Ky është 19-vjeçari me prejardhje shqiptare, që planifikoi mbrëmë sulmin në Vjenë, në koncertin e Taylor Swiftit
Islamizimi i Labërisë, masakra e përgjakshme e Progonatit nga turqit osman
Shkatërrimi i kishave, mungesa e priftërinjve dhe qëndrimi i fshatarëve për periudha të gjata maleve për t’u shpëtuar ndjekjeve të turqve, bënë që këta të çliroheshin nga detyrimi për kryerjen edhe të atyre pak ceremonive fetare që më parë i respektonin, të cilat, në përshtatje me kushtet e vështira të jetesës së malësorëve në fillim, u thjeshtuan tepër.
Qëndresa e krahinave malore si Himara e bëri Shqipërinë një plagë të hapur dhe një rrezik për Perandorinë dhe një nga mjetet për ta neutralizuar këtë rrezik qe islamizimi. Por fshatarësia e krahinës së Himarës iu kundërvu me forcë përpjekjeve të pushtuesit për myslimanizimin e saj. Një rol të veçantë në prapsjen e trysnisë së islamizmit luajtën në këtë krahinë murgjit bazilianë, që shërbyen aty si misionarë të kishës së Romës për përhapjen e katolicizmit në Shqipëri. Veprimtaria e tyre nisi që nga fundi i shek. XVI dhe vijoi deri aty nga gjysma e parë e shek. XVIII.
Këta misionarë, një pjesë e të cilëve ishin arbëreshë të Italisë, shërbyen në fshatrat e krahinës jo vetëm si priftërinj, por edhe si mësues. Duke filluar që nga viti 1581, disa fshatra të krahinës, si Nivica, Zhulati, Shën-Vasili, Tërbaçi, Dukati etj., kanë pasur misionarë fetarë të Romës. Këta hapën më 1627 një shkollë në Himarë, mësues i fundit i së cilës qe Zef Skiroi, arbëresh nga Sicilia. Pas Himarës, shkolla u hapën edhe në Dhërmi e Palasë, madje pati edhe një shkollë shëtitëse në brendësi të Labërisë.
Në këto shkolla mësuan të rinj, jo vetëm nga fshatrat e Bregut, por edhe nga Kuçi, Borshi, Tërbaçi, etj. Me ndërprerje të shkurtra për shkak të fushatave turke ndaj krahinës dhe të mungesës së mësuesve, këto shkolla funksionuan deri më 1741, kur, nga presioni turk dhe i fanarjotëve, misionarëve italianë iu bë e pamundur veprimtaria dhe qëndrimi i mëtejshëm në krahinë. Kjo ka qenë edhe periudha e një lufte të ashpër për sigurimin e sundimit shpirtëror mbi krahinën e Himarës.
Nga njëra anë ishte kisha e Romës, që luftonte për përhapjen e ndikimit të vet me mjete iluministe, siç i shkonin Perëndimit; nga ana tjetër ishte Patrikana e Stambollit, që me mallkime, shkishërime, komplote etj., përpiqej të shtrinte sundimin e saj në krahinë; forca e tretë që synonte hegjemoninë fetare mbi Himarën ishte Sheh-ul-islami. Ka të ngjarë që këta dy të fundit të jenë marrë vesh mes tyre dhe të kenë ndarë zonat e ndikimit, në mënyrë të tillë që kisha greke të kënaqej me fshatrat e Bregut, kurse kleri islam duke mbajtur pjesën tjetër të krahinës së Himarës.
Ata që humbën në këtë luftë të ashpër, qenë misionarët bazilianë dhe, bashkë me ta, popullsia e krahinës, e cila mbeti e pambrojtur dhe e pafuqishme përballë presionit gjithnjë e në rritje të fesë islame dhe të kishës greke. Me lejën e Portës së Lartë, kjo mundi t’i fuste nën ombrellën e vet fshatrat e Bregut dhe të punonte e qetë për arritjen e qëllimeve të saj me anën e priftërinjve dhe të shkollës në gjuhën greke.
Arma kryesore e pushtuesit në përpjekjet e tij për ta detyruar popullsinë e krishterë të përqafonte fenë islame qe politika e dallimit fetar, e cila mishërohej në radhë të parë në fushën fiskale, me taksën e xhizjes, të ispenxhës dhe taksa të tjera vetëm për të krishterët; me pengimin e tyre për të bërë tregti me qytetet përreth dhe për të lëvizur bagëtitë në kullotat dimërore apo verore; me detyrimin për t’i dhënë sulltanit djemtë për jeniçerë; me keqtrajtime të priftërinjve deri në zhdukje fizike të tyre dhe masakra kolektive ndaj besimtarëve. Në Progonat nuk është shuar ende kujtimi i një masakre të përgjakshme të kryer gjatë fushatës së myslimanizimit.
Kurthi i turqve, si ia prenë kokën kryepriftit
Për të mposhtur qëndresën e banorëve, turqit organizun një kurth. Ata thirrën kryepriftin dhe e detyruan të mblidhte në kishë banorët që nuk kishin pranuar ende të ndërronin fenë. Pas shumë kërcënimesh, kryeprifti mundi të bindte një pjesë të fshatarëve të mblidheshin, duke i siguruar se nuk do t’u ndodhte gjë e keqe.
Po turqit hynë në kishë dhe i therën gjithë ata që ishin mbledhur, duke formuar një pirg me kokat e prera. Pastaj ata i prenë kokën edhe kryepriftit, duke i thënë se, për ta mbajtur premtimin e bërë që ta bënin kryetar të Progonatit, “kokën tënde do ta vëmë mbi gjithë kokat e tjera”. Kur u mor vesh kjo masakër, një pjesë e banorëve lanë fshatin dhe u vendosën në Himarë, Zagori, Korçë etj. ose emigruan në Greqi e Itali. Vargjet e një kënge të lashtë:
“Ju të shtatë Dukgjon,/ Dukgjon, u muar,/ në Lip’ u dërguan”, që u këndohet familjeve nga fisi Dukgjon i Golëmit, të cilat turqit i internuan në Lipë, një vend i thellë në Greqi, pasi nuk bindeshin të ndërronin fenë, janë një dëshmi tjetër e dhunës së përdorur për t’i detyruar kurveleshasit të bëheshin muhamedanë.
Në Çorraj tregojnë se, për t’i detyruar të krishterët të bëheshin muhamedanë, turqit i vendosën ata që ishin islamizuar në tokat më të mira; myslimanët nuk ujitnin në vapë, po në mëngjes a në darkë, kurse të krishterët duhej të ujitnin vetëm në vapë. Këto dallime shpunë në grindje midis banorëve, u prishën krushqira e miqësira etj. Por nuk qe vetëm përdorimi i forcës që shpuri në myslimanizimin e Labërisë.
Mjaft autorë pohojnë se në Labëri,familje dhe madje fshatra të tëra pranonin të ktheheshin në myslimanë vetëm e vetëm për t’i shpëtuar haraçit. Në rastin më të mirë, kthehej në mysliman vetëm një anëtar i familjes, kryefamiljari ose djali i madh i shtëpisë, pasi, që nga koha e sulltan Selimit I, një familje e tërë mund të përjashtohej nga taksat, me kusht që të paktën një anëtar i saj të përqafonte fenë islame. Kjo qe shumë e praktikuar edhe për arsyen se Labëria kishte si bazë të ekonomisë blegtorinë dhe për dimërim bagëtitë i shtegtonin në kullotat dimërore të Gjirokstrës, Delvinës e Vlorës.
Mirëpo në rrugët dhe në dervenët vetëm myslimanët mund të kalonin lirisht me kopetë. T’u prisje barinjve të Labërisë rrugët për shtegtimin e bagëtive, ishte një dënim shumë i rëndë, prandaj kryefamiljarët detyroheshin të ndërronin fenë. Islamizimi përparoi edhe nga mungesa e priftërinjve, të cilët qenë vrarë ose kishin mërguar për t’u shpëtuar poshtërimeve dhe përndjekjeve. Kështu, në një relacion të misionarëve bazilianë të vitit 1676, thuhet se “tre vende që shqiptarët i quajnë Piluri, Kudhësi e Kuçi janë pa priftërinj, asnjeri nuk i instrukton e avash-avash banorët nga mungesa e pastorit janë duke u bërë turq”.
Ja kur ndodhi myslimanizimi në masë i Labërisë
Myslimanizimi në masë i Labërisë ndodhi gjatë gjysmës së dytë të shek. XVII dhe gjatë shek. XVIII, kur vala e kryegritjeve shqiptare shënoi njëfarë rënieje dhe sundimtarët osmanë i patën duart të lira për t’u marrë me këtë malësi. Duke folur për kurveleshasit, udhëtari turk Evlia Çelebi, që kaloi përreth Labërisë midis viteve 1660–1670, thotë se ata “pretendojnë se janë myslimanë”. Autori grek Vasil Baraçi, në librin “To Dhelvinon”, shkruan për mësues Zaharinë nga fshati Kuç i Kurveleshit, i cili “në vitin 1695 hoqi dorë nga mësuesia dhe u dorëzua prift në fshatin e tij”. Por pa kaluar shumë kohë, ai detyrohet të largohet nga Kuçi dhe të vendoset familjarisht në Kudhës, pasi «në këtë kohë kuçjotët përqafuan islamizmin”.
Bregu i Detit dhe Kurveleshi janë dy nga krahinat e Labërisë që i qëndruan më gjatë myslimanizimit. Deri aty nga mesi i shek XVIII Kurveleshi nuk ishte islamizuar në masë. Kështu, nga një ferman i sulltanit i vitit 1739, me të cilin urdhëron marrjen me forcë nga kurveleshasit të taksës së xhizjes, del se deri atëherë në Kurvelesh të krishterët kanë qenë ende në numër të konsiderueshëm. Kjo gjendje do të ketë mbetur e pandryshuar deri pas mesit të atij shekulli, pasi plot njëzet vjet më vonë, më 26 tetor 1759, kuvendi i krahinës së Himarës i deklaron careshës Elisabeta të Rusisë se “besimi ynë është ortodoks, jemi të gjithë nën kryesinë e një peshkopi”.
Pushtimi turk i vendit i tronditi thellë pozitat e krishtërimit edhe në krahinën e Himarës. Ushtrimi i fesë vinte duke u bërë gjithnjë e më i vështirë si për klerikët e krishterë, edhe për besimtarët. Gjatë fushatave të ushtrive turke për shuarjen e kryengritjeve të shekujve XV–XVIII, bashkë me banesat e fshatarëve u rrënuan edhe vendet e kultit.
Shkatërrimi i kishave, mungesa e priftërinjve dhe qëndrimi i fshatarëve për periudha të gjata maleve për t’u shpëtuar ndjekjeve të turqve, bënë që këta të çliroheshin nga detyrimi për kryerjen edhe të atyre pak ceremonive fetare që më parë i respektonin, të cilat, në përshtatje me kushtet e vështira të jetesës së malësorëve në fillim, u thjeshtuan tepër.
Qëndresa e krahinave malore si Himara e bëri Shqipërinë një plagë të hapur dhe një rrezik për Perandorinë dhe një nga mjetet për ta neutralizuar këtë rrezik qe islamizimi. Por fshatarësia e krahinës së Himarës iu kundërvu me forcë përpjekjeve të pushtuesit për myslimanizimin e saj. Një rol të veçantë në prapsjen e trysnisë së islamizmit luajtën në këtë krahinë murgjit bazilianë, që shërbyen aty si misionarë të kishës së Romës për përhapjen e katolicizmit në Shqipëri. Veprimtaria e tyre nisi që nga fundi i shek. XVI dhe vijoi deri aty nga gjysma e parë e shek. XVIII.
Këta misionarë, një pjesë e të cilëve ishin arbëreshë të Italisë, shërbyen në fshatrat e krahinës jo vetëm si priftërinj, por edhe si mësues. Duke filluar që nga viti 1581, disa fshatra të krahinës, si Nivica, Zhulati, Shën-Vasili, Tërbaçi, Dukati etj., kanë pasur misionarë fetarë të Romës. Këta hapën më 1627 një shkollë në Himarë, mësues i fundit i së cilës qe Zef Skiroi, arbëresh nga Sicilia. Pas Himarës, shkolla u hapën edhe në Dhërmi e Palasë, madje pati edhe një shkollë shëtitëse në brendësi të Labërisë.
Në këto shkolla mësuan të rinj, jo vetëm nga fshatrat e Bregut, por edhe nga Kuçi, Borshi, Tërbaçi, etj. Me ndërprerje të shkurtra për shkak të fushatave turke ndaj krahinës dhe të mungesës së mësuesve, këto shkolla funksionuan deri më 1741, kur, nga presioni turk dhe i fanarjotëve, misionarëve italianë iu bë e pamundur veprimtaria dhe qëndrimi i mëtejshëm në krahinë. Kjo ka qenë edhe periudha e një lufte të ashpër për sigurimin e sundimit shpirtëror mbi krahinën e Himarës.
Nga njëra anë ishte kisha e Romës, që luftonte për përhapjen e ndikimit të vet me mjete iluministe, siç i shkonin Perëndimit; nga ana tjetër ishte Patrikana e Stambollit, që me mallkime, shkishërime, komplote etj., përpiqej të shtrinte sundimin e saj në krahinë; forca e tretë që synonte hegjemoninë fetare mbi Himarën ishte Sheh-ul-islami. Ka të ngjarë që këta dy të fundit të jenë marrë vesh mes tyre dhe të kenë ndarë zonat e ndikimit, në mënyrë të tillë që kisha greke të kënaqej me fshatrat e Bregut, kurse kleri islam duke mbajtur pjesën tjetër të krahinës së Himarës.
Ata që humbën në këtë luftë të ashpër, qenë misionarët bazilianë dhe, bashkë me ta, popullsia e krahinës, e cila mbeti e pambrojtur dhe e pafuqishme përballë presionit gjithnjë e në rritje të fesë islame dhe të kishës greke. Me lejën e Portës së Lartë, kjo mundi t’i fuste nën ombrellën e vet fshatrat e Bregut dhe të punonte e qetë për arritjen e qëllimeve të saj me anën e priftërinjve dhe të shkollës në gjuhën greke.
Arma kryesore e pushtuesit në përpjekjet e tij për ta detyruar popullsinë e krishterë të përqafonte fenë islame qe politika e dallimit fetar, e cila mishërohej në radhë të parë në fushën fiskale, me taksën e xhizjes, të ispenxhës dhe taksa të tjera vetëm për të krishterët; me pengimin e tyre për të bërë tregti me qytetet përreth dhe për të lëvizur bagëtitë në kullotat dimërore apo verore; me detyrimin për t’i dhënë sulltanit djemtë për jeniçerë; me keqtrajtime të priftërinjve deri në zhdukje fizike të tyre dhe masakra kolektive ndaj besimtarëve. Në Progonat nuk është shuar ende kujtimi i një masakre të përgjakshme të kryer gjatë fushatës së myslimanizimit.
Kurthi i turqve, si ia prenë kokën kryepriftit
Për të mposhtur qëndresën e banorëve, turqit organizun një kurth. Ata thirrën kryepriftin dhe e detyruan të mblidhte në kishë banorët që nuk kishin pranuar ende të ndërronin fenë. Pas shumë kërcënimesh, kryeprifti mundi të bindte një pjesë të fshatarëve të mblidheshin, duke i siguruar se nuk do t’u ndodhte gjë e keqe.
Po turqit hynë në kishë dhe i therën gjithë ata që ishin mbledhur, duke formuar një pirg me kokat e prera. Pastaj ata i prenë kokën edhe kryepriftit, duke i thënë se, për ta mbajtur premtimin e bërë që ta bënin kryetar të Progonatit, “kokën tënde do ta vëmë mbi gjithë kokat e tjera”. Kur u mor vesh kjo masakër, një pjesë e banorëve lanë fshatin dhe u vendosën në Himarë, Zagori, Korçë etj. ose emigruan në Greqi e Itali. Vargjet e një kënge të lashtë:
“Ju të shtatë Dukgjon,/ Dukgjon, u muar,/ në Lip’ u dërguan”, që u këndohet familjeve nga fisi Dukgjon i Golëmit, të cilat turqit i internuan në Lipë, një vend i thellë në Greqi, pasi nuk bindeshin të ndërronin fenë, janë një dëshmi tjetër e dhunës së përdorur për t’i detyruar kurveleshasit të bëheshin muhamedanë.
Në Çorraj tregojnë se, për t’i detyruar të krishterët të bëheshin muhamedanë, turqit i vendosën ata që ishin islamizuar në tokat më të mira; myslimanët nuk ujitnin në vapë, po në mëngjes a në darkë, kurse të krishterët duhej të ujitnin vetëm në vapë. Këto dallime shpunë në grindje midis banorëve, u prishën krushqira e miqësira etj. Por nuk qe vetëm përdorimi i forcës që shpuri në myslimanizimin e Labërisë.
Mjaft autorë pohojnë se në Labëri,familje dhe madje fshatra të tëra pranonin të ktheheshin në myslimanë vetëm e vetëm për t’i shpëtuar haraçit. Në rastin më të mirë, kthehej në mysliman vetëm një anëtar i familjes, kryefamiljari ose djali i madh i shtëpisë, pasi, që nga koha e sulltan Selimit I, një familje e tërë mund të përjashtohej nga taksat, me kusht që të paktën një anëtar i saj të përqafonte fenë islame. Kjo qe shumë e praktikuar edhe për arsyen se Labëria kishte si bazë të ekonomisë blegtorinë dhe për dimërim bagëtitë i shtegtonin në kullotat dimërore të Gjirokstrës, Delvinës e Vlorës.
Mirëpo në rrugët dhe në dervenët vetëm myslimanët mund të kalonin lirisht me kopetë. T’u prisje barinjve të Labërisë rrugët për shtegtimin e bagëtive, ishte një dënim shumë i rëndë, prandaj kryefamiljarët detyroheshin të ndërronin fenë. Islamizimi përparoi edhe nga mungesa e priftërinjve, të cilët qenë vrarë ose kishin mërguar për t’u shpëtuar poshtërimeve dhe përndjekjeve. Kështu, në një relacion të misionarëve bazilianë të vitit 1676, thuhet se “tre vende që shqiptarët i quajnë Piluri, Kudhësi e Kuçi janë pa priftërinj, asnjeri nuk i instrukton e avash-avash banorët nga mungesa e pastorit janë duke u bërë turq”.
Ja kur ndodhi myslimanizimi në masë i Labërisë
Myslimanizimi në masë i Labërisë ndodhi gjatë gjysmës së dytë të shek. XVII dhe gjatë shek. XVIII, kur vala e kryegritjeve shqiptare shënoi njëfarë rënieje dhe sundimtarët osmanë i patën duart të lira për t’u marrë me këtë malësi. Duke folur për kurveleshasit, udhëtari turk Evlia Çelebi, që kaloi përreth Labërisë midis viteve 1660–1670, thotë se ata “pretendojnë se janë myslimanë”. Autori grek Vasil Baraçi, në librin “To Dhelvinon”, shkruan për mësues Zaharinë nga fshati Kuç i Kurveleshit, i cili “në vitin 1695 hoqi dorë nga mësuesia dhe u dorëzua prift në fshatin e tij”. Por pa kaluar shumë kohë, ai detyrohet të largohet nga Kuçi dhe të vendoset familjarisht në Kudhës, pasi «në këtë kohë kuçjotët përqafuan islamizmin”.
Bregu i Detit dhe Kurveleshi janë dy nga krahinat e Labërisë që i qëndruan më gjatë myslimanizimit. Deri aty nga mesi i shek XVIII Kurveleshi nuk ishte islamizuar në masë. Kështu, nga një ferman i sulltanit i vitit 1739, me të cilin urdhëron marrjen me forcë nga kurveleshasit të taksës së xhizjes, del se deri atëherë në Kurvelesh të krishterët kanë qenë ende në numër të konsiderueshëm. Kjo gjendje do të ketë mbetur e pandryshuar deri pas mesit të atij shekulli, pasi plot njëzet vjet më vonë, më 26 tetor 1759, kuvendi i krahinës së Himarës i deklaron careshës Elisabeta të Rusisë se “besimi ynë është ortodoks, jemi të gjithë nën kryesinë e një peshkopi”.
Të gjitha të dhënat të shpien në përfundimin se myslimanizimi i Kurveleshit ka marrë fund në periudhën mes dhjetëvjetëshave të fundit të shek. XVIII dhe fillimit të dhjetëvjetëshit të dytë të shekullit pasardhës. Në Progonat, e para xhami e fshatit është ndërtuar në gjysmën e dytë të shek.XVIII. Në gurin e portës së xhamisë së Picarit, si datë e ngritjes së saj është shënuar viti 1203 i kalendarit Hixhri, dmth. Kjo xhami është ndërtuar rreth viteve 1788–1789. Nga dokumentet del se më 1791 Kuçi ishte islamizuar vetëm pjesërisht dhe gjendja mbeti e pandryshuar edhe në fillim të shek. XIX. Kur pas vitit 1804 Ali Pashai i shtoi presionet për myslimanizimin e Fterrës dhe të Kuçit, pjesa më e madhe e këtij kishte mbetur pa u islamizuar.
Po ndërsa me Fterrën Aliu ia arriti qëllimit më shpejt, me Kuçin duket se punët nuk shkuan ashtu siç shpresonte pashai. Sipas një autori të asaj kohe, deri më 1812 Kuçi kishte “afër njëqind familje ortodokse”, të cilat u detyruan të konvertoheshin vetëm kur Ali Pashai i kërcënoi se do t’u digjte fshatin. Tërthorazi, ky njoftim mbështetet edhe nga E. Vlora, i cili thotë se Zenel Gjoleka “ka lindur si i krishterë më 1806, në Kuç, si i biri i Gjon Lekës”. Përfundimisht, dhjetëvjeçari i dytë i shek. XIX shënon periudhën kur islamizimi i Kuçit përfundon dhe, me myslimanizimin e tij, merr fund kthimi i Labërisë së brendshme në fenë e re.
Njeriu që e shpejtoi me dhunë myslimanizimin e Labërisë, qe Ali Pashë Tepelena, i cili për t’ia arritur këtij qëllimi, përdori të gjitha mjetet, duke filluar nga miqësitë e premtimet dhe duke arritur deri te presionet e dhuna. Ibra-him-Mansur Efendiu, që i shërbeu Ali Pashait si oficer artilerie, shkruan se gjatë vitit 1818, kur ai ndodhej në Janinë, veziri i urdhëroi banorët e një fshati të krishterë në Labëri që të bëheshin myslimanë, pa u dhënë asnjë arsye për këtë veprim që ishte në kundërshtim të plotë me ndërgjegjen njerëzore. Megjithatë, ngaqë kishin frikë ta kundërshtonin, të gjithë burrat, me priftërinjtë e tyre në krye, u paraqitën të bëheshin synet. Ali Pashai dërgoi një imam nga Janina që t’u mësonte islamizmin dhe u kërkoi djem të rinj si pengje.
Si përfundim, pas një qëndrese prej pothuaj katër shekujsh, shumica e fshatrave të Labërisë u myslimanizua. I shpëtuan këtij procesi fshatrat e Bregut, nga Palasa në Shënvasi, një pjesë e lagjes Thilpát të Dukatit si dhe lagjet Zhupec, Gjihilaj e Priftaj në Çorraj. Udhëtarët e huaj që kaluan pranë këtyre viseve në fillim të shek. XIX, theksojnë se Labëria ishte e ndarë në të krishterë dhe myslimanë. Kështu, lordi anglez Hobhouse, që shoqëroi Bajronin në udhëtimin e tij në Shqipëri, thotë se “himarjotët pranë detit janë në shumicën dërrmuese kristianë, por në brendësi ata janë pothuajse të gjithë Turq”.
Gjurmët e besimit të mëparshëm sot ruhen sot me shumicë në onomastikën e Labërisë. P.sh., emrat e fiseve të vjetra në Labëri janë pothuaj të gjithë të krishterë, si në Himarë e Pilur, edhe në Progonat, edhe në Kuç. P.sh., pesë fiset më të vjetra të Himarës, të cilat i përmend M. Liku që më 1805, janë Cakënatë, Lixhënatë, Kukurtatë, Gogoçkatë dhe Masatë; pesë fiset e Pilurit: Dedelaqë, Dhramaj, Qesaraj, Lagjinaj e Gjikëdhimaj; pesë fiset e Progonatit: Dhimaj, Lekaj, Ndreraj, Koçaj dhe Hilaj; dhe pesë fiset e Kuçit: Gjokgjin, Bardhgjin, Zhupgjin, Qurgjin dhe Ivan. Edhe emrat e familjeve në Labërinë myslimane janë në pjesën më të madhe të kohës kur banorët ishin ende të krishterë dhe të ngjashme me ato që janë sot në përdorim në Himarë dhe në zonat katolike të Veriut, duke shërbyer si një dëshmi e fortë e njësisë sonë kombëtare.
Kështu, krahas llagapeve me origjinë vendëse, si Bardhi, Bisha, Bufi, Çali, Dashi, Qëni, Shkurti, Varfi, Veshi, Ziu etj. Dhe atyre më të reja me prejardhje turko-arabe, në çdo fshat të Kurveleshit hasen edhe shumë llagape prej emrash të vjetër të krishterë, si: Gjika, Gjoka, Gjini, Gjoni, Hila, Lagji, Mërtiri, Mëhilli, Kondi, Prifti, etj. Këta emra, për të cilët do të flasim më hollësisht më poshtë, gjenden me shumicë gjithandej edhe në toponiminë e Labërisë. Vlen të përmenden edhe emërtimet e vendeve me emra shenjtorësh, që gjenden gjithandej në Labëri.
Me ndryshimet tingullore që kanë pësuar, të cilat janë në përputhje me rregullat fonetike të shqipes, këto emërtime dalin si fjalë shumë të vjetra të shqipes, duke dëshmuar kështu edhe për një traditë të lashtë fetare. Të tilla janë: Shëthanas, Shëmërti(r), Shëmitër, Shëmri, Shnagër (
Nga vendet e kultit, në Labërinë brendshme thonë se ruhet ende vetëm një kishë, ajo e Shirokut në Tërbaç, ndonëse numri i tyre, siç del nga toponimia e çdo fshati të saj, ka qenë i madh. Në Labëri, çdo lagje ka pasur kishën e vet, gjë që shihet ende në fshatrat e Himarës. Vetëm Kuçi ka pasur 20 kisha, shumë prej të cilave u shihen edhe sot mbeturinat e mureve.
Xhamia në Picarin e vjetër thuhet se ka qenë ndërtuar mbi themelet e një kishe. Kurse në Nivicë të Kurveleshit, në Kuç, në Gjorm etj. gjenden vende që quhen Manastiri. Toponimet me emrin qishë gjenden me shumicë në çdo fshat: Qisha (Progonat), Qisha ndanë fshatit (Kaparjel), Qisha e Kllogjrit (Bolenë), Qish’ e Vake (Çorraj), Bregu i Qishës (Kallarat), Bregu i Qishës (Gjorm), Lisat e Qishës (Kuç), Maj’ e Qishës (Fterrë), Qishra e Mate (Gusmar) etj.
Kurthi
Kryeprifti mundi të bindte një pjesë të fshatarëve të mblidheshin, duke i siguruar se nuk do t’u ndodhte gjë e keqe. Po turqit hynë në kishë dhe i therën gjithë ata që ishin mbledhur, duke formuar një pirg me kokat e prera. Pastaj ata i prenë kokën edhe kryepriftit.
më 13/08/2017
Shkrimi u botua në Shqiptarja.com (print) në 20 Dhjetor 2015
Redaksia Online https://tiranapress.blog/2017/08/12/islamizimi-i-laberise-masakra-e-pergjakshme-e-progonatit/
Ramiz Çobaj : Pse në Deçan ka nisë “Lëvizja për braktisjen e fesë islame”
Lexova në gazeten “Shkodraweb.com” shkrimin e Zotni RAMIZ ÇOBAJ – Europa po na pret por kur të korrigjojmë vetveten dhe jo kur të ndërrojmë fe…
E përgatiti: Paul Tedeschini
___
Arsyet se pse në Deçan ka nisë “Lëvizja për braktisjen e fesë islame”, kjo asht nji punë e tyne, aqë ma teper që kjo Lëvizje as nuk cenon kend, as nuk ofendon kend, as nuk dhunon kend, as mohon të drejtat e kerkuj dhe permateper nuk shkelë asnji ligj të shtetit të Kosoves. Kjo Lëvizje vepron në respekt të ligjve të Kosoves, të “Parimeve të Dretave të Njeriut” të Bashkimit Europian, të aprovume edhe nga Organizata e Kombeve të Bashkume.
Arsyet se pse këto kosovar në Deçan kan nisë “Lëvizja për braktisjen e fesë islame”, le ta analizojnë vetë hoxhallart e atyshem dhe të nxjerrin konkluzionet perkatëse. Kjo punë asht si t’ia bajsh hyzmetin.
Per ato që nuk e dijnë, po ju diftoj se në Bashimin Europian kan emigru ma se 40 miljon musliman nga vendet muslimane të ndryshme të botes. Asnjenit prej ktyne muslimanve nuk i asht kerku, as me mënyra të terthorta, që këto të ndrrojnë besimin fetar, por perkundrazi kudo nëpër Europë u janë dhanë leje me ndertu xhamia ku muslimant të zhvillojnë lirisht ritet e tyne fetare.
Por nga ana tjeter këto emigranta musliman, veç të drejtave njisoj si të gjithë qytetart vendas, kan edhe detyren e respektimit të ligjve të këtyne vendeve. Muslimani që shkel këto ligj, denohet njisoj si qytetart vendas. Nuk u lejohet as muslimanve dhe as kerkuj tjeter të zbatojnë në shtetet Europiane ligjët e vendeve të tyne të prejardhjes. Do të ishte njilloj sikur nji qytetar europian të shkojë në vendet muslimane dhe të pretendojë të zbatohen ligjet europiane.
Teshti të rikëthehemi në Deçan ku ka lindë “Lëvizja për braktisjen e fesë islame”. Un personalisht kam lexu shtypin e perditëshem si dhe kam ndjekë debatet televizive të Kosoves, por kerkund nuk më rezulton se ato të Lëvizjes së Deçanit të kenë pohu se “Europa nuk na pranon në gjirin e saj për shkak se shumica e popullsisë shqiptare është popullsi muslimane dhe prandaj bëjnë thirrje për konvertimin në fenë katolike”.
Natyrisht ato 500 vjet pushtim osman kan kriju nji boshllek të madh kulturor dhe të mentalitetit tek shqiptart. Këtë fakt e ka spjegu mirë Profesori i nderuem Sami Repishti në “Pershëndetje të gjithë vllezenve dhe motrave shqiptare: Gëzuar vitin 2000“, Badwin, New York, USA – me daten 01.01.2000:
“….Mbas vdekjes së Skenderbeut traktati i 1479-s në mes Venedikut dhe Sulltanit njohu pushtimin otoman të Shqiprisë. Dritarja e Botes Perendimore iu mbyll Shqipërisë pikrisht në nji kohë kur era frymëdhanse e Renaissances (Rilindjes) dhe idetë fisnike të Humanizmit po krijojshin nji Europe të Rè me nji etje garantuese per njohuni të reja, per hapsina dhe nji botë të rè me nji zhvillim të lirë, të pakufizueme të shpirtit kerkues e thellësisht njerzor. Pamvarsisht nga faktori fetar, që mbetet gjithherë nji çeshtje krejtësisht intime per çdo ndergjegje personale, okupacioni otoman ka nxjerrë Shqiperinë nga historia e kontinentit europian dhe e ka denuar ate të jetë nji krahinë e harrueme mbrenda nji perandorie të mbyllun, me kulturë të kundert nga ajo e Europes, që po rilindte në Perendim….“ .
Reflektime e marrëveshja e Ramubuje-s sot!

Nga: Ali Mehmeti
Sa herë nuk i kuptojmë sjelljet e ndërkombëtarëve është mirë ta lexojmë dhe rilexojmë Marrëveshjen e Rambujesë nga viti 1999. Analizimi serioz i Marrëveshjes së Rambujesë, me 86 faqet e saj në versionin origjinal në gjuhën angleze, për politikanët shqiptarë dhe jo vetëm, sot dhe për shumë vite të ardhshme, mund të shërbejë si fanar për t’u orientuar në një det të trazuar, të cilit aq shumë i ngjan sot politika ndërkombëtare. Jo vetëm për shkak të luftërave që aktualisht po zhvillohen, por edhe për shkak se në krye të shteteve më të fuqishme të botës mund të vijnë edhe njerëz të papërgjegjshëm, të tipit trump.
E gjithë marrëveshja mund të shpjegohet me dy-tre fjali. Ajo ishte e konceptuar në atë mënyrë që më shumë kujdesej për implementimin e interesave të vetë hartuesve të saj, që ishin mjaft heterogjene, sesa për interesa të cilësdo palë në konflikt. Në raport me Serbinë i ngjanin ofertës: ma jep pushtetin ushtarak, ta lë pushtetin politik mbi Kosovën dhe ta garantoj integritetin territorial, kurse në raport me Kosovën: kënaquni me autonomi nën Serbi, kurse ne kujdesemi për sigurinë tuaj dhe ju garantojmë se askush nuk guxon t’ju rrahë, dhe premtimin se pas tre vjetëve e rishqyrtojmë pozitën e juaj!
Për tu bindur në pohimin e parë mjafton një citat nga kjo marrëveshje ku thuhet:
“Personeli i NATO-s, me vetura, anije, aeroplanë dhe pajisjet tjera, do ketë lirinë e lëvizjes së lirë dhe të pakushtëzuar në gjithë territorin e RFJ-së, hapësirës ajrore dhe ujërave territorialë, do të ketë të drejtë të vendos kampe dhe kazerma
https://peacemaker.un.org/kosovo-rambouilletagreement99 – chapter 7, appendix B
Kurse, për pohimin e dytë mjafton ky citat:
“Tre vjet pas hyrjes në fuqi të kësaj marrëveshjeje, do të thirret një mbledhje ndërkombëtare për të përcaktuar një mekanizëm për një zgjidhje finale për Kosovën, në bazë të vullnetit të popullit, të mendimeve të autoriteteve relevante, të përpjekjeve të secilës palë në lidhje me implementimin e kësaj marrëveshjeje dhe të Aktit Final të Helsinkit”
Pra, edhe pse përmendej “vullneti i popullit” nuk flitej për formën e shprehjes së këtij vullneti siç është referendumi, por përmenden “autoritete relevante”(?) dhe Akti Final i Helsinkit, që parasheh mosndryshimin e kufijve në Evropë pa pëlqimin e të dy palëve. Përveç kësaj, në marrëveshje në disa vende përmendet obligimi që të ruhet integriteti territorial i Republikës Federale të Jugosllavisë (RFJ), sikurse edhe prania e forcave ushtarake jugosllave në kufijtë e Kosovës, edhe pse me numër dhe lloj të armatimit të kufizuar.
Shikuar nga perspektiva e sotshme, ngjarjet dhe sjelljet e bashkësisë ndërkombëtare në 2-3 vitet e fundit, në raport me Kosovën dhe Serbinë, më ngjajnë planit “B” për realizimin e synimeve nga Marrëveshja e Rambujesë, edhe pse të zbutura dhe adaptuar rrethanave të reja. Të zbutura, sepse nuk kërkohen nga Serbia kushtet e cekura më sipër por kënaqen me largimin e saj nga Rusia dhe afrimin me NATO dhe hyrjen eventuale në NATO pas një kohe, kurse nga Kosova nuk kërkohet pranimi i autonomisë, por krijimi i Asociacionit të komunave me shumicë serbe me perspektivë që veriu i Kosovës të shkëputet dhe i bashkëngjitet Serbisë dhe “Botës Serbe”. Rrethanave të reja, sepse nuk mund të zhbëhet pavarësia e Republikës së Kosovës, e pranuar nga më shumë se gjysma e shteteve të botës dhe sepse shqiptarët luftuan për këtë pavarësi dhe do luftonin prapë nëse rrezikohet kjo pavarësi.
Ose më thjesht, porosia për serbët është: Hyni në NATO, nëse e doni veriun e Kosovës!
Vetëm kështu mund të shpjegohet sjellja e ndërkombëtarëve ndaj Kosovës.
Ajo që nuk mund të shpjegohet është sjellja e autoriteteve të Shqipërisë dhe opozitës në Kosovë. Apo, edhe kjo mund të shpjegohet, por shpjegimi është i hidhur?!
Kërcënon Osman Musliu me goditje Muslimane: Ndalini fyerjet, durimit mund t`i vijë fundi…!
Hoxha Osman Musliu ka një kërkesë për të konvertuarit: Ndalini fyerjet, durimit mund t`i vijë fundi
Hoxha nga Drenasi, Osman Musliu, ka reaguar ndaj konvertimeve të fundit të disa qytetarëve në fenë katolike.
Ai ka kërkuar nga të konvertuarit që t`i ndalin fyerjet.
Në profilin e tij në “Facebook”, Musliu ka paralajmëruar se durimit mund t`i vije fundi.
“‘Rrini bre, jo po shkojm, Ani shkoni n….😛’. Ama ju ‘Patriota’. Konvertohuni e ç’konvertohuni e shkoni ku e kah te doni, por fyerjet ndalni, sepse durimit dikur mund ti vije fundi …!”, ka shkruar Musliu.
Deklarata e Albin Kurtit me 23 dhjetor 2021 rreth Islamit, nuk përkon me realitetin




Kurjer Warszawa (1939) / “Populli i Shqipërisë më pranoi si të tijën.” — Intervista ekskluzive me Mbretëreshën Geraldinë në Poloni

Burimi : Kurjer Wileński, e enjte, 13 korrik 1939, faqe n°4

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 8 Gusht 2024
“Kurjer Wileński” ka botuar, të enjten e 13 korrikut 1939, në faqen n°4, intervistën ekskluzive të “Kurjer Warszawa” me Mbretëreshën Geraldinë në Poloni, të cilën, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :
Çfarë thotë mbretëresha Geraldinë për Shqipërinë dhe Poloninë

Burimi : Kurjer Wileński, e enjte, 13 korrik 1939, faqe n°4
Ditën e premte, më 7 korrik, ish-mbreti i Shqipërisë, Ahmet Zogu, mbërriti në Varshavë me familjen dhe suitën e tij. Fotoja tregon momentin e mbërritjes së ish-mbretit me gruan, motrën dhe suitën e tij në stacionin kryesor hekurudhor në Varshavë.
“Kurjer Warszawa” boton një bisedë interesante që përfaqësuesi i revistës ka zhvilluar në Varshavë me mbretëreshën shqiptare, Geraldina :
Dera e mbyllur e dhomës Nr.164, në Hotel “Europejski”, u hap. Në takim, një figurë e gjatë, e hollë me një fustan blu të kaltër me jakë dhe mëngë të bardha u ngrit nga divani.
Mbretëresha Geraldinë duket edhe më rinore nga afër dhe në këtë moment me një fustan modest, me kaçurrelat e arta, të jep përshtypjen e një nxënëseje. Buzëqeshja e saj ishte thjesht simpatike, sikur të ishte shfaqur dielli në dhomë. Ajo u përgjigjet pyetjeve po me këtë buzëqeshje.
— Si ndihet tani Madhëria juaj pas sëmundjes së rëndë për të cilën patëm lajme?
— Faleminderit shumë — buzëqesh mbretëresha — tani ndihem plotësisht mirë.
— Cili ka qenë edukimi i Madhërisë Suaj — evropian apo amerikan? (Nëna e Mbretëreshës Geraldinë është amerikane.)
— Oh, shumë evropian! U diplomova në Sacré-Coeur afër Vjenës dhe vazhdova shkollimin në Hungari.
— A ka ndonjë traditë miqësie polako-hungareze në familjen hungareze të Madhërisë suaj, apo ndoshta edhe disa lidhje familjare?
— E gjithë aristokracia hungareze është e lidhur me polakët, ndaj mendoj se kam edhe disa të afërm në Poloni.
— Çfarë dinte Madhëria juaj për Poloninë dhe çfarë pa pas mbërritjes së saj?
— Oh, dija shumë, shumë për Poloninë, dija për të kaluarën e saj heroike, për luftën e kombit tuaj për liri, megjithatë, duhet të pranoj se u mahnita kur pashë vendin tuaj të bukur. U preka nga varret e fëmijëve që vdiqën duke mbrojtur Lviv, më pëlqeu shumë ky qytet heroik.
— Si u ndje në Shqipëri Madhëria Juaj, gjysmë hungareze e gjysmë amerikane?
— Si një grua shqiptare — buzëqesh mbretëresha. — Populli i Shqipërisë më pranoi si të tijën.
— A mund të shoh princin e vogël?
— Tani për fat të keq ai po fle. Mund t’ju them vetëm se ai peshon 6 kg e 300 g, se ka sy blu dhe flokë ngjyrë ari dhe se është — të paktën në sytë e saj — fëmija më i këndshëm në botë… Mendoj se është e qartë se gratë polake janë në gjendje të rrisin fëmijët e tyre, të jenë njerëz kaq të guximshëm dhe atdhetarë.
— Më lejoni t’ju bëj edhe një pyetje. Ju lutem, më falni për indiskrecionin tim, por si e takoi Madhëria juaj burrin e saj?
— Motrat e tij kaluan kohë në Hungari dhe atje u miqësuan me mua. Ato ishin ndërmjetëset (shkeset) tona.
— A e di Madhëria Juaj që ajo është jashtëzakonisht e njohur në Poloni? Madje në një nga teatrot këndojnë këngën e bukur “Geraldina”?
— Unë gjithmonë kam besuar në zemrën fisnike të kombit polak — mbretëresha buzëqesh dhe ngrihet në këmbë.
Ministri i oborrit shfaqet në prag dhe përulet, duke vendosur dorën në gjoks.
Biseda mbaroi.
Sot, Mbreti Ahmet Zogu do të kalojë nëpër Vilnius
Siç mësojmë, sot ish-mbreti shqiptar, Ahmet Zogu, me gruan dhe oborrin e tij do të kalojë përmes Vilniusit drejt kufirit të Loëvës (Lolwa-s). Një ndalesë e shkurtër është planifikuar për trenin që do të transportojë çiftin mbretëror në stacionin e Vilniusit.
- Aurenc Bebja, Francë. (Blogu © Dars (Klos), Mat – Albania), https://www.darsiani.com/la-gazette/kurjer-warszawa-1939-populli-i-shqiperise-me-pranoi-si-te-tijen-intervista-ekskluzive-me-mbretereshen-geraldine-ne-poloni/.
Ura e Ibrit, simbol i sovranitetit të Kosovës

Nail Draga, Ulqin
Diskursi politik
Çdo tentim nga kushdo për të penguar hapjen e urës mbi Ibër, për qarkullim të automjeteve në qytetin e Mitrovicës është kundër sovranitetit e integritetit të Kosovës. Andaj në këtë drejtim duhet të reflektojnë edhe nga BE për të realizuar në praktikë marrëveshjen e dates 2 shkurt të vitit 2016, e jo duke pasur qasje të njëanshme , duke e favorizuar Serbinë, e cila si më parë edhe tash vazhdon për të qenë faktor destabilizues në regjion, sepse urat bashkojnë qytetin, ku rasti i Mitrovicës ka një mision të tillë, jo vetëm për qytetin por për tërë qytetarët e Kosovës
Në këto ditë vere me temperatura të larta qytetarët e Kosovës për të parën herë pas luftës shijuan dhe shfrytëzuan ujin në liqenin e Ujmanit, duke dëshmuar gadishmëri për lëvizje të lirë edhe në këtë territor qe më parë ishte i pa realizueshëm, ndërsa idea nga ana e Qeverisë për hapjën e Urës mbi lumin Ibër për qarkullim të makinave është mirëpritur nga qytetarët e Kosovës. Por, nga ana tjetër ka irrituar ndërkombëtaret, të cilët nuk e mbeshtesin një ide të tillë, duke theksuar se ajo duhet të zgjidhet përmes dialogut, nga del se ata vazhdojnë me qendrim të njëanshëm si më parë në favor të Serbisë, e cila dëshiron të fitojë në kohë, duke harruar se çështja e urës është çështje e brendshme e Kosovës
Konsolidimi i qeverisjës në veri
Në kohën kur Qeveria e Kosovës ka arritur të qetësojë situatën në veri nga veprimi aktiv i bandave dhe krimineleve serbë, duke qenë e pranishme institucionalisht, ku edhe popullata vendore serbe ka pranuar targat e Kosovës për makina, ka eliminuar dinarin si mjet pagese, po ashtu janë pajisuar edhe me dokumente të identifikimit(letërnjoftime, pasaporta, patent të shofereve), qarkullimi i qytetarëve dhe shfrytëzimi i ujit të Ujmanit etj., idea për hapjën e urës mbi lumin Ibër ka irrituar ndërkombëtarët , të cilët reaguan mënjëherë.
Ishin pikërisht ambasadorët e QUINT-it të cilët shkuan të premten(2 gusht)në zyrën e kryeministrit A.Kurti, duke i shprehur paknaqësinë e tyre se „në konsultim me NATO-n ura mbi Ibër nuk bën të hapët, sepse ajo është çështje e dialogut në mes Kosovës e Serbisë“.
Qeveria për hapjen e urës
Mediat informuan se pas takimit me ambasadorët e shteteve të QUINT-it dhe BE-së, Kurti ka thënë se liria e lëvizjes dhe sundimi i ligjit nuk e rrezikojnë paqen dhe sigurinë.
“Konsultimet dhe koordinimi vazhdojnë. Siç thuhet në planin e Bashkimit Evropian për rivitalizimin e urës, ura e Mitrovicës mbi Ibër do të bëhet simbol i normalizimit të marrëdhënieve në Kosovë. Në po atë plan thuhet se ‘rivitalizimi i saj do të kontribuojë shumë në lehtësimin e kontakteve ndërmjet të gjithë qytetarëve të Mitrovicës së Veriut dhe Jugut dhe kështu do të kontribuojë në shkëmbime dhe mirëkuptim’. Andaj ura duhet të hapet. Ajo është në shërbim të të gjithëve, dhe nuk është kundër askujt. Liria e lëvizjes dhe sundimi i ligjit nuk e rrezikojnë paqen dhe sigurinë, përkundrazi”, thuhet në komunikatën e Kryeministrisë.
Kurti ua ka paraqitur ambasadorëve planin e Qeverisë për hapjen e urës mbi lumin Ibër, që sipas tij “parasheh testimet për stabilitetin infrastrukturor të urës, vlerësimin e rrezikut dhe rreziqeve nga fatkeqësitë natyrore, rivitalizimin vizual të urës me qasje në urë për të gjithë, diskutimet me qytetarë dhe grupe të interesit si dhe fushatën e informimit gjithëpërfshirës mbi përfitimet dhe qëllimet e hapjes së urës”.
Kurti ka shtuar se Qeveria është për lëvizje të lirë dhe për të simbol është ura e Ibrit.
“Ura është simbol i lëvizjes së lirë, e që është vlerë dhe liri themelore e Bashkimit Evropian. Ura është simbol i integrimit, e që është punë e përbashkët e Kosovës me partnerët tanë”.
Ura s’duhet të jetë temë në dialog, Vuçiqi s’ka pse të pyetet
Në lidhje me këtë çështje presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka deklaruar se çështja e urës së Ibrit nuk duhet assesi të jetë temë e dialogut me Serbinë, duke thënë se kjo do të ishte shkelje e sovranitetit, integritetit territorial dhe kushtetutshmërisë së Kosovës.
Osmani i reagoi Bashkimit Evropian që të enjten u shpreh se çështja e hapjes së urës duhet të trajtohet në dialogun në Bruksel me Kosovës dhe Serbisë. Ajo ka thënë në Facebook se presidentit serb, Aleksandar Vuçiq, nuk ka çka pyetet “se kur do të hapen urat për qarkullim në Republikën e Kosovës”.
Për presidenten, dialogu i vetëm që duhet të bëhet është brenda Kosovës mes institucioneve dhe partnerëve “që të ndërtohet plani i përbashkët i zbatimit për hapjen e urës”.
“Çështja e urës nuk duhet assesi të bëhet temë e dialogut me Serbinë. Një gjë e tillë do të ishte shkelje e rëndë e sovranitetit, integritetit territorial dhe e kushtetutshmërisë në vendin tonë. Vuqiçi nuk ka çka pyetet se kur do të hapen urat për qarkullim në Republikën e Kosovës. Dialogu i vetëm që duhet të bëhet, është ai brenda Kosovës, në mes të institucioneve tona dhe partnerëve tanë të sigurisë (veçanërisht me NATO-n) në mënyrë që të ndërtohet plani i përbashkët i zbatimit për hapjen e urës për çdo qarkullim, që ka parasysh vlerësimet e sigurisë dhe interesat e qytetarëve tanë”.
Ura çështje e brendshme e Kosovës
Nëse rastësisht ura do të ishte ne kufi të Kosovës me Serbinë atëherë do të ishte një situate tjetër, sepse për hapjen e saj duhet të ekzistojë mirëkuptimi nga të dyja palet. Por, pasi kemi të bëjmë me urën e cila është në brendësi të Kosovës, atëherë nuk ka dilemë se ura është çështje ekskluzive e brendshme e Kosovës. Çdo trajtim tjetër është përzierje në punët e brendshme dhe sovranitetin dhe integritetin e Kosovës. Pikërisht duke marrë parasysh këtë pozitë të urës e cila deri më tash paraqet simbol të ndarjës së qytetit nga QUINT-i dhe BE duhet të japin kontributin e tyre në favor të hapjës së saj e jo duke refuzuar me arsyetimin e kjo duhet të zgjidhet në procesin e dialogut Kosovë-Serbi, duke favorizuar Serbinë e cila dëshiron të fitojë në kohë, për qellimet e veta në veriun e Kosovës.
Heshtja e cila vret
Nga ana tjetër duhet cekur se ndarja e Mitrovicës në veri-jug është veprim perfid i faktorit ndërkombëtar(NATO) në qershor të vitit 1999, ku ura mbi Ibër është bërë nyja ndarëse nga ajo kohë e deri më tash. Nuk ka dilemë se një veprim i tillë është bërë me skenar e regji nga NATO e KFOR-i duke vendosur barrikadat në urë dhe penguar shqiptarët për të shkuar në shtëpi të tyre në veri.
Por përmasa të veçanta situata mori me 3-4 shkurt 2000, kur formacionet kriminale serbe të drejtuar nga “Rojat e Urës”, filluan aksionin e spasztrimit etnik të veriut të Mitrovicës nga shqiptarët.Ndonëse ngjarjet kanë ndodhur para syve të të pjesëtarëve francezë të KFOR-it, nga dhuna serbe uvranë 10 shqiptarë dhe mbi 100 janë plagosur, ndërsa u dëbuan nga shtëpitë e tyre me dhunë 11.364 shqiptarë, duke e spastruar etnikisht veriun e Mitrovicës. Për këtë masakër kundër shqiptarëve askush nuk ka dhënë përgjegjësi, ndërsa nga QUINT-i dhe KFOR-i kanë heshtur!
Në vend qe këto çështje të trajtohen me seriozitet dhe autorët e këtyre veprave kriminale të sillën para drejtësisë, nga QUINT-i paralajmërojnë se ura mbi lumin Ibër nuk bën të hapët sepse ajo është çështje e dialogut Kosovë-Serbi.
Ura e hapur eliminon simbolin e ndarjës
Nuk ka dilemë se institucionet e Kosovës janë për koordinim me BE-në për çështje të dialogut me Serbinë, por çështjet të cilat janë ekskluzive të brendshme të Kosovës, ku bënë pjesë edhe ura e Ibrit nuk duhet të presin përfundimin e dialogut, sepse Serbisë nuk i intereson dialogu por do të fitojë në kohë për qellimet e tyre politike, ndërsa ura e hapur eliminon simbolin e ndarjës ndërmjet shqiptarëve e serbëve dhe garanton qarkullimin e lirë të qytetarëve në këtë qytet.
(Gusht 2024)
Me amanetin e ish Presidentit Dr.Ibrahim Rugovës dhe Ismajl Kadaresë Krahina e Rugovës po rikthehet në formë kolektive në të krishterë

Shkruan: Luan Dibrani
Sipas te dhënave dhe shënimeve historike krahina e Rugovës është e fundit ndër të gjitha trevat Arbënore qe definitivisht me një rezistence të madhe iu nënshtruan pushtimit turko-osmanlli dhe kanë pranua fenë islame, madje në shumë fshatra i ruajtën kishat e veta pa u rrënuar deri në ditët e sodit duke i rindërtuar te reja.
Islamistët ekstrem, në trojet tona iu kanë vërsulur me yrysh të madh vlerave kombëtare duke sulmuar edhe Flamurin Kombëtar, Skënderbeun, Ibrahim Rugovën, Nënë Terezën, Ismail Kadarenë, rilindësit dhe emrat e ndryshëm te çështjes shqiptare!? Nuk është aspak kjo iniciative e re ndër shqiptarë! Lëvizja e Deçanit tashmë është shndërruar në lëvizje të
fuqishme për çlirimin nga një pushtim tinzar i brendshëm për mbarë popullin shqiptar qe u përhap edhe në Rugovën e bukur shqiptare dhe të pa dëgjueshme ndaj pushtuesve shekullor.
Për Rugovën dhe rugovasit është kujdesur presidenti historik i Republikës së Kosovës Dr. Ibrahim Rugova.

Menjëherë pas çlirimit të Kosovës Presidenti i parë dhe i Shenjt i sajë Dr. Ibrahim Rugova e qe njëherit edhe është djalë i derës se njohur Atdhetare te Sadri Elezit nga Malaj të Rugovës, pra Presidenti Rugova për ta ndihmua dhe ngritë trevën e te parëve te vetë angazhoj e ta ndërtoje dhe asfaltoje rrugën Pejë-Kuqishtë dhe po ashtu u angazhua qe ne
Rugovë te ndërtohet KISHA katolike shqiptare. Me iniciativën e tij është ndërtuar edhe “Katedralja e Prishtinës Rugovasit po i rrinë besnik edhe të madhit Ismaijl Kadaresë qe sugjeroj shqiptaret t`u kthehen vlerave të veta dhe ta braktisin ekstremizmin klasik islamik duke u rikthyer në rrënjëzat e të parëve me ri pagëzim në të krishterë…

Pamje e grupeve kulturore artistike rugovase duke e ruajtur dhe kultivuar traditën, zakonet dhe vlerat e veta kombëtare.
Rugovasit në saje të kësaj pakënaqësia u tubuan me datën 06.08.2024 në Kuqishtë të Rugovës, pran kishës së këtij fshati në formë iniciative të organizimit për rikthimin në forme kolektive në fenë e të parëve tanë, në të krishterë. Ata shprehen se shembullin e heroit Kombëtarë Gjergj KastriotiSkënderbeut do ta përsërisim dhe zbatojmë ne, pasi ai e ka pas me vështirë në front lufte me shpatë dhe e mbrojti identitetin e vet kombëtar, madje e mbrojti edhe Evropën nga barbaria otomane.

Punim pikturë ne pëlhurë e viti1997 për Skënderbeun, teknika në vaj nga Asllan Dibrani
Me një qëndresë krenarie ky grup theksojnë se është turp qe ne sot në gjendje paqësore të rrimë akoma nën atë trysni fetare e cila na u imponua me forcë gjak e zjarr. Ata shprehen me tutje, po i themi për gjithmonë lamtumirë islamizmit të imponuar dhunshëm në trojet tona dhe po rikthehemi në vlerat e gjyshërve tanë në “katolicizmin shqiptar qe flet, lutet, këndon, lind dhe vdes shqip e vetëm shqip me simbole doke dhe tradita e vlera kombëtare”… Dalëngadalë kolosit e dijes dhe truri i kombit do të rreshtohet në Lëvizjen e madhe gjithëkombëtare që të luftojmë qarqet islamike politike me qellim qe kanë tjetërsimin tonë deri ne mos ekzistencë. Te gjitha institucionet do të përballen së shpejti me Lëvizjen qe synim kanë kombin, atdheun, gjuhen dhe kulturën tonë shqiptare dhe do kërkohet qe te gjitha institucionet të spastrohen nga këto elemente të huaja qe
vjedhurazi janë fut ne mesin e shumë organizmave tona shqiptare theksojnë këta intelektuale.

Pastaj shtojnë se “Kthimi në rrënjët tona t‘vjetra kombëtare dhe fetare të t’parve tanë ashtë obligimi ynë më madhor kombëtar.
Kjo ashtë rruga jonë, kjo ashtë e vërteta jonë, vazhdojmë. “të mbetem, deri në frymën e fundit të jetës sonë.
Kështu deklarohen këta aktivist te shumte që e kupton se ku është e sigurtë mbijetesa dhe ardhmëria e kombit dhe shtetit tonë. Shqiptarët e Rugovës masovikisht do ti thonë po “PAGËZIMIT dhe RIKTHIMIT TEK RRËNJËT e te parëve në besimin katolik”.
Kisha shqiptare e Kuqishtës do të ju mirëpret të gjithëve! Do të këtë pagëzime dhe nuk do te rrinë ma te nënçmuar Bashkësinë islame të Kosovës ne krye me Naim Ternaven e nga mazllumat, Shefqetat, Fatmirat shqipfolës, kur flamurin kombëtar e quajnë leckë, Nënë Terezë e quajnë “kurvë” ofendime klasike që do të digjet në “xhehenemin islamik” Pjeter Bogdanin e quajnë serb, gjuhën shqipe e mallkojnë si gjuhë të “kaurrit”, shqiptarët të ardhur si ardhacak nga Anadolli, Skënderbeun e poshtërojnë dhe e mohojnë. Rilindësit dhe figurat kombëtare i përdhunojnë edhe si pranojnë si të vetat te neveritshëm dhe te indinjuat shprehen këta burra e gra ne bjeshkët e bukura te Rugovës nga e cila thanë nuk mundem tu nënshtrohem ne ketë shekull të na serojnë ligjërata primitive qe te pihet edhe urina e shtazëve se po thojka feja islame!!!

Pamje e grupeve kulturore artistike rugovase duke e ruajtur dhe kultivuar traditën, zakonet dhe vlerat e veta kombëtare.
Këta te pranishëm theksojnë dhe e lartësojnë Lëvizjen e Deçanit tashmë qe është shndërruar në lëvizje gjithëkombëtare, gjë qe e ngritën shumë lartë duke e quajtur edhe “Revolucion i shpëtimit të kombit nga barbaria islame me aktivitete politike në vitet e fundit shumë destruktive dhe antikombëtare duke u përpjekur të shndërrohen në islam politik me ndërtimin e mbi 1000 xhamive në vendet më strategjike të Kosovës”.
Po qe prek, ofendon, polemizon diçka vlerat e të madhit DR.Ibrahim Rugovës, mundesh edhe te ngatërrohesh te vritesh me rugovasit. Prandaj me fanatizëm të madh e mbrojnë dhe duan qe amanetin e tij ta kryejnë, Rugova kolektive të rikthehen dhe te ri pagëzohen në të krishterë. Këta burra dhe intelektual e kanë nisur këtë iniciativë duke e pare se kombi shqiptar po rrezikohet nga kolaboracionistet ruso-turko-arab dhe serb. Ka kohë qe kombi shqiptar, po rrezikohet nga antishqiptarët e paguar nga agjencitë e huaja armike, sidomos ekstremizmi fetar qe e shkatërroj rininë shqiptare, por edhe vet qenien e kombit shqiptar si dhe të shtetit të Kosovës, atë të Shqipërisë, Maqedonisë e me gjerë.
Këta burra u organizuar duke e pare dhe sqaruar trushpërlarëve me përralla demagogjike të bariut analfabet dhe pedofilit vrasës arab kur dihet se populli i ynë nuk ka asgjë te përbashkët me përrallat e idioteve demagogjike për kultivimin e fesë islamike me veprime ekstremiste madje edhe sot e kësaj dite, duke e përkrahur Rusinë, Palestinën dhe Beogradin, kur asnjëra nuk e njohin pavarësinë e Kosovës!?
Këta burra thërrasin kushtrimin për te gjithë shqiptarët e trojeve tona qe te ndahen nga trashëgimia turko-arabo-islamike dhe sllave që nuk i kanë sjellë asgjë të mirë kombit tonë deri me ditët e sotme… Këta bura te trevës se Rugovës së Pejës këta, trima dhe intelektual gjykojnë shtresat talibanë, mjekërcjapët, duke ngreh bythët 5 herë në ditë dhe duke pëllit gjithë ditën arabisht pa e ditë edhe një fjalë se çka po thonë ?!. Këta burra thërrasin kushtrimin për te gjithë shqiptarët e trojeve tona qe te ndahen nga trashëgimia turko-arabo-islamike dhe sllave që nuk i kanë sjellë asgjë të mirë kombit tonë deri me ditët e sotme…
Kjo Lëvizje e ketij grupi intelektualësh nga kjo treve rugovase, mbajti shume takime, dha shume kumtesa, intervista debate dhe prononcime lidhur me fenomenin “Islamizmi fetar rrezik i Kombit”, prandaj në saje të kësaj nisme u mbajt edhe takimi i radhës me datën 06.08.2024 në Kuqishtën e Rugovës.
Pamje e grupeve kulturore artistike rugovase duke e ruajtur dhe kultivuar traditën, zakonet dhe vlerat e veta kombëtare.
Ekstremizmi fetar islamik qe veproj lirshëm qe disa vite nxiti formimin e Iniciativës qytetare në Deçan, Llap, Drenice, Rugovë dhe ne te gjitha trojet shqiptare për braktisjen e këtij fenomeni aq brutal e ekstrem kundër vlerave tona kombëtare!!!
-Lëvizja qytetare e braktisjes së fesë islame ka lindur pikërisht si kundër ofensive e ekstremit islamik më qellim qe të mbrojnë, ruajnë familjen, shoqërinë, vlerat kombëtare dhe njerëzore shqiptare nga kjo ideologji e keqe dhe shume e rrezikshme me, qe ne mënyrë perfide dhe klasike, po e shtrinë ligjin e sheriatit në vend, dhe manipulimin e të rinjve dhe të rejave drejt përshkallëzimit te ç‘thurjes nga kultura jonë kombëtare!?.
-Ideologji qe nuk njeh komb, flamur e atdhe duhet braktisur, gjykuar dhe demaskuar sa më parë nga trojet tona qe ka ardhur përmes forcave antikombëtare përmes shteteve aleate të Rusisë, Serbisë dhe shteteve islamike qe nuk e njohin Kosovën si shtet, as si etni duke fyer emblemat me eminente te kombit tonë heroik.
“Kjo nismë ishte një kambanë e fuqishme ndërgjegjeje, por tepër e vonuar, për të zgjuar popullin nga kjo agoni, në të cilën e ka katandisur propaganda e këtyre forcave islamike radikale.
Pushteti në Kosovë dhe organet kompetente po edhe Partitë politike janë strukur dhe po heshtin pran një fenomeni destriktiv ekstremist, radikal dhe shumë antikombëtar, prandaj i ftojmë qe sa me parë të jenë pran popullit dhe vlerave tona kombëtare, sepse këto forca antikombëtare lirisht mund te krahasohen me pasoja baras me luftën frontale qe kishim direkt me Serbinë …
Pas perandorisë osmane i vetmi populli i ynë shqiptar dhe ai boshnjak e mbajtën fenë islame në Evropë?
Vetëm shqiptarët dhe boshnjakët që mbajtën fenë islame e kanë çështjen nacionale të pa
zgjedhur,- ky është fakt i pamohueshëm! Nga kjo iniciative presim suksese në mbarë trojet
shqiptare ta luftojmë këtë fenomen vëllavrasëse shkaku i fesë islame ndër shqiptarë të imponuar nga “Perandoria Osmane” qe e kishte shtrirje deri në Austri, pas shuarjes së asaj Perandoria të gjithë popujt tjerë ju kthyen fesë së mëparshme “Krishterimit” .Pas perandorisë osmane i vetmi populli i ynë shqiptar dhe ai boshnjak e mbajtën fenë islame në Evropë !
Lind pyetje se kush është sot më se keqi ne këtë rajon?- janë shqiptarët dhe boshnjakët qe nuk e ruajtën fenë paraprake!… Kush është më i pazhvilluari në fushën ekonomike në Evropë?-, prap janë shqiptarët dhe boshnjakët,qe nuk e ruajtën fenë paraprake!… Ku është vëllavrasja me e madhe në Evropë?- është tek shqiptarët dhe boshnjakët, qe nuk e ruajtën fenë paraprake!… Cilët popuj sot qe bëjnë rezistence për tu çliruar dhe pavarësuar nga okupatoret serbo-sllav?- janë shqiptarët dhe boshnjaket qe nuk e ruajtën fenë paraprake !?…
Është koha qe ne shqiptarët një here e përgjithmonë te shkëputemi nga mortaja e ashtuquajtur “islam” (te cilën barbarët osmano-mongol neve shqiptareve na kanë imponuar me dhunë e terror për
500 vite me radhe) nga e cila duhet ti bashkëngjitëm botës perëndimore, sipas kësaj iniciative të këtyre stërnipave dhe bijve të Skënderbeut dhe rilindëseve tanë.
Ishte bota perëndimore ajo qe na çliroi ndihmoj dhe financoi për formimin e shteteve tona shqiptare dhe po na mban ekonomikisht dhe mu ne perëndimin e civilizuar e kemi vendin.Ata shprehen se e përfunduan me fenë islame, nuk jemi më në këtë drejtim, duke e sqaruar objektivin e nismës se shkëputjes nga feja islame.
E ter bota e civilizuar u hutuar duke ra pre e propagandës se këtyre grupeve islamike qe veprojnë ne trojet shqiptare. Ata e kane kuptuar se jemi “shtete islamik”, qe i ndërtuan mbi 1000 xhamia vetëm në Kosovë, diçka absurde dhe kriminale!. Ne jemi në Evropë dhe nuk kemi nevoje me u bërë asgjë tjetër, pos të mbetemi shqiptar.
Pas luftës, arsimi në Kosovë ka rënë në shkallë mjeruese ndërsa ka kler të fortë fetare islamik nga po financohen?!.
Këta Kosovën e shkatërruan “Vlerat e Luftës” me qeverisje 20 vjeçare dhe kreu i bashkësisë islame me në krye Naim Ternava, Shefqet Krasniqin e shumë të tjerë me rrjetin e tyre antikombëtar.
Ne shqiptarët kërkojmë spastrimin e popullit shqiptar nga përrallat iddiotike të shkretëtirës dhe nga propaganda antishqiptare e shqipfolëseve si këta me lartë qe me ngulm për çdo ditë i mihin varrin shqiptareve. Feja jone është “Zoti dhe shqiptaria”. Për fund i përgëzoj këta “BURRA“ të Rugovës qe gjithnjë duke i prirë çështjes Kombëtare. Ky vendim është shumë i qëlluar për ti ndare shqiptarët rrugët e veta nga qëllimet islamike për zhbërjen e kombit tonë. Përmes këtij shkrimi iu bej thirrje qe i gjithë rajoni i Rugovës tu bashkohet këtyre njerëzve largpamës dhe vizionar për interesat e Kombit. Edhe një herë ju lumtë dhe ju priftë e mbara o burrat dhe pasardhësit e Skënderbeut. Zoti u bekoftë
Edhe sot, më 8 gusht 2024, në Gllogjan të Lugut të Baranit, u vazhdua me braktisjen e fesë islame

Nga: Luan Dibrani
Edhe sot u po vazhdon pagëzimi ne Kishën e Gllogjanit. Ekstremizmi fetar islamik qe veproj lirshëm qe disa vite nxiti formimin e Iniciativës qytetare në Deçan, Llap, Drenice, Rugovë dhe ne te gjitha trojet shqiptare për braktisjen e këtij fenomeni aq brutal e ekstrem kundër vlerave tona kombëtare!!!
-Lëvizja qytetare e braktisjes së fesë islame ka lindur pikërisht si kundër ofensive e ekstremit islamik më qellim qe të mbrojnë, ruajnë familjen, shoqërinë, vlerat kombëtare dhe njerëzore shqiptare nga kjo ideologji e keqe dhe shume e rrezikshme me, qe ne mënyrë perfide dhe klasike, po e shtrinë ligjin e sheriatit në vend, dhe manipulimin e të rinjve dhe të rejave drejt përshkallëzimit te ç‘thurjes nga kultura jonë kombëtare!?.
Është koha qe ne shqiptarët një here e përgjithmonë te shkëputemi nga mortaja e ashtuquajtur“islam” (te cilën barbarët osmano-mongol neve shqiptareve na kanë imponuar me dhunë e terror për 500 vite me radhe) nga e cila duhet ti bashkëngjitëm botës perëndimore, sipas kësaj iniciative të këtyre stërnipave dhe bijve të Skënderbeut dhe rilindëseve tanë.
Edhe sot me 08.08.2024 para pak çastesh braktisjes së fesë islame iu bashkëngjiten edhe tri familje nga e cila i përgëzoj dhe uroj lumturi ,harmoni dhe shumë te mira në gjirin e këtyre familjeve Berisha dhe Krasniqi nga Peja, qe u pagëzuan rreth orës 17.h ne kishën e Gllogjanit, Peje Urim Gllogjan Urime Peje urime Kosovë!





