Kreu Blog Faqe 360

Orkestra e absurdit Shqiptar, prej Xhavit Halitit te Milan Radojçiqi, prej Hykmeta Bajramit te Blerim Jusufi – dhe opozita që e lufton vetëm Albini!

Drini.us
-
2
Orkestra e absurdit Shqiptar, prej Xhavit Halitit te Milan Radojçiqi, prej Hykmeta Bajramit te Blerim Jusufi – dhe opozita që e lufton vetëm Albini!
Sak Muji, Zvicër
⸻
I – XHAVIT HALITI
Profesori i mosdijes kombëtare
Në krye të listës, pa asnjë votim, rreshtohet Xhavit Haliti.
Njeriu që ka dhënë kontribut historik në politikë – jo për të ditur diçka, por për të thënë me krenari:
“Nuk e dija se është terrorist!”
Kjo frazë tashmë duhet të futet në fjalorët e shkollave si shembull i “mosnjohjes aktive”.
S’po pyesim pse nuk e paske ditur; po pyesim: Po çka paske ditur, mor burrë?
Në një vend normal, politikanët nuk flasin pa informim.
Në Kosovë, flasin me aq krenari për mos-informimin, sa duket sikur “mos me dit gja” është kualifikim shtetëror.
⸻
II – MILAN RADOJÇIQ
Fantazma politike që shfaqet vetëm kur ka hije
Pastaj, në skenën e satirës, hyn Milan Radojçiq, ai personazh që nuk shfaqet kurrë me zë, por gjithmonë me hije.
Në secilin raport ndërkombëtar, është përmendur më shumë se disa nga deputetët tanë që flasin 24 orë.
Mirëpo opozita jonë, në vend që të flasë qartë për të, fle.
Një gjumë i rëndë politik, i tipit:
“Nuk dimë asgjë… nuk kemi pa kurrgjë… s’kemi dëgju asnjë zhurmë.”
Veç kur i zgjon dikush dhe i pyet:
“Po ky Radojçiqi, kush është?”
Ata përgjigjen si në film vizatimor:
“Eh… ai? Paska qenë problem, a?”
Sa mirë që s’kanë qenë roje nate –
se hajnat do të dilnin me faturë garancie.
⸻
III – HYKMETE BAJRAMI
Gruaja që shpiku diplomacinë e kundërt
Në listë vjen Hykmete Bajrami, e cila na fali perlën satirike të dekadës:
“Më parë lidhem me Listën Serbe sesa me Albin Kurtin!”
Kjo nuk është deklaratë.
Kjo është manifest për t’u futur në muze të politikës absurde.
A e kupton zonja çfarë ka thënë?
Po si me qenë duke thënë:
“Ma mirë me zjarrin sesa me dritën.”
“Ma mirë me furtunën sesa me strehën.”
Në çdo vend normal, kjo do të ishte dorëheqje.
Në Kosovë… është status Facebook-u.
⸻
IV – VETËSHPALLJA SE:
“Opozita është shpëtimi i vendit”
Ndërkohë që opozita nuk mund të shpëtojë as vetveten
Po e shikoj opozitën tonë që flet për “shpëtimin e Kosovës”, ndërkohë që ata:
– nuk munden me shpëtu një konferencë pa u zënë me vetveten,
– nuk munden me shpëtu një argument pa ja kthyer kundër vetes,
– nuk munden me shpëtu një kauzë pa e bërë qesharake.
Për çka me na shpëtu?
Nga Albini?
Albini është problemi juaj personal, jo i Kosovës.
Kosova ka halle reale.
Ju keni halle imagjinare.
⸻
V – Vrasja e AFRIM BUNJAKUT
Tragjedi e madhe, farsë politike edhe më e madhe
Vrasja e policit Afrim Bunjaku, një dhimbje e popullit, u shndërrua në teatër të politikës.
Në vend që opozita të fliste qartë, zëshëm, dinjitetshëm, ata e përdorën si laps në tabelë – sipas interesit të orës.
Dhe ndërkohë që vendi është në ankth për drejtësinë,
opozita në ankth për fushatën.
Asnjëri as tjetri nuk shkon.
⸻
VI – BLERIM JUSUFI
Magjistari që i zhduk aktakuzat nga kapela
Në finale hyjmë te Blerim Jusufi, kryeprokurori që e kthen drejtësinë në spektakël magjie.
Aktakuzat?
Disa hyjnë, disa dalin, disa zhduken, disa ri-shfaqen.
Do të mendonte njeriu se ka ndonjë marrëveshje me David Copperfield-in.
Por jo: kjo është drejtësia jonë që bën prova para publikut.
Pa skenar. Pa regjisor. Pa logjikë.
⸻
VII – OPOZITA E SHERRIT
“Qendra e lojërave me lotari politike”
E gjithë kjo opozitë, e cila s’ka më strategji, më program, më bosht, më moral,
ka vetëm një qëllim të madh olimpik:
KUSH E URREN MË SHUMË ALBININ.
Pikë.
Nuk kanë program ekonomik, nuk kanë program social, nuk kanë as plane.
Kanë vetëm një obsesion.
Ndaj edhe po shuhen…
si shurra e pulës,
me një ritëm aq të ngadaltë, sa edhe pulat po kërkojnë të mos përmenden më në këto krahasime.
⸻
VIII – REALITETI I PADURUESHËM I KËSAJ SATIRE
Sado t’i bërtisni Albinit,
sado t’i bini tavolinës,
sado t’i shtrembëroni mikrofonët,
shteti nuk rrëzohet prej jush.
Sepse për të rrëzuar shtetin duhet vizion.
Dhe ju nuk e keni.
Keni vetëm:
– mllefin,
– frikën,
– dhe nostalgjinë e karrigeve të vjetra.
E dini pse jeni kaq nervozë?
Sepse nuk jemi më në kohën kur populli han bar.
Sot populli han ironi.
Dhe ju jeni furnizuesit kryesorë të tij.
⸻
Me satirën më të zezë,
me thumbimin më të mprehtë,
me emrin tim të plotë,
Sak Muji

Terrori i Ibër-Lepencit dhe rrëzimi i maskës Serbe dhe të disa “gazetarëve të mëdhenj” shqipfolës: Një Dosje që e shkundë politiken e rajonit

Drini.us
-
0
Terrori i Ibër-Lepencit dhe rrëzimi i maskës Serbe dhe të disa “gazetarëve të mëdhenj” shqipfolës: Një Dosje që e shkundë politiken e rajonit
Luan Dibrani, Gjermani
____
Sulmi terrorist në kanalin strategjik Ibër-Lepenc, një arterie vitale që furnizon me ujë dhe energji një pjesë të madhe të Kosovës, ishte vetëm maja e një mali akulli kriminal. Sot, me aktakuzën e ngritur kundër Jovan dhe Dragisha Viçentijeviq dhe Igor Dimoviq, më në fund zbulohet e vërteta e plotë: kjo nuk ishte një ngjarje e izoluar, por pjesë e një operacioni të orkestruar nga strukturat e sigurisë së Serbisë.
Kjo aktakuzë nuk është vetëm një dokument juridik.
Është një goditje e drejtpërdrejtë ndaj makinerisë propagandistike të Beogradit, e cila për dekada ka investuar në deformimin e realitetit dhe viktimizimin e vetvetes
Serbia u përpoq ta fajësojë Kosovën – por provat e rrëzojnë në tokë
Menjëherë pas shpërthimit, Beogradi nisi ofensivën e tij të zakonshme dezinformuese:
se “Kosova po destabilizon”, se “shqiptarët po inskenojnë incidente”, se “serbët në Veri rrezikohen”.
Por aktakuza i shuan të gjitha skenarët e helmatisur:
• Mostrat e FBI-së tregojnë se dheu në çizmet e të akuzuarve përputhet me dheun e kanalit.
• Jovan Viçentijeviq vepronte si kolonel i shërbimit ushtarak serb (VOA).
• Janë dokumentuar vizitat në Serbi për dorëzim informacioni të klasifikuar.
• Janë provuar fotografimet e lëvizjeve të ushtarëve amerikanë të KFOR-it.
• Është zbuluar përpjekja për të krijuar një organizatë të rreme anti-shqiptare, për ta baltosur UÇK-në.
Këto nuk janë “thashetheme”.
Janë fakte të siguruara nga hetimet ndërkombëtare dhe institucionet e Kosovës.
Arsenal rus, skenar serb: Sinjal i një politike të rrezikshme të Beogradit
Gjetjet në shtëpitë e të pandehurve tregojnë qartë se Serbia po ndërton struktura paralele ushtarake brenda Kosovës:
• armë AK-47
• granata BRM-75
• zolla antitank
• 500 fishekë
• uniforma të Serbisë dhe Rusisë
• maska e pajisje të kamuflazhit
Është e pamundur të flitet për pajisje civile.
Këto janë pajisje luftarake – të një strukture të organizuar, të trajnuar dhe të financuar nga Serbia.
Është model i pastër rus:
sulme të fshehta, propagandë e agresorit dhe akuzim i viktimës.
Serbia dhe media e paguar ndërkombëtare: Investime të mëdha në gënjeshtra të vogla
Serbia ka kuptuar një gjë që shumë shtete e kanë injoruar:
propaganda është një industri, jo një fushatë.
Për 30 vjet, Beogradi ka investuar miliona në:
• lobistë jashtë vendit
• portale ndërkombëtare
• gazetarë të blerë
• analistë të paguar me “detyrë speciale”
• strategji digjitale të përhapjes së narrativave anti-shqiptare
Dhe çdo herë funksionon njësoj:
1. Serbia krijon incidentin
2. Serbia fajëson Kosovën
3. Serbia shitet “si pala e moderuar”
4. Serbia përfiton kohë dhe hapësirë politike
Por aktakuza e Ibër-Lepencit e thyen këtë zinxhir.
Kjo është arsyeja pse Beogradi është nervoz dhe po bie në kontradikta të njëpasnjëshme.
Kosova nuk duhet të heshtë – duhet ta shndërrojë këtë rast në një “manual të së vërtetës” për botën
Tani është koha që Kosova të veprojë fuqishëm në arenën ndërkombëtare. Të gjitha faktet, provat e FBI-së, dokumentet e Prokurorisë, aktivitetet e agjentëve serbë – duhet të dalin në dritë me forcë diplomatike dhe profesionale.
Kosova duhet të:
• organizojë konferenca për media me gazetarë ndërkombëtarë
• publikojë analizën e kompletuar të rastit në gjuhën angleze
• ekspozojë strategjitë e dezinformimit të Serbisë
• prezantojë rastin në Parlamentin Evropian, në Këshillin e Europës dhe në Washington
• krijojë një raport të posaçëm diplomatik mbi sulmin terrorist
Nëse Serbia punon me rrena të koordinuara, Kosova duhet të punojë me të vërteta të koordinuara.
Ky sulm nuk ishte thjesht kundër një kanali – ishte kundër shtetësisë së Kosovës
Çdo shpërthim, çdo fotografim i ushtarëve të KFOR-it, çdo armë e gjetur – ishte pjesë e një plani më të madh:
të tregonte se Kosova është e paqëndrueshme dhe e papërshtatshme si shtet.
Nëse kanalit i Ibër-Lepenc i shkaktohej dëm i përhershëm, Kosova do të përballej me:
• mungesë uji të pijshëm
• mungesë energjie elektrike
• panik popullor
• destabilizim ekonomik
• dobësim të besimit ndërkombëtar
Ky ishte qëllimi.
Jo vetëm dëm teknik – dëm gjeopolitik.
Përfundim: Serbia u përpoq ta manipulojë botën – por aktakuza i çon poshtë gjithë gënjeshtrat
Rasti i Ibër-Lepencit është shembulli më i pastër i mënyrës se si Serbia tenton të përdorë krimin, propagandën dhe lobimin për të ndërtuar një imazh të rremë.
Por këtë herë, ka dështuar.
Tani Kosova duhet të jetë:
• e qartë
• e guximshme
• e artikuluar
• e koordinuar
Ky proces nuk është thjesht gjykim i tre terroristëve.
Është gjykimi i narrativës së Serbisë, gjykimi i propagandës së saj, gjykimi i rolit të saj destabilizues në Ballkan.
E vërteta më në fund ka dalë.
Dhe kur e vërteta del, propaganda nuk ka më frymë.
Më së ziu është për disa “gazetarëve të mëdhenj” shqipfolës të Kosovës etj, se me këtë zbulohet se ata kanë bërë luftë speciale ndaj popullit të vet për llogari të Serbisë së Madhe!

Anteu që që nuk u dha…, analizë Buxhovit për librin e Hamit Kokalarit, “Kosova djep i shqiptarizmit”

Drini.us
-
1
Anteu që që nuk u dha…, analizë Buxhovit për librin e Hamit Kokalarit, “Kosova djep i shqiptarizmit”

Jusuf Buxhovi, historian e shkrimtar nga Prishtina

ANTEU QË NUK U DHA…
(Një rilexim i librit të Hamit Kokalarit “Kosova djep i shqiptarizmit” me rastin e ribotimit nga shtëpia botuese “Faik Konica”, Prishtinë, 2025)
Nga mitologjia greke mësohet se Anteu ishte i biri i Poseidonit, zotit të detit dhe hyjneshës së tokës Gea, gjigant i fuqisë së papërballueshme. Thuhet se jetonte në Lihi dhe secili që vinte në tokën e tij e detyronte që të luftojë me të. Në ato dyluftime rëndom mundte kundërshtarët deri në vdekje. Kundërshtari i tij i fundit ishte Herakliu. Në dyluftimin e mundimshëm Herakliu e zbuloi fshehtësinë e fuqisë së Anteut: në të vërtetë, kur Anteu e ndiente se po dobësohet, ngjitej ngurtësisht për tokë dhe fuqia sërish i kthehej. Prandaj Herakliu e çon lart në ajër, andaj gjiganti ishte i ndarë prej nënës tokë, e humb fuqinë dhe Herakliu ia zë frymën.
Legjenda e Anteut, në vetëdijen e njeriut modern nuk ruhet aq për nga ndikimi i krijimeve të shumta betejat e tij me Heraklin, por më tepër për atë se fati i Anteut është njëri prej ilustrimeve më domethënëse të fatit të secilit vend, që mund të dështojë po qe se heq dorë nga rrënja, nga toka ku ajo përthith ato që i duhen qenies.
Nëse legjenda e Anteut figurativisht përcakton fatin e një vendi nga lidhja me të, si një rrënjë, vepra “Kosova, djep i shqiptarizmit”, e Hamit Kokalarit, kësaj metafore ia atribuon vetëdijen tonë historike përbrenda kohës dhe hapësirës etnike, me Kosovën si epiqendër të saj thuajse në gjitha fazat historike.
Ky determinim, nuk ka të bëjë vetëm me shfaqjen e këtij koncepti, që nga aspekti i nacionalizmit, kryesisht lidhet me rilindjen kombëtare, si zhvillim tejet i rëndësishme, që u hapi rrugë proceseve që quan te shqiptarizmi kulturor për te ai politik si një parakusht për platformën e pavarësinë kombëtare më 28 nëntor 1912. Përkundrazi, Kosova si Dardani antike në kuadër të trinomit të mbretërive ilire në antikitet, bashkë me Maqedoninë dhe Epirin, njëherësh shihet edhe si djep i antikitetit, ku lidhjet e saj me Trojën dhe qytetërimin mesdhetar, asaj i japin përmasat e një faktori ndër më të rëndësishmit të kohës. Kokalari, duke kaluar nëpër këto stacione historike, Dardaninë e fokuson qendër ku zhvillohet njëra ndër betejat më të ashpra midis politeizmit dhe monoteizmit, që përfundoi me fitoren e të dytës, në shekullin IV, me zyrtarizimin e krishterimit nga perandori Konstantin i Madh me origjinë dardane. Në këtë rrjedhë shihet edhe koha e Justinianit dhe vikariati në Justiniana prima – nën juridiksionin e Ilirikut, që asokohe administrativisht i takonte pjesës lindore të perandorisë romake. Dardania në kuadër të Ilirikut, po ashtu, shfaqet faktor tejet i rëndësishëm, që lidh pjesën qendrore me atë mediterane-egjease e deri tek Azia e Vogël dhe e Mesme. Kjo hapësirë luan rol të rëndësishëm edhe gjatë Bizantit, rënies së tij dhe zhvillimeve që quan tek depërtimet osmane, ku Beteja e Kosovës, paraqet ngjarjen që do t’ia japë vulën pushtimeve pesëshekullore osmane kur orienti do të ndikojë dukshëm vetëdijen politike dhe kulturore të oksidentit deri te koha jonë.
Natyrisht se faktet historike që lidhen me pushtimet osmane dhe realitetet shoqërore-politike dhe kulturore që u krijuan për pesë shekuj, ku shqiptarët gjatë kohës së Skënderbeut ishin të parët që i kundërshtuan, por me kalimin e kohës, u akomoduan në strukturat më të larta të hierarkisë së pushtetit ushtarak dhe politik të saj (me shumë vezirë, pashallarë, ushtarakë dhe diplomatë të lartë), Kosovën, si njërin ndër vilajetet më të rëndësishme dhe të mëdha të perandorisë osmane në pjesën europiane (Rumeli) e vendosin po ashtu në qendër të zhvillimeve të ngritjes, shtrirjes po edhe të atyre të shpërbërjes së saj (nga Kriza lindore e deri te fundi i saj në dhjetor të vitit 1912).
Në këtë zhvillim, në këtë hapësirë, ka pikënisjen edhe nacionalizmi politik shqiptar dhe proceset që i prinë dhe e përcollën si platformë e shqiptarizmit, që autori e quan “djep” të saj, e kthyer në një metaforë historike, që përkundër rënieve dhe sukseseve, përkundër tragjedive dhe fatkeqësive me të cilat u përcoll rrugëtimi i çlirimit nga Perandoria Osmane deri te pavarësia kombëtare dhe ngjarjet tjera që e përcollën atë (luftërat ballkanike, lufta e parë dhe e dytë botërore, koha e diktaturës së komunizmit), erdhi deri te koha e jonë, jo si mit, por si një realitet etnik, kulturor dhe politik dhe, së fundi, shtetëror.
Po qe se kjo metaforë shikohet kur ajo u soll si libër (në vitin 1943), në përputhje me realitet e kohës, ato të Luftës së Dytë Botërore, kur etnia shqiptare, në kuadër të sferave të interesit të Fuqive të Boshtit dhe të përcaktimeve të reja shtetërore në hartën politik europiane, pas shpërbërjes së Jugosllavisë së Versajës, nga viti 1941 deri në fund të vitit 1944, përjetoi ribashkime të pjesshme, tejet të rëndësishme, mund të quhej edhe pjesë e një ditirambi përbrenda një elegjie, së cilës, ideologjia komuniste, mori përsipër t’ia përcaktonte epilogun mortar. Kësaj transcendence letrare, ndërthurja me realitetin e hidhur politik, në kuadër të ngjarjeve dramatike të realitetit shoqëror-politik shqiptar, siç ishin ato që solli Konferenca e Londrës e vitit 1913 dhe e Paqes së Parisit 1918, sikur ia përcaktuan fatin që “djepi i shqiptarizmit” – Kosova dhe Maqedonia, të pushtuara gjatë luftërave ballkanike dhe të ripushtuara gjatë atyre të Luftës së Madhe botërore, që i ishin lënë Mbretërisë Serbo-kroate-sllovene (Jugosllavisë së Versajës), për t’u kthyer në “djep të shtetit mesjetar serb”!
Në këto rrethana tepër tragjike, shteti i brishtë shqiptar, i pranuar ndërkombëtarisht i përgjysmuar, në përputhje me detyrimet nga Lidhja e Kombeve rreth ratifikimit të kufijve me Greqinë dhe Jugosllavinë, për ta siguruar ekzistencën, sipas “logjikës shtetërore”, u desh ta pranojë humbjen e “djepit të shqiptarizmit”. Ky veprim politik, u legjitimua, në njërën anë, me ndalimin e lëvizjes irredentiste shqiptare, që asokohe përfaqësohej nga “Komiteti Kombëtar për Mbrojtjen e Kosovës”, i themeluar në Shkodër në qershor të vitit 1918, si një faktor i rëndësishëm ushtarak dhe politik veçmas në veri të Shqipërisë deri në vitin 1925, ku edhe paraprakisht u instrumentalizua për qëllimet e luftës së brendshme politike. Dhe, në tjetrën anë, u legjitimua me mospërkrahjen e lëvizje kaçake në Kosovë dhe Maqedoni, që për pasojë pati likuidimin e saj të dhunshëm nga Beogradi edhe në bashkëpunim me shtetin shqiptar, siç ishte rasti me shuarjen e “Zonës neutrale të Junikut” në vitin 1923.
Kur pas puçeve dhe kundërpuçeve të qershorit-dhjetorit 1924, shteti shqiptar, në fazën e konsolidimit (nga shpallja Republikë në vitin 1925 dhe Monarki në vitin 1928), kishte filluar rrugën e mundimshëm të bërjes shtet-torzo, që nënkuptonte lojërat diplomatike dhe politike midis Romës dhe Beogradit, që me konventën shtetërore Shqipëri-Itali, të vitit 1927, do të zhvendosen përfundimisht kah Italia, “djepi i shqiptarizmit”, harrohet fare edhe nga shkaku i paradigmës historike se periferia kthehet në qendër, ndërsa qendra (Kosova) kthehet në periferi, me fatin tragjik që të shuhet fare përmes gjenocideve, etnocideve dhe kulturocideve, të nisura gjatë luftërave ballkanike dhe të vazhduara , me çka ajo duhej të kthehej “në djep historik dhe shpirtëror serb”, siç quhej “Serbi mesjetare”. Gjithnjë në përputhje me platformën e njehur të “Naçertanjes” së Garashaninit, ky proces kishte të bënte me programet shtetërore të kolonizimit të trojeve shqiptare me serbë dhe malazias nga Dalmacia, Mali i Zi dhe pjesët tjera të Jugosllavisë që për parakusht shpërnguljen e shqiptarëve për në Turqi sipas konventës shtetërore të Jugosllavisë me Turqinë.
Nëse për gjenocidin e ushtruar nga ushtritë pushtuese serbe, malaziase dhe greke gjatë luftërave ballkanike, shteti shqiptar nuk mund të kishte ndonjë përgjegjësi kur dihen rrethanat nëpër të cilat kaloi hapësira shqiptare pas shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë e okupuar nga fuqitë pushtuese të Serbisë, Malit të Zi dhe Greqisë, siç nuk mund të kishte përgjegjësi as gjatë intermexos së Luftës së Parë Botërore midis viteve 1916-1918, kur një pjesë e viseve të pushtuara të Kosovës dhe Maqedonisë u futën nën administrimin autonom të Austro-Hungarisë dhe një pjesë e jugut (Republika e Korçës) nën francez, megjithatë, përkundër asaj që logjika shtetërore e detyronte që t’u përmbahej vendimeve të konferencës së Parisit për kufijtë e përcaktuar në raport me fqinjët (Greqinë dhe Jugosllavinë) të ratifikuar me to midis viteve 1925-1926, shteti shqiptar mbylli sytë ndaj etnocidit dhe kulturocidit ndaj shqiptarëve në Kosovë dhe Maqedoni. Kulturocidi u pranua, së pari me asimilimin e shqiptarëve ortodoksë në serbë dhe mandej me konvertimin e përkatësisë kombëtare të shqiptarëve fillimisht në atë fetare (myslimanë) dhe pak më vonë në atë turke. Konvertimi kombëtar në atë fetar, pati për pasojë mospranimin e gjuhës shqipe e cila u zëvendësua me atë turke nëpër medrese dhe në jetën shoqërore-politike së cilës “platforma” iu krijua me hapjen e medresesë së Mbretit Aleksandër në Shkup si dhe themelimit të shoqatës islamike “Xhemjet”. Ndërsa identiteti kombëtar, mbas pak u zëvendësua me atë turk, me çka mbretëria jugosllave etninë e gjithmbarshme shqiptare e ktheu në “pakicë kombëtare turke”. Si veprimi i parë dhe i dytë, lidheshin me konceptin e etnocidit dhe të kulturocidit në shërbim të humbje së gjurmëve fizike dhe identitare historike dhe kulturore të shqiptarëve nga trojet e tyre etnike përmes asimilimit dhe shpërnguljes. Politikisht, këto procese, duhej ta shuanin njëherë e përgjithmonë lëvizjen e irredentizmit shqiptar e me të edhe të idesë së një Shqipërie etnike, të penguar nga dy konferenca ndërkombëtare, e Londrës dhe e Parisit. Me këto procese, njëherësh, i krijohej platforma marrëveshjeve të Lozanës, të citit 1923 për shkëmbimin e popullatave në drejtimet: shtetet e Ballkan (Jugosllavi, Greqi dhe Bullgari) kah Turqia dhe anasjelltas që mbështeteshin mbi etnitë e pakicave fetare si mbetje osmane, në njërën anë – turke (shqiptarët dhe boshnjakët në Jugosllavi) dhe në tjetrën të grekëve ortodoksë nga Turqia që duhej të shkëmbeheshin me shqiptarët e besimit mysliman në Greqi (kryesisht nga Çamëria dhe Trakia) rreth një milion në secilin drejtim.
Shteti shqiptar, mbylli sytë ndaj këtyre proceseve. Për politikën shqiptare të kohës, që përpëlitej për të siguruar ekzistencën e dosidoshme shtetërore me aleanca të ndryshme shpesh joparimore, duke heqë dorë edhe nga qendra e saj historike dhe politike, siç ishte Kosova nga antikiteti (me mbretërinë e Dardanisë) dhe qendër e lëvizjes së shqiptarizmit politik e legjitimuar me organizimin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit në vitin 1878, me Lidhjen e Pejës të vitit 1899, kryengritjet e vitit 1908-1912, që ia hapën rrugën pavarësisë të shpallur më 28 nëntor 1912, njëherësh hoqi dorë nga themelet e saj, gjë që atë e ktheu në një objekt koniunkture, siç do të ndodhë në prag të Lutës së Dytë Botërore me pushtimin italian dhe në fund të saj, nga viti 1944-1948, me kthimin në shtet vasal të Jugosllavisë, duke mohuar madje edhe aktet e rëndësishme historike (vendimet e Konferencës së Bujanit) për vetëvendosje, me çka, figurativisht, u pranua humbja e Anteut nga Herakli, nga dobësia e hetuar që e kishte ai kur fuqia i humbte nga shkëputja prej tokës, rrënjës së saj.
Shkëputje e Kosovës nga trungu shqiptar, në të vërtetë ishte një veprim i paraprogramuar që edhe shteti i përgjysmuar shqiptar, jashtë të shkëputej nga lidhja historike, etnike dhe kulturore, në mënyrë që, pa rrënjët të thahej. Fitorja e Heraklit ndaj Anteut, që merrte fuqi nga toka e vet, duhej të ishte e plotë dhe e përhershme.
Libri i Hamit Kokalarit “Kosova, djep i shqiptarizmit”, i botuar në vitin 1943, kur në rrethanat e Luftë së Dytë Botërore, Fuqitë e Boshtit nazi-fashist, kishin anuluar realitet politike dhe shtetërore të Konferencës së Londrës (1913) dhe asaj të Paqes së Parisit (1918), ribashkimit shqiptar, nga 1941-1944, ia ktheu platformën historike dhe politike, mbi të cilën u shpall pavarësia kombëtare më 18 nëntor 1912. Ashtu siç kishte ndodhë në vitin 1878, kur në Prizren u mblodh Kuvendi i Lidhjes Shqiptare dhe me këtë fillimisht u kundërshtua copëtimi i tokave shqiptare dhe, më vonë, me kërkesën për bashkimin e katër vilajeteve në një shqiptar, shqiptarizmi u kthye në një program politik, që i hapi rrugë zhvillimeve që çuan të pavarësia kombëtare më 28 nëntor 1912, në tetor të vitit 1943, pas kapitullimit të Italisë fashiste, në Prizren u mblodh Kuvendi i Dytë i Lidhjes Shqiptare, që i përgatiti parakushtet asamblesë kombëtare për shpalljen e Shtetit etnik shqiptar, me 74 mijë kilometra katrore, nën ombrellën e Rajhut gjerman në rrethanat e një marrëveshjeje me të, ku shteti shqiptar ruante neutralitetin. Shikuar figurativisht, miti për Anteun, po demantohej me atë se shqiptarizmit po i kthehej djepi i vet, Kosova.
Ndonëse ideja e shqiptarizmit e lidhur me Kosovën si djep te saj historik, etnik dhe politik, me intermexon gjatë luftës së dytë botërore, me bashkimet e cunguara kombëtare edhe si të përkohshme (nga viti 1941-1943 në kudër të Italisë së Musolinit dhe si Qeveri Shqiptare nën Rajhun gjerman nga tetori i viti 1943 deri në tetor të vitit 1944), pati fatin e Fuqive të Boshtit të mundura nga Aleanca Antifashiste Botërore, gjë që asaj iu pagua një çmim i madh tragjik nga komunistët e bashkuar, megjithatë ruajti kujtesën historike dhe etnike të të qenit bashkë, pra të asaj fuqie të Anteut që i bënte ballë Heraklit.
Diktaturat komuniste në Shqipëri dhe Jugosllavi me diktatin ideologjik, që shuante të gjitha indet e kombëtarizmes në dobi të klasores (të njeriut të ri socialist, pa kujtesë historike dhe pa besim), Kosovës, së mbetur në Jugosllavi, por si etni politike me statusin e rajonit autonom nën Serbi, që më vonë (nga viti 1968 dhe me ndryshimet kushtetuese të vitit 1974) do të ngrihet në nivel të njësisë federative jugosllave, nuk ia hoq idenë e të qenit shqiptare. Fillimisht, ishte lëvizja irredentiste revolucionare e NDSH-së dhe më vonë ajo ideologjike e lidhur me enverizmin (deri në vitin 1968) dhe ajo për barazi kur do të shfaqet kërkesa për Republikën e Kosovës në federatën jugosllave, që shqiptarizmit i dhanë impulse të vazhdueshme. Madje në një dimension thuajse absurd, meqë vetëdija evolutive e kosovarëve shkonte kah perëndimi dhe lidhja me të, ndërkohë që ajo nën regjimin enverist, shqiptarin e mbyllur dhe të armiqësuar me gjithë botën, e kthente në monstrum të Gullagut!
Shikuar nga këndvështrimi sotëm, libri i Kokalarit “Kosova – djep i shqiptarizmit”, shfaqet po aq i rëndësishëm si edhe atëherë kur u shkrua, meqë elegjisë që lidhej me metaforën e humbje së Anteut, kur u shkëput nga toka, serish ia kthyen vargjet e ditirambit, me çka u thye miti i fitores së Heraklit.
Kur thuhet kështu kihet parasysh fakti se Kosova për afër një shekulli nën pushtimin serbo-jugosllav, nuk pranoi që djepi i saj historik, etnik dhe politik të zëvendësohet në “djepin serb”, siç kërkonte Beogradi. Gjenocidet, etnocidet, kulturocidët dhe veprimet tjera deri te ato të fundit me mjetet e luftës, që u parandaluan me ndërhyrjen ushtarake të NATO-s ndaj forcave policore dhe jugosllave nga 24 marsi deri më 10 qershor 1999, me shpalljen e pavarësisë së Kosovës më 12 shkurt 2008, paradigmën e “djepit të shqiptarizmit” e kthen te “djepi i shtetësisë shqiptare”, si formulë e neoshqitarizmit, që formës ia ruan përmbajtjen…
Prishtinë, shtator 2025

Mark Palnikaj për kryengritjet shqiptare antiosmane

Drini.us
-
0
Mark Palnikaj për kryengritjet shqiptare antiosmane

E vërteta e kryengritjeve që kanë bërë shqiptarët kundër turqve! Flet Mark Palnikaj! | Shqip D.Hila

Te “shkina”

Drini.us
-
0
Te “shkina”
Lis Bukuroca, Gjermani
___
Isha diku dhjetë vjeç. Në katër klasat e para kishim vetëm një mësuese shqiptare; në të pestën edhe një tjetër dhe një maqedonase. Matematikën – maqedonisht.
“Burrat” ua ndalonin çikave shkollën pas katër viteve, me arsyetimin se “shkolla i prishte”. Por djemtë i ndreqte, ndërsa vajzat i “bënte shkina”.
Të njëjtët libra, e njëjta shkollë: djalin e bënte dijetar, vajzën të përdalë. Të rrezikshme për familjen dhe ftyrën e fisit.
Unë atëherë nuk e kuptoja çfarë trishtimi kishin ata në krenat e tyre. Një frikë primitive, aq e madhe sa i kthente çikat në makina pune: pa zë, pa mendim, pa drejtim.
Një frikë që i shndërronte gratë në pajisje elektrike: ndez–fike, bëj punë, mos fol!!!
Mirëpo, kur shkonim te mjeku, infermieret ishin “shkina”.
Si fëmijë nuk arrija ta shpjegoj: pse shkojmë te shkina për shërim, por vetë nuk duhet të kemi infermiere? Madje do t’i kuptonin edhe plakat: shqip!
Ajo epokë, për fat, ka ikur, por nuk është zhdukur.
Aty-këtu ende kultivohet ajo mendësi e vjetër, që e trajton gruan si robot modern: me zemër njeriu, por me pritshmëri hekuri.
Përdore, udhëzoje, nënshtroje, dominohe! Le të funksionojë! Si pajisje elektrike shtëpiake.
Kjo është me rëndësi dhe e moralshme, për ata që besojnë se diskrimimi dhe nënshtrim i anëtarëve të falijes, i bën burra!
Në fakt janë skllevër të së kaluarës!

Përkujtim: Sheh Tahir Kanaqi personalitet i nderuar  nga Kraja e Shkodrës

Drini.us
-
0
Përkujtim: Sheh Tahir Kanaqi personalitet i nderuar  nga Kraja e Shkodrës
Me rastin  katërdhjetë vjetorit te vdekjes(1985-2025)

Nail Draga, Ulqin

Në sajë të veprimtarisë së tyre personalitete të veçanta nderohen edhe pas vdekjës jo vetëm në vendin ku kanë jetuar e vepruar por edhe më gjerë, duke qenë model në kohën e tyre  dhe më pas. Në këtë kategori bën pjesë edhe sheh Tahir Kanaqi, nga Kraja e Shkodrës, i cili ka qenë  personalitet shumëplanësh si imam, sheh, edukator, intelektual e humanist duke  mbetur i pa përseritshëm deri në ditët tona

Ndonëse  për nga përgatitja profesionale ishte teolog, ai ishte i përgatitur me njohuri shumëdimensionale dhe si i tillë dallohej nga kolegët e tij bashkëkohës. Ndërsa veprimtaria humaniste duke iu  ndihmuar personave të ndryshëm ka ndikuar në autoritetin e tij, pothuaj në të gjitha viset shqiptare në Mal të Zi, dhe më gjerë. Ai me qendrimin e tij rrezatonte qetësi dhe mirësi si rrallë kush, andaj edhe sot kujtohet me admirim.

Në shërbim të fesë e kombit

Imam, sheh Tahir Kanaqi është personi tipik i binomit fe e atdhe, sepse ai ishte i devotshëm si besimtar por edhe kombëtar i përkushtuar që e ka dëshmuar me veprimtarinë e vet jetësore. Ka lindur në Ostros të Vogël në Krajën e Shkodrës në vitin 1907, e cila në atë kohë ishte në kuadër të Shqipërisë, përkatësisht të Perandorisë Osmane. Në vendlindje ka kryer mejtepin e më pas Medresën në Shkodër(1921-1927). Shkodra në këtë kohë si qendra jo vetëm kulturore në Veriun shqiptar ndikoi në formimin e personalitetit të Tahir Kanaqit. Këtu në sajë të kontaktëve me personalitete të kohës dhe literaturës së përdorur, nuk ka qendruar statik, por në vendlindje ka sjellur edhe Abetaren, Algjebren e tekste të tjera shkollore. Ka filluar të punojë si imam në Arbnesh(1927-1929), por si  intelektual i dalluar dhe edukues i të rinjve, shtetit të atëhershëm jugosllav i pengonte kjo veprimtari, andaj e ftuan të shkojë ushtarë. Por, ai refuzoi atë shërbim dhe  shkoi në Shqipëri(1930-1944) fillimisht në Shkodër e më pas në Tiranë.Në Shqipëri përveç se ka studiuar e punuar aty është bërë pjesëtar i tarikatit rufai. Gjatë qendrimit në Shqipëri, ka jetuar në Tiranë, Burrel, Peshkpoi, Voskopojë, Korçë, Durrës e së fundit përseri në Shkodër. Ai ka punuar si gardian burgu dhe së fundit në Shkodër(1940-1944) si nëpunës në prefekturën e Shkodrës. Në vitin 1944, kthehet në vendlindje në Krajë, duke iu përkushtuar profesionit të imamit në disa fshatra në Krajë. Në sajë të qendrimit  dhe raportëve shoqërore atij i janë ofruar pozita të ndryshme udhëheqëse, por i ka refuzuar sepse ishte i vendosur ti shëbejë profesionit të tij e jo ideologjisë së pushtetit të kohës. Në këtë aspekt duhet cekur senë tubimin popullor i cili është mbajtur në Ostros me 1 janar 1945, pranoi  detyrën e kryetarit të Këshillit Nacional Çlirimtar për Krajë, por duke kuptuar intrigat e pushtetit  dha dorëheqje nga ajo pozitë. Gjatë veprimtarisë së tij si imam është treguar besimtar i devotshëm dhe i guximshëm, duke sfiduar rrethanat e pushtetit të të kohës. Ai duke qenë i veçantë nga imamet e tjerë përcillej nga pushteti, madje edhe e kanë burgosur por ai ishte i vendosur në misionin e tij fetar.

Ishte anëtar i tarikatit Rufai, fillimisht ishte myhib, ndërsa në vitin 1975 u bë veqil-ushtrues i detyrës së shehut, ndërsa në vitin 1982, u bë sheh i këtij tarikati.

Ka vdekur me 15 dhjetor 1985, në vendlindje në Ostros.

I pasionuar pas librave

Në sajë të edukimit e pasionit pas librave Tahir Kanaqi kishte një bibliotek të të pasur, duke qenë e veçantë për kohën në Krajë. Ai në bibliotekën e tij kishte libra, revista, gazeta, por edhe dorëshkrime të ndryshme si ditarë, letra, vendime, korrespondencë, pastaj fotografi të ndryshme etj., që tash janë pronë e trashëgimtarëve të familjes së tij. Ai librat nuk i kishte për vetën, por iu jepte në shërbim atyre qe kanë treguar interesim, që dëshmohet në sajë të ditarëve dhe shënimeve që janë të depozituara në bibliotekë.

Lexues i gazetës “Rilindja”

Në sajë të pasionit për informim Tahir Kanaqi, ishte ekzemplar i veçantë, sepse ai ishte lexues i rregullt i gazetës “Rilindja”, e cila i vinte rregullisht me postë, duke  qenë model për kohën kur ka jetuar e vepruar. Dhe jo vetëm këtë gazetë, por ka qenë i parapaguar edhe për gazetën “Flaka e Vëllazërimit” e cila dilte në Shkup. Ishin këto medie të shkruara të cilat kanë informuar opinionin e gjërë për rrethanat shoqërore e kulturore për hapësirën shqiptare.

Humanist i përkushtuar

Ata të cilët e kanë njohur e pasur kontakte me te kanë theksuar se Sheh Tahiri, ka kryer edhe punët e mjekut, sepse ka pasur njohuri nga mjekësia popullore, ndërsa  ne çantën e tij  ka pasur edhe  mjetët e ndihmës së parë (jod, alkool, tableta etj.)që i përdorur për ata të cilët kanë pasur nevojë, në disa fshatra të Krajës.

Por, e veçanta e tij ka  qënë se ai i ka shëruar individët e ndryshëm pa përdorur mjete mjekësore. Kështu kur i ka ardhur ndonjë person për të kërkuar ndihmë, ai që në takimin  e parë „pacienitin“ e ka pyetur për emrin e tij dhe të nënës. Pasi ka shikuar në librat e tija, mënjëher i ka thënë se për çka ke ardhur te ai. Ai ka shëruar në mënyra te ndryshme si dhimjen e kokës, çrregullimet shpirtërore e ato nervore, magjinë, paralizën, ngrënien e gjarprit etj, të cilat me sukses i ka eliminuar. Por, nëse i sëmuri „nuk ka qenë për te“,  e ka udhëzuar të shkojë në spital, duke dëshmuar e vlerësuar parimet mjekësore e humaniste e jo egoizmin personal. Për „shërbimet“ e tia asnjëher nuk ka kërkuar kompensim, sepse gjithmonë ka theksuar se ai është vetëm ndermjetës, ndërsa është në duar të Zotit fati i të sëmurit dhe shërimi i tij. Ai kishte aftësi të veçanta mistike e spirituale, që si rrallë kush e ka dëshmuar në praktikë.

Individët të cilët kanë pasur nevojë i ka pranuar në çdo kohë, pa marrë parasysh së cilës fe, gjuhë  e komb iu takojnë. Në lidhje me tolerancën fetare ka mbetur emblematikethënia e tij se “Fetë janë si lulet e një bahçeje”.

Sheh Tahir Kanaqi(1907-1985)

Nderohet me veprimtari kulturore 

Në shenjë nderimi jetës dhe veprimtarisë së tij, me 13 korrik 2012, në Ulqin në organizim nga OJQ”Harmonia” dhe Qendra Kulturore e Uqinit, është mbajtur  veprimtaria  kulturore “Mbrëmja përkujtimore kushtuar jetës dhe veprës së Sheh Tahir Kanaqit”. Në këtë veprimtari e cila kishte karakter kulturor, fetar, shoqëror e kombëtar, me kumtesat e tyre kanë marrë pjesë studiues nga Mali i Zi, Shqipëria e Kosova, duke vlerësuar lartë veprimtarinë e Sheh Tahir Kanaqit. Në kuadër të kësaj veprimtarie në Galerinë e artëve të Qendrës Kulturore-Ulqin, është hapur edhe ekspozita me fotografi, dorëshkrime e dokumente  që janë prezatuar për herë të parë për opinionin e gjerë. Ndërsa kurorëzimi i kësaj veprimtarie u realizu në vitin 2014, ku materialet e prezantuara janë botuar në monografinë “Jeta dhe veprimtaria e Sheh Tahir Kanaqit”, duke qenë botimi i vetëm i tillë në shqip në Mal të Zi.

Përfundim

Ndonëse kanë kaluar 40-vjet nga vdekja e tij, më veprimtarinë, qendrimin dhe autoritetin shoqëror si rrallë kush në kohën e tij ai përkujtohet me admirim nga të gjithë ata të cilët kanë pasur fat ta njohin dhe bashkëpunojnë me te, duke qenë të priviligjuar se kanë jetuar në kohën e tij.

Po e mbyllim këtë shkrim përkujtimor në 40-vjetorin e vdekjës së Sheh Tahir Kanaqit me thënien e tij “Të duash kombin tënd do të thotë të duash vetvehten” duke qënë testament  për të gjitha kohërat.

(Dhjetor  2025)

Ndryshimi i strategjisë së Islamit Politik – rrezik serioz për Kuvendin e Kosovës

Drini.us
-
6
Ndryshimi i strategjisë së Islamit Politik – rrezik serioz për Kuvendin e Kosovës
Saim Tahiraj, Zvicër
____
Pas humbjes së rëndë në zgjedhjet e fundit, grupet dhe individët që përfaqësojnë agjendën e Islamit Politik kanë ndryshuar strategji. Ata janë shpërndarë nëpër parti të ndryshme politike, duke zënë pozita të sigurta në dhjetëshen e parë të listave zgjedhore dhe pak më poshtë, me synimin e vetëm: hyrjen në Kuvendin e Kosovës.
Ky infiltrim politik nuk është i rastësishëm. Me futjen e tyre në institucione, synimi kryesor është shtyrja përpara e agjendës së Islamit Politik përmes:
– pengimit të ligjeve dhe reformave që kërkohen nga Bashkimi Evropian,
– bllokimit të Kodit Civil dhe nismave modernizuese,
– futjes së mësimit fetar në shkolla publike,
– lejimit të shamisë në shkolla e institucione shtetërore,
– dhe promovimit të një filozofie politike që bie ndesh me parimet kushtetuese të shtetit laik.
Fatkeqësisht, partitë politike në Kosovë nuk po e shohin këtë rrezik. Të verbëruara nga etja për pushtet dhe numrat e votave, ato po pranojnë në listat e tyre persona me agjenda të qarta ideologjike të Islamit Politik, duke harruar krejtësisht se mbrojtja e shtetit laik është detyrë kushtetuese dhe themeli i ekzistencës së Republikës së Kosovës.
Prandaj, i bëj thirrje elektoratit të të gjitha partive që të jenë vigjilentë dhe të mos votojnë kandidatë që përfaqësojnë agjendën e Islamit Politik. Këta individë janë një “bombë e kurdisur” për brenda Parlamentit — dhe shpërthimi i tyre politik do të ketë pasoja të rënda për shtetin tonë.
Nëse ky trend vazhdon, rrezikojmë që Kosovën ta zhvendosim nga modeli i shtetit laik të garantuar me Kushtetutë drejt një forme shteti fetar, çka do të ishte fundi i vetë identitetit dhe ekzistencës politike të Republikës së Kosovës.

Servia emër rajoni në shërbim, jo emër etnie për Serbinë dhe serbët

Drini.us
-
0
Servia emër rajoni në shërbim, jo emër etnie për Serbinë dhe serbët

Studim nga Dr. Qazim Namani, studjues i Arkeologjisë dhe Trashëgimisë Kulturore

As komb dhe as etni Serbe nuk ka eksituar në mesjetë! Serbia u krijua si entitet politik në shekullin e XIX duke e asimiluar popullsinë shqiptare dhe vllahe.

Serbët e sotëm kurrë nuk kanë pasur shtet, as identitet etnik, para shekullit XIX – Servia emër rajoni në shërbim dhe jo emër etnie.

Gjatë shekullit XIX, sipas projekteve pansllaviste në pjesën qendrore të gadishullit me qendër në Smederevë, së pari u krijua një grup politik ortodoksësh që e quanin veten serbë, e të cilët kishin përkrahje të fortë nga Rusia dhe Patrikana e Stambollit. Nga kjo platformë politike duke e asimiluar popullatën arbërore dhe vllahe të besimit ortodoks dhe në dëm të trojeve shqiptare u formua kombi dhe shteti politik serb.

Emri Servnia, është emër i vjetër romanik që e ka kuptimin e shërbëtorit, këtë e gjejmë edhe në një shkrim të gdhendur në gurë, ku historiani dhe juristi romak Prisku, ja dedikon atdheut kur thotë: SERVNIA MARCELAT MATRI OPTIMAE FLC.FIL PRISCA = NË SHËRBIM USHTARAK OPTIMAL PËR ATDHEUN BIRI BESNIK.

Fig.1. Periudha romake, shkruar në gurë nga juristi dhe historiani romak Prisku

Kuptimin e këtij emri e shpjegon edhe akademiku bullgar Ivan Duridanov, i cili pohon se Servus është emër i vjetër roman ballkanik, nga ky emër kanë dal emrat Sarban, Serban, Serbu, dhe në gjininë femërore Serba. Emri mesjetar Servu, Serva, dhe nga RUM Serb (bujkrob).

Fjala latine “Servi” që do të thotë, i përkulur, i nënshtruar, i servuar për të shërbyer shoqërinë skllavopronare të asaj kohe. Edhe në gjuhën zyrtare bizantine “Serv” është një fjalë që do të thotë “rob” “tzerboulianous” do të thotë ata që veshin veshje të varfra. Serv janë quajtur kështu kategoria më e ulët shoqërore për shkak se ishin skllevër (shërbëtor) të perandorisë bizantine.

Servi janë quajtur kështu të gjithë ata që kanë qenë skllevër të perandorisë bizantine, andaj siç po shihet Serv do të thotë rob, shërbëtor, skllav, bujkrob. Vete emri i tyre, tregon që nuk janë etni kombëtare, por kategori e ulët shoqërore edhe gjatë gjithë periudhës mesjetare.

Kuptimin për fjalën Servi e gjejmë edhe te shumë fjalorë të publikuar deri më gjuhë të ndryshme të botës. Në fjalorin e vjetër Latinishtë- Shqip, të shkruar në vitin 1635 nga Frank Bardhi vërejmë se fjala Feruaqë mund të lexohet edhe si Serva, përkthyer në gjuhën shqipe e ka kuptimin Shërbëtorja, Feruire-Servire me shërbye, Feruitus-Servitus shërbeture, Feruitum- Servitum Shërbëtyre. Po ashtu në fjalorin Latinishtë-Shqip, të autorëve Henrik Lacaj e Filip Fishta, fjala Serva, ka kuptimin robëreshë, skllave, Servio jam rob, jam në skllavëri, Servitium, skllavëri, robni, Servitus, skllavëri, nënshtrim, bindje. Në fjalorin e fjalëve dhe shprehjeve të huaja, të shkruar nga Mikel Ndreca gjejmë kuptimin për fjalën Servil (lat. Servilis), që u përket skllerëve pa karakter që përulen si skllav puthador, Servis-shërbim, Servitut (Shërbim, nënshtrim, skllavërim).Në fjalorin Frëngjisht-Shqip, të botuar nga Murat Bejta fjalën Servante e gjemë se ka kuptimin shërbëtore, shërbyese, Servitude (skllavëri, robëri), Serf-Serve(rob i robit, gjendje e robit, bujkrob,sklav i tokës). Në fjalorin Frangjisht-shqip të botuar nga Vedat Kokona fjalën Servage e gjejmë se ka kuptimin bujkërobër,skllavëri. Në fjalorin Anglishtë-Shqip të Stuart E. Mann, fjalën Serve e gjejme me kuptimin shërbej, Servility që do të thotë vet përulje, shërbimtar i tepërt, Servitude me kuptimin robër, skllavëri. Po ashtu edhe në fjalorin Anglisht-Shqip të shkruar nga Ramazan Hysa fjala Servant e ka kuptimin shërbyes, shërbëtor, Serve, shërbej, punoj.Në fjalorin Serbo-Kroatisht- Shqip fjalën Servilan (Servilni) e gjejmë me kuptimin skllavi, prej skllavi, i ulët, dallkauk, Servilnost, Servilitet , dallkauk, Servis, të shërbyerit.

Nga të dhënat për kuptimin e fjalës Servi, mund të pohojmë se në shekujtë XVIII e XIX, me këtë emër u krijua një grup politik ortodoksësh në rajonin e quajtur më parë Servi, e të cilët ishin në shërbim të projekteve dhe politikës pansllaviste ruse.

Nga këto burime kuptojmë se vetë emri “Servia”, tregon që nuk kemi të bëjmë me etni qytetare që veçohet me gjuhë dhe kulturë nga një etni tjetër, por është fjala për një territor, ku popullata duke e pranuar sundimin e huaj mbetet kategori e ulët shoqërore në shërbim të sunduesit. Gjatë shekullit XV në trevat e Myzisë së sipërme u krijua një rajon i ngjashëm kur Gergj Branku i tradhtoi të gjithë prijësit e kryengritjes të krishterëve kundër Perandorisë Osmane, duke e tradhtuar edhe Huniadin, pranoi që vet të bëhet vasal i osmanëve dhe të jetoj në Smederevë. Dihet se derisa këto treva ranë nën pushtimin osman ishin nën sundimin e Perandorisë Bizantine, por në disa etapa kohore herë pas here zotëroheshin nga princër vendor. Në mesjetë gjatë shekulli XIII-XV, rajoni i Novi Pazarit, duke i përfshirë edhe disa nga territoret arbërore në rajonin e Kosovës së sotme është quajtur Rasi. Rajoni i populluar me popullatë arbërore në sanxhakun e Nishit nuk përfshiheshin brenda territorit të Rasisë. Prof Voisllav Nikqeviq në simpoziumin ndërkombëtar me temën “Boshnjakizmi dhe Sanxhaku”, mbajtur në Novi Pazar, në vitin 1995, duke folur për emrin serb, vuri në pah se si pas Profirogentit fjala serb në gjuhën romeje do të thotë robër, serb do me thënë njeri i varur, pra ky emër deri vonë ka pasur kuptim social e jo etnik. Në këtë simpozium mes tjerash Nikqeviq e shpjegon dhe etimologjinë e emrit Rasha-Rasa-Rashka, që sipas tij rrjedhë prej fjalës shqipe shkëmb- rrasë guri.

Duke i analizuar të dhënat e cekura më lartë mendoj se përkatësinë etnike të Nemanjidve, duhet kërkuar te popujt tjerë autokton të Gadishullit dhe jo te sllavet për dy arsye: Në fillim të karrierës Nemanja nuk kishte qenë ortodoksë nën varësinë e kishës bizantine,  por i besimit katolik dhe së dyti vetë emri Neman, Niman, Numan, Naman është emër i lashtë biblik që e gjejmë shpesh te popujt e lashtë mesdhetarë si te: arbërorët, hebrenjtë, grekët, boshnjakët, gjermanët, italianët etj. Në rastin konkret si ka kuptim logjikë të mendojmë se kemi të bëjmë me një shtet mesjetar, mbretëri mesjetare serbe, apo kishë ortodokse serbe kur sllavët nuk bartnin traditë të krishterimit, por ishin ta pa organizuar dhe pagan deri në këtë periudhë kohore.

Mbreti Constantine Porphyrogenitus në veprën e tij “De Administrando Imperio” rreth vitit 950, në lidhje me origjinën e emrit serv shkruan: “Servët është një fjalë në gjuhën bizantine që nënkupton skllevërit, dhe në gjuhën bizantine zakonisht me fjalën ”Serbula” nënkupton këpucë të skllevërve, dhe fjala “Serboulianous” nënkupton ata që veshin rroba të lira, fshatare.

Në mënyrë të ngjashme i përshkruan edhe kryepeshkopi Giljeljmo Tirski (1139-1186), në dokumentin e tij të quajtur “Monumenta Montenegrina” shkruante: “të gjithë këta njerëz kanë origjinën nga një rajon, të dënuar për të prerë mermer dhe të gërmojnë xehe, dhe nga kjo vjen fjala skllavëri – “Servitutis”. Kuptohet pra se kemi të bëjmë me emër rajoni dhe jo etnie.

Në shekullin XVII, Pjeter Bogdani në shkrimet e tij shpreh interesimin që ti arsimoj arbërorët dhe servet e varfër për të cilët thotë se në pjesën ma të madhe e flasin gjuhën shqipe.

Për emrin Servi kanë shkruar edhe disa historian në kohën e formimit të kombeve në Evropë gjatë shekullit XIX.

Historiani çek Josef Holecek (1853 – 1929) shkruan se: Emri serb s`ka lidhje me etninë serbe, që e formuan etninë e sotme serbe duke i bashkuar ortodoksët e Ballkanit. Pra, emri serb ishte emër i veçantë vetëm për ortodoksët e jo për përcaktim të një etnie. Holeček, një studiues i çështjes së sllavëve të jugut dhe veriut kur bënë fjalë për malazezet shkruan se  këto janë disa nga mohimet e malazezëve të sotëm që janë serb dhe se “serb” ishte vetëm një term ortodoks.

Diplomati rus Aleksandar Giljferding i cili qëndroi në Ballkan ka shkruar se: Deri në mesin e shekullit XIX të gjitha kombet që e kishin fenë ortodokse quheshin serbë.

Lubomir Nenadoviç shkruan se: Vuk Karadžic në vitin 1834 e detyroi Njegoshin që të sajonte një etni serbe duke i përfshirë të gjithë ortodoksët që jetonin në Ballkanin qendror.

Nga kjo që shihet më lartë, Serbia si shtet dhe komb është projekt pansllavist që u realizua në vitin 1878, duke asimiluar ortodoksët e veriut dhe duke e përvetësuar traditën, artin dhe kulturën e krishtere mesjetare të këtij rajoni.

Në territorin e Maqedonisë perëndimore në Greqinë e sotme një nga qytetet kryesore në njësinë rajonale të Kozanit quhet Servia. Në Greqi ekziston rajoni i quajtur ”Servia”, emri i të cilit rrjedh prej foljes latine servi, që do të thotë vend i varur (mbikëqyrur nga mbreti). Ky është një nga vendet më historike në atë rajon, me një kështjellë Bizantine të shekullit të VI e rindërtuar në kohën e Justinianit. Siç shihet edhe para ardhjes së sllavëve në Gadishullin Ilirik ekzistonte emri i rajonit të një kështjelle që quhej Servia.

Burimet e shumta të udhëpërshkruesve të huaj që i vizituan viset qendrore të Gadishullit Ilirik, ku gjenden harta mesjetare, Servia pas pushtimit nga Perandoria Osmane, dëshmuan se banorët shumicë që i populluan këto vise ishin arbërorët (arnautët) dhe vllahët, kjo dëshmohet në shumë publikime dhe harta të studiuesve nga disa shtete evropiane.

Gadishulli Ilirik, zë pozitë të rëndësishme gjeografike dhe gjeostrategjike si zonë mesdhetare në mes të tri kontinenteve. Nëpër këto treva kanë kaluar shumë rrugë tokësore dhe detare që i lidhnin këto tri kontinente që nga periudhat e lashta historike. Duke qenë një rajon i rëndësisë së veçantë, në këto troje janë zhvilluar shumë luftëra ndërkontinentale dhe lokale për të ruajtur epërsinë ushtarake dhe politike të perandorive më të fuqishme botërore, andaj në këtë rajon historikisht janë gërshetuar interesa dhe kultura të ndryshme duke e mbajtur në vijimësi si zonë të kufijve ndërkulturorë dhe konflikteve gjeostrategjike. Shtrirja gjeografike mes katër deteve në periudhat më të rëndësishme historike ishte edhe ndarje etnokulturore e fetare ku janë konfrontuar civilizimet e shumta. Burimet historike dëshmojnë se në anën perëndimore dhe qendrore të këtij gadishulli jetuan fiset ilire dhe pikërisht këto kultura të civilizimeve i krijuan kufijtë e interesave në trevat ilire, duke e detyruar popullatën autoktone ilire të përqafojnë kultura dhe besime të ndryshme. Kjo gjendje krijoi konflikte dhe luftëra të shumta për të krijuar kombe dhe shtete politike në dëm të gjuhës, kulturës dhe identitetit të popullatës autoktone ilire. Këto shtete politike të krijuara mbi kulturën dardano-ilire, gjatë tre shekujve të fundit që u mbështeten në projekte dhe platforma politike për ta asimiluar popullatën autoktone iliro-dardane duke ua ndërruar gjuhën amtare, religjionin, përmes krijimit të miteve, falsifikimit të historisë, përvetësimit të objekteve të kultit, torturave dhe vrasjeve masive, djegies dhe kolonizimit të vendbanimeve dhe shpërnguljes së kësaj popullate nëpër kontinente tjera. Nga presionet e shumta trojet shqiptare u ndanë në disa shtete, populli shqiptar mbeti i ndarë në territore, në fe dhe në presione të vazhdueshme për tu asimiluar dhe shkrirë në kultura tjera. Në rrethana të tilla të zhvillimeve politike populli shqiptar padyshim se mbeti ndër popujt më të dëmtuar në kontinentin e Evropës.

Gjatë shekullit XIX, sipas projekteve pansllaviste në pjesën qendrore të gadishullit me qendër në Smederevë, së pari u krijua një grup politik ortodoksësh që e quanin veten serb, dhe kishin përkrahje të fortë nga Rusia dhe Patrikana e Stambollit. Nga kjo platformë politike duke e asimiluar popullatën arbërore dhe vllahe të besimit ortodoks dhe në dëm të trojeve shqiptare u formua kombi dhe shteti politik serb. Meqenëse bërthama e këtij shteti politik u themelua në rajonin e quajtur më parë Servi, rajon i cili e kishte pranuar vasalitetin dhe ishte në shërbim të sulltanit që nga shekulli XV, ky shtet i ri pa të drejtë u quajt Serbi. Në gjysmën e parë të shekullit XIX, në rajonin politik dhe autonom të quajtur Servi, nuk bënin pjesë trevat shqiptare në Kosovën e sotme, Novi Pazarit dhe Sanxhakun e Nishit. Përfshirja e pjesës më të madhe të sanxhakut të Nishit në shtetin e ri politik serb u realizua gjatë krizës lindore 1877/78, ndërsa Kosova e sotme pas Luftës së Parë Botërore.

Këto treva, duke përfshirë qytetet më të njohura mesjetare si Artana, Nishi, Shkupi, Prizreni, Pazari i Ri deri në gjysmën e dytë të shekullit XIX, nga studiues perëndimor njiheshin si territore të Ilirisë, Dardanisë apo edhe Myzisë.

Mendimi se Artana (Novobërda) ishte qendër kulturore serbe, vetëm për atë se shtrihet në  territorin  qendrorë të  Gadishullit Ilirik është në kundërshtim me realitetin historik të kohës dhe vetë historikut të Novobërdës. Kjo bie në kundërshtim me logjiken e të kuptuarit të rrethanave historike për atë kohë sepse qyteti i Artanës ishte i formuar si qytet që kishte lulëzuar shumë kohë më herët se shekulli XIV-XV, pra ishte një qendër e rëndësishme ekonomike e nënshtruar në vijimësi që nga antikiteti i vonë ishte në shërbim të Kostandinopojës dhe pas pushtimit osman u vu në shërbim të kësaj perandorie. Siç dihet pas pushtimit osman të gjitha minierat e Artanës dhe minierat tjera të rajonit, së bashku me të gjitha pronat, dhe popullatën vendore ishin vënë në shërbim të Perandorisë Osmane. Në këtë periudhë të pa nënshtruara tërësisht, por me detyrime të pagesës së një takse të caktuar vjetore kishin mbetur vetëm disa fshatra të thella në malet e Shqipërisë së sotme,  që i ndanin trevat shqiptare në mes.

Kronisti osman Evlija Çelebiu gjatë udhëtimeve të tij nëpër trevat shqiptare në mesin e shekullit XVII, ka lënë disa të dhëna me interes për vendbanimet dhe popullatën shqiptare në Kosovë.  Çlebiu kur e përshkruan rrjedhën e Lumit Gnalab (Lab) thotë se rridhte prej Albanie dhe përmes qytetit të Mitrovicës derdhej në Lumin Morava (shih fig.10).

Fig.10

Për Lumin Llap, Çelebiu shkruan se në dokumentet osmane në origjinal quhet Gnalab (shih fig.11).

Fig. 11

Çelebiu, për strukturën e popullatës së qytetit të Vushtrrisë shkruan se nuk dinin të flasin gjuhët sllave,por ata flasin në gjuhen shqipe dhe turke (Shih fig. 12).

Fig.12

Për rrjedhën e lumit Lim, Evlija Çelebiu shkruan se rridhte prej Albanije, prej qytetit të Plavës,kalonte kasaban Rudo dhe bashkohej me Lumin Drin afër Vishegradit (shih fig.13).

Fig.13

Nga udhë përshkrimi i Evlija Çelebiut vërejmë se në rajonin e Lumit Llap, qytetit të Artanës, Vushtrrisë, Mitrovicës, Plavës edhe gjatë shekullit XVII jetonte popullata autoktone arbërore dhe këto vise njiheshin si treva shqiptare (Albani).

Për shtrirjen e shqiptarëve edhe në pjesën qendrore të Serbisë gjejmë burime të shkruara për Kralevën edhe te libri i  Tatomir Vukanović “Naselja u Serbiji”, i cili shkruan se Kraleva në vitin 1784, i kishte 11 shtëpi serbe dhe 89 shtëpi turke dhe shqiptare. Në këtë kohë numri i banorëve në Kralevë ishte 664, prej tyre 592 ishin turq dhe shqiptarë, ndërsa serbë rreth 72 banorë. Duke ditur se në këtë periudhë nuk kishte popullatë turke që jetonin nëpër qytetet e Ballkanit, mund të pohojmë se pjesa dërrmuese e banorëve të Kralevës ishte shqiptare (shih fig.14).

Fig.14

Një misionar serb, Mita Rakić, i cili po ashtu i vizitoi këto treva pas luftës së viteve 1877/1878, në librin e tij “Iz Nove Serbije”, shkruan se Kushumlia ishte fole e shqiptarëve, se në Kushumli jetuan dhe sunduan popullata etnikisht e pastër shqiptare (shih fig.15).

Fig.15

Po ashtu ai pohon se në anën e djathtë të Toplicës e deri në “Petrovo Gorë” dhe në Llap jetonin vetëm shqiptarë etnikisht të pastër (shih fig.16).

Fig 16

Mita Rakic, kur i viziton viset shqiptaret Toplicës gjatë viteve 1880-1881, shkruan se nuk kam mundur të gjej shoqërues për ti vizituar këto vendbanime, sepse ushtarët serb nuk i njihnin, ndërsa nga arnautët që ishin të vetmit që i njihnin vendbanimet dhe rrugët e këtyre trevave nuk kishte mbetur asnjë i vetëm në këto anë (shih fig.17).

Fig.17

Nga të dhënat e ofruara më lartë kuptojmë se gjatë gjithë mesjetës në rajonin e Toplicës dhe tërë Sanxhakun e Nishit deri në luftërat e krizës lindore 1879, jetonte popullata autoktone shqiptare.

Jefo Dedjer (1880-1918) në librin e tij “ Stara Serbija Geografska i Etnografska Slika”, mes tjerash shkruan se emri i “Serbisë së Vjetër” si emër gjeografik, ka filluar të përmendet në shekullin e XIX. Si emër i ri gjeografik që në shekullin e XIX, që fillon ta mbulojë një zonë të tillë, nuk ka Serbi të vjetër. Ka pasur një diskutim të gjatë rreth përcaktimit se deri ku shtrihej

kufiri i Serbisë së Vjetër. Në fund mbizotëronte mendim, i mbështetur nga Cvijic, se Serbia e Vjetër duhet t’i quajë ato zona të vjetra në jug dhe jug-lindje të qytetit të Shkupit.

Në këto treva popullata e shënuar në fund të shekullit XIX dhe gjatë shekullit XX, si popullatë sllave janë shqiptarët ortodoks dhe vllahët të cilët u asimiluan nga ndikimet e Kishës Ortodokse Serbe dhe programeve politike që u aplikuan sidomos pas dëbimit në vitin 1896 të klerikëve shqiptarë dhe vlleh nga kishat ortodokse në trevat shqiptare dhe bënë zëvendësimin e tyre me klerik serbë dhe rus.

Jagosh Gjillas shkruan se gjatë shekullit XIX Patriarkalja e Stambollit gëzonte privilegje të mëdha në Perandorinë Osmane. Në territoret shqiptare qendra e kësaj propagande ishte bërë Mitropoliae Prizrenit, andaj përmes murgjve dhe popullatës vllahe i mbanin në mbikëqyrje kishat në Prizren, Ferizaj, Lipjan dhe qytete tjera të trevave veriore shqiptare. Kishat ortodokse serbe në këto treva prej vitit 1830 e deri në vitin 1896 ishin në duar të grekëve dhe liturgjia në to mbahej në gjuhën greke (shih fig.18).

Fig 18

Siç shihet në këtë rast për trevat shqiptare të veriut kemi të bëjmë me keqkuptimin e emrit që haste në disa harta mesjetare Servia në Serbia, sepse të dhënat e kohës dëshmojnë se në këto rajone jetonte popullata shqiptare. Shumë nga këto harta me këtë emër u punuan në shekullin e XIX edhe gjatë ndikimit të projekteve pansllaviste dhe historiografisë sllave.

Nga këto të dhëna kuptojmë se serbët duhet kërkuar formimin etnik paralel me fillet e falsifikimit të historiografisë së Ballkanit nën ndikimin e pansllavizmit rus, dhe të letërsisë serbe që fillon me fjalorin e Vuk Karagjiqit në shekullin e XIX.

Nga të dhënat e terrenit edhe në territorin e sotëm të Kosovës vërehet qartë se popullata e sotme serbe që kishte jetuar në këto anë gjatë shekujve XIX, ishte popullatë e krishterë shqiptare, e cila u asimilua në fund të këtij shekulli dhe në dekadat e para të shekullit XX.

Si përfundim mund të themi se historiografia botërore e në veçanti ajo shqiptare nuk duhet të mbështetë mendimin e formimit të Mbretërisë Serbe dhe të Kishës Ortodokse Serbe në shekujt XIII-XIV, kur dihet se shek XIX merret si shekull i formimit të kombeve në Evropë.

Ivan Duridanov, KAM, Etimologijata na njakoi starini mestini nazvanjija, izsledivanja V cesta na  Dimiter Decev, Sofija, 1958,  fq, 164

Po aty, fq. 164

Frank Bardhi; “FjaloriLatinishtë-Shqip 1635”, Redaksia e botimeve, Rilindja, Prishtinë, 1983, fq. 232

Henrik Lacaj & FilipFishta; “Fjalori Latinishtë-Shqip”, Redaksia e botimeve, Rilindja, Prishtinë, 1980, fq. 481

Mikel Ndreca; “Fjalor fjalësh e shprehjesh të huaja”, Redaksia e botimeve, Rilindja, Prishtinë, 1986, fq. 631

Murat Bejta; “Fjalor Frangjisht-Shqip”, Botues Enti i Teksteve dhe i Mjeteve Mësimore i Krahinës Socjaliste

Autonome të Kosovës, Prishtinë, 1986, fq. 543, 544

Vedat Kokona; “Fjalori Frangjisht-Shqip”,Rilindja, 1990, fq. 1005

Stuart E. Mann; “ Fjalori Anglisht-Shqip”, Rilindja, Prishtinë 1957,fq. 337

Ramazan Hysa; “ Fjalori Anglisht-Shqip”, Tiranë, 2000,fq.694

Instituti Albanologjik i Prishtinës; “Fjalor Serbo-Kroatisht-Shqip, Prishtinë 1974, fq. 777

Simpoziumi ndërkombëtar me temën “Boshnjakizimi dhe Sanxhaku” mbajtur në Novi Pazarmë 01 dhe 02 mars

1996,  Shkrimin e botoi gazeta “Bujku”  më 04.mars, 1996, Prishtinë.

https://www.scribd.com/…/Constantine-VII-Porphyrogenitus-De-Administrando-Impe…:

https://books.google.com › History › Ancient › Rome

https://bogbosnaibosnjastvo.webs.com/znacenjerijecisrbin.htm;ttp://srpskaistorija.livejournal.com/3260.html

Gaspër Gjini, Ipeshkvia Shkup-Prizren gjatë shekujve, Zagreb 1992, fq.181

www.academia.edu/…/Odnosi_čeških_zemalja_s_Crnom_Gorom_R…,JozefHolecek; “Serpska narodna

epika”, Prag,  1909

http://montenegrina.net/pages/pages1/is … o_u_cg.htm.

https://en.wikipedia.org/wiki/Servia,_Greece

www.kastra.eu/castleen.php?kastro=servia

Evlija Çelebija; “ Putopis II”, Sarajevë 1957, fq. 24

Po aty, fq. 24

Po aty , fq.25

Po aty, fq 10

Tatomir Vukanovic; “Naselja u Srbiju u doba prvog srpskog ustanka 1804-1813”, Vranja, 1975, fq. 113

Mita Rakic; “ Iz Nove Srbije”, Leskovc, 1987,fq.16

Po aty, fq. 17

Po aty, fq. 27

Jefto Dedijer; “Stara Serbija Geografska i Etnografska Slika”, Beograd, 1912, fq. 3

Po aty, fq. 3

Jagosh Gjilas;”Serbske skole na Kosovu od 1856 do 1912 godine”, Prishtinë 1969, fq,303

Amerika, Hyremi dhe media e haremit

Drini.us
-
1
Amerika, Hyremi dhe media e haremit

Nga Dritan Goxhaj

Para 6 ditëve, me datë 3 dhjetor në Komitetin për Punë të Jashtme të Kongresit Amerikan, në Nën Komitetin për Evropë u mbajt një seancë e veçantë dëgjimore.

Në këtë seancë që udhëhiqej nga kongresisti Keith Self u dëgjuan tre përfaqësues të tre institucioneve joqeveritare, Edward P. Joseph nga Instituti Johns Hopkins, Max Primorac nga Heritage Foundation dhe Luke Coffey nga Instituti Hudson, të cilët u pyetën dhe folën për çështjen e shqiptarëvë në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë.

Ata u pyetën rreth diskriminimit sistematik të shqipatëve në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë. Dhe kokretisht për atë që njihet si pasivizimi i adresave. Gjatë kësaj dëgjese për çështje të shqiptarëve në këto tre komuna etnike shqiptare në jug të Serbisë u deklarua nga kongresisti Self se “Pasivizimi administrativ dhe diskriminimi sistematik i shqiptarëve etnikë nga autoritetet serbe janë të papranueshme dhe përbëjnë rrezik të vërtetë për destabilizimin e rajonit”.

Në fund ky Nën Komitet në mënyrë unanime me të gjithë anëtarët e tij nga të dyja krahët politik në Kongresin Amerikan vendosën që çështja e shqiptarëve në Preshëvë, Medvegjë e Bujanoc duhet të jëtë këtej e mbrapa pjesë e politikës së jashtme të Amerikës, dhe se kjo çështje nuk duhet të anashkalohet më. https://youtu.be/dlO2gQEI5es?si=Ëë6iS_OPmP_9d2sm Ndërsa një ditë më pas, me datë 4 dhjetor, një nga Hyremet e Haremit të “Rilindjes” me detyrë Ministre e Punëve të Jashtme në Divanin (Qeverinë) e Sulltanit të Surrelit, mori pjesë në Vienë në mbledhjen e Këshillit Ministror të OSBE-së. Në këtë mbledhje sipas vetë Spiropalit në faqen e saj zyrtare në FB ajo ka thënë “Në Ministerialin e OSBE-së, rikonfirmova mbështetjen e plotë të Shqipërisë për ligjin ndërkombëtar, drejtësinë, llogaridhënien dhe dinjitetin njerëzor, përballë agresionit rus në Ukrainë. Paqja, stabiliteti dhe siguria kudo në Europë, vijojnë të jenë prioritetet tona kryesore. Siguria dhe përparimi i qëndrueshëm në rajonin tonë fillon me njohjen e Kosovës si shtet i pavarur dhe sovran”.

Sic edhe e lexoni, edhe pse një ditë më parë Kongresi Amerikan në një nga nën komisinet e tijë ka mbajtur një seancë të veçantë për çështje të shqiptarëvë në tre komunat etnike shqiptare, Preshevë, Medvegjë e Bujanoc, Spiropali i Haremit të “Rilindjes” në Divanin e Sulltanit nuk ka thënë as edhe një fjalë në këtë mbledhje për diskriminimin e shqiptarëve dhe pastrimin etnik të tyre nga ana e Sërbisë në Preshevë, Medvegje e Bujanoc. Dhe jo vetëm kaq, por nuk kemi as edhe një deklaratë zyrtare në formën e një deklarate servile ndaj asaj që ndodhi në nën komisionin e Kongresit Amerikan. Jo, Ministria e Punëve të Jashtme të Shqipërisë, edhe pse e ka për detyrë kushtetuese që të mbrojë të drejtat etnike të shqiptarëve që jetojnë jasht territorit administativ të Shtetit Shqiptar, ajo nuk e ka thënë as edhe një llaf, as atë ditë, e akoma deri më sot asgjë.

Po kështu një heshtje totale edhe nga institucioni i Presidentit të Republikës, si mbrojtës direkt i Kushtetutës. Ndërsa Sulltani, drita Sorosit në nahinë tonë, Kryesuesi i Divanit (Qeverisë), Naltgjatësia e tij Ed(vin) Rama, është i zënë duke shëtitur nëpër disa vende arabe, e nuk ka aspak kohë që të shkruaj ose të thotë dy fjalë për këtë çështje për të cilën tashmë Kongresi Amerikan tregon shqetësim dhe interesim. Mos o Zot të ndodhi që këta derdimenët e “Rilindjes” të thonë ndonjë llaf që cënon pozitat e sivëllezërve të tyre serbë me në krye Vuçiçin. Por nuk është me kaq. Para 5 ditësh, me datë 4 dhjetor Komiteti i ekspertëve të Këshillit të Evropës ka publikuar raportin e ri mbi zbatimin e Kartës Evropiane për Gjuhët Rajonale ose të Pakicave, ku vlerëson se Serbia ende nuk i ka zbatuar plotësisht rekomandimet urgjente të bëra dy vite më parë.

Një pjesë e madhe e vërejtjeve lidhet drejtpërdrejt me pozitën e gjuhës shqipe dhe përdorimin e saj në institucionet publike, arsimin dhe jetën administrative në Preshevë, Medvegjë e Bujanoc. Në këtë raport theksohet se ka nevojë për: “përmirësimin e cilësisë së teksteve mësimore, trajnimin e mësuesve të gjuhës shqipe, sigurimin e kushteve të barabarta për zhvillim arsimor, zgjerimin e mundësive që nxënësit shqiptarë të ndjekin më shumë lëndë në gjuhën e tyre amtare”.

Në fund Komiteti bën thirrje për masa proaktive që do të forconin pozitën e arsimit shqip në të gjitha nivelet. Pra e shkruar e zeza mbi të bardhë të gjitha këto më lart janë detyra që duhej t’i kishte bërë qeveria e Sulltanit të Surrelit, por që ka dështuar t’i bëjë. Jo se nuk ka mundur, por se qartësisht nuk dëshiron të bëjë asgjë që i prish terezinë dhe muhabetin me Serbinë.

Dhe kështu shqiptarët në Preshëvë, Medvegjë e Bujanoc, janë abandonuar totalisht nga Shteti Shqiptar dhe janë lënë në mëshirë të fatit. Por nuk mbetet larg moskokcarjes qeveritare për çështjen e shqiptarëve në Preshevë, Medvegjë e Bujanoc as media e Tiranës, e në veçanti institucionet mediatike publike. As edhe një fjalë, e as edhe një kronikë, e as edhe një emision, ose diskutim për këto dy raporte, një i Kongresit Amerikan, e tjetri i Komitetit të ekspertëve të Këshillit të Evropës.

Si shkruante Faik Konica: “Në qoftë se Shqipëria – fjalë fatale – vdes, ahere mundet, pa shpifje, të shkruajmë këto fjalë në gur të varrit të saj: “U ngjall nga idealistët, u ruajt nga rastet, u vra nga politikanët…”.

Më 10 dhjetor 2025

Shih videon:

Çështja e Luginës së Preshevës diskutohet në Kongresin amerikan

Albin Kurti jep detaje mbi të akuzuarit për shpërthimin në Ibër–Lepenc, përmend edhe Millan Radoiçiqin dhe segmente të tjera shtetërore të Serbisë

Drini.us
-
0
Albin Kurti jep detaje mbi të akuzuarit për shpërthimin në Ibër–Lepenc, përmend edhe Millan Radoiçiqin dhe segmente të tjera shtetërore të Serbisë

Shpërthimi në Zubin Potok

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti /Foto: Facebook

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka reaguar lidhur me aktakuzën e ngritur më 8 dhjetor 2025 nga Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës, ndaj tre personave të dyshuar për shpërthimin terrorist në kanalin Ibër–Lepenc, ngjarje e ndodhur më 29 nëntor 2024.

Kurti përmes një postimi në Facebook, theksoi se aktakuza është rezultat i një bashkëpunimi të shkëlqyer ndërinstitucional dhe një hetimi të suksesshëm të zhvilluar nga institucionet e inteligjencës dhe sigurisë, si dhe nga partnerët ndërkombëtarë. Ai ritheksoi deklarimin që kishte bërë menjëherë pas shpërthimit, duke u bazuar në informacionet e sigurisë, se sulmi kishte ardhur nga Serbia.

Sipas tij, gjatë hetimeve janë mbledhur prova që tregojnë se tre të akuzuarit kishin qenë në vendin e ngjarjes natën e shpërthimit. Ai shprehu mirënjohje ndaj institucioneve të Republikës së Kosovës dhe FBI-së për punën profesionale në zbardhjen e rastit.

Kryeministri në detyrë deklaroi se, bazuar në informacionet e inteligjencës, të akuzuarit dyshohen të kenë qenë pjesë e strukturave ilegale të Serbisë dhe të përfshirë drejtpërdrejt në realizimin e sulmit terrorist. Ai shtoi se procesi gjyqësor do të dëshmojë lidhjen e tyre me këto struktura, përfshirë, sipas tij, edhe lidhjet me Millan Radoiçiqin dhe me segmente të tjera shtetërore serbe të cilat dyshohet se kanë planifikuar dhe urdhëruar sulmin.

Pas një bashkëpunimi të shkëlqyer, hetimi të suksesshëm të kryer nga institucionet relevante të inteligjencës dhe sigurisë, Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës, me datë 8 dhjetor 2025, ka ngritur aktakuzë ndaj tre personave lidhur me shpërthimin terrorist në kanalin e Ibër-Lepencit të datës 29 nëntor 2024.

Siç e kam thënë në konferencën e jashtëzakonshme, pak orë pas shpërthimit të kanalit, në bazë të informacioneve që kam marrë nga institucionet e sigurisë, sulmi ka ardhur nga Serbia, fqinji ynë verior, agresiv e armiqësor.

Tashmë është në rrugë të mbarë hetimi i këtij rasti, ku janë siguruar prova se pikërisht tre serbët e akuzuar ishin në vendin e ngjarjes natën kritike, për ç’gjë falënderoj institucionet përkatëse të Republikës së Kosovës dhe FBI-në nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës për punën profesionale të kryer në këtë rast.

Mund t’ju siguroj se, në bazë të informacioneve të inteligjencës, të akuzuarit kanë qenë pjesë e strukturave ilegale të Serbisë dhe janë në mesin e të përfshirëve në realizim të sulmit.

Përkundër faktit se Beogradi zyrtar mohonte përgjegjësinë dhe u angazhua fuqishëm përmes veprimeve hibride në dezinformimin e opinionit, duke ngritur dyshime nga më të ndryshmet për përgjegjësit apo motivet e aktit terrorist, aktakuza e ngritur dhe epilogu i rastit, pa fije dyshimi, do të konfirmojnë të dhënat dhe vlerësimet e institucioneve të Republikës së Kosovës, të cilat me siguri të plotë i kam thënë edhe më parë në dy konferenca për medie (më 29.11.2024: https://kryeministri.rks-gov.net/…/adresimi-i…/ dhe më 24.12.2024: https://kryeministri.rks-gov.net/…/adresimi-i-plote-i…/) si dhe gjatë vizitës në Varagë të nesërmen (https://www.facebook.com/share/p/1AaYQ1whaq/?mibextid=wwXIfr).

Integriteti territorial, sovraniteti i shtetit tonë, sundimi i rendit dhe ligjit për të gjithë qytetarët pa dallim, janë vlera jetike për të cilat angazhohemi ditë e natë dhe për të cilat nuk do të ndalemi asnjëherë. Rasti i fundit dëshmon që në Kosovë nuk kalon pa ndëshkim terrorizmi, sado perfid të jetë, dhe nuk mund të kalojë pa u vërejtur dhe dekonstruktuar dezinformimi.

Falënderojmë institucionet e sigurisë, partnerët ndërkombëtarë në krye me ShBA-të, institucionet, aktorët tjerë dhe qytetarët, për kontributin që po ofrojnë për një Kosovë gjithnjë e më të sigurt e paqësore, më të fuqishme në aspektin ekonomik, ligjor, integrues dhe demokratik.

1...359360361...1,750Faqja 360 nga 1,750