Kreu Blog Faqe 461

Social-Demokraten (1921) / Aktori më i famshëm gjerman flet për komunizmin, artin dhe punëtorët — Intervista ekskluzive me Aleksandër Moisiun në Hotel Bristol (Oslo)

Aleksandër Moisiu (1879 – 1935) – Burimi : Social-Demokraten, e premte, 1 prill 1921, faqe n°4

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 9 Shtator 2025 

“Social-Demokraten” ka botuar, të premten e 1 prillit 1921, në faqen n°4, intervistën ekskluzive asokohe me Aleksandër Moisiun në Hotel Bristol (Oslo), të cilën, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar : 

Tek Aleksandër Moisiu – Aktori më i famshëm gjerman flet për komunizmin, artin dhe punëtorët

Burimi : Social-Demokraten, e premte, 1 prill 1921, faqe n°4

Burimi : Social-Demokraten, e premte, 1 prill 1921, faqe n°4

Me trenin e Kopenhagës në orën 4 e 10 të pasdites së djeshme, Moisiu mbërriti me gruan e tij në Kristiania (Oslo). Moisiu, siç dihet, është ftuar nga regjisori Rudolf Rasmussen në një shfaqje treditore në “Mayol”, ku do të recitojë poezi të Gëtes, Heine-s dhe Verhaeren-it dhe do të interpretojë një skenë monologu nga “Faust-i”.

Ne patëm shumë fat që edhe para ardhjes së aktorit të madh ta bindnim të bënte një intervistë të vogël — të cilën ai me dashamirësi dhe dëshirë na premtoi se po atë mbrëmje do ta jepte në dhomën e tij në hotel “Bristol”.

Me shumë entuziazëm dhe shumë nervozizëm, në kohën e caktuar, ne hymë në labirintin e korridoreve prej mermeri të Hotel Bristol, derisa më në fund gjetëm dhomën ku i ftuari i nderuar dhe gruaja e tij kishin ngritur çadrat e tyre.

Moisiu, ndonëse ishte ende i lodhur nga udhëtimi, na priti shumë ngrohtësisht, na ofroi një nga cigaret e tij më të mira dhe u deklarua menjëherë gati për të biseduar e llafosur për të gjitha gjërat e çuditshme që mund t’i shkonte nëpër mendje një gazetari.

— Ju vini nga Kopenhaga ? e pyetëm për diçka për të filluar.

— Po, kam 8 ditë atje, kam lexuar poezi të Gëtes, Verhaerenit dhe Heines dhe kam interpretuar skenën monologe “Faust i studerkammeret” — sigurisht një nga skenat monologe më të mira në të gjithë “Faust-in”.

— Dhe sa kohë do të qëndroni në Kristiania ?

— Tre, katër ditë. Në “Mayol” do të performoj në thelb të njëjtin program me atë që kisha në Kopenhagë. Kur të mbaroj këtu, unë dhe gruaja ime do të udhëtojmë menjëherë për në Stokholm, ku do të kem disa mbrëmje leximi (recitimi), ndoshta edhe një udhëtim të shkurtër në Goteborg.

— Cilët autorë dhe çfarë lloj pjesësh preferoni të luani ?

—  Më pëlqen Tolstoi më i miri nga të gjithë shkrimtarët e vjetër të botës, — më pëlqen shumë të aktroj në tragjeditë e vjetra klasike greke, por përndryshe më pëlqen të aktroj në të gjitha llojet e shfaqjeve.

Dhe modernët — Themistokliu si Shekspiri, Tolstoi, Ibsen dhe Bjørnson. Ti kupton gjithçka. Për sa kohë që është art origjinal, i mirë dhe autentik. Ndër shfaqjet norvegjeze kam luajtur Osvaldin në “Gjengangere” dhe Hjalmar Ekdalin në “Vildanden”. Unë gjithashtu nuk kam qenë në gjendje të performoj Hamsun. Unë e mbaj atë me respekt të lartë. Libri i tij “Sult” është madhështor dhe renditet ndër më të mirët në letërsinë europiane.

— Nga deklaratat e tua në gazetat e Kopenhagës dhe edhe nëpër gazetat gjermane kemi krijuar përshtypjen se ju jeni komunist. A besoni në revolucionin botëror proletar ? Dhe a mendoni se do të sjellë lumturi njerëzore për miliona që e emërtojnë atë sot ?

— Unë nuk jam politikan. Është gabim kur gazetat e Kopenhagës duan të më atribuojnë ndonjë deklaratë të madhe politike për çështjet e ndezura të ditës. Unë nuk e kuptoj shumë mirë politikën. Si artist, duhet të përqendrohem në punën time dhe t’i kushtoj gjithë kohën dhe interesin tim artit që dua dhe respektoj. Që unë, si njeri me ndjenja, jam i indinjuar nga padrejtësia e përgjakshme e shoqërisë klasore, bollëku i të pasurve dhe mjerimi i të varfërve, është tjetër çështje. Unë simpatizoj ata që janë në nevojë dhe dhimbje — vuaj me ta dhe shpresoj me ta që ditë më të ndritshme dhe lumturia më e madhe do ta bekojnë së shpejti njeriun e madh dhe të vuajtur.

Unë nuk marr pjesë në politikë, por zemra ime është me ata që duan të mirën. Zemra ime është me komunistët sepse mësimet e tyre janë të rrënjosura në krishterim siç duket në formën e tij origjinale. Unë jam komunist sepse besoj se është e drejtë dhe e duhur që një njeri t’i japë një të varfëri në acar një pallto kur ai vetë ka dy …

Nëse nuk kam besim se mund të përmirësohet bota dhe njerëzit në të me mjete të dhunshme, unë ende shikoj tek të gjithë ata që, me vetëmohim dhe plot idealizëm, marrin drejtimin për çlirimin e të varfërve. Lenini kishte të drejtë në Rusi. Atje, para revolucionit, kishte 30 mijë pronarë tokash të ushqyer mirë dhe 100 milionë të varfër. Pastaj erdhi revolucioni dhe nxorri jashtë loje 30 mijë pronarët e tokave dhe ia dha tokën 100 milionë të varfërve, të cilët tani po bëhen njerëz të vërtetë — sepse po përballen me ditë më të ndritshme.

— A i vlerësoni punëtorët si audiencë teatri dhe a besoni se punëtorët e kuptojnë se si të shijojnë dhe përdorin artin e mirë dhe të mirëfilltë ?

— Punëtorët janë audienca ime më e mirë. Unë kurrë nuk luaj me gëzim më të madh se kur luaj për punëtorët. Sepse e di sa mirë punëtorët kanë nevojë për teatrin, muzikën dhe gjithçka që është e bukur. Sepse e di që bota e tyre është e ftohtë dhe gri dhe se për këtë arsye ata kanë nevojë dëshpërimisht për një rreze të ngrohtë dielli herë pas here. Në Berlin, kam mbajtur një numër recitimesh të dielave pasdite me çmime të ulëta për klasën punëtore. Kam lexuar poezi nga klasikët tanë më të mëdhenj — dhe ndjej se punëtorët e kuptojnë dhe e shijojnë artin e mirë. Sa më mirë është që punëtorët të mblidhen në sallat e koncerteve dhe teatrove sesa të shkatërrojnë shpirtrat dhe trupat e tyre në lokalet e birrës dhe shfaqjet e estradës së minutës së fundit ?

“Arti për hir të artit” është një slogan i mirë. Por kjo nuk e mbulon plotësisht. Arti nuk është dhe nuk duhet të jetë vetëm një qëllim në vetvete — ai duhet të jetë një mjet në shërbim të edukimit publik dhe formimit të zemrës. Dhe ai art është më i madhi dhe më i vërteti, në të cilin çdo shpirt njerëzor dhe çdo zemër njerëzore gjen vendin dhe e njeh veten. E gjithë bota qesh dhe qan për të njëjtat gjëra. Në çdo gjoks njeriu ka tokë pjellore për të mirën dhe të bukurën — çdo zemër është si një kopsht i bukur, por duhet ujitur dhe kujdesur për të — dhe dielli duhet të vijë me bollëk me dritën dhe ngrohtësinë e tij

Arti dhe artistët janë rojet e së bukurës. Prandaj, ata që punojnë me artin kanë një përgjegjësi të madhe. Dhe prandaj është detyrë e tyre të bëjnë art në mënyrë që të gjithë ta kuptojnë, që të gjithë të përfitojnë prej tij — dhe askush të mos largohet pa u pasuruar në shpirt dhe mendje. Dhe vetëm ajo që vjen natyrshëm është e bukur, vetëm ajo që çdo njeri i vetëm në tokë mund të kuptojë është art i vërtetë dhe origjinal.

Njerëzit duhet të mësojnë të shohin bukurinë në një pasqyrë deti të qetë, në lindjen e diellit dhe në muzg në një mbrëmje të hershme pranvere. Ata duhet të mësojnë të kuptojnë se jeta është e pasur dhe e bukur dhe ia vlen të jetohet — dhe se do të ishte edhe më e bukur nëse njerëzit do të bëheshin më të mirë. Arti është një nga mjetet që do të edukojë racën njerëzore dhe do ta bëjë çdo individ më të mirë, duke hapur sytë nga e bukura, sepse atëherë ata do të mendojnë bukur, do të kuptojnë se çfarë është e mira dhe e keqja dhe do të veprojnë në përputhje me rrethanat.

***

Ndërsa disa gazetarë presin jashtë derës për të hyrë në shenjtëroren e të shenjtëve, ne e shohim si kolegjiale për ta dhe sjellje ndaj aktorit të madh t’i themi lamtumirë.

Aleksandër Moisiu ishte i lodhur kur mbërritëm dhe nuk kishte gjasa të gjallërohej nga shumëllojshmëria e gjermanishtes për të cilën e pyetëm.

Megjithatë, u bashkuam pak sa i përket gjuhës dhe shqiptimit të saj kur i dhamë lamtumirën e fundit. Në gjermanishten më të patëmetë i thamë : Auf Wiedersehen, Aleksandër Moisi !

Por nuk e dimë sa i kishte mbetur kur u përgjigj : Auf Wiedersehen, mein Herr ! 

  1. P. Aa.

Pavarësimi i Maqedonisë, një fryt i papjekur për shqiptarët!

4
Nga Emin Azemi, Shkup
___

Nëse në vitet nëntëdhjetë shqiptarët vepronin nën ombrellën e një kushtetute që nuk po e shprehte realitetin shumetnik të shtetit, po më vonë kur u bënë ndryshimet kushtetuese, si është i definuar statusi i shqiptarëve dhe a ka një shpërputhje në mes të luftës që ata bënë në 2001-shin dhe trofeve politikë të asaj lufte që shqiptarët megjithatë i rangon si pakicë kombëtare në të gjitha ligjet që dalin nga kushtetuta aktuale. Procesi i shteformësisë së shqiptarëve, është kapitulli i ri i marrëdhënieve në mes të dy popujve më të mëdhenj në Maqedoninë e Veriut. Pa rrumbullakimin e këtij procesi, perspektiva e Maqedonisë së Veriut do ti ngjante një fryti gjysmë të pjekur, dhe garës se kush do të arrinte të vjelë sa më shumë fruta të pjekura.

Përmes  një referendumi të 8 shtatorit të vitit 1991, me pjesëmarrje të mbi 95 për qind të qytetarëve,  Maqedonia e sotme u pavarësua nga ish Republika Socialiste Federative e Jugosllavisë. Referendumit i parapriu Deklarata për Pavarësi, të cilën Parlamenti i parë i Maqedonisë shumë-partiake e miratoi më 25 janar të vitit 1991. Formalisht, vullneti i popullit për shtet të pavarur ishte konstatuar me Deklaratën për pranimin e rezultateve të referendumit më 18 shtator të vitit 1991 në Kuvendin e Republikës së Maqedonisë. Pas referendumit të 8 shtatorit 1991, i bojkotuar nga shqiptarët, Kiro Gligorov u zgjodh presidenti i parë. Hapi i ardhshëm me rëndësi në përforcimin e shtetit ishte miratimi i Kushtetutës së re (pa votat e deputetëve shqiptarë) më 17 nëntor 1991. Dhjetë vite më vonë Kushtetuta u plotësua pas luftës së vitit 2001 dhe nënshkrimit të Marrëveshjes së Ohrit.

Me marrëveshjen e Prespës që tejkalonte kontestin me Greqinë, emri i Maqedonisë pësoi ndryshim duke u riemërtuar në “Maqedonia e Veriut”, kusht ky që ndikoi të anëtarësohet në  NATO, kurse pas nënshkrimit të protokollit me Bullgarinë këtë vit, filloi negociatat e anëtarësimit me Bashkimin Evropian.

Pavarësimin e Maqedonisë, shqiptarët e përjetuan në dy mënyra: në njërën anë pretendonin se po përfshiheshin në një proces demokratik, ku edhe kontributi i tyre me pjesëmarrje në jetën institucionale, do të ndikonte në forcimin e kapaciteteve shtetndërtuese, kurse në anën tjetër, po shkëputeshin nga aspirate shekullore për të jetuar në një shtet të përbashkët në Ballkan.

Shqiptarët kundërvihen me referendum për Autonomi politike dhe territoriale

Por, pas pavarësimit të Maqedonisë, shqiptarët filluan ta ndiejnë anashkalimin që iu bëhej nga nomenklatura e atëhershme politike maqedonase. Në të shumtën e rasteve, pjesëmarrja e shqiptarëve në pushtet më tepër kuptohej si dekor, se sa si kontribut substancial i tyre, prandaj këto ishin edhe arsyet për organizimin e  një referendumi të veçantë, më 11 dhe 12 janar, 1992, ku populli shqiptar do të shprehte vullnetin e vet përmes deklarimit gjithëpopullor. Vendimin për shpalljen e referendumit për Autonomi politike dhe territoriale të shqiptarëve në Maqedoni e mori Kuvendi i Autonomisë më 27 dhjetor, 1991. Zhvillimet e këtilla politike, përmes deklarimit plebicitar, ishin karakteristikë e të gjithë popujve  në ish-Jugosllavi që përpiqeshin të fitonin lirinë përmes procesit demokratik. Në Maqedoni , referendumi i popullit shqiptar ishte kundërpërgjigje ndaj të gjitha vendimeve të njëanshme të faktorit politik maqedonas, të cilët anashkaluan skajshmërisht interesat kombëtarë të shqiptarëve

Në vend të statusit shtetformues, shqiptarëve iu dhurua  një paradhomë e sistemeve koloniale

Tani pas 34 viteve nga pavarësimi Maqedonisë si shtet, shqiptarët kaluan nëpër disa procese politike e institucionale, ku roli dhe kontributi i tyre ndikonte edhe në ruajtjen e baraspeshave gjeopolitike e etno-kulturore , që reflektoheshin përpos në konsolidimin e brendshëm si shtet, edhe në përmasa rajonale.

Të gjitha qeveritë që u formuan në Maqedoni u bazuan mbi parimin e multietnicitetit, mirëpo  kur  filluan  të funksionojnë në praktikë, ato i ktheheshin avazit monoetnik. Madje, ngandonjëherë ato funksiononin  aq papengueshëm, sa që ishte vështirë të dalloje, nëse ato qeveri funksiononin me apo pa partnerët shqiptarë. Dilema bëhej më e madhe kur nacionalizmi institucional maqedonas ndodhte para hundëve të përfaqësuesve shqiptarë të pushtetit dhe për rrjedhojë ndodhi 2001, kur akumulimi i pakënaqësive të shqiptarëve mori formën  e rezistencës së armatosur. Pasoi marrëveshja paqësore e Ohrit dhe domosdoja e ndryshimeve kushtetuese, ku shqiptarët morën disa të drejta që nuk i kishin, por sërish ngelën si një element joshtetformues  në funksionimin praktik të shtetit të Maqedonisë. Në vend të statusit shtetformues, shqiptarëve iu dhurua  një paradhomë e sistemeve koloniale që përkufizohej  përmes 20 përqindëshit, si element që shprehte njëfarë autonimie kulturore-gjuhësore, por pa kurrfarë garancie kushtetuese.

Edhe përkundër kësaj qasjeje retrograde ndaj pozitës kushtetuese në Maqedoninë e Veriut, shqiptarët sërish treguan sens të lart lojaliteti ndaj shtetit që nuk i përmbushte të gjitha nevojat dhe aspiratat e tyre. Sa here që Maqedonia kalonte nëpër kriza dhe turbulence identitare, shqiptarët treguan mirëkuptim ndaj fqinjëve të tyre maqedonas, duke i flijuar agjendat e tyre etnike. Por, ky lojalitet i shqiptarëve mbeti i pavlerësuar nga politikanët maqedonas.  Deri më tani shumë rrallë na ka rënë të dëgjojmë ndonjë kryeministër maqedonas të ketë shprehur publikisht mirënjohje për rolin konstruktiv të partnerëve shqiptarë në mirëkuptimin e proceseve ku në të shumtën e rasteve shqiptarët si kolektivitet,  forcimin e subjektivitetit të tyre kushtetues e këmbenin me lojalitet ndaj shtetit të Maqedonisë.

Subjektiviteti jurdiko-kushtetues i shqiptarëve pa një platformë politike shqiptare!

Forcimin e subjektivitetit të tyre kushtetues, shqiptarët jo rrallë  e këmbenin edhe me luftën brenda llojit. Në kushte të tilla të një konkurrence bizare politike brendashqiptare, nacionalizmi institucional maqedonas lulëzonte papengueshëm, ndërkohë që ambiciet joracionale të shqiptarëve mbante gjallë këtë nacionalizëm, duke prodhuar altruizëm të tepruar dhe herë-herë duke plasuar ide bajate për ruajtjen e Maqedonisë nga prirjet dezintegruese. Prandaj fuqia politike e faktorit vendimmarrës maqedonas gjithmonë është varur nga shkalla e kohezionit brendashqiptar dhe e mungesës së bashkëpunimit dhe bashkërendimit të forcave politike të shqiptarëve.

Marrëdhëniet midis shqiptarëve dhe maqedonasve mund të degradohen edhe në të ardhmen në përmasa brengosëse nëse nuk intervenohet shpejt në gjetjen e një kompromisi afatgjatë, duke ndërhyrë në ato çështje që barazvlerësojnë cilësinë e përfaqësimit përmes projekteve konkrete e shumë urgjente dhe kapacitetin e shtetndërtimit.

Sipas Kushtetutës aktuale, shqiptarët e kanë statusin e banorëve nën çadra me stacionim të përkohshëm

Logjika e segmenteve të caktuara të politikës shqiptare në Maqedoni për të zaptuar një copë pushtet në oborrin e kryeministrave maqedonas, ende pa ndodhur faktorizimi i vërtetë i shqiptarëve, ka degjeneruar kuptimin e përfaqësimit dinjitoz- institucional të tyre.

Sa iu shpagua shqiptarëve kostoja e lojalitetit, duke filluar nga fillimi i viteve të nëntëdhjeta e deri më sot? Nëse në vitet nëntëdhjetë shqiptarët vepronin nën ombrellën e një kushtetute që nuk po e shprehte realitetin shumetnik të shtetit, po më vonë kur u bënë ndryshimet kushtetuese, si është i definuar statusi i shqiptarëve dhe a ka një shpërputhje në mes të luftës që ata bënë në 2001-shin dhe trofeve politikë të asaj lufte që shqiptarët megjithatë i rangon si pakicë kombëtare në të gjitha ligjet që dalin nga kushtetuta aktuale.

Nëse në vitet nëntëdhjetë Gligorovi u thoshte shqiptarëve: rrini urtë, mos kërkoni shumë, se po e irritoni VMRO-në nacionaliste, tani shqiptarëve u thuhet gati e njëjta gjë, por me një konotacion dhe ambalazh tjetër.
Tani u thuhet shqiptarëve se duhet të rrinë urtë sepse rrymat proruse dhe pro-serbe e shfrytëzojnë këtë si adut për ta destabilizuar Maqedoninë dhe, për pasojë, për ta rrezikuar kauzën e saj evropiane. Lojaliteti i shqiptarëve përdoret si terapi gjeopolitike, sepse vetëm shqiptarët qenkan ata që po i përcaktokan kauzat evropiane të shtetit! Madje, me çmim që ata të jenë ekstremisht lojalë, ndërkohë që autorët dhe redaktorët maqedonas, në librat e tyre shkollorë, pa fije turpi dhe papengueshëm, mund t’i trajtojnë shqiptarët si ardhacakë dhe si uzurpatorë.

Në njërën anë shqiptarëve u kërkohet të jenë lojalë ndaj shtetit të Maqedonisë, kurse, në anën tjetër, ata trajtohen si një trup i huaj i këtij shteti. Madje, shqiptarët “ardhacakë” dhe si “uzurpatorë”, siç quhen në librat e shkollarëve maqedonas, qenkan përcaktuesit gjeopolitik të Maqedonisë evropiane (!).

Tani thuhet se janë bërë ndryshime kushtetuese, por shqiptarët sërish nuk janë një komb shtetformues në Maqedoninë e Veriut. Janë avancuar shumë çështje, siç është çështja e përdorimit zyrtar të gjuhës shqipe dhe ajo e përfaqësimit adekuat, por të gjitha këto çështje nuk janë bërë kategori kushtetuese. Mjafton të shikohet Ligji për Shtetësi ku kusht për marrjen shtetësisë së Maqedonisë është njohja e gjuhës letrare maqedonase (!).

Askund nuk përmendet gjuha shqipe dhe, për pasojë, plot shqiptarë janë refuzuar të pajisen me shtetësi vetëm sepse nuk e kanë zotëruar mirë (me shkrim dhe me gojë) gjuhën letrare maqedonase. Sikur gjuha shqipe të ishte kategori kushtetuese, shqiptarët do ta merrnin me automatizëm shtetësinë e Maqedonisë, por kjo nuk po ndodh, sepse sovraniteti shtetëror ende buron nga shtylla shtetformuese e popullit maqedonas. Shqiptarët e Maqedonisë aktualisht ndodhen në mes të të drejtave ligjore dhe kufizimeve kushtetuese. Sikundër dihet, kushtetutshmëria e një të drejte është më e lartë se ato që definohen me ligje, sepse këto të fundit dinë të jenë edhe kontradiktore dhe me shumë dubioza, siç është, bie fjala, Ligji për Përdorimin e Gjuhëve, në të cilin askund nuk përmendet gjuha shqipe, për arsye të boshllëqeve kushtetuese, kështu që shqiptarët, megjithatë, rangohen si qytetarë të rendit të dytë, pas maqedonasve, të cilët janë shtylla e kombit shtetformues.

Në planin praktik kjo është lehtësisht e vërejtshme dhe e prekshme, madje edhe tepër eksplicite, për arsye se liderët maqedonas, bie fjala, mund të takohen kur t’u teket dhe të vendosin si t’u teket, pa marrë mundin që për këtë të kenë edhe miratimin paraprak të politikanëve shqiptarë. Ky miratim mund të vijë post-festum, por kjo flet për diçka tjetër.

Për çka flet kjo? Kjo flet se maqedonasit e shohin veten si shtyllë të kombit shtetformues, kurse shqiptarët i shohin si mbështetës të këtyre shtyllave. Në dipotrinë maqedonase, shqiptari duhet të jetë ekstremisht lojal ndaj shtetit (të maqedonasve) dhe ata (maqedonasit) vendosin se sa të drejta (ose sa kilogram të drejta) duhet t’i kenë shqiptarët. Të drejtat e shqiptarëve aktualisht u ngjasojnë marrëdhënieve në mes të shitësit dhe blerësit që blen mall me veresi. Ky i fundit, për të mos hyrë më shumë borxh, është i detyruar që groshën të mos e blejë me kilogram, por kokrra-kokrra, shalqirin ta blejë me flegra, kurse akulloren ta shijojë duke e lëpirë xhamin e ëmbëltores.

Në dioptrinë maqedonase në Maqedoni, nuk jeton kombi autokton shqiptar, por “një pjesë e kombit shqiptar” që ndodhet diku, jashtë territorit të Maqedonisë. Kjo i bie që shqiptarët në Maqedoni, pasi që janë pjesë e kombit shqiptar, janë ca kalimtarë të rastit që i kanë hapur çadrat dhe përkohësisht janë vendosur në tokën e “shenjtë maqedonase”.

Me fjalë të tjera, shqiptarët, sipas Kushtetutës aktuale, shqiptarët e kanë statusin e banorëve nën çadra me stacionim të përkohshëm, kurse madhësia e çadrave si edhe hapësira që zënë ato aktualisht përcaktohen me ligj.

Në dioptrinë maqedonase nuk ka gjuhë zyrtare shqipe në Maqedoni, por ka një popullatë prej 20 për qind që e flet atë gjuhë. Nesër me iu tekë romëve me u bë 20 për qind, komod mund ta përdorin zyrtarisht gjuhën e tyre, sepse këtë ua garanton ligji.

Procesi i shteformësisë së shqiptarëve, është kapitulli i ri i marrëdhënieve në mes të dy popujve më të mëdhenj në Maqedoninë e Veriut. Pa rrumbullakimin e këtij procesi, perspektiva e Maqedonisë së Veriut do ti ngjante një fryti gjysmë të pjekur, dhe garës se kush do të arrinte të vjelë sa më shumë fruta të pjekura.

A ka rrezik që shqiptarëve sërish t’iu mpihen dhëmbët për shkak të ofertave gjysmake në kopshtin evropian me fruta (të kontrabanduara) ballkanike?

Tani kur Maqedonia e Veriut po feston 34 vjetorin e pavarësisë, shqiptarët si duket ende nuk kanë nxjerrë mësime , pasi që tek shqiptarët ka politikë, por nuk ka platformë dhe strategji për veprime afatgjata. Tek shqiptarët ka politikanë, por nuk ka lidership. Duke qenë kundërthënës e mospajtues ndërmjet veti dhe shumë koheziv e kooperues me maqedonasit, ka ndikuar që  politikat hermafrodite të shqiptarëve të ‘avullohen’ në paradhomat e politikës maqedonase . Në mungesë të një “kompasi” strategjik e ideor, partitë shqiptare jo rrallë kanë humbur rrugën në planimetrinë politike maqedonase dhe për pasojë faturën e tyre e paguanin shqiptarët, ndonëse kjo pakënaqësi ende nuk ka arritur të formalizohet  në trajtat e një platform të fuqishme opozitare.
Se çka fituan dhe çka humbën shqiptarët – përgjigen më të mirë e dhanë proceset në të cilën kaluan ata, por një përgjigje më të përpiktë do të  duhej ta japin brezat e ardhshëm të cilët marrin me politikë nuk do ta kuptojnë vetëm si mekanizëm për ardhjen  në pushtet, por edhe si katalizator që rregullon kompleksitetin shoqëror, ekonomik, politik, e kulturor të jetës së shqiptarëve.

Shkup, 08 shtator 2025

Nderim e mirënjohje për jetën e veprën e Dr.Ibrahim Rugovës

0

Marjan Cubi/ Washington

(Kalorës i Urdhrit të Skënderbeut)

Presidenti historik i Kosovës Dr. Ibrahim Rugova meriton mirënjohjen e mbarë shqiptarëve. Vizioni, mençuria, urtësia dhe filozofia e Dr. Rugovës ishin frymëzim për aspiratat shumëshekullore kombëtare të shqiptarëve. Përjetësimi në shtatore i kësaj figure të pavdekshme shtetformuese është nder dhe respekt për jetën dhe trashëgiminë e tij. Jam i lumtur të ndaj lajmin me bashkëkombësit dhe patriotët e mërgatës se Komuna e Klinës miratoi vendimin për ngritjen e shtatores së Dr. Ibrahim Rugovës në Sheshin “Rugova” në qendër të Klinës.

Ky është një investim dhe dhuratë personale për qytetarët e Klinës e çdo patriot shqiptar prej djalit tim Ilir Cubi në shenjë nderimi e vlerësimi për Dr. Rugovën, frymëzuesin e lirisë e pavarësisë së Kosovës. Dr. Rugova ka dhënë kontributin më të rëndësishëm me afrimin e Kosovës me Perëndimin dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Ishte fryma e Rugovës, aftësia dhe zgjuarsia e tij që ndërkombëtarizoi çështjen e Kosovës dhe bindi kancelaritë politikë për Kosovën. Si njeriu besnik i Dr. Rugovës në Amerikë, mik e bashkëpunëtor i tij i ngushtë dhe i afërt, përmes kësaj shtatoreje memorizoj kontributin, miqësinë dhe vlerësimin e Dr. Rugovës për mërgatën e Amerikës në veçanti.

Si vatran historik dhe themelues e drejtues i LDK-së në New York 1998-2002, jemi rritur, frymëzuar dhe udhëhequr nga filozofia e shpirti patriotik i Doktor Rugovës. Ai kishte lidhje të fortë me mërgatën e Amerikës dhe Vatrën. Sot më shumë se kurrë shtetit të Kosovës, Shqipërisë e mërgatës sonë i duhet një politikan vizionar e perëndimor si Dr. Rugova. Ai është frymëzim i përjetshëm, nderimi dhe respekti i qoftë ndër breza, politikanit dhe burrështetasit që frymëzoi e udhëhoqi shqiptarët e Kosovës në kohët më të vështira. Dr. Rugova la një trashëgimi dhe testament kombëtar të përjetshëm. Nderim e lavdi përjetë.

Të urdhëroj të jetosh !

4

Dilaver Goxhaj, Tiranë

Ndodh që në luftra të ndryshme, të përsëriten heroizma të njëjtë, në kohë të ndryshme, në vende të ndryshme dhe nga njerëz të ndryshëm. Të tillë heroizma, sikundër do të tregoj më poshtë, lindin në momentet kur konflikti në luftime arrin në situatën më kulmore, ku gjasat tregojnë se vdekja është e pamundur të shmanget. Por, të tillë heroizma ndodhin kur komandantët dhe gjithë ata që komandohen prej tyre e kanë parasysh përgjegjësinë dhe detyrën para formacionit, repartit, shoqërisë dhe Atdheut. Drejtuesit e këtyre formacioneve, pa treguar as frikë e as paburrëri, çdo hap dhe fjalë të tyre e konsiderojnë të rëndësishme, nuk dyshonë për vendimin që marrin dhe e çojnë atë deri në fund; nuk lëkunden, duke stimuluar kështu të gjithë të tjerët, por edhe veten.                                                                     -1-
  Ngjarja e parë, që do të tregoj, ndodh në dimrin e vitit 1941, në luftën kundër nazistëve gjermanë, gjatë mbrojtjes së Moskës, e cila tregohet në filmin “Kodra Melehov”. Në këtë kodër është vendosur një bateri artilerie kundër-tanke, e cila ndodhej në drejtimin e goditjes kryesore të divizionit tankist gjerman, tanket e të cilit po afroheshin në formacion luftimi, duke vjellë zjarr. Komandanti i baterisë, duke e vlerësuar drejt situatën dhe përgjegjësinë që ka ai dhe gjithë efektivi i baterisë, është i vetëdijshëm se mund të vriten të gjithë. Në këtë rast, kush do t’i tregonte popullit dhe historisë për atë qëndresë heroike të tyre? Ndaj dhe komandanti urdhëron të rreshtohet efektivi në një rresht. Pasi rreshtohen, i pyet me rradhë se cili është profesioni i secilit. Njëri prej tyre ndodhi që ishte shkrimtar. Atëherë jep komandën: “Gati-tu! Të gjithë jini ushtarë të atdheut! Ju, shkrimtari, dilni nga rreshti tre hapa!”

Dhe pasi ushtari-shkrimtar del para rreshtit dhe kthehet me fytyrë nga shokët, komandani e urdhëron: “Të urdhëroj të jetosh dhe të shkruash heroizmin e këtyre ushtarëve për mbrojtjen e kryeqtetit tonë!” Dhe ushtari-shkrimtar e zbatoi urdhërin, shkroi atë histori, e cila u ekranizua edhe në film artistik.

-2-

Rasti i dytë ndodh tre vite më pas, në muajin gusht 1944, edhe kjo në luftën kundër nazistëve gjermanë, por në Shqipëri.

Këtë ngjarje na tregon vetë poeti Kolë Jakova, në një takim me rastin e muajit të letërsisë, para 60 vitesh, në vitin 1965. Dikush nga ne maturantët e Shkolles së Mesme Ushtarake “Skqënderbej” e pyeti se, kur poeti Kolë Jakova e pat krijuar tekstin dhe kompozuar këngën partizane “Dalngadalë po vjen behari”.

Dhe poeti tregon: “Në vitin 1943 familja jonë ndodhej e internuar në qytetin e Tepelenës. Duhet të ketë qenë muaji mars. Një ditë prej ditësh më thanë se më kërkonte një djalosh lab. Dola dhe u takuam. Ai ishte i veshur me kostumin karakteristik të karhinës, me fustanellë, me tirqe e me qylaf.  Pasi u veçuam nga ata që na shoqëronin, nxorri e më dha një letër me shkrim dore, duke më thënë se ma dërgonte Mustafa Matohiti, Komisari i çetës së Kurveleshit (Hero i Popullit).
E shpalosa letrën dhe po e lexoja. Më shkruante për betejën e Topanasë, në qytetin e Vlorës, që kishte ndodhur në tetorin e vitit 1942. Në fund të saj më kërkonte që mundësishtë të thurja e kompozoja një këngë për ata heronj. I premtova korjerit se do mundohesha dhe të vinte pas një ose dy javësh. Por, sikundër ju e dini, – poeti Kolë Jakova në çdo bisedë përdorte dëndur humorin dhe,edhe në këtë rast u shpreh, – bë me kenë shkodran të tana i ban.

Edhe unë fillimisht hartova tekstin, që ju tash besoj se e dini të tanë. (Shpërtheu nga ne një Pooo!, e madhe). Pasi e latova mirë e mirë tekstin, një ditë me diell mora mandolinën dhe u ula mbi mur të kalasë dhe fillova kompozimin e këngës. Puna po më ecte mirë. Ndërkohë që unë i bija mandolinës dhe dielli po më ngrohte gjithnji e më shumë, shoh nji gjarpën që qet kokën nga gurët e murit duke e drejtuar atë në drejtim prej meje. U tremba pakëz, por nuk lëviza, dhe vijova t’i bija madolinës sipas kompozimit.
Çuditërisht gjarpni nuk po lëvizte. E, po, kompozimi kenka boll i mirë, thashë me vedi, sa i pëlqeu edhe gjarpnit. E këndojsha shpesh gjatë gjithë ditëve derisa erdhi korjeri. Pasi erdhi erdhi korjeri, shkoi e ndejti në shtëpinë e nji të afërmi të tij në Tepelenë. Bashkë me një bashkëmoshatar të tij e këndonim çdo ditë së bashku. Brenda javës mësuan ta këndonin shumë mirë. Por farkoi dhe aty nga fundi i javës bëhet një demonstratë në qytet për bukë. Në atë demonstrim morën pjesë edhe këta të dy të rinjtë partizanë kurveleshas. Për bela të dy ata djem i kapi karabinieria, i arrestuan e i çuan në burgun e Gjinokastrës. Kur ma treguan ngjarjen, thashë me vedi:“A, ha, më hupi kënga!” S’kisha kujt t’ia mësoja tjetërkujt.
Kapitulloi Italia dhe ne u kthyem në Shkodër. Vëlleznit më kishin dalë partizanë. Dola dhe unë partizan. Në 15 – 16 gusht të vitit 1944 mora edhe unë pjesë në çlirimin e qytetit të Burrelit, nga Brigada e Pestë Sumuese. Pasi mbaroi lufta por dhe manifestimi me popullin e qytetit, partizanët po pushonin në periferi të Burrelit. Kur një moment dëgjoj këngën teme:

Dalngadal po vjen behari
dalngadal po na vjen
nëpër fusha rritet bari
dalngadal po na vjen…

Po na vjen po na vjen
bota zjen bota zjen
shokët tanë
kjo luftë po na i rremben

Ditë të Hënë mëngjes herët
seç u vranë, seç u nxinë.
Filloi lufta e paprerë
drithëroi një ushtri

Drithëroi drithëroi
ranë dëshmorë ranë dëshmorë
Ranë si trimat
Me armët në dorë

Në kto male plot me borë
po lufton një ushtri.
Të dy trima me armë në dorë
flijun jetën për liri.

Drithëroi drithëroi
ranë dëshmorë ranë dëshmorë
Ranë si trimat
Me armët në dorë

Nuk e përmbajta dot gëzimin. U ngrita në këmbë dhe thërrisja me të madhe: “Urraaa! Kënga ime! Kënga ime!”. Partizanët që e këndonin pushuan dhe më shihnin me habi, si të çmend; më kapin për krahësh e më çojnë te komandanti Brigadës, shoku Shevqet Peçi, duke i thënë se ky partizani na u çmend, ne këndojmë dhe ky vjen e thërret “kënga ime”. Komandanti, që më njihte, por që nuk e dinte se unë isha edhe autori dhe kompozitori i asaj kënge, më përqafoi dhe pastaj u bë serioz, duke më thënë:

“Nga sot, të ndaloj të marrësh pjesë në luftime! Ti duhet të jetosh që të shkruash e t’i këndosh heroizmit partizan!”.

Dhe ashtu u ba. Ndoshta edhe do isha vrarë, por nuk më la komandanti të vritesha.”, e mbylli përgjigjen e pyetjes, shkrimtari ynë i madh Kolë Jakova.
                                                                             -3-
Rasti i tretë, ka ndodhur në Luftën Çlirimtare të Kosovës kundër pushtimit fashist serb, në epopenë e 5-7 marsit 1998, në kullat e Jasharajve, në Prekaz të Drenicës, në Kosovë.

Sikundër dihet, këto kulla u rrethuan nga ushtria dhe policia serbe, përfshi dhe tanke, ku u luftua në rrethim 36 orë rresht nga gjithë burrat, gratë, djemtë dhe vajzat e Jasharajve dhe që nuk u dorëzuan derisa vriten të gjithë, 56 vetë, me përjashtim të djalit të Ademit, Lulit dhe motra e vogël e tij. Në mesnatën e rrethimit, gjyshi i Bashkimit, babai i Adem Jasharit, Shaban Jashari, e thërret nipin dhe i thotë:

“Sonte do të dalësh patjetër nga rrethimi! Të shkosh te dajët e tu dhe, kur të mbaroi lufta jonë, do njoftosh Rifatin në Gjermani se ne luftuam të gjithë, burra e gra, e mos të kenë dert, pasi serbi nuk mundi me prek me dorë askënd prej nesh, burra, gra e vajza.”

Dhe Bashkimi doli nga rrethimi.

Dhe Baca Rifat më tregon mua personalisht në një bisedë intime, në kullën e tyre, menjëherë pas çlirimit të Kosovës:
“Kur na thirri Bashkimi në telefon dhe na tha se përveça tij dhe Besjanës të gjithë u vranë, unë e pyeta, nëse serbi mundi me na prek kënd nga gratë dhe cucat; dhe ku Bashkimi hirri me të madhe:  Jo Bacë, e harruam dhimbjen, ishim gati me ia marrë kangës.”
Sikundër dihet, në të tilla raste urdhërmarrësi fillimisht heziton, ngaqë për momentin nuk e kupton se, edhe urdhëri i dhënë si dhe detyra e ngarkuar është pjesë e atij luftimi. Dhe kjo ndodh ngaqë urdhërohet të mos luftojë në formacion luftarak me shokët, urdhërohet të bëjë atë që ai as e ka menduar kurrë deri në atë moment dhe që nuk e dëshiron. Por faktikisht, në të tilla raste, këta heronj shndërrohen në një urë që lidh ata, që luftuan dhe u sakrifikuan për Atdheun, me brezat pasardhës, të cilët u bëjnë homazh këtyre qëndrimeve heroike.

Mendime për periudhat historike që i paraprijnë Aleksandrit të Madh

Në periudhat që i paraprijnë Aleksandrit të Madh, nuk gjejmë personalitete veçanërisht të mëdha midis mbretërve të Epirit; fabula ka ruajtur vetëm disa tipare të figurave të tilla, të cilat, megjithatë, nuk ofrojnë një bazë të mjaftueshme për një studim të veçantë.
Hijet e mëdha të mbretërve të Epirit fillojnë të shfaqen vetëm në shekullin e 4-të, kur hasim një Aleksandër, Mbret të Epirit, i cili marshon në Itali dhe, në aleancë me romakët, mposht Samnitët, ndërsa Aleksandri i Madh pushton Azinë.
Ky fakt historik meriton konsideratë serioze; sepse vërteton jo vetëm që Epiri nuk përbënte një pjesë të Greqisë së sunduar nga Aleksandri, por edhe se vetë ky Epir nuk ishte midis aleatëve politikë të Aleksandrit të Madh dhe se nuk mori pjesë në përparimin që e çoi Maqedoninë kundër Greqisë dhe Azisë; Epiri mbeti neutral dhe i papërfshirë.
Në vitin 376 para Krishtit, Epiri iu dorëzua Kasandri, Mbretit të Maqedonëve; por vetëm tre vjet më vonë, epirotët u revoltuan dhe u shkëputën. Në shekullin pasardhës, një figurë e madhe epirote, Pirro, u ngrit në pushtet. Para se të shkonte në Itali, ai mundi si maqedonasit ashtu edhe grekët fqinjë. Në atë kohë, ushtarët e tij, nga admirimi për lëvizjen e tij të shpejtë ushtarake, mund ta krahasonin atë me një shqiponjë, dhe Pirro mund të përgjigjej se ata kishin të drejtë, por ishin shtizat e tyre që ai kishte përdorur si krahë në fluturimin e tij.
Plutarku, i cili e ruajti këtë tipar karakteristik nga jeta e Pirros, nuk e kishte idenë se pikërisht për shkak të kësaj rrethane epirotët
dhe popujt që tani quhen shqiptarë mbajnë emrin Shkypetárë.
Plutarku, i cili nuk e njihte gjuhën pellazge,
e cila konsiderohej barbare në kohën e Herodotit,
dhe i cili nuk kishte përvojë personale me Epirin dhe popujt e tij, natyrisht nuk mund të jepte shpjegimin që paraqesim më poshtë për gjykimin e filologëve dhe studiuesve.
Shqiponja quhet Shqype në shqip. Shqyperi ose Shqypeni do të thotë vendi i shqiponjës. Shqypetár është ekuivalent me “biri i shqiponjës”.
Ky fakt historik, i cili u ka shpëtuar si historianëve të lashtë ashtu edhe filologëve dhe studiuesve modernë, meriton shqyrtim të kujdesshëm; sepse ai
vërteton me siguri absolute se epirotët ishin një fis krejtësisht i ndarë nga populli helen dhe se ata kishin gjuhën e tyre në çdo kohë.
gjuha e pellazgëve të lashtë, të cilën grekët nuk e dinin dhe e cila është sigurisht e njëjta gjuhë që flitet edhe sot në Epir, në Maqedoni, në Iliri dhe në ishuj individualë të arkipelagut, si dhe në malet e Atikës, e njëjta gjuhë që quhet shqip ose Shqypetare.
Për t’u ofruar filologëve një të dhënë të fortë për kuptimin e deklaratës sonë, duam të theksojmë se emrat Epir, Maqedoni dhe Shqipëri janë absolutisht të panjohur për vetë shqiptarët; në gjuhën e tyre, këto emra nuk ekzistojnë; ata e njohin njëri-tjetrin
vetëm me emrin e përbashkët Shqypetare, dhe mezi e dinë se jashtë vendit, janë përdorur emra të tjerë për vendin e tyre, të tillë si Shqypère ose Shqypéne.
Emrat Epir dhe Maqedoni janë me origjinë të huaj, greke; emri Shqipëri është modern dhe u përdor për tokën e Shqypetarëve vetëm në shekullin e 14-të ose të 15-të. Por vetë Shqypetarët nuk e dinë se çfarë do të thotë Epir, Maqedoni ose Albania; këto janë krejtësisht të panjohura për ta, të pakuptimta në gjuhën e tyre. Për ta, i gjithë vendi, i cili nga Shkodra në Shqipëri përfshin rrethet e Ipekut, Prishtës, Vranisë, Kaçaniqit, Uskupit, Perlépés, Manastirit, Follorinës, Krebenës, Kalaritit dhe Janinës, deri në Gjirin e Prevezës, dhe i gjithë vendi i kufizuar nga këto pika gjeografike dhe deti, është Shqype. Një tokë që i përket racës shqipetare, e cila nuk ka asgjë të përbashkët me Greqinë.
Nëse e pyet fshatarin e parë që has: “Cilit popull i përkisni?” ai do të përgjigjet shkurt: “Unë jam shqipetar!” Dhe këtë përgjigje do ta japin të gjithë në të gjithë Shqipërinë, qoftë në kodra apo në lugina, qofshin myslimanë, katolikë apo ortodoksë grekë.
Nëse do t’u thoshit se ishin epirianë apo shqiptarë, do të ndiheshin të lënduar, duke besuar se po i fyenin në një gjuhë të huaj.
Mund të jetë një ilustrim i teksti që thotë "modern der nicht, sind Jahrhundert dem Lande Aber die Shgypetârs selbst Epirus, Macedonien, Albanien bedeuten soll, Scutari das Land, welches Albanien Distrikte Ipek, chaniq, Uskup, Perlépé, Monastir, Florina, Krebena, Cala- rites, Jannina umfasst Golf und Land, welcbes geographischen Punkten und dem Meere begrenzt Shyypére; ein Land, welches Race gehört, Nichts mit Griechen- land gemein den ersten besten Bauern fragt: welchem Volke gehörst wird und bändig ant- worten: Shgypetáre! und diese Antwort wird Lande Albanien Jeder, den Höben, Thale, ertheilen, Muselmann, Katholik oder griechisch Orthodoxer. Spräche man ihnen Albanegen, sie würden verletzt wolle sie fremder Sprache beleidigen. seien Epirer glaubten,"
Kan være en illustrasjon av tekst

Kongresi Amerikan me Rezolutë: Socializmi një ideologji e dështuar!

0

Nga: Frank Shkreli

Të ënjtën që kaloi në Kongresin e Shteteve të Bashkuara, Kongresistja Republikane nga shteti Florida, Maria Elvira Salazar dhe Senatori republikan Rick Scott, po ashtu nga Florida — njëri në Dhomën e Senatit e tjetra në Dhomën e Përfaqësuesve të Shteteve të Bashkuara – paraqitën për miratim një rezolutë të përbashkët me të cilën dënojnë socializmin si një ideologji të dështuar. Një ideologji që të çon drejt varfërisë dhe shtypjeve e cila është në kundërshtim dhe mospërputhje të plotë me Ëndrrën Amerikane, shkruajnë ligjvensit nga Florida.  Sipas njoftimeve për median nga zyrat e dy përfaqsuesve të këtij në Washington, Senatori Scott e ka paraqitur tanimë rezolutën në Dhomën e plotë të Senatit, ndërsa Kongresistja Salazar është sponsorizuesja kryesore e kësaj rezolute në Dhomën e Përfaqsuesve të Shteteve të Bashkuara.

Në njoftimin e tyre, ligjvensit republikanë nga Florida nënvijuan qëllimin e kësaj rezolute duke paralajmëruar se, “Ndërsa politikanë të ekstremit të majtë si Zohran Mamdani (kandidat i Partisë Demokrate për kryetar bashkie) në Nju Jork pranojnë hapur ideologjitë socialiste si pjesë e programit të tyre politik, kjo rezolutë shërben si një paralajmërim i drejtpërdrejt se socializmi nuk është vetëm një politikë e gabuar, por është edhe një rrugë që, historikisht, ka provuar se çon drejt tiranisë, urisë dhe vdekjes. Prandaj, si ideologji e tillë, socializmi nuk ka vend në Amerikë”. Theksojnë ata në njoftimin për media.

Lexuesit mund të kujtojnë se gjatë viteve të fundit jam munduar të mbuloj veprimtarinë e Kongresistes Salazar dhe ligjvense të tjerë amerikanë, në krye të përpjekjeve të tyre politike kundër ideologjisë socialisto-komuniste, qoftë në Shtetet e Bashkuara, qoftë jashtë këtij vendi. Edhe me këtë rast, María Elvira Salazar – me prejardhje nga Kuba komuniste — është në krye të kësaj lufte kundër socializmit e komunizmit. “Historia na tregon qartë pasojat e socializimit e komunizmit: nga gulagët e Stalinit dhe fushat e vdekjes në Kamboxhia deri tek skuadrat e pushkatimit të Fidel Kastros në Havana, socializmi gjithmonë ka përfunduar në mjerim, vuajtje dhe vdekje. Si pasojë e kësaj ideologjie, kombe të tëra janë shkatërruar dhe miliona jetë janë humbur, duke përfshirë shumë prej tyre edhe në komunitetin tim që janë detyruar si përfundim i brutaliteti të asaj ideologjie të largohen nga vendlindja. Kjo është arsyeja pse jam krenare të paraqes me Senatorin Eric Scott këtë rezolutë të përbashkët në Senat dhe në Dhomën e Përfaqësuesve me qëllim për të dënuar tmerrin e socializmit. Por edhe për të siguruar gjithashtu që Kongresi të flasë me një zë kur është fjala për dënimin e ideologjisë së socializmit, në të gjitha format e tij dhe kudo që të shfaqet me fytyrën e tij të shëmtuar. Ashtu që Amerika të qëndrojë gjithmonë si drita e lirisë kundër errësirës së socializmit dhe premtimeve të tij të rreme për barazi”, citohet kongresistja Salazar në njoftimin e botuar nga zyra e saj në Washington.

Edhe Senatori Rick Scott në njoftimin për mediat javën që kaloi në lidhje me rezolutën e paraqitur prej ti në Dhomën e Senatit, i shpalli luftë socializmit: “Socializmi është një ideologji e dështuar — ka shkatërruar vende, ka shkatërruar ekonomitë dhe u ka mohuar miliona njerëzve, anë e mbanë botës, të drejtat themelore të njeriut. Shikoni vetëm Kubën dhe Venezuelën, ose flisni me ndonjë nga mijëra familjet në shtetin tim të Floridës që janë arrratisur nga ato regjime, pasi diktatorët djallëzorë atje u kanë mohuar atyre të drejtat bazë të njeriut dhe mundësitë për një jetë më të mirë e normale në vendet e tyre.”  Pa përjashtim, citohet Senatori Scott, se socializmi ka “përfunduar me të njëjtin rezultat të pashmangshëm: në mjerim, varfëri dhe shtypje të lirive dhe të drejtave të njeriut”, për të gjithë.

Siç duket, kjo rezolutë po paraqitet si në një referencë ndaj qendrimeve politike ekstreme kundër kapitalizmit në fushatën e kandidatit radikal-demokrat për kryetar bashkie në Nju Jork, Zohran Mamdani, i vet-shpallur si demokrat-socialist, por që kundërshtarët i referohen atij thejsht si socialist, madje edhe komunist.  Senatori i Floridës Rick Scott tha se, “është e neveritshme të shohësh radikalët e majtë ekstremë që shpifin kundër kapitalizmit, një sistem që ka ndihmuar miliona amerikanë të realizojnë ëndrrat e tyre”.  Ndërkohë që, radikalët socialistë po “përpiqen të shkatërrojnë vendin tonë me qëllim për ta rindërtuar atë në imazhin e tyre radikal, përmes politikave ekstreme socialiste.”  Senatori Scott shtoi se Shtetet e Bashkuara janë themeluar bazuar në liritë dhe mundësitë individuale dhe në të drejtat e çdo individi për të ndjekur dhe për të realizuar Endërrën Amerikane… pavarësisht se kush jemi dhe nga vijmë.  Rezoluta jonë është një kujtesë e fortë për ekstremistët e majtë: se socializmi është një dështim dhe se amerikanët, gjithmonë, do ta refuzojnë atë”, është shprehur Senatori Rick Scott i shtetit Florida.  Rezoluta e plotë mund të lexohet këtu – C:\Users\new\AppData\Local\Temp\NEW25816.loc

Ndërsa pritet që kjo rezolutë të miratohet njëzëri nga shumica republikane në Senat dhe në Dhomën e Përfaqsuesve, do jetë interesant për të ndjekur votën e hedhur nga antarët e Partisë Demokrate në të dy dhomat e Kongresit.  Partia Demokrate në Nju Jork dhe anë e mbanë vendit gjëndet para një dileme politike, përballë  kanditaturës së Zohran Mamdanit (kandidati zyrtar i Partisë Demokrate për kryetar bashkie në qytetin Nju Jork), por i vet-shpallur demokrat-socialist, i cili tani për tani kryeson në anketat e opinionit publik, përballë tre kandidatëve të tjerë: kryetarit aktual të Bashkisë Eric Adams, ish-guvernatorit Andrew Cuomo dhe kandidatit republikan Curtis Sliwa. Megjithse mamdani gëzon një epërsi në fushatën e tij për kryetar bashkie të Nju Jorkut, deri më sot, asnjë prej udhëheqsve kryesorë të Partisë Demokrate, qoftë në nivel vendor, shtetëror ose federal, nuk kanë shpallur mbështetjen e tyre për socialistin demokrat Mamdani, për kryetar bashkie të qytetit Nju Jork. Siç duket, udhëheqsit kryesorë demokratë, sidomos, ata në nivel kombëtar, kanë frikë se po të mbështesin Mamdanin, ata do të identifikohen me politikat e këtij socialisti, që synon të zgjidhet kryetar i bashkisë së qytetit më të madh dhe qëndrës kryesore financiare të vendit dhe botës.

Kuptohet se duke pasur parasysh zgjedhjet për Kongres vitin që vjen, liderët demokratë kanë drojë se duke mbështetur socialistin Mamdani në Nju Jork, Partia Republikane do të përpiqet, në nivel kombëtar, të identifikojë Partinë Demokrate me një kandidiat ekstrem socialist si Mamdani – si fytyra e re përfaqësuese e Partisë Demokrate e shekullit XXI.  Diçka që ka filluar tanimë në disa qarqe republikane që thonë se me një kandidat të vet-shpallur socialist, që disa e quajnë  komunist, sipas tyre, Partia Demokrate e Shteteve të Bashkuara po shëndrrohet në një parti socialiste, një epitet që nuk tingëllon mirë në veshët e disa demokratëve.  Ka zëra, pra që kanë shprehur shqetsimet e veta edhe në radhët e Partisë Demokrate, zëra serioz që janë kundër kandidaturës së Mamdanit për kryetar bashkie të Nju Jorkut.  Një prej tyre është Kongresisti Tom Souzzi nga lagja Queens (Kuins) e Nju Jorkut.  Ai ka bërë thirrje që anëtarët e Lëvizjes Demokrato-Socialiste të Amerikës si Mamdani dhe kongresistja radikale e majtë Alexandria Ocasio-Cortez e lagjës Bronks me shokë e shoqe të tjera, duhet të largohen nga Partia Demokrate dhe të formojnë partinë e tyre në përputhje me ideologjinë e tyre. Duke shtuar se ai vet shpreson që Mamdani të mos fitonte në Nju Jork sepse do të ishte shumë keq për Partinë Demokrate edhe në nivel kombëtar.

Ish-Kryetari i Dhomës së Përfaqsuesve Tip O’Neill citohet të ketë thenë dikur se politika është gjithmonë vendore (politics is always local), por kësaj radhe Nju Jorku po tregon se politika vendore mund të ketë pasoja të rënda mbarë kombëtare. Demokratët, si kongresisti Souzzi mendojnë se një fitore e një kandidati radikal socialist, për të mos thënë komunist, si Mamdani në Nju Jork mund t’i kushtojë rendë, politikisht, Partisë Demokrate në zgjedhjet e ardhëshme kombëtare për Kongres, vitin që vjen. Sidoqoftë, mbetet për tu parë, por kjo vjeshtë duket se do jetë një stinë me temperaturë të lartë politike dhe me pasoja të paparashikueshme politike dhe ekonomike, jo vetëm për Nju Jorkun, por edhe për mbarë Amerikën, sidomos sa u përket zgjedhjeve të ardhëshme për Kongres, vitin që vjen, zgjedhje të cilat Partia demokrate shpresonte t’i fitonte ato si një kundërbalancë ndaj qeverisjes së Presidentit Trump, por “fenomeni Mamdani” i ndërlikon shumë ato plane për Partinë Demokrate: a do të distancohet nga politikat radikale socialisto-komuniste të Mamdanit apo t’i përqafojë ato dhe paguaj një çmim me pasoja të rënda politike të paparashikueshme.

  Kongresistja Republikane e shtetit Florida, Maria Elvira Salazar

  Senatori i shtetit Florida, Rick Scott

Bashkautorët e rezolutës që dënon socializmin si një ideologji të dështuar

  Zohran Mamdani i vet-quajtur socialist demokrat – kandidati zyrtar i Partisë Demokrate për kryetar bashkie i qytetit Nju Jork – A është ky fytyra e re socialisto-demokrate e Partisë Demokrate të Shteteve të Bashkuara!?

Ali Pashe Tepelena -Hero  apo vrasësi i Shqiptarëve?

Pirro Prifti, Tiranë

Njihen plot vepra të shkruara nga  të huajt dhe autorë shqiptarë për figurën e Ali Pashë Tepelenës një Pashai të egër i cili krijoi një pashallëk të madh ku jetonin të krishterë dhe myslimanë shqiptarë ashtu si dhe të krisherë grekë dhe arvanitas e suliotë të krishterë që në fakt janë të njëjtë me shqiptarët.

Për ta sqaruar këtë problem që del vazhdueshëm në shkrimet disa historianëve apo letrarëve ku na e bëjnë Ali Tepelenën burrë të mirë, shqiptar të mirë dhe formues të shtetit shqiptar, mua më lindi nga disa shkrime të lexuara në Apostrof podcast nga z. Dorian Koci, një personalitet i shquar i historisë shqiptare, ka përmëndur Ali Pashë Tepelenën si një shqiptar patriot , trim dhe sipas disa  autorëve shqiptarë i kanë dhën atributin sikur do të krijonte një shtet  Shqiptar.

Në tre  podkastet e tij  sidomos tek ky  i fundit  botuar në gazetën Tema në video titulluar “Si i tejkaloi Ali Pasha fatalitetin mysliman dhe supersticionin ortodoks“ ku i referohet një citimi të poetit Byron  i cili vizitoi  viset e jugut të Shqipërisë he të Epirit dhe shkruante: `Byroni vërente se popullsia e asaj kohe luhatej mes dy botëkuptimeve: fatalitetit mysliman — bindjes se gjithçka ishte e shkruar dhe e pandryshueshme — dhe supersticionit ortodoks, i cili ndikonte në sjelljen dhe vendimmarrjen e njerëzve` (video/ dorian koçi: si i tejkaloi ali pasha fatalitetin mysliman dhe supersticionin ortodoks – kulturë) por dhe në podkastin tjetër të mëparshëm titulluar “Banditizmi në Ballkan nuk ishte fenomen vetëm i popullsisë myslimane – shembulli i priftit të Hormovës (“https://ëëë.gazetatema.net/kulture/video-dorian-koci-banditizmi-ne-ballkan-nuk-ishte-fenomen-vetem-i-popull-i515881“), kudhuna dhe vrasjet e Ali Pashës barazohen me atë priftin që rrinte fshur dhe para shikonte fatin sikundër në lashtësi Dodona;  apo dhe ne podkastin e tretë të po këtyre datave “”Mënyra si shpërbëhet një pushtet.” Pse sunduesit nuk e parandiejnë kurrë fundin?` (VIDEO/ “Mënyra si shpërbëhet një pushtet.” Pse sunduesit nuk e parandiejnë kurrë fundin? – Kulturë), pra  të krijohet përshtypja për një simpati të madhe për këtë Pasha të Tepeleëns dhe një keqardhje për fundin e tij,  ashtu si e parashikoj Shën Kozmai i Famshëm kur Ali Pashë Tepelena e Pyeti për të ardhmen e vet: …..Por para se të ndaheshin, e pyeti përsëri për të ardhmen e tij. “A do të shkoj në qytet?” Shën Kozmai u përgjegj me sy të menduara. “Edhe në Kostandinopojë do të shkosh, por me mjekër të kuqe”….. (Shën kozmai i kolkondasit dhe ali pashë tepelena , dy njerez që bënë histori të madhe në shqipëri – neësin).

Pavarësisht notave nostalgjike ndaj këtij personazhi historik por barbar, shqiptar por dinak, politikan, por drejtues i dy haremeve një për femra dhe tjetri për dylberë (për të cilin shkruhet edhe për Byronin i cili afërsia e tij me Ali Tepelenën mund të ishte biseksualiteti i tij), vrasës i  komuniteteve që ngritën krye kundër tij si Hormovitët dhe  Suliotët.

Për katil-llëkun e tij  të tmerrshëm kanë shkruar dhe vetë Dorian Koçi: “Për këtë arsye tek Sami Frashëri dhe Ismail Qemali gjejmë referenca negative për Ali pashë Tepelenën në fjalorin Kamus-El-Alam dhe kujtimet e Ismail Qemalit. Po kështu me ndjesi negative e vështroi dhe Papa Kristo Negovani në poemën e vet “Prishja e Hormovës” në 1904, ku mes motiveve të tjera zuri vend dhe motivi fetar“ (Pse e rrënoi Ali Pashë Tepelena, Hormovën? – Kulturë).

Me pak fjalë nostalgjia për një Pasha si Ali Pashë Tepelena mund të jetë pak krahinore dhe këtu mund të jetë dhe  përmëndja herë pas here e z. Dorian e Historisë së Ali Pashë Tepelenës.

Disa gjëra esenciale nuk duhen harruar; Ali Tepena u bë Pasha nga Sulltani duke dale nga kaçakllëku pikërisht për shkak të besnikërisë ndaj Sulltanit dhe jo se kishte ndonjë ide për të bërë ndonjë shtet shqiptar! Së dyti shkatërrimi i Hormovës Kardhiqit ku si shkak kryesor – shumë hisorianëve përfshi edhe Pukëvilin, ishte marja robinjë e të jemës dhe vajzës së saj dhe urrejtja për kristianët orthodoksë si Çaush Prifti aso kohe drejtues i Hormovës bashkë me Muçohysët.

Së dyti lufta kundër Suliotëve të krishterë dhe krenarë të cilët luftonin për pavarësi dhe ndihmoheshin nga Bonaparti, u bë me urdhër të Sulltanit  ishte arësyeja e dytë e luftës fetare që kreu Ali Pashë Teelena, luftë që vazhdoi nga 1803-1805. Mendohet se suliotët erdhën në Sul  që nga vitet 1500 e më vonë dhe u quajtën ashtu sepse ishin ushtarët të Kont Uranit, pra ishin kryesisht krutanë të zonave përreth. Shumë nga ata morën pjesë në revolucionin grek (Lufta Suliote – Ëikipedia).

Pavarësisht miqësisë që pati me Shën Kozmain e cila ishte një miqësi alla turka sepse duke qënë plot bestytni Ali Pashë Tepelena pa tek Shën Kozmai një profet i cili i parashikoi ngritjen dhe zgjerimin e Pashallëkut të tij por dhe fundin e tij.

Së treti ishte Ali Pashë Tepelena i cili shkatërroi gjithë Toskërinë dhe Epirin dhe duke vendosur në të djathtë të lumit Ciamus shqiptarë myslimanë sipas Pukëvilit , zonë të cilën e quajti Çamëri duke prishur strukturën e Epirit dhe Toskërisë sepse shumë komunitete i konvertuan në myslimanë pikërisht për të mos paguar taksat. Megjitha të shumë familje të konvertuara ruajtën mbiemrat e krishterë  si Prifti, Papa, Gjino, Thanasi, sidomos ndër Labëri apo japigët të cilët Ali Pashë Tepelena i merrte si ushtarë me pagesë.

Jeta private e Ali Tepelenës is edhe e çdo Pashai të asaj kohe ishte  brënda haremeve për vajza e djem, madje dhe Vasiliqine e mori të vogël. Thuhet që në fermanin e Sulltanit  që i u dërgua për tu dorëzuar,  një nga akuzat ishin edhe perversitetet e tij. Pra nostlagjia ndaj këtij individi që mbetet figurë historike por se përkundrazi ka qënë një nga pashallarët me gjakatarë dhe vrasës të shqiptarëve të jugut dhe suliotëve të Epirit. Këto zullume bënë që arvanitasit dhe suliotët së bashku me grekët të ngriheshin për të larguar zgjedhën osmane të drejtuar nga Ali Pashë Tepelena dhe ai që erdhi pas tij duke e kurorëzuar fitorën që në 1821 kur ngritën një flamur me shqiponjë dy krenore ne sfond te kuq dhe me një kryq ne mes shqiponjës një ngjashmëri me flamurin e Heroit Kombëtar Shqiptar Gjergj Kastrioti.

Së fundmi Pashallëku i Ali Pashë Tepelenës nuk mund të quhet kurrsesi nje shtet shqiptar sepse popullsia ishte shqiptaro-greke-dhe osmane, dhe se asnjëhere në asnjë dokument nuk përmëndet që Ali pasha të kishte këtë ide  të shtetit shqiptar sikundër shkruhet në disa shkrime ku Pashaj i Tepelenës na del si formues i shtetit shqiptar. Po ashtu duhej të thuhej edhe për Mustafa Pashë Bushatlliun i cili gjithashtu ishte një Pasha Osman të cilit gjithashtu nuk i kishte shkuar në mëndje që Pashallëku i tij të ishte shtet shqiptar..

Në përfundim mund të shkruaj se përmëndja e shpeshtë dhe herë pas here se Ali Pashë Tepelena na qënka burrrë i mirë që mendonte për Shqipërinë apo që të justifikohet nga vrasjet dhe tmerret e asaj kohe ndaj popullsisë shqiptare të Toskërisë dhe Epirit, apo egërsinë që pati ndaj të krishterëve të cilët i konvertoi me dhunë në myslimanë, shumë duan ta justifikojnë me dashurinë që kishte ndaj Shën Kozmait, i cili gjithashtu nuk lejoi shqiptarët orthodoksë të luteshin dhe faleshin në gjuhën e nënës –Shqip, ku thotë në predikimin e shtatë, në versionin që qarkullon sot, në fund të tij: “Kështu, këtu, çdo i krishterë, burrë ose grua, që betohet të mos flasë arvanitika brenda në shtëpinë e tij, të çohet në këmbë dhe të më thotë, dhe unë do t’ia marr të gjitha mëkatet mbi supe, që nga koha kur lindi, dhe do t’i vë të gjithë të krishterët ta falin dhe të marrin falje”. Ky mësim nuk është i përkthyer në shqip dhe gjendet në këtë link: (http://ëeb.archive.org/ëeb/20051103082317/http://ëëë.agioskosmas.gr/agioskosmas.asp?sitem=1&artid=252).

Pra si Ali Pashë Tepelena ashtu dhe Shën Kozmai kishin një të përbashkët që e realizuan me dëshirë: Ali Pasha me vrasje dhe Shën Kozmai me predikim kundër shqiptarëve të krisherë.

Prandaj çdo nostalgji ndaj një personi historic si Ali Pashë Tepelena nuk ja vlen, përveçse krijon në pavetëdije Kompleksin e Stokholmit, skllavi  i cili e do përsëri dhunuesin e tij. Po këshhtu po ndodh sot edhe me shkrimet ndaj diktatorit komunist sepse të dy kishin një të përbashkët: egërsinë ndaj kundërshtarit  që u rrezikonte karriken.

Priftipirro2017@gmail.com

Strukturat e sigurisë serbe po tentojnë të avancojnë metodat e tyre të mbledhjes së informacioneve në territorin e Kosovës edhe përmes kamerave në vetura

0

Drizan Shala

Alarm nga Drizan Shala: Serbia po përdor banka, transport e institucione si maskë për spiunazh në Kosovë

Eksperti i sigurisë, Drizan Shala, ka komentuar rastin e fundit në Mitrovicën e Veriut, ku Policia e Kosovës ka konfiskuar një automjet me targa të Serbisë, të pajisur me kamera profesionale, DVR dhe sistem monitorimi.

Sipas tij, ky nuk është një incident i zakonshëm, por një tregues i qartë i avancimit të metodave të inteligjencës serbe në Kosovë.

Shala theksoi se përdorimi i automjeteve si platforma mobile për observim paraqet një fazë të re të operacioneve serbe, të cilat nuk synojnë vetëm qytetarët, por edhe institucionet shtetërore dhe lëvizjet e zyrtarëve të sigurisë.

Ai ngriti shqetësimin se fakti që vetura ishte në pronësi të “Narodna Banka Srbije”, dikur e përdorur për transport parash, mund të jetë një mbulesë civile e përdorur për aktivitete operative të inteligjencës.

***

Makina e kapur në veri – sinjal për sofistikimin e metodave të inteligjencës serbe ndaj institucioneve të Kosovës

📍Rasti i fundit në Mitrovicën e Veriut, ku Policia e Kosovës ka konfiskuar një automjet me targa të Serbisë të pajisur me kamera profesionale, DVR dhe sistem monitorimi, nuk është thjesht një shkelje e ligjit për automjete dhe privatësi. Në thelb, ky është një indikator i qartë se strukturat e sigurisë serbe po tentojnë të avancojnë metodat e tyre të mbledhjes së informacioneve në territorin e Kosovës.

📍Nëse më herët përdorimi i kamerave dhe mjeteve të tjera ishte i kufizuar kryesisht në ndërtesa statike apo në ambiente të caktuara, ky rast tregon një fazë të re: përdorimin e objekteve mobile (makina, furgona, autobusë) për observim dhe monitorim të akseve kryesore, institucioneve shtetërore dhe lëvizjes së zyrtarëve të sigurisë.

❗️Fakti që vetura në fjalë është deklaruar si pronë e “Narodna Banka Srbije” dhe ka qenë e përdorur më herët për transportimin e parave, ngre dyshime se kemi të bëjmë me një mbulesë civile dhe institucionale për aktivitete operative. Kjo përputhet me modelet hibride të Serbisë, ku përmes strukturave financiare, fetare, mediale ose të transportit, maskohen operacionet e inteligjencës.

✅️ Adaptim i metodave serbe – nga observimi statik drejt përdorimit të platformave mobile, të cilat janë më të vështira për t’u detektuar.

✅️ Fokus tek institucionet kosovare – observimi nuk ka të bëjë vetëm me qytetarë të zakonshëm, por me rrugë kyçe, objekte institucionale dhe lëvizjet e sigurisë.

✅️ Kombinim i mbulesave civile – përdorimi i emrit të një banke tregon një përpjekje për të shmangur dyshimet dhe për të krijuar legjitimitet fals në Kosovë.

Mekanizmi i sigurisë ka vepruar drejt duke e trajtuar rastin me masa ligjore dhe duke përfshirë Agjencinë për Informim dhe Privatësi. Megjithatë, rasti kërkon një qasje të re strategjike, sepse tregon se Serbia do të vazhdojë të sofistikojë veprimet e saj asimetrike në Kosovë, duke përdorur forma gjithnjë e më të maskuara të inteligjencës.

Mesazhi për publikun duhet të jetë i qartë se ky nuk është një incident i zakonshëm, por një paralajmërim që institucionet e sigurisë duhet të forcojnë monitorimin ndaj aktiviteteve të dyshimta, sidomos në veri, ku përpjekjet e Serbisë për të ruajtur kontrollin informativ janë të përhershme.

Kur e shani Granitin, nuk po shani vetëm një futbollist, po shani familjen tuaj, po shani një emblemë krenarie shqiptare

2

Reagim ndaj shpifjeve e fyerjeve ndaj familjes Xhaka – veçanërisht ndaj Granitit

Edhe pse zakonisht nuk ndërhyj në komente apo polemika që nuk më përkasin drejtpërdrejt, këtë herë ndjej detyrë morale të reagoj. I drejtohem të gjithëve atyre që shkruajnë e flasin në mënyrë të ulët ndaj vëllezërve Xhaka – e në veçanti ndaj Granitit.
O ju të mjerë, të verbër në zemër dhe në mendje – kur tentoni ta njollosni Granitin, në fakt po e njollosni veten tuaj. Kur e shani, po e tregoni vetëm ligësinë, zilia dhe neverinë që keni brenda vetes.
Pse, prisnit që Graniti t’jua falte lojën? Pse nuk e doni suksesin e dikujt që ka ngritur flamurin kuqezi me krenari, që ka mbrojtur nderin e shqiptarëve në fushën e gjelbër dhe në çdo dalje publike?
A harruat se Serbia ishte ajo që na vrau, na dhunoi dhe na dëboi nga trojet tona – dhe sot, në vend që të sulmoni ata që na nderojnë, po sulmoni një shqiptar që kurrë nuk e mohoi prejardhjen e tij?
A harruat se kur Taulanti, me shokë, dilte ballë për ballë me tifozët serbë në Beograd për të mbrojtur flamurin kombëtar, ju ishit krenarë?
A harruat se Graniti ngriti shqiponjën në zemër të Rusisë, në një botëror ku gjithë bota po e shihte?
A harruat se sa herë e ka ngritur zërin për Kosovën, për Shqipërinë, për nënat shqiptare dhe për të drejtën tonë për ekzistencë?
Vëllezërit Xhaka – dhe shumë sportistë të tjerë shqiptarë në diasporë – e kanë ngritur lart imazhin e shqiptarëve në Zvicër, në Evropë dhe në gjithë botën. Ata kurrë nuk e kanë mohuar se janë shqiptarë. Përkundrazi – çdo intervistë, çdo dalje publike, çdo ndeshje është dëshmi e krenarisë së tyre kombëtare.
Zvicra ka qenë ndër vendet e para që e ka njohur Kosovën. Ajo na ka strehuar në kohët më të vështira dhe na ka dhënë mundësinë të ndërtojmë jetë më të mirë. Dhe sot, kur njerëz si Graniti i kthejnë Zvicrës kontribut me krenari, ju i thoni “zvicra-zvicra” me përbuzje?
O të shitur, o të paditur, turp t’ju vijë!
Kur e shani Granitin, nuk po shani vetëm një futbollist. Po shani familjen tuaj, po shani një emblemë krenarie shqiptare. Sepse Xhakat kurrë nuk janë gjunjëzuar – dhe nuk kanë për t’u gjunjëzuar!

Në shenjë revolte për histerinë e tifozllëkut që është lëshuar me fyerje nga më të ulta kundër Granit Xhakës, po e shpërndaj postimin e mikut tim, Ragip Xhakës!

Shkrimtari Bardhyl Mahmuti nga Zvicra, e pau të arsyeshme ta shpërndai postimin e Ragip Xhakës.

Ekspozimi i aktiviteteve “parainformative”: Sfidë për sigurinë kombëtare!

1
Ekspozimi i aktiviteteve “parainformative”: Shkelje e rendit kushtetues dhe sfidë për sigurinë kombëtare!
Rasti i publikuar para disa diteve nga gazetari i Klan Kosovës duhet të shihet si një akt me rëndësi të madhe në kuadër të transparencës dhe mbrojtjes së interesit publik.
Gazetari ka shërbyer si një zë i domosdoshëm për të ekspozuar një aktivitet që, në thelb, prek sigurinë kombëtare të Republikës së Kosovës. Mbështetja për këtë hulumtim është e domosdoshme jo vetëm për integritetin e gazetarisë hulumtuese, por edhe për vetë funksionalitetin e shtetit ligjor.
❗️Në aspektin juridik dhe kushtetues, Mbledhja, Grumbullimi dhe Përpunimi i informacioneve të ndërlidhura me strukturat e sigurisë vendore– qoftë për individ, grup, organizatë apo shtet të huaj – bie drejtpërdrejt në fushën e veprave penale kundër rendit kushtetues dhe sigurisë së shtetit.
❗️Një aktivitet i tillë, pavarësisht mbulesës së “OJQ-së” apo formës “civile”, përbën shkelje serioze normative dhe duhet të ishte trajtuar nga organet e drejtësisë.
Është për t’u habitur fakti që pati një reagim nga faktori ndërkombëtarë, të cilët e relativizuan këtë zhvillim, duke lënë përshtypjen sikur “keto” struktura të caktuara “parainteligjente” në Kosovë punojnë për interesa të tyre?!.
Një qasje e tillë është problematike, sepse shpërfill normativën e brendshme të Kosovës, e cila është e qartë: çdo organizatë apo individ që merret me aktivitete të tilla cenon rendin kushtetues.
Kjo nuk është hera e parë që organizata sikur ajo në hulumtim janë të lidhura me direktivat zyrtare të Beogradit dhe kanë vepruar kundër institucioneve legjitime të Kosovës. Në të kaluarën, ato kanë qenë pjesë e një strategjie hibride për të kundërshtuar rendin dhe ligjin në veri, duke sfiduar në mënyrë të hapur Policinë e Kosovës – institucion legal dhe legjitim i shtetit.
Pra ky rast duhet të shërbejë si një kujtesë e qartë për të gjitha palët – e në veçanti ndërkombëtare – se çdo tentativë për të krijuar struktura paralele ose për të ndikuar në funksionalitetin e sigurisë së Kosovës është e papranueshme dhe e dënueshme. Mbrojtja e rendit kushtetues dhe e integritetit të institucioneve të sigurisë është interes strategjik, jo vetëm i Kosovës, por edhe i stabilitetit rajonal.