjë hapsirë për devijim në ndonjë shtet islamik apo katolik ose ndonjë shteti tjetër fetar, por është tepër e qartë se Kosova është një shtet laik dhe europian dhe se kështu duhet të jetë Kosova si shtet e shoqëri nëse dëshiron të integrohet në familjen europiane.

Terrroristi islamik – shqipfolës, “shehidi” panislamik Lavdërim Muhaxheri

Së fundi po bien maskat një nga një, që nga pushtetarët, politikanët e partive, individ e grupe që po koketojnë me ideologjinë islmaike për qëllime egoiste dhe të votave duke rrezikuar kështu edhe vetë shtetin laik dhe të ardhmen e tij euroatlantike.

Askush nuk do të lejohet qoftë ai edhe pushtetar në krye tw qeverisw apo ndonjw institucioni tjetwr shtewror, as parti apo lwvizje politike, e as ndonjë klerik apo grup i ideologjisë islamike apo individ etj, ta bëjë Kosovën një shtet islamik sipas rregullave të ideologjisë së tyre absurde dhe primitive. As ndonjë katolik qoftë edhe ai ipeshkv apo prift, apo edhe pastor ose individ apo grup ideologjik fetar katolik nuk do të lejohet të bëjë Kosovën shtet katolik.

Sepse nuk do të ketë as shtet islamik, e as shtet katolik, e as shtet protestant e as ndonjë tjetër në Kosovë. Por do të ketë shtet laik të Kosovës që i ka rrënjët e veta europiane të civilizimit dardan europian dhe që një ditë duke i kryer detyrat e shtëpisë si shtet dhe shoqëri do të integrohet në Bashkimin Europian dhe të anëtarësohet në NATO.

Ata që tentojnë ta bëjnë Kosovën islamike e kanë të kotë, sepse miqtë tanë ShBA, pastaj vendet mike europiane dhe NATO/KFOR nuk kanë kontribuar në lirinë, demokracinë ,zhvillimin, paqen dhe pavarësinë, që Kosova të bëhet shtet islamik apo katolik ,por një shtet laik europian që një ditë të bëhet pjesë e botës së përparuar perëndimore dhe familjes së vetë aty ku ë ka vendin e natyrshëm brenda kontinentit europian.

Rasti i mosljemit të përurimit të gurit themeltar të Kishës me emrin e dy martirëve Shën Flori dhe Lauri në Zogaj nga institucionet e rendit dhe pushtetit është shkelje me dy këmbë e kushtetutës, laicitetit dhe lirisë fetare në republikën e Kosovës.

Si është e mundur që disa ditë më parë u bë përurimi i themeleve të një xhamie diku në një pjesë të Kosovës dhe askush nuk i ndaloj ata, ndërsa në rastin e themeleve të Kishës me emrin e dy martirëve dardan ndalohet përurimi ? Kush ia jep atë të drejtë atyre me e ndalu një përurimi të tillë, aksush, ata që kanë marrë vendim të ndalojnë këtë përurimi të Kishës me emrin e dardanëve Shën Flori dhe Lauri do të mbesin në analet e turpit të historisë së shtetit dhe kombit tonë shqiptar, sigurisht aktet të tilla të ndalimit do t’i gjykojë një ditë historia, gjaku i martirëve dhe dëshmorëve e heronjëve të Dardanisë europiane.

Turp i madh për pushtetarët, për ata që pa asnjë pikë gjaku arbëror- dardan ndalojnë një përurim të themeleve të një kishe me emrat e martirëve të vetë dardan europian sikur janë Shën Flori dhe Lauri, Çka mund të themi për ta, pos me fjalët e Jesusit që thotë: “O Atë, fali ata sepse nuk dinë ç`bëjnë.“(Luka, 23:34) Ose më mirë mjerë për ta që me qëllim tentojnë ta pengojnë ringjalljen e historisë shpirtërore e kombëtare iliro-dardane europiane të kombit tonë të shumëvuajtur përgjatë historisë.

Shpresoj se janë njoftuar me rastin në fjalë ambasadat e miqëve si ShBA ,vendeve mike europiane dhe NATO/KFOR që të ketë një reagim të fuqishëm.

Sidoqoftë, po e përfundoj këtë shkrim me një porosi të qartë për të gjithë, se Kosova, Dardania jonë, nuk do të bëhet dhe nuk do të jetë as islamike ,as katolike, por një Kosovë laike europiane.

Sepse, askush as vetë miqtë tanë ShBA, vendet mike europiane dhe NATO/KFOR nuk do të lejojnë që Kosova të bëhet islamike, as katolike e as ndonjë tjetër por një Kosovë laike europiane ashtu sikur është në vetë natyrën e saj, rrënjët e saj dhe kushtetutën e saj.

Kaos Akustik mbi Çati: Pse Thirrja e Sinkronizuar keq e Ezanit Streson Psikën

Drini.us
-
0
Kaos Akustik mbi Çati: Pse Thirrja e Sinkronizuar keq e Ezanit Streson Psikën

Ilustrim: fshati me xhaminë me shtatë minare në hyrje të Maqedonisë nga Kosova

Në shumë qytete të Orientit kjo është pjesë e përditshmërisë, ndërsë në Perëndim shkakton rregullisht debate të nxehta: Ezani, thirrja islame për lutje. Megjithatë, larg çështjeve fetare, një problem krejt tjetër po del gjithnjë e më shumë në fokus të mjekësisë dhe akustikës. Kur disa xhami thërrasin në mënyrë asinkrone (jo në të njëjtën kohë) dhe me zë të mbingarkuar, këndimi sakral shndërrohet në një përzierje frekuencash, gjë që për trurin e njeriut do të thotë stres i pastër.
Nga një redaktor i fushës Kushdo që ka qenë ndonjëherë në Kajro, Stamboll apo Kasablanka e njeh këtë fenomen: pesë herë në ditë dëgjohet thirrja e muezinit. Por në vend të një melodie harmonike, në shumë lagje shpërthen një kaos akustik. Njëra xhami fillon, disa sekonda më vonë nis tjetra, e ndjekur nga një e tretë nga një drejtim tjetë. Ajo që është menduar si një thirrje shpirtërore, për shkak të vonesës kohore dhe teknikës së dobët, kthehet në një provë ekstreme durimi për sistemin nervor – dhe kjo nuk është
çështje besimi, por biologjie.
“Lufta e Frekuencave” e Megafonave
Problemi kryesor fillon te teknika. Këndimi tradicional sot pothuajse kudo transmetohet përmes autoparlantëve në formë hinke (megafonë me dhomë presioni) që ndodhen në minare. Këto pajisje nuk janë projektuar për cilësi zëri, por për të arritur sa më larg.
Gjatë këtij procesi ndodh fizikisht kjo gjë: autoparlantëve i presin rrënjësisht të gjitha frekuencat e ulëta (basin) nën rreth 300 Hertz. Zërit të njeriut kështu i hiqet ngrohtësia e tij natyrale. Ajo që mbetet është një tingull i hollë dhe i mprehtë. Në të njëjtën kohë, këta megafonë përforcojnë masivisht zonën e mesme të frekuencave midis 1.000 dhe 3.000 Hertz.
Regjimi i Alarmit Biologjik në Trurë
Pikërisht në këtë fashë frekuencash (rreth 2.500 Hertz) ndodhet pika më e ndjeshme e dëgjimit të njeriut. Kjo është frekuenca në të cilën qajnë foshnjat dhe bëjnë zhurmë sirenat e ambulancave. Nga pikëpamja evolucionare, truri ynë është i programuar që te këta tinguj të aktivizojë menjëherë sistemin nervor vegjetativ dhe të çlirojë hormonet e stresit si kortizoli dhe adrenalina.


Nëse thirrja vjen tani nga disa burime në të njëjtën kohë, truri kalon në mbingarkesë. Si një „makinë kërkimi modelesh“ biologjike, ai përpiqet vazhdimisht të rregullojë sinjalet e ndryshme të tingullit dhe të deshifrojë fjalët arabe. Megjithatë, për shkak të vonesës së zërit nëpër rrugë (zëri udhëton rreth 340 metra në sekondë) dhe fillimit të mos-sinkronizuar të muezinëve, krijohet një e ashtuquajtur kakofoni – një lëmsh i pazgënjyeshëm. Truri dështon në filtrimin e zhurmës, mbingarkohet në nivel
kognitiv dhe reagon me shqetësim të brendshëm, irritim dhe agresivitet.
Nga Melankolia te Stresi Kronik Varësisht nga gjendja psikologjike dhe socializimi, ky tingull zgjon emocione të ndryshme. Ndërsë thirrja e herët e mëngjesit në Makam Saba tradicional dhe melankolik (një shkallë muzikore orientale me çerek-tone) te disa njerëz ngjall trishtim dhe mall, zhurma e lartë dhe asinkrone gjatë ditës shkakton thjesht një ndjenjë të humbjes së kontrollit.
Në mjekësinë mjedisore është vërtetuar prej kohësh: zhurma kronike dhe e padëshiruar e këtij intensiteti – veçanërisht kur i zgjon njerëzit papritmas nga gjumi – dëmton shë}ndetin. Ajo rrit rrezikun për tension të lartë të gjakut, çrregullime të gjumit dhe sëmundje kardiovaskulare.
Edhe Vendet Islame po Marrin Masa
Se kjo kritikë është e bazuar e tregojnë edhe reagimet nga vetë vendet islame. Atje, ky „lëmsh zhurmash“ nga minaretë është kthyer prej kohësh në një çështje politike:
Egjipti: Në Kajro u lançua projekti i „Ezanit Qendror“ (Adh&amacron;n Al-Muwahhad). Thirrja e një muezini të vetëm e profesionist transmetohet përmes radios në të njëjtën sekondë në të gjitha xhamitë, për të ndaluar këtë rrëmujë të dëmshme për shëndetin.
Arabia Saudite: Qeveria nxori ligje të rrepta, sipas të cilëve autoparlantët e jashtëm lejohen të ndizen vetëm në një të tretën e volumit të tyre maksimal.
Turqia: Në metropolet si Stambolli, xhamitë e lagjeve koordinohen akustikisht përmes një
kontrolli qendror për të parandaluar mbivendosjet e zërit.
Përfundim
Një këndim i vetëm dhe i pastër mund të perceptohet – pavarësisht nga feja – si një element kulturor ose meditues. Megjithatë, nëse ai fryhet në një tapet zhurme asinkron për shkak të teknikës së dobët dhe mungesës së sinkronizimit, ai humb çdo lloj spiritualiteti. Mbetet vetëm një faktor shqetësues akustik, i cui rëndon dëshmueshëm psikën e njeriut.

E përgatiti: Krenar Sopjani

1...343536...1,724Faqja 35 nga 1,724