Kreu Blog Faqe 789

Armiq të Shqipërisë, mos mendoni se heshtja jonë është dobësi

0

Nga Aurel Dasareti

Veprimet e dhunshme janë punë e ushtarëve. Nëse veprimet janë të suksesshme apo jo përcaktohet nga aftësitë në këtë profesion. Në ushtri, duhet të ketë rregull, përndryshe ju nuk mund të mbroni fare vendin nga armiqtë. Dhe, një popull me dinjitet, krenar, nuk nënshtrohet kur rreziku i kërcënohet, por detyrohet të luftojë në mënyrë që fqinji egërsirë të bindet se ju jeni ende në gjendje të mirë. Trualli i kodrave do të na mbulonte nëse i lejonim një pushtuesi (kushdo qoftë ai) të bënte me ne si të donte.

***

Fragmente nga Ditari im luftarak: “Dera e pestë e ferrit”, Tetor 1994

“Kërcitja e vdekur metalike e mitralozëve kumbonte në heshtjen e ftohtë. Shkelja e çizmeve ishte si një e shtënë, një qen që përgjon, ose njerëz që ulërinin. Fëmijët që qanin, të moshuarit që vdiqën ndërsa u shtypën në shkëmbinj, gratë e masakruara në ditën e fundit të vdekjes së diellit. Gjaku mpikset në kapjen brutale të ngricës. Për të mos harruar kurrë gjakun e të vrarëve. Aty ishte lufta…

Tingulli i largët metalik ngrihet në një ulërimë. Qindra granata afrohen në një kreshendo ulëritëse. Ne rrotullohemi dhe shtrihemi sheshtë mbi gjethet e thata të tokës. Në një moment të tillë njeriu i ka zili morrat. Granatat nuk u bëjnë asgjë atyre. Pa pushim, gjëmon nga të gjitha anët… Pranë meje qëndron një djalë i ri, pothuajse mosha ime, i fundit i një kompanie të tërë. Është vendës, nuk e kuptojmë gjuhën e njëri-tjetrit. Ai më shikon i frikësuar, duke buzëqeshur me buzë të zbehta. Edhe pse nuk ka qenë këtu për një kohë të gjatë, ai tashmë ka parë një botë tmerri. Granatat lëvizin ngadalë përpara. Ne heqim pushkët automatike nga pjesët e poshtme, zvarritemi së bashku në ato terrene të vështira dhe pozicionohemi në vijën e parë, pranë vëllezërve të fushëbetejës… Ne heshtim, mezi guxojmë të marrim frymë, jemi shumë të emocionuar. Dhjetë metra larg nesh të “përzgjedhurit qiellor” ndalen dhe nxjerrin disa kuti me municion nga një bunker i ulët. Në fakt, ata janë jonjerëzor. “Vëllai i vogël” humbë dylbitë. Me zhurmë, ajo rrokulliset poshtë shpatit. Tingulli i bën kanibalët të shikojnë larg nesh. Ata nuk e kanë idenë se jeta e tyre varet në një fije shumë të hollë. Krejt papritur, të gjitha armët automatike gjuajnë kundër murit të valëzuar të njerëzve në tokën e askujt. Disa hapa, dhe ne hidhemi mbi ta. Ata bien si kokrrat e një kositëse… Forcat e reja të këmbësorisë ngrihen nga balta dhe stuhia vazhdon përpara… E tillë është lufta…” – Citat fund.

***

Në ushtri, njerëzit u japin medalje luftëtarëve që janë të gatshëm të sakrifikojnë veten për hir të të tjerëve. Në politikë, njerëzit që janë të gatshëm të sakrifikojnë të tjerët për përfitimin e tyre, shpërblehen. Të gjithë ushtarakët kanë parë intervista me ushtarë që rrezikuan jetën e tyre për të shpëtuar një ushtar të plagosur rëndë në veprime (operacione) luftarake. Ata gjithmonë përgjigjen njësoj kur pyeten pse e bënë atë: “Sepse ai do të bënte të njëjtën gjë për mua”. Bëhet fjalë për një ndjenjë të thellë besimi dhe bashkëpunimi.

                                                            ***

Duhet edukimi bazë ushtarak – për të gjithë

Kam të drejtë kur them se nuk janë vetëm Forcat e Armatosura që do të mbrojnë Shqipërinë, Kosovën. Njerëzit (populli) duhet të mbrojë Shqipërinë, Kosovën (gjithë trojet). Por çfarë njerëzish? Të rinj dhe të reja të talentuara nga vendet miqësore? Jo, sigurisht që është populli shqiptar ai që para së gjithash do të mbrojë vendin e vet. Shqipërinë natyrale. Nëse marrim ndihmë nga miqtë, kur nevoja është më e madhe, do të jetë një kontribut tepër i rëndësishëm, por ne as nuk mund të kërkojmë dhe as të supozojmë se NATO etj mund të na vijnë në ndihmë fuqishëm – një krizë rrallë vjen vetëm. As nuk mund të presim që njerëzit të mbrojnë vendin në lidhje me luftën ose okupimin – me ose pa armë në dorë – pa asnjë formë të përgatitjes së prekshme.

Vullneti për të mbrojtur është më e rëndësishmja: Edhe unë jam nga ata bashkëkombës të diasporës që kam vënë në dukje një pikë kritike që është gati të humbet në debatin e mbrojtjes. Debati ushtarak profesional që thyen sipërfaqen dhe gjen rrugën drejt kolonave të gazetave është i fokusuar në faktorët fizikë si vendosja e bazës dhe peshimi midis numrit të topave, tankeve, aeroplanëve, helikopterëve dhe nëndetëseve (që mjerisht nuk i kemi sepse lekët shkojnë në rrugën e “panjohur”). Unë i referohem teorisë ushtarake të njohur dhe precedentit të fortë historik, të cilat së bashku tregojnë faktin se megjithëse dimensioni fizik në luftë është i një rëndësie të madhe, është morali ai që vendos fitoren kryesisht – midis ushtarëve, por edhe midis popullsisë dhe qeverisë. Në rastin shqiptar, kjo është veçanërisht e vërtetë, sepse ne jo vetëm që duhet të kemi koncepte që e bëjnë shumë të kushtueshme për sulmuesin (armikun e egër) të dalë kundër nesh, por gjithashtu duhet të jetë e tillë që të mos jetë joshëse të na okupojnë, pushtojnë e poshtërojnë.

Për aq sa ne do të përballemi me kundërshtarët e mëdhenj në mënyrë të barabartë, mund të jetë në këtë pikë: askush nuk duhet të jetë aq i mirë në operacionet hibride mbrojtëse sa ne. Si mund ta bëjmë këtë kur jemi kaq të vegjël? Po, sepse besimi që kemi te njëri -tjetri në këtë vend nuk është vetëm i këndshëm, por me vlerë të madhe ushtarake. Nëse vetëm 200.000-300.000 prej atyre një milion e gjysmë shqiptarëve të moshës së rekrutimit ushtarak (18-45 vjeç) rezistojnë në çfarëdo mënyre, një okupator duhet të jetë jashtëzakonisht i motivuar për të sulmuar dhe qëndruar në Shqipëri. Ky shqetësim mund të jetë i mjaftueshëm për të mbajtur kundërshtarin larg nga përpjekjet.

Unë besoj se një minimum i kompetencës ushtarake është i nevojshëm për një qytetar të rritur në një shtet të vogël demokratik, dhe ia vlen të investosh 5-6 gjashtë javë për këtë. Unë jam i bindur se nëse kjo bëhet si duhet, do të perceptohet si tërheqëse. Jo sepse është argëtuese në vetvete, por sepse është e qëllimshme, e vështirë dhe bashkuese (unifikuese), gjithëkombëtare.

Shqiptarët kanë nevojë për rite kalimi. Ajo që njerëzit kanë nevojë është një sprovë që bind veten dhe shoqërinë se ti je një qytetar i rritur. Një qytetar i rritur është në të gjitha rastet një luftëtar – për shumicën prej nesh në një kuptim figurativ. Ne luftojmë çdo ditë kundër sfidave (thirrjeve) të jetës. Forcat e Armatosura mund të ofrojnë një rit të kalimit që përfitojnë si të rinjtë ashtu edhe shoqëria në përgjithësi. Për të qenë në gjendje të kujdesesh për veten tënde, të sfidohesh mendërisht dhe fizikisht, të krijosh shoqëri me të tjerët dhe të ndihmosh, janë vlera qendrore për qytetarët e rritur.

Arsimi bazë (themelor) i përbashkët do të jetë gjithashtu në gjendje të shërbejë si një arenë për rekrutimin dhe përzgjedhjen për shërbimin e mëtejshëm ushtarak, arsimimin dhe karrierën. Një përzgjedhje e tillë do të jetë gjithashtu e dyanshme: me kalimin e kohës kandidatët e ndjejnë në trupin e tyre se shërbimi ushtarak kërkon shumë prej tyre, por gjithashtu jep shumë në këmbim.

Për ata të pa iniciuar që mund të supozojnë të kundërtën, unë do të argumentoja me kokëfortësi se brenda kulturës në dukje të ashpër dhe tradicionale që ne e lidhim me Forcat e Armatosura, ka hapësirë ​​të bollshme për kultivimin e të menduarit kritik dhe autorizimin e anëtarëve të rinj.

Këtu është një shembull i një rituali që shpesh keqkuptohet nga jashtë: Në Forcat e Armatosura, vartësit nuk përshëndesin eprorët për t’u nënshtruar. Duke përshëndetur ata komunikojnë: “Unë të respektoj për përvojën tënde, kompetencën tënde, atdhedashurinë tënde dhe qëndrimet tuaja”. Eprori e kthen përshëndetjen, jo për t’ju falënderuar, por për të komunikuar se: “Unë gjithashtu respektoj kompetencën tënde, atdhedashurinë tënde, qëndrimet tuaja dhe angazhimin tuaj”.

Forcat e Armatosura do t’u japin rekrutëve civil aftësi, të besojnë në veten e tyre, të besojnë në njëri -tjetrin dhe të rrisin angazhimin për rezistencë, nëse vendi kërcënohet ndonjëherë.

Theksoj se përqendrimi në grupin tonë të vlerave është një faktor kyç në suksesin e qasjes shqiptare. Në këtë kontekst, personeli ushtarak do të mendojë menjëherë për vlerat thelbësore të Forcave të Armatosura- respektin, përgjegjësinë dhe guximin. Sidoqoftë, këto nuk janë vlerat tona të vetme. Forcat e Armatosura janë aq të bazuara në vlera sa mund të rendisni vlera shtesë ushtarake pothuajse pafundësisht. Këto janë disa prej tyre: integriteti, sakrifica, kujdesi, shpirti luftarak, besnikëria (ndaj shoqërisë, organizatës ushtarake dhe njëri-tjetrit), gatishmëria për të mësuar, uniteti, vetë-disiplina, këmbëngulja dhe ambicia. Të gjitha këto vlera përbëjnë kundërpeshën që e mban ushtrinë larg anës hije të militarizmit.

Ushtari (civil) qytetar nuk duhet t’i nënshtrohet Shtetit. Shteti do të stimulojë detyrimin e pavarur të qytetarëve për të mbrojtur vlerat e përbashkëta. Burrat (gratë) që udhëheqin dhe drejtojnë duhet të korrin autoritetin e tyre përmes aftësive profesionale, angazhimit dhe duke qenë modele të mira që ndajnë kushtet e rekrutëve. Shqiptarisë i nevojiten modele të burrave dhe grave që mbrojnë krenarinë kombëtare, njerëzore.

Përfytyrimet e shtrembëruara për Forcat e Armatosura: Pasi shumica e vendeve evropiane të NATO -s çmontuan mbrojtjen e tyre ushtarake pas Luftës së Ftohtë, ajo tani po rinovohet dhe Shqipëria nuk duhet të jetë përjashtim. Mendimi i gabuar se ne mund të zvogëlojmë (dobësojmë) Forcat e Armatosura gjatë periudhave të shkrirjes (qetësisë) dhe të rindërtojmë kur tensionet rriten, është në thelb i rremë. Iluzion.

https://www.youtube.com/watch?v=J4Nl09mgHn0

  • Aurel Dasareti, USA, është ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike

Lëvizja kombëtare e Deçanit – leva e zhvillimit më të lartë të vetëdijes kombëtare dardane

3

Nga: Gjon Keka

Për çdo ditë po e bind veten populli ynë se po përballet me një kthesë vendimtare në zhvillimin e tij historik të rikthimit tek vetja e tij ,tek rrënjët e tij, tek e vërteta e tij kombëtare dhe shpirtërore dhe rikthimi mbi të gjitha te familja e tij e përbashkët e civilizimit europian; në fakt është fati ynë historik të kalojmë gradualisht nga gjendja e letargjisë ,e errësirës , në gjendjen e zgjimit kombëtar,të dritës dhe të zhvillimit dhe përparimit si komb.

Është detyra jonë e nderuar ta ngremë brezin e ardhshëm nga niveli i papjekurisë në pjekurinë e tij për kombin të cilit i takon dhe vetëvendosjen më të lartë: rikthimin te rrënjët e vërteta ,që do të thotë shpëtim jo vetëm i vetes ,por edhe i familjes, kombit dhe shtetit .

Të gjithë ata që do të bëhen të vetëdijshëm për seriozitetin e plotë të situatës sonë aktuale kulturore e kombëtare, do të kuptojnë se kjo ka të bëjë me shtëpinë tonë të përbashkët dardano-arbërore, dhe familja dardane është vendi ku do të përdoren levat e zhvillimit të ri më të lartë të vetëdijes kombëtare dhe dritmbajtjes për të ardhmen si të brazave ashtu edhe të kombit tonë.

Çdo baba dardan dhe çdo nënë dardane që ka kuptuar se ekzistenca dhe kultura jonë kombëtare është në rrezik, duhet të ndiejë detyrimin për të punuar në rrugën e tyre drejt një kuptimi të qartë të qëllimeve dhe detyrave të shenjta kombëtare të rikthimit të vlerave të vërteta tona dardane -arbërore europiane; duhet të bëjë gjithçka që mundet për të kontribuar në rrethin e tij të ngushtë për të krijuar kushte më të mira për popullin dhe atdheun tonë dhe të ardhmen e tij.

Dhe sikur dihet Rilindja e një populli nuk mund të bëhet pa Rilind më parë në zemër ,në shpirt,prandaj edhe sot Dardanët e vërtetë po i rikthehen rrugës së vjetër të etërve të tyre ,po i rikthehen djepit të tyre europian ,po i rikthehen të vërtetës së tyre dhe dritës së tyre të vërtetë.

Asnjë popull nuk mund të jetojë gjithmonë duke e fshehur ,mohuar dhe njollos djepin që e ka lindur atë dhe paraardhësit e tij, gjakun e dëshmorëve që kanë dhënë jetën për liri, për identietin ,gjuhën dhe flamurin kombëtar,për një Dardani dhe Arbëri europiane ashtu sikur e ka krijuar Natyra e Zoti – pjesë të pandashme të kontinentit europian dhe civilizimit të përbashëkt europian.

Çdo përpjekje për t’i hedh gur rilindjes së popullit dardan drejt rikthimit te rrënjët e tij është e kotë, është pothuajse njësoj sikur t’i ikësh dritës së diellit i cili e ndriçon tërë hapësirën dardane dhe europiane e të botës.

Hapi i rithimit të popullit tonë te rrënjët e tij është pjesë e lirisë themelore të tij të brendshme që askush në tokë nuk mund t’ia mohojë apo të tentojë t’ia ndalojë, sepse është vullneti i lirë i kthimit te vetja e tij,te rrënjët e tij ,te djepi i kulturës së vërtetë dardane dhe europiane.

Prandaj,Lëvizja kombëtare e Deçanit ka lind si rezultat i kësaj drite ,jo për ta fshehur këtë dritë, por për ta bërë sa më të dukshme ,sepse kështu do të mund të arrijmë të bëhemi komb fisnik dhe i pranuar kudo në botën e qytetëruar, si dhe një shtet që mbështetet tek populli i tij i vërtetë që ka kulturë burimore dhe shpirt të lirë e të pastër human,që është i gatshëm të bëhet pjesë e familjes së civilizuar të kombeve të Bashkimit Europian,dhe të zë vendin e tij të merituar dhe rolin që i takon në historinë e përbashkët të Europës.

“I sëmuri i Siberisë” (Federata Ruse), si dikur “i sëmuri i Bosforit”, (Perandoria Osmane)

0

Gjergj – Skender Jashari

Siç dikur flitej për të “Sëmurin e Bosforit,” sot, fatmirësisht flitet për të “Sëmurin e Siberisë,” pra për Federatën Ruse. Për më shumë gëzohem, që ne Shqiptarët nuk jemi si dikur në “anën e gabuar të historisë”- në krahun e Perandorisë Osmane( të “Sëmurit të Bosforit”), e për më mirë, në krahun e Rusisë( të “Sëmurit të Siberisë”), sot, ndodhet vetëm Serbia. Madje dikur ne kishim mbështetjen e pakompromisë të Austro-hungarisë, mbrapa së cilës qëndronte edhe Gjermania, si dhe të Italisë, derisa sot, Serbia në Europë, nuk ka asnjë vend që e mbështet, pos Federatës Ruse, Kinës dhe disa vendeve arabe.

Rusia vazhdon të mbetet e vetmja perandori, jo vetëm kolonialiste, që edhe në ditët e sotme, projekton dhe ekzekuton projekte shoveniste, ekspansioniste, gjenocidiste. Nuk ka asnjë vend, asnjë popull i etnive a kombeve jorus, që ka pasur raporte të mira me Rusinë, sidomos ato të kolonizuar dhe në fqinjësi me ta, por jo vetëm. Këtë praktikë Rusia, e filloi që në vitet 1500, në fillim në drejtim të veriut, pastaj në drejtim të lindjes( Siberisë), pastaj në drejtim të Detit të Zi dhe Kaspik, për të vazhduar në drejtim të Baltikut[1] dhe në drejtim të Mesdheut, duke synuar sidomos Konstantinopojën përfshirë edhe Gadishullin Ballkanik.[2]

Në këtë periudhë Fuqitë Europiane, kryesisht rrezikoheshin dhe kërcënoheshin nga Perandoria Osmane, derisa ishin të vazhdueshme luftërat ruso-osmane,[3] e që rusët filluan të pushtonin territore të pushtuara nga Osmanët që në vitet 1735-1736,[4] pasuar në vitet 1768-1774, 1787-1792,[5] 1806-1812,[6] 1828-1829,[7] 1853-1856,[8] 1877-1878,[9] ku më Rusia gati sa nuk e pushtoi Stambollin në Traktatin e Shën Stefanit, e që Fuqitë e Mëdha Europiane thirrën Kongresin e Berlinit,[10] e që në këtë rast më së shumti u copëtuan Trojet Shqiptare. Rusia kishte ndikim edhe në Luftën e I Ballkanike.[11] Në Luftën e I Botërore, Rusia, përfitoi territoret si: Bjellorusinë( 1922), Ukrainën( 1922), Uzbekistanin dhe Turkmenistanin më 1926, Taxhikistanin 1929, Armeninë, Azerbejxhanin, Gjeorgjinë, Kazakistanin dhe Kirgistanin më 1936,[12] kryesisht këto përfitime i arriti përmes ideologjisë bolshevike. Në Luftën e II Botërore, Bashkimi Sovjetik pushtoi: Finlandën më 1940, Estoninë, Letoninë, Lituaninë dhe Moldavinë më 1940.

Bashkimi Sovjetik mbështeti, motivoi edhe ndihmoi shumë grupe rebele majtiste luftarake, terroriste islamike etj, si: Afganistanit; Butanit; Bolivi; Kinë; Ekuador; Spanjë; Indi; Irani; Kurdëve; Organizata të shumta terroriste islamike dhe majtiste të Palestinës; Paraguajit; Peru; Filipine; Siri; Turqi; Ukrainë; SHBA-së etj.[13] Bashkimi Sovjetik, në këtë periudhë të Luftës së Ftohtë, u identifiku si “Boshti i Djallit”, shfarosësi i miliona njerzëve, nxitësi i shumicës së konflikteve etj.

Blloku Lindor, filloi të binte me Revulucionin e marsit 1989 në Poloni, pastaj në Hungari më 23 tetor 1989, Gjermaninë Lindore me rënijen e Murit të Berlinit më 9 nëntor 1989, Bulgari më 1990, Çekosllovaki më 1990, si dhe Rumani më 1989,[14] pastaj Afganistan, Angola, Benin, Kongo, Etiopi, Mongoli, Mozambik, Somali dhe Jemen, mbaroi okupimi vietnamez në Kamboxhia, u bashku Jemeni, ndërsa Kina, India dhe Vietnami bën liberalizim të ekonomiesë.[15] Bashkimi Sovjetik, në kohën e Mikhail Gorbachev-it nga 15 mars 1990 deri më 25 dhejtor 1991, u gjunjëzu, duke nënshkru shpërbërjen e Bashkimit Sovjetik, më 26 dhjetor 1991, siç njihet Deklarata nr. 142-H, duke u shpërbë: Lituania, Estonia, Letonia, Abkazia, Transnistria, Gjeorgjia, Gaugazia, Estonia, Ukraina, Bjelorusia, Moladavia, Kirgizia, Uzbekistani, Republika e Nagorno-Karabakh, Taxhikistani, Armenia, Azerbejxhani, Turkmenistani, Republika çeçene e Içkerisë, Osetia jugore, Kazakistani dhe Federata e Rusisë.[16]

Federata Ruse edhe në kohën e Mikhail Gorbachev, hapur demostronte mospëlqimin për dorëzim dhe rënije të tillë. Kjo tregonte pretendimet e Rusisë që të ringrihej sërish. Prandaj në vitet 1991-2000, Federata Ruse ishte përfshi në luftra, si:

  1. Lufta e vitit 1991-1992, Lufta e Osetisë jugore(Lufta e parë e Osetisë Jugore), mes Osetianve të mbështetur nga Rusia, kundër Gjeorgjisë.[17]
  2. Lufta e Prigorodnit Lindor, 1992, mes Osetisw veriore-Alania të mbwshtetur nga Rusia, kundër Ingushetisë.[18]
  3. Lufta e Transnistrisë, 1992, mes Transnistriasve të mbështetur nga Rusia dhe Ukraina kundër Rumanisë dhe Moldavisë.[19]
  4. Lufta e Abkazisë, 1992-1993, në mes Gjeorgjisë, kundër Abkazve që mbështeteshin nga Rusia dhe vendet tjera fqinje kaukaze.[20]
  5. Lufta civile në Taxhikistan, 1992-1997, mes qeverisw së Taxhikistani e mbështetur nga Rusia, Uzbekistani dhe Armenia, kundër opozitës së Taxhikistanit, të mbështetur nga Afganistani, Talebanët e Al-Qaida, Jamiat e islam etj.[21]
  6. Kriza kushtetuese e vitit 1993, në Federatwn Ruse, shtator-tetor 1993, në mes Presidentit të Rusisë Boris Yeltsin dhe Parlamentit të Rusisë.[22]
  7. Lufta e parë Çeçene, 1994-1996, në mes të Rusisë kundër Republikës Çeçene të Içkerisë dhe Muxhahedinëve të jashtëm.
  8. Lufta në Nagorno-Karabakh, 1994, në mes Armenisë e mbwshtetur nga Rusia dhe Azerbejxhanit e cila mbështetej nga Turqia, Pakistani dhe Izraeli, në rajonin e Nagorno-Karabakh.[23]
  9. Lufta e Dagestanit, gusht-shtator 1999.
  10. Lufta e dytë Çeçene, 1999-2000, në mes të Rusisë, kundër republikës Çeçene e Içkerisë, Frontit Kaukazian, Muxhahedinve të jashtëm.
  11. Lufta civile në Bregun e Fildisht, 2002-2007, në mes të Bregut të Fildisht, të mbështetur nga Rusia, Bulgaria dhe Bjellorusia.
  12. Lufta në Darfur, 2003 dhe vazhdon edhe sot, në mes rrebelve të mbështetur nga Eritrea, Çadi, Sudani Jugor, Libia, Uganda, si dhe proklamohej mbështetja edhe e SHBA-së, ndërsa palë kundërshtare ishte qeveria e Sudanit, e mbështetur nga Rusia, Irani, Kina.
  13. Lufta e Ingushetisë, 2007-2015, mes qeverisë Ingushete e mbështetur nga Rusia, kundër opozitës Ingushete, të mbështetur nga Emiratet e Kaukazit.
  14. Lufta e Gjeorgjisë, gusht 2008, në mes Rusisë e cila mbështetej nga Osetia Jugore dhe Abkazia kundër Gjeorgjisë.
  15. Kryengrita në Kaukazin verior, 2009 deri më sot, në mes të Rusisë, e cila mbështetet nga Republika Çeçene e Içkerisë, Dagestani, Ingushetia, Kabardino-Balkaria, Osetia veriore-Alania, etj kundër Emirateve të Kaukazit.
  16. Lufta civile Siriane në Liban, 2011 deri më sot, në mes të mbështetësve dhe kundërshtarve të rrebelve Siran.
  17. Pushtimi i Krimes nga ana e Rusisë, filloi më 20 shkurt 2014 dhe përfundoi më 19 mars 2014.
  18. Lufta në Donbas, filloi më 6 prill 2014 dhe vazhdon ende, në mes rrebelve( të vetëquajtur Republika popullore e Doneckut, dhe repulika popullore e Luhanskut) të mbështetur nga Rusia, kundër Ukrainës.
  19. Intervenimi Rus në Siri, në mbështetje të diktatorit Bashar Al Asad, filloi më 30 shtator 2015, ende vazhdon. Si mbështetse të qeverisë së Sirisë janë: Rusia, Irani, etj.

Por sot, fatmirësisht si kurrë më parë, në instancat më të larta të politikës perëndimore, trajtohet çështja e shkatërrimit të Rusisë, ashtu siç më parë është trajtuar dhe fatmirësisht ishte arritur shkatërrimi i Bashkimit Sovjetik. Natyrisht Federata Ruse, ka mbetur ende krijesa e fundit shoveniste, kolonialiste, autokratike, gjenocidiste dhe djallëzore, e cila bënë përpjekjet e fundit për t’u ringritur në piedestalin e Bashkimit Sovjetik.

Fundi i Federatës Ruse, është çdo ditë e më afër dhe thellimi në luftë në Ukrainë, është çdo ditë e më katastrofik për agresorin, prandaj proporcionalisht, sa më shumë të thellohet lufta në Ukrainë, aq më katastrofal do jenë përfundimi i agresorit. Federata Ruse ka 142.8 milion banorëve, 111 milion llogariten se janë të etnisë ruse, sipas burimeve ruse,[24] ose 80.9% në total, kurse 19% janë minoritete,[25] por në burime të huaja as 70% nuk janë rus. Derisa në Federatën Ruse, fliten edhe më shumë se 150 gjuhë etnike.[26] Edhe sot, Rusia, është një ndër vendet e pakëta në botë, që ende mba nën pushtim:193 grupe etnike,[27] shumica e kanë besimin ortodoks rus, 16.4 milion janë musliman, me 277 gjuhë të minoriteteve,[28] me 21 republika etnike, sipas Traktatit të Federatës të 1992,[29] prej të cilave rusët janë minoritet në 13 prej tyre. Prandaj mund të kuptohet që Federata Ruse do ndahet në së paku 22 shtete të reja apo 193 deri 277 shtete të reja( sipas parimit të gjuhës si përcaktues i etnisë). Natyrisht me rënijen e Federatës Ruse, si bastioni i fundit i “Djallit” rrjedhimisht do bien edhe terrorizmi ndërkombëtar me theks të veçantë terrorizmi islamik.

Më:26.06.2024

Skender Jashari ish i burgosur politik nga EULEX, për rastet e sulmeve kundër policisë dhe xhandarmërisë së Serbisë në Dobrosin komuna e Bujanocit. Ky shkrim është pjesë e marrur nga punimi i bërë gjatë qëndrimit në burgimin politik!

Master drejtimi juridiko-penal dhe studime joformale ushtarake.

[1] Peter the Great: The Struggle for Power, 1671-1725, Paul Bushkovitch, Cambridge University Press, 2001, faqe 334 dhe 351.

[2] Russia’s Balkan entanglements 1806-1914, Barbara Jelavich, Cambridge University press, 1991, faqe 24.

[3] Russia’s Balkan entanglements 1806-1914, Barbara Jelavich, Cambridge University press, 1991, faqe 147.

[4]http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CR%5CU%5CRusso6Turkishwars.htm (27.02.2023).

[5] https://www.britannica.com/topic/Russo-Turkish-wars(27.02.2023); The Routledge Companion to European History since 1763, Chris Cook, John Stevenson, Routledge Taylor&Francis Group, 1998, faqe 203.

[6] The Routledge Companion to European History since 1763, Chris Cook, John Stevenson, Routledge Taylor&Francis Group, 1998, faqe 206.

[7] Po aty, faqe 2.

[8] Po aty, faqe 90-115.

[9] Russia’s Balkan entanglements 1806-1914, Barbara Jelavich, Cambridge University press, 1991, faqe 32.

[10] Po aty, faqe 170.

[11] Russia’s Balkan entanglements 1806-1914, Barbara Jelavich, Cambridge University press, 1991, faqe 200-206.

[12] http://www.cvce.eu/en/recherche/unit-content/-/unit/02bb76df-d066-4c08-a58a-d4686a3e68ff/a36c2b08-97a1-4308-b764-6ad5988d939b(27.02.2023).

[13] The Soviet Union and Nonruling Communist Parties, Directorate of Intelligence, CIA Historiacal Review program release as sanitized 1999; The Organizational Strategies of Communist Parties in East Central Europe, 1945-89, Anna Grzyma≈a-Busse, Department of Government, Harvard University Cambridge, 1997, (Çekosllovaki dhe Hungari).

[14] Causes and Origins of the Collapse of the Former Soviet Union An Honors Research Thesis Presented in Partial Fulfillment of the Requirements for Graduation ―with Honors Research Distinction in Russian Economic Studies‖ in the Undergraduate Colleges of the Ohio State University by Erik Lauritzen The Ohio State University June 2011.

[15] http://www.coldwar.org/articles/90s/fall_of_the_soviet_union.asp(27.02.2023).

[16] http://www.history.com/topics/cold-war/fall-of-soviet-union , http://belfercenter.hks.harvard.edu/files/disc_paper_95_09.pdf(27.02.2023).

[17] http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/196368.stm

[18] http://www.colorado.edu/ibs/waroutcomes/docs/oloughlin_etal_prigorodnyy_2008.pdf , http://www.warandpeace.ru/ru/commentaries/view/29276/ , http://www.amnesty.nl/sites/default/files/public/1206_rap_ingoesjetie.pdf , https://www.hrw.org/reports/1996/Russia.htm , http://www.policy.hu/sokirianskaia/research.html , http://www.rand.org/pubs/conf_proceedings/CF129/CF-129-chapter1.html (27.02.2023).

[19]https://www.rand.org/pubs/conf_proceedings/CF129/CF-129-chapter4.html , http://www.japantimes.co.jp/life/2001/10/08/travel/transnistria-relic-of-a-bygone-era-2/#.V_dCXtQrLGg , http://archive.unu.edu/unupress/unupbooks/uu12ee/uu12ee0b.htm#7%20large%20scale%20inter%20ethnic%20violence , http://www.olvia.idknet.com/ol166-12-06.htm , http://www.nytimes.com/1992/06/21/world/moldovan-forces-seize-a-key-town.html , http://www.memo.ru/hr/hotpoints/moldavia/benderye.htm (27.02.2023).

[20] https://www.hrw.org/reports/pdfs/g/georgia/georgia953.pdf , https://www.hrw.org/legacy/reports/1995/Georgia2.htm#P117_4464 , https://web.archive.org/web/20140125204123/http://www.assembly.coe.int/Documents/AdoptedText/ta96/EREC1305.htm , http://europa.eu/rapid/press-release_IP-11-880_en.htm?locale=en , http://www.conflicts.rem33.com/images/Georgia/RUSSIA%20VERSUS%20GEORGIA.htm , http://abkhazeti.info/war/200601261553433412425.php , http://ida.aule.ee/ajalehed/tagakaukaasia/1993abhaasia_eestlased.pdf , http://www.airwar.ru/history/locwar/xussr/abhazia/abhazia.html , http://www.rand.org/pubs/conf_proceedings/CF129/CF-129-chapter5.html (27.02.2023).

[21] http://www.rand.org/pubs/conf_proceedings/CF129/CF-129-chapter3.html , http://www.globalsecurity.org/military/world/war/tajikistan.htm , https://web.archive.org/web/20080216014825/http://www.sozialwiss.uni-hamburg.de/publish/Ipw/Akuf/kriege/208bk_tadschikistan.htm , http://countrystudies.us/tajikistan/37.htm , https://www.hrw.org/legacy/backgrounder/eca/tajikbkg1005.htm , https://www.hrw.org/reports/1994/WR94/Helsinki-20.htm (27.02.2023).

[22] http://ecsocman.hse.ru/data/501/178/1217/006.RIMASHEVSKAYA.pdf , http://ecsocman.hse.ru/data/175/680/1219/042.PIKHOYA.pdf , http://old.nasledie.ru//oboz/N09_93/9_02.HTM , https://web.archive.org/web/20110723220434/http://www.law.edu.ru/article/article.asp?articleID=151800 , http://www.kommersant.ru/doc/43501 (27.02.2023).

[23] http://www.thedailybeast.com/articles/2016/04/04/in-nagorno-karabakh-a-bloody-new-war-with-putin-on-both-sides.html, https://news.vice.com/article/putin-russia-armenia-azerbaijan-to-cool-it-after-fighting-erupts-nagorno-karabakh , https://news.vice.com/article/the-bad-blood-between-russia-and-turkey-is-spreading-to-armenia-and-azerbaijan , http://www.un.org/press/en/2008/ga10693.doc.htm , http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7278871.stm , http://www.fletchersecurity.org/petersen , https://web.archive.org/web/20141103080836/http://besacenter.org/wp-content/uploads/2014/10/MSPS110-web.pdf , http://www.naharnet.com/stories/en/150603, https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/aj.html#Issues , http://armenianweekly.com/2015/02/04/karabagh/ , http://www.rferl.org/a/1079580.html , http://www.rferl.org/a/Three_Azerbaijani_Soldiers_Killed_Near_NagornoKarabakh/1962175.html (27.02.2023).

[24] http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_02.php(27.02.2023).

[25] http://web.archive.org/web/20120118212344/http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/result-december-2011.ppt(27.02.2023).

[26] Iryna, Ulasiuk (2011). “Legal protection of linguistic diversity in Russia: past and present”. Journal of Multilingual and Multicultural Development. European University Institute. 32 (1): 71–83.

[27] National Minorities in Putin’s Russia, Diversity and Assimilation, Nga Federica Prina, 2015, faqe 1; The Palgrave Handbook of Minority Languages and Communities, Editorët:Bernadette O’Rourke, Gabrielle Hogan-Brun, 2018, faqe 185.

[28] Handbook of Easy Languages in Europe, Editorët:Camilla Lindholm, Ulla Vanhatalo, 2021, faqe 439; Life Expectations of the People, A Comparative Sociological Analysis of China and Russia, Nga Peilin Li, Mikhail Konstantinovich Gorshkov, faqe 158.

[29] Comparative Politics, Edituar nga : Prabir Kumar De, 2011, faqe 184.

Servilët e partive politike!

0

Nga: Florim Zeqa 

Servilizmi është sëmundje e pashërueshme dhe kronike e shqiptarëve. Pa dashur ta personalizoj analizën e mëposhtme, servilët dallojnë për nga niveli intelektual. Sa më i ngritur të jetë servili, serviliteti është më i rrezikshëm dhe më i sofistikuar (më elegant dhe më i padukshëm nga të tjerët), kurse sa më injorant të jetë servili kalon në banalitet dhe bëhet i dallueshëm nga të tjerët!

Cilët janë servilet e partive politike?

Servilët më të mëdhenj të partive politike janë militantët dhe injorantët të cilët kënaqen me gjëra të vogla, mjafton një foto e bërë me liderin partiak për t’i qëndruar sa të jetë gjallë në shërbim të tij!

Servilizmi i militantëve dhe injorantëve morbid nuk është aspak i rrezikshëm, sa është servilizmi i intelektualëve dhe njerëzve të ngritur në aspektin arsimor.

Servilizimi apo rreshtimi i intelektualëve në anën e partive politike është duke e dëmtuar seriozisht të ardhmën e vendit. Hyrja e intelektualëve nën tutelën e partive të caktuara politike dhe nën komandën e liderëve shtetëror dhe partiak e bën akoma më të pashpresë jetën e qytetarëve në Kosovë.

Intelektuali i mirëfillt nuk qëndron indiferent ndaj zhvillimeve politike dhe shoqërore, por e mbanë anën e popullit e jo të një partie politike.

Një njeri që i thotë vetes intelektual dhe atdhetar që sot rrinë indiferent ndaj zhvillimeve politike në vend, le t’i thotë çfarë të dojë vetes, por në realitet nuk është në nivelin që e pretendon.

Merreni me mend çfarë do të ndodhte sikur të tërhiqeshin të gjithë intelektualët, siq janë strukur një pjesë e intelektualëve të profilit të “lartë” në mesin e injorantëve partiak!

Me siguri në këtë vend nuk do të bëhej më fjalë ndryshime pozitive as për zgjedhje demokratike, as për zhvillim ekonomik dhe mirëqënje qytetare, por do të fashiteshim të gjithë deri në tjetërsim kombëtar e njerëzor nga qeverisjet e papërgjegjshme dhe antivlerat e ricikluara nga njëra parti në tjetrën.

Ndoshta, neve që jemi aktiv dhe të pandalshëm në përballje me dukuritë negative dhe prapësitë e kohës nëpër të cilën po kalojmë, intelektualët e servilizuar të kalibrit të “lartë” na konsiderojnë të ç’mendur!

U mbetët qytetarëve të vendit, që ta vlerësojnë kontributin e së cilit prej nesh, por edhe servilizmin dhe ndërgjegjën e intelektualëve interesgjinj. Paraja mund ta shkërdhejë intelektualitetin e servilëve, por jo edhe të intelektualëve që e kanë për mision interesin e qytetarëve dhe të ardhmen e shtetit të tyre të lirë dhe demokratik

Në rrethanat e reja të krijuara në Kosovën e sotme, populli ka nevojë si asnjëherë më parë për unifikimin e trurit kombëtar, të intelektualëve, të njerëzve të ditur dhe të atdhetarëve të vërtetë për ta nxjerrë vendin nga pushtimi i antivlerave, dukurive të shumta negative; korrupsioni, krimi i organizuar, prostitucioni politik, nepotizmi, egoizmi dhe imoraliteti njerëzor për ta shpëtuar vendin nga zhveshja e vlerave tradicionale, zakoneve popullore dhe identiteti kombëtar.

Gjuha Shqipe, kush duhet ta mbrojë ?!…

2

Gani I. Mehmeti

Vërtet ne kemi ngritur nga dy gishtrinj për demokracinë edhe në vendin tonë, në vendin kah jetojnë shqiptarët, po veçanërisht, për demokracinë në Shqipëri dhe Kosovë.

Megjithatë, ajo arriti, por sikur u tejkalua dhe askush nuk merret me ligje, me dukuri negative, që ne po na largojnë nga gjithçka kombëtare.

Përdorimi i pa vend i fjalëve të huaja në vend të fjalëve të gjuhës shqipe, është tepruar.

Flitet dhe kërkohet për lirinë e mediave, qoftë ato të shkruara ashtu edhe atyre që shihen. Në asnjërën prej tyre nuk lodhet askush për përdorimin e fajlëve të gjuhës shqipe.

Dhe, shtroj pyetjen: A është demokraci ta shuash tënden dhe ta përdorësh fjalën e huaj, si në të shkruar ashtu edhe në të folur? Gjithsesi, se nuk është demokraci. Dhe, kjo po bëhet me të madhe nga të gjithë. Edhe nga ata që janë vetë të thirrur për mbrojtjen e saj, nga intelektualët, nga politilkanët, ekonomistët, juristët e nga të gjithë. Askush nuk merret me këtë problematikë shumë të ndjeshme, e cila është në dëm të Gjuhës shqipe, në shuarjen e fjalëve të saja.

Para sa vitesh, studiuesja e njohur e Institutit Alabanologjik, z. Shefkie islamaj, kërkoi që me ligj të mbroihet gjuha shqipe. Kësaj iu kundërvunë “profesorë” të Fakulteit Filologjik se nuk kishte nevojë dhe nuk e shihnin të arsyeshme të mbrohej me ligj Gjuha shqipe!!!

Kësaj radhe, do e vë në spikamë vetëm Europianin 2024, të dhënë drejtpërdrejt në TV KLAN, në paraqitjen e lojës futbollistike nga Dyseldorfi mes Spanjës dhe Shqipërisë më 24. 6. 2024, nga ora 21:00, siç shihet edhe në fotografi.

Shihet mirë se në vend që të shkruhet Drejtpërdrejt, është shkruar Live! Vallë, a jemi duke i ruajtur fjalët tona shqipe për më vonë, deri atëherë kur brezat e ardhshëm do t’i harrojnë fare?

Kjo nuk është vetëm në këtë rast, por në shumë raste e ndoshta të përditshme, por sonte u ndala këtu, sepse më mundoj.

Për këtë, edhe unë i bashkangjitem studiueses, Shefkie Islamaj, që Gjuha shqipe gjithsesi të mbrohet me ligj edhe në Republikën e Shqipërisë edhe në Republikën e Kosovës, por edhe në Maqedoni mund ta fusin se ka mjaft deputetë shqiptarë atje, nëse e kanë vullnetin e mirë dhe nëse e duen Gjhën shqipe me fjalët e saja burimore.

Më poshtë janë dy foto, për të dëshmuar këtë.

Nëse ne shqiptarët nuk e mbrojmë dhe nuk e kultivojmë e nuk e flasim dhe nuk e shkruajmë si duhet me fjalë tona gjuhën shqipe, kush do ta shkruajë dhe mbrojë këtë?

Koment Euro2024 – Një Shqipëri surprizë nga goli më i shpejtë te tifozeria fantastike

0

Nga:  Arian Jorgaqi

HAMBURG, 25 qershor /ATSH/ – Shqipëria po kthehet në shtëpi me vetëm një pikë në grupin e saj, por ky fakt nuk tregon asgjë për kontributin e saj të shkëlqyer në këtë turne, sidomos në betejat pasionante David kundër Goliatit kundër tre prej ekipeve më të mira të kampionatit, shkruan Andrew Cawthorne për Reuters.

Me Shqipërinë në Gjermani dhe përballë kampionëve në fuqi, Italisë në ndeshjen e tyre hapëse, trajneri brazilian Sylvinho nuk mund ta imagjinonte kurrë, as në ëndrrat e tij më të çmendura se sa mirë do të fillonte turneu i dytë i madh i Shqipërisë.

Nga fishkëllima e parë e arbitrit, Shqipëria bëri tre pasime, Italia ngatërroi një rivënie dhe Nedim Bajrami shënoi pas 23 sekondash golin më të shpejtë në Euro.

Një delir në mesin e dhjetëra mijëra tifozëve të veshur me të kuq në Dortmund, kaos në lokalet dhe shtëpitë e kryeqytetit shqiptar, Tiranë, dhe një moment i pavdekshëm për kombin krenar ballkanik.

Italia më pas shënoi dy gola, por Shqipëria i shtyu deri në fund, për pak sa nuk barazoi në  kohën shtesë duke marrë duartrokitje në stadium dhe duke ngritur vetullat e njerëzve në mbarë botën për një ekip që askush nuk i kishte dhënë shpresë.

Kundër Kroacisë në ndeshjen e radhës të Grupit B, Shqipëria i emocionoi sërish tifozët e saj pasi sfidoi shanset për të barazuar 2-2 me një gol në sekondat e fundit në një nga ndeshjet më pulsuese të turneut deri më tani.

Ata ishin më të përmbajtur në ndeshjen e tyre të tretë, një humbje e ngushtë 1-0 nga Spanja, por gjithsesi i dhanë kundërshtarëve të tyre të shquar shumë momente të pakëndshme nëpërmjet Jasir Asanit dhe Kristjan Asllanit.

”Në përgjithësi do ta konsideroja një paraqitje pozitive këtë turne”, tha kapiteni i Shqipërisë, Berat Gjimshiti.

”Gjithçka është e mundur në futboll dhe, me pak fat, ne mund të kishim bërë më shumë”, tha ai.

Sylvinho, i cili solli kolegun brazilian Doriva dhe argjentinasin Pablo Zabaleta për të punuar përkrah tij në Tiranë, nuk është penduar.

Ai foli emocionalisht se si ekipi i tij i ri dhe i papërvojë ishte përmirësuar gjatë një viti e gjysmë dhe u bë krenar në një grup të frikshëm që i kishte dhënë netë pa gjumë paraprakisht.

“Kur kthehemi gjashtë muaj më parë, shumë njerëz mendonin se ne mund të pësonim tre, katër ose pesë gola në çdo ndeshje. Nuk ishte kështu”, tha ai.

”Kemi arritur të garojmë kundër tre kombëtareve të mëdha”, shton ai.

Federata ambicioze e futbollit e Shqipërisë shpreson që përvoja në Gjermani t’i qëndrojë në vend të mirë për të ardhmen, me paraqitje më të rregullta në finale.

Një gjë për të cilën mund të jenë të sigurt është mbështetja e jashtëzakonshme.

Shumë ishin të befasuar kur panë shqiptarët në numër të madh se italianët në ndeshjen hapëse, dhe kjo vazhdoi gjatë gjithë kohës, zhurma dhe ngjyra e tifozëve përputheshin me numrin e madh të tyre.

Disa erdhën nga shtëpia, disa nga diaspora globale shqiptare.

“Nëse ka pasur një trofe për tifozët, atëherë ne tashmë e kemi fituar atë”, thotë Faton Shkodra, 33 vjeç, duke kërcyer në një shatërvan me miqtë në Hamburg pas ndeshjes me Kroacinë, i mbështjellë me flamuj të kuq me simbolin e shqiponjës dykrenare të kombëtares.

”Ne jemi shumë krenarë për lojtarët tanë, ata janë shumë krenarë për ne”, shton ai./ a.jor.

Federata e Mjekëve Shqiptarë në Europë mbajti Konferencën e XXIII-të në Prizren

2

Pamje e reportazhit nga Prizreni

Shkruan: Hajriz Mamaj

  • Reportazh nga Prizreni, 15 qershor 2024

Vetëm dy ditë pas ditës së çlirimit të Prizrenit më 13 qershor, Federata e Mjekëve Shqiptarë në Evropë, me përfaqësues të mjekëve nga shumë vende evropiane, mbërriti në Prizren për të zhvilluar punimet e Konferencës së XXIII-të në Universitetin “Ukshin Hoti”. Edhe pse shumica e mjekëve kishin ardhur dy ose tri ditë më parë, kjo nuk ishte e mjaftueshme për të vizituar të gjitha bukuritë dhe monumentet historike që e bëjnë Prizrenin të pavdekshëm dhe atraktiv për çdo vizitor. Kudo që ecën nëpër rrugët e Prizrenit, vëren elemente dekori për festë, dhe sytë të tërheqin drejt Lumbardhit dhe Shtëpisë Muze të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, e cila më 10 qershor 1878 mbajti mbledhjen e parë ku u diskutuan dhe miratuan synimet dhe strategjitë për fatin e trojeve shqiptare. Në Prizren mund të vizitosh edhe shumë monumente historike që i shtojnë bukurinë këtij qyteti. Natyra këtu ka derdhur pa kursim xhevahiret e saj: flladin e lehtë, ngjyrat e bukura dhe të llojllojshme, dhe mbi të gjitha ujin që i jep freski qytetit dhe gjarpëron përmes fushave, duke u dhënë jetë atyre. Shumë afër kësaj shtëpie është Kalaja e Prizrenit, e cila për vizitorët paraqet një bukuri të rrallë, nga ku mund të shikosh Prizrenin si në pëllëmbë të dorës. Në përvjetorin e 25-të të çlirimit të Prizrenit, në përkujdesjen e kryetarit të qytetit Mr.Shaqir Totaj u shënua kjo  datë me një varg aktivitetesh kulturore. Një nga këto ishte edhe koncerti recital i pianistes me renome botërore, Lule Elezi, i realizuar në bashkëpunim me orkestrën e harqeve nga Tirana nën dirigjimin e maestros Oleg Arapi, i cili u mirëprit nga qytetarët e Prizrenit.

Dr. Aurora Dollenberg, kryetare e Federatës

Në këtë 15 qershor  dita fillon me tri aktivitete të tjera, nikoqir i të cilave është Universiteti “Ukshin Hoti”:

– Realizimi i Konferencës së XXIII-të i Federatës së Mjekëve Shqiptarë në Evropë.-

Ndarja e çmimit “Ukshin Hoti” për personalitete të njohura shqiptare, shpërblim ky që e ndan Kuvendi Komunal i Rahovecit.-

Promovimi i librit të dëshmorit të kombit, Dr. Fahredin Sh. Hoti, “Doktori që i dha jetë lirisë”.

Dr. Arben Vitia, ministër i shendetësisë

Delegacioni i Federatës së Mjekëve Shqiptarë në Evropë, i kryesuar nga kryetarja e kësaj Federate, u prit një ditë më parë në Shtëpinë e Bardhë nga kryetari i qytetit të Prizrenit, z. Shaqir Totaj, me të cilin zhvilluan një bisedë vëllazërore. Zonja Dollenberg e njoftoi kryetarin Totaj me aktivitetin e Federatës në mbarë Evropën. Konferenca e sotme e XXIII-të jam e lumtur që po mbahet në Prizren, tha zonja Dollenberg në bisedë me kryetarin Totaj. Në këtë përvjetor të çlirimit të Prizrenit vendosëm që në këtë qytet të mbledhim mjekë nga shumë vende evropiane, po edhe nga viset shqiptare, të cilët iu janë bashkuar Federatës së Mjekëve Shqiptarë në Evropë. Tema qendrore do të jetë “Drogat dhe shëndeti mendor”. Shpresojmë që nesër për këtë temë do të flasin ekspertë të njohur të kësaj fushe, të cilët me përvojën dhe studimet e bëra do të prezantohen në konferencën e XXIII, tha kryetarja Dollenberg në bisedë me kryetarin Totaj.

Delegacioni i Federatës në takim me Kryeministrin Kurti

Pesëmbëdhjetë qershori në Universitetin “Ukshin Hoti” kishte një aktivitet të jashtëzakonshëm. Rektori Mentor Alishani hapi dyert që në orën tetë të mëngjesit dhe priti mysafirë nga Evropa dhe nga mbarë Kosova e Krusha e Madhe. Sot, këtu Federata e Mjekëve Shqiptarë në Evropë mban Konferencën e XXIII-të në amfiteatrin e madh. Në amfiteatrin tjetër u bë promovimi i librit të Dr. Fahredin Sh. Hoti, me autor djalin e dëshmorit, Besnik F. Hoti, “Doktori që i dha jetë lirisë”. Në oborrin e Universitetit janë ekspozuar shumë libra, fotografi dhe botime gazetareske që pasqyrojnë jetën dhe sakrificën e patriotit dhe burrështetasit e filozofit Ukshin Hoti, pasi sot për të dytën herë me radhë ndahet shpërblimi “Ukshin Hoti” për personalitetin e vitit 2024, që e organizon Kuvendi Komunal i Rahovecit. Ky shpërblim pritet t’i ndahet veprimtarit të shquar nga Theranda, Bislim Elshani. Në këtë eveniment ishte i pranishëm edhe Kryeministri i Republikës së Kosovës, z. Albin Kurti, me të cilin u takua edhe delegacioni i Federatës, i kryesuar nga Dr. Aurora Dollenberg, Prof. Dr. Jusuf Ulaj, Dr. Fatmire Kollçaku dhe Dr. Erjona Bytyçi.

Delegacioni i Federatës me familjen e dëshmorit Dr. Fahredin Hoti

Gjatë hapjes së punimeve të Konferencës, pjesëmarrësve iu uroi mirëseardhjen presidentja e Federatës, znj. Aurora Dollenberg, e cila zbuloi arsyet e kësaj konference, rolin e saj dhe temën që ka zgjedhur për ta trajtuar. Pas saj, fjalën e mori i pari i qytetit të Prizrenit, z. Shaqir Totaj, i cili uroi presidenten Dollenberg për përzgjedhjen e qytetit të Prizrenit dhe për temën që kanë zgjedhur të trajtojnë, pasi përdorimi i substancave narkotike është bërë një sëmundje e rëndë për rininë kosovare. Duke ju përgëzuar për misionin e shenjtë që ushtroni në mbrojtjen e shëndetit të pacientëve kudo që ushtroni profesionin tuaj, ju përgëzoj dhe ju uroj punë të mbarë dhe qëndrim të mirë në qytetin tonë. Edhe rektori i Universitetit të Prizrenit, Prof. Dr. Mentor Alishani, me një fjalë rasti përshëndeti të pranishmit dhe falënderoi të gjithë mjekët që kanë zgjedhur Universitetin “Ukshin Hoti” për të zhvilluar punimet e kësaj konference mjekësore. Universiteti është i juaji sot, ndërsa dija dhe përvoja juaj në Evropë le të zbresin sot në qytetin historik të shqiptarëve. Uroj të ndiheni mirë dhe sukses në punën tuaj.

Prof. Dr. Jusuf Ulaj dhe Dr. Sali Bytyçi me gazetarin Hajriz Mamaj

Në fjalën përshëndetëse, Ministri i Shëndetësisë i Republikës së Kosovës, Dr. Arben Vitia, tha: Zonja dhe zotërinj, të nderuar mjekë, e nderuara zonja Dollenberg. Jam i nderuar që Federata, së cilës ju i prini, po angazhohet në mbrojtjen e pacientit në vendet ku ju punoni, por edhe këtu në Kosovë dhe viset shqiptare, me organizimin e konferencave të tilla. Ky organizim dhe kjo qasje drejt parandalimit të sëmundjeve të ndryshme, e në veçanti tema bosht që keni zgjedhur për këtë konferencë “Drogat dhe shëndeti mendor”, është një tregues i mirë që mërgata jonë, edhe pse larg atdheut, mendjen e ka në vendlindje dhe përvojat e fituara jashtë përpiqet t’i sjellë në Kosovë dhe viset shqiptare. Ju dëshiroj punë të mbarë dhe suksese në punën tuaj të shkëlqyeshme. Në emër të kryeministrit Kurti dhe në emrin e tij personal, punimet e konferencës i përshëndeti edhe këshilltari i kryeministrit, Prof. Dr. Jusuf Ulaj, i cili ndoqi punimet e konferencës deri në mbyllje dhe dha një kontribut të veçantë në panelin shkencor, duke dhënë sugjerime në temat dhe punimet që trajtoheshin nga mjekët pjesëmarrës dhe referues. Edhe kryetarja e grupit parlamentar për shëndetësi në Parlamentin e Kosovës, znj. Dr. Fatmire Kollçaku, si dhe drejtoresha e Spitalit të Prizrenit, znj. Dr. Narqize Hoxhaj, përshëndetën punimet e konferencës dhe pjesëmarrësve u uruan punë të mbarë dhe suksese në punën e tyre të shenjtë.

Mr. Shaqir Totaj , kryetar i Prizrenit me Pianisten Lule Elezi dhe Dr Aurora Dollenberg

Vlen të theksohet se punimet e tyre në këtë konferencë i shpalosën Dr. Aurora Dollenberg, Specialiste e Mjekësisë Familjare dhe Psikoterapeute me temën “Drogat dhe urgjencat më të shpeshta mjekësore”; Dr. Behar Kamberi, specialist i pediatrisë, trajtoi temën “Ndikimi i substancave psikopative në gjendjen mendore të adoleshentëve”; “Sfida Institucionale për evidentimin dhe trajtimin e rasteve të abuzimit me drogat” u trajtua nga Prof. Dr. Arsim Gërxhelia, Specialist i Mjekësisë Ligjore.

Delegacioni i Federatës në pritje të takimit me kryeministrin Kurti

Tema “Mbështetja psikologjike dhe psikoterapeutike për familjarët e përdoruesve të drogës” u trajtua nga Arton Ademi, specialist i Psikologjisë. Një temë me rëndësi u trajtua nga Dr. Sali Bytyçi, Specialist i Mjekësisë së Punës, i cili preku problemin e “Varësisë nga droga si problem social dhe zvogëlimi i aftësisë për punë”. “Efekti i substancave psikopative në procesin e detoksifikimit në mjedisin spitalor, objektivat dhe sfidat” u trajtua nga Dr. Nik Agani, specializant në psikiatri. “Substancat narkotike dhe përdorimi i tyre te adoleshentët dhe të rinjtë” u trajtua nga Dafina Broçi, Specialiste e Psikologjisë.

Një punim tejet me vlerë në fushën e përdorimit të drogës në Kosovë, “Drogat e reja, sfida të reja” u shpalos nga Safet Blakaj, specialist i trajtimit të drogës. Në këtë konferencë, punimin e tij e prezantoi edhe studenti i Fakultetit të Mjekësisë, Endri Rexha, me temën “Ndikimi i inteligjencës artificiale në trajtimin e çrregullimeve mendore”, punim që u mirëprit nga pjesëmarrësit në konferencë.

Besnik Hoti autor i librit në shoqërim me gazetarët Alketa Gashi Fazliu dhe Hajriz Mamaj

Z. Rexha është edhe kryetar i Bordit Studentor në degën e Federatës në Kosovë. Duhet theksuar që mysafirë nderi në këtë konferencë ishin të ftuar Prof. Dr. Fadil Çitaku, Prof. Dr. Edmond  Nushi, Prof. Dr. Gazmend Boja, Prof. Mytaher Haskuka dhe Msc. Gjergji Pashaj, të cilët me prezencën e tyre i shtuan vlerë konferencës dhe publikut pjesëmarrës. Kostumet që organizatori kishte siguruar ua shtonin vërtet imazhin prej shkencëtarësh. Në këtë konferencë, kryetarja dhe stafi drejtues i Federatës ndanë mirënjohjet për ambasadorët e nderit të kësaj Federate, e këtë herë me këtë titull u nderuan:

– Mr. Shaqir Totaj, kryetar i Prizrenit

– Prof. Dr. Mentor Alishani, rektor i Universitetit “Ukshin Hoti” Prizren

– Dr. Arben Vitia, Ministër i Shëndetësisë i Republikës së Kosovës

– Prof. Dr. Jusuf Ulaj, Profesor në Universitetin e Mjekësisë dhe Këshilltar i kryeministrit Kurti për shëndetësi

– Dr. Fatmire Kollçaku, kryetare e Grupit Parlamentar për shëndetësi në Kuvendin e Kosovës

– Dr. Narqize Hoxhaj, drejtoreshë e Spitalit të Prizrenit

Dr.Aurora, Dr. Ulaj dhe Dr. Kollçaku të shoqëruar nga gazetarët Gashi- Mamaj me familjarët e Dr. Fahredin Hoti

Në mbyllje të Konferencës, pjesëmarrësit u surprizuan me promovimin e librit monografik “Doktori që i dha jetë lirisë”, përgatitur për botim nga djali i tij, Besnik Fahredin Hoti. Gazetarët Alketa Gashi Fazliu dhe Hajriz Mamaj i bënë një vështrim analitik librit, dhe te të pranishmit zgjuan lot ndërsa te familjarët që ishin në sallë ua shtuan krenarinë dhe heroizmin për djalin e tyre që, si mjek, ra në altarin e lirisë duke ofruar ndihmë pacientëve në fushën e betejës dhe në përpjekje për t’i shpëtuar jetën djalit të tij të plagosur rëndë.

Foto me Rektorin Mentor Alishani

Ky libër është ndërtuar nga shumë rrëfimtarë për aktivitetin dhe punën e Dr. Fahredin Hotit në paqe dhe në luftë, dhe do të jetë si një lajtmotiv për gjeneratat e reja se si duhet luftuar për atdhe. Familja Hoti nga Krusha e Madhe i ka dhënë shumë heronj dhe viktima Kosovës, por mbi të gjitha Ukshin Hotin, që mbetet ideologu dhe guximtari i parë në Kosovë që kërkoi që Kosova të bëhet Republikë. Në fund të Konferencës, presidentja Dollenberg falënderoi familjen Hoti dhe djalin e Dr. Fahredin Hotit për botimin e këtij libri. Në mes lotësh dhe krenarisë, ai falënderoi të pranishmit për mundësinë që iu dha të flasë për babain e tij në mesin e kolegëve të tij mjekë.

Gazetari Hajriz Mamaj dhe Arta Sopaj doktorante në Universitetin e Humboldt-it në Berlin

Në mbyllje, z. Mamaj, duke e marrë në përqafim djalin e mikut të tij të studimeve, Dr. Fahredin Hoti, shtoi: “Federata kur mori vesh se do ketë promovim libri për doktorin, mori qëndrim që në vend të punimit që do na e prezantonte sot në konferencë, Dr. Fahredin Hoti, po e promovojmë librin e tij dhe po e sjellim këtu në sallë dhe po e ringjallim me veprën e tij për të cilën do flasin gjeneratat e ardhshme”. Ndërsa Alketa, si zakonisht, i ftoi për një foto të përbashkët me mjekët dhe familjarët e Dr. Fahredin Hotit.

Në fund, por jo për nga rëndësia, një falënderim i veçantë shkon për psikologen Arjeta Nezaj, e cila ishte mbështetëse që ky evenimenti  të realizohet në Prizren.

Dr.Arsim Gerxhaliu dhe Drejtoresha e Spitalit në Prizren Dr.Narqize Hoxha

Nëse Prokuroria Speciale e Kosovës ka hapur një rast për Lëvizjen e Deçanit, ky është skandal dhe shantazhim i institucioneve të drejtësisë

3

Nga: Basri Beka

Republika e Kosovës është shtet laik dhe neutral në çështje të besimeve fetare, siç e parashikon Neni 8 i Kushtetutës së saj.

Nëse Prokuroria Speciale e Kosovës ka hapur një rast për Lëvizjen e Deçanit, ky do të ishte një skandal dhe një shenjë e qartë e kapjes dhe shantazhit të institucioneve të drejtësisë dhe zbatuesve të ligjit në Kosovë nga grupet islamiste. Deklarimi i gjoja eksperit të sigurisë, Armend Halimit, i cili tha se këta njerëz janë të rrezikshëm po aq sa një terrorist me bombë në dorë, është skandaloz dhe nxitje e urrejtjes dhe sulëm mbi fjalën e lirë po ashu rrezikim direkt i zonjëns së nderuar Vlora Gashi e cila përfaqëson Levizjen e Deçanit.

Kjo gjithashtu sulmon ata që mendojnë ndryshe apo mbrojnë kulturën dhe identitetin shqiptar në orientimin perëndimor të kombit. Po ashtu e njëjt është deklarata e Avokatit Asdren Hoxha, i cili ka thënë se Lëvizja e Deçanit përben rrezik dhe se kjo organizatë duhet të hetohet. Kërkesa e tij, si një avokat i cili kryesisht mbron të akuzuarit për krimet të organizuar duke përfshirë edhe të dyshuarit për sulmin në Banjskë është shum indikative se kujt i shërben.

Baballarët tanë themelues e krijuesi të shtetit dhe Kushtetutës së Kosovës, të cilet e përcaktuan Kosovën si një shtet laik ku kishin vizionin për të mbrojtur popullsinë nga ndikimet agresive fetare dhe tjetërsuese. Është e rëndësishme të kujtojmë këtë vizion dhe të mbrojmë këtë strukturë laike nga çdo lloj presioni të detyruar dhe nga ndërhyrjet e jashtme që mund të dëmtojnë orientimin perëndimor të vendit tonë.

Ashtu siq e shpjegon profesor Enver Hasani në shkrimin autorial mbi debatin për kërkesen e shfyqizimit të udhëzimit administrativ për ndalimin e shamis,citoj:” Në rastin e laicitetit bëhet fjalë për lirinë nga feja (religjioni), kurse te sekulariteti kemi të bëjmë me lirinë e fesë dhe besimit. Në rastin e parë, roli i shtetit është aktiv dhe vendimtar në mbrojtjen e individit nga feja dhe ndikimi i saj negativ, kurse në të dytin shteti është pasiv (minimal).” Prandaj, shteti duhet të mbrojë individët dhe jo të hetojë dhe pengojë ata që dëshirojnë të çlirohen nga imponimi i besimit fetar, ashtu siç po e praktikojnë klerikët dhe fanatikët e besimit islam.

Ne si qytetar të Kosovës, përballemi çdo ditë me rrezikimin e kulturës dhe kombit tonë nga këto grupe minore që imponojn ndërtimin e xhamive pa leje dhe kundër dëshirës së banorëve dhe besimtarëve lokal, duke u imponuar përmes shantazhit dhe ryshfetit. Gjithashtu, terrorizohem çdo ditë nga ndotja akustike e autoperlantve të minareve dhe nga predikimet e hoxhallarëve injorantë.

Ndërtime të tilla në udhëkryqe dhe përgjat rrugëve nacionale dhe të cilat nuk i shërbejnë interesave të besimtarëve të vërtetë, por vetëm marketingut agresiv islamik. Prandaj në këtë rast, ftoj Prokurorinë Speciale që të marrë masa ndaj individëve që shkaktojnë rrezik siq është tipi i Armend Halimit e Azdren Hoxhed dhe jo ndaj atyre që i rezistojn asimilimit dhe mendojnë ndryshe dhe të mbrojë zonjën Vlora Gashi, e cila është në këtë rast është e sulmuar dhe e rrezikuar si përfaqësuese e Levizjes së Deçanit nga dekleratat e këtij           “eksperti” dhe “avokati”.

Fundi i fundit Levizja e Deçanit dhe shume levizje e organizara tjera që dolën e do të dalin në mbrojtje të kultures e identitetit jan pikrisht reaksion i invadimit agresiv të islamit politik ku kan qëllim neve si popull shqiptar të na tjtetsojnë në kulturen dhe identitet e me se miri ate e vertetojn fyrja që ju bëhet heronjve kombëtar, glorifikimi i perandoris gjenocidale dhe pushtuese siq ishte perandoria osmane ndaj shqiptarve. Gjithashtu, ky rast dëshmon se “vllaznia islame” po merr pushtetin nga brenda dhe paraqet një rrezik të rritur për stabilitetin e Kosovës dhe për zhvillimin e shqiptarëve.

Thirrja për “shqiptarizëm” dhe për “braktisjen vullnetare të fesë islame” është më pak e rrezikshme ( në fakt e drejtë) në krahasim me thirrjet për islamizimin e shqiptarëve dhe për implementimin e sheiratit për krijimin e kalifatit.

Prandaj, shpresoj që Prokuroria të mos hapë një rast kundër një lëvizjeje vullnetare qytetare dhe kombëtare, e cila synon të ruajë identitetin dhe kulturën shqiptare nga politikat neotomane, Islamit politik dhe ndërhyrjet e huaja që dëmtojnë orientimin perëndimor të vendit tonë.

Ferri i Dantes

0
(meqë provimet e maturës mbaruan e ministria e arsimit nuk ma vjedh dot më tekstin)
Në fillim të 1300-tës Dante Alighieri, babai i gjuhës italiane, shkruan kryeveprën e jetës së tij (një ndër kryeveprat e njerëzimit ende sot) “Komedinë Hyjnore”.
___
Eshtë tmerrësisht e vështirë të shkruash disa fjalë rreth saj sepse Fjala vetë nuk mjafton. Por unë, mëkatare si çdo i vdekshëm tjetër në këtë botë, sa herë përballem me djallin që merr formë e fytyrë njerëzore e sa shpesh kërkoj e takoj Zotin brenda vetes, brenda shpirtit tim, e kam të pamundur të mos i rikthehem Dantes, specifikisht Ferrit të përshkruar prej tij.
Shpesh gjatë jetës gjendemi në udhëkryqe të vështira e kemi nevojë për një guidë, për një forcë të re për të luftuar e për të mos rënë prè e së keqes e kush është i pajisur me kulturë e njohjen e psikologjisë njerëzore e ka mundësinë të kuptojë përpara se e keqja të ndodhë.
Mëkat, obsesion, rilindje ….
Në qendër të kësaj kryevepre është njeriu, jeta, e sjellë me mjeshtërinë e një mendjeje brilante. Komedia Hyjnore është një dritare që hapet nga brenda, (nënkuptoj këtu kohën kur u shkrua, fillim shekulli i 14-të) që tregon botën jashtë e jetën njerëzore në të gjitha dimensionet e saj. Dante arrin ta njohë njeriun e sotshëm sikurse dhe të atëhershmin më mirë sesa ne vetë mund ta njohim veten. Gjenia e tij konsiston në fytyrën dhe formën që i dha Ferrit dhe dimensionit të së keqes në rrathët e tij. Ai e sjell Ferrin real, të prekshëm, i dha formë përmasës së papërmasë të së keqes njerëzore.
Mëkatet e përshkruara janë akte në vetvete, veprime të kryera, e secili prej tyre ka një skenar të tijin, bashkë me ndërshkimin. Një botë apokaliptike e cila bëri të shpërthejë imagjinatën artistike të qindra artistëve të tjerë përgjatë kohës në historinë e artit botëror.
Dante vetë është personazhi kryesor, pelegrini i udhëtimit të tij fantastik. Tundimi i mëkatit e tërheq Danten në një marramendje të errët. Por nga terri del drita e mençurisë, Virgjili, autori i pavdekshëm i Eneidës, mjeshtri shpirtëror fort i dashur i Alighierit. Dante është një poet dhe sigurisht që është ndikuar nga Virgjili, i cili e ka përshkruar përtej-vdekjen në pjesën e 6-të të Eneidës, prej së cilës mendohet se Dante është frymëzuar. Virgjili është guida, mjeshtri por mbi të gjitha është personfikimi i mençurisë dhe urtësisë që Dante ia atribuon në personazh. Nxënës e mësues, në vepër vijnë të dy të përshkruar si refleksi i njëri-tjetrit. Nëse përgjatë vargjeve të veprës Dante duket konfuz dhe i përhumbur në rrugën që i duhet të përshkojë, Virgjili përfaqëson pjesën racionale të njeriut, në fakt të secilit prej nesh, atë pjesën e domosdoshme për t’i rezistuar mëkatit, arsyen.
Përse kemi frikë nga vdekja? Çfarë është mëkati? Këto pyejtje bën Dante, një njeri si gjithë të tjerët … kur papritur zgjohet në botën e të vdekurve, një pyll i errët njësoj si mendimet që e konsumojnë atë. Përse Dante ndodhet aty?
Porta e Ferrit e pret. Kjo e fundit është një simbol. Në filozofi tejkalimi i saj nënkupton ndryshimin. Kur njeriu kalon një portë e di se po tejkalon një kufi të caktuar.
Ferri është cituar shpesh edhe në librat e Shenjtë, por Dante për herë të parë e konceptoi atë si një vend fizik, të prekshëm, të detajuar, i banuar nga personazhe realë dhe demonë mitologjikë, në skenarin e 134 këngëve që kompozojnë poemën në vargje. Ndërsa lexuesi zhytet thellë brenda rrathëve të Ferrit e frikës që e përshkon njeriun në këtë rast, kuptojmë se bota nuk ka ndryshuar aspak as sot, përkundrazi. E vetmja shpresë për të na afruar tek e mira është njohja e së keqes, është afrimi më të mirën, me Krijuesin, tek arsyeja për të qenë më shumë kërkues ndaj të mirës që secili nga ne di të prodhojë. Dante përballet me mëkatin në kuptimin e vërtetë të fjalës, në po të njëjtin kuptim siç përballet me vetveten.
Si në ënderr Dante e gjen veten në një pyll të errët, simbol i të gjithë mëkateve të botës. Ndërsa kërkon një rrugëdalje si të shpëtojë, ndeshet papritur me 3 egërsirat: epshi, krenaria dhe lakmia (zilia), 3 mëkatet më të përhapura e më të shpeshta ndër njerëz edhe sot. Që prej fillimit të poemës Dante na katapulton në histori, në pyllin e errët, që simbolizon në thelb takimin dhe gjetjen me vetveten.
Në fillim të viteve 1300 Dante është një politikan dhe një poet mjaft i suksesshëm por në të vërtetë, në shpirtin e tij është njeri i shkatërruar. Sapo ka humbur dashurinë e madhe të jetës së tij, Beatriçen e cila vdiq shumë e re. Në Komedinë hyjnore Dante e përshkruan Beatriçen si ëngjëllin e tij mbrojtës, është pikërisht ajo që përzgjedh Virgjilin si bashkëshoqërues të udhëtimit të të dashurit të saj në ferr në pritje për t`u bashkuar më pas me të në jetën e përtejme. Beatriçe është një grua reale por edhe simboli i shpengimit të Dantes. Nëse Virgjili është alegoria e arsyes dhe urtësisë Beatriçe është alegoria e teologjisë dhe shpëtimit.
Pas humbjes së dashurisë së madhe, Dante iu përkushtua plotësisht politikës. Ai akuzohet për korrupsion, ndoshta padrejtësisht siç del dhe nga dokumentet e kohës, por gjithsesi dënohet me ekzil. Pikërisht në këtë kontorno përhumbjeje dhe dhimbjeje Dante ndërmerr vendimin për të shkruar kryeveprën e të gjitha kohërave me një forcë shpërthyese të mendimit, imagjinatës e fantazisë. Ndoshta nëse do të kishte qëndruar në Firence nuk do të kishte qenë e mundur që ai ta shkruante këtë kryevepër me këtë forcë e shkëlqim. Në ferrin e Dantes përfshihet e gjithë shoqëria dhe jeta e kohës, e cila për hir të së vërtetës duhet thënë se nuk ka ndryshuar që atëherë, përkundrazi.
Ferri është provokues, i rëndë, i vështirë. Eshtë mënyra e Dantes për të paraqitur dhe padrejtësitë që i janë bërë atij vetë gjatë jetës. Dante ishte një njeri shumë krenar dhe pikërisht krenaria është një ndër mëkatet e rënda.
Takimet dhe skenat që Dante sheh gjatë udhëtimit janë të tmerrshme e mbresëlënëse. Takimi me Paolon dhe Françeskën, në stuhinë e dashnorëve (la tempesta degli amanti), dy shpirtra të apasionuar dhe të tronditur nga ndjenjat gjatë jetës që vazhdojnë të mbeten të njëjta edhe në vuajtjen e përjetësisë. Ata të dy u dashuruan marrëzisht, ndonëse të martuar me të tjerë njerëz dhe gjejnë vdekjen të vrarë nga bashkëshorti i Françeskës që ishte njëkohësisht dhe vëllai i Paolos. Në ferr ata paraqiten të përfshirë në një stuhi të vazhdueshme, një lloj kataklizme e dashurisë. Një dashuri kaq e zjarrtë që kthehet kështu në një torturë të përjetshme për shpirtrat e tyre.
Takimet e pamjet që Dante përshkruan gjatë udhëtimit të tij në ferr janë si momentet që përbëjnë luginën e një jete të tërë. Sa më shumë ai zbret në qendër të tokës aq më shumë është dëshmitar i ndërshkimeve të tmerrshme, duke nisur që nga grykësit (llupësat) që nuk kanë mundur gjatë jetës t`i vënë fré nepsit të papërmbajtshëm deri tek shiu i zjarrtë që bie mbi trupat e atyre që kanë mohuar Zotin. Ferri i Dantes përqëndrohet mbi dobësitë njerëzore e cila na fton ndërsa lexojmë, të kuptojmë cilët mëkate do të mundemi gjatë jetës t’i analizojmë e t’i shmangim nëpërmjet arsyes e cilët nuk do të mundim t`i kapërcejmë dot.
Gjithnjë e më i frikësuar Dante është i detyruar të vazhdojë rrugëtimin përgjatë lumit Stige. Papritur sulmohet nga të zemëruarit që të verbuar nga urrejtja tentojnë ta tërheqin drejt ujit për ta mbytur. Aty mes tyre Dante arrin të njohë dhe Filippo Argenti-n, njeriun që e kishte dënuar me ekzil. Për herë të parë gjatë të gjithë poemës, dëshira për hakmarrje del hapur në vargjet e Dantes, gjë që i nxit mëkatarët e tjerë kundër Argenti-t. Kjo pjesë i shton më shumë vlerë Ferrit të Dantes duke ditur që ai vetë është njeri i zakonshëm, mëkatar si gjithë të tjerët. Hakmarrja kundër Filipo Argenti-t është një eveniment i rëndësishëm personal për Danten sepse nga ky moment e tutje do të përballet me udhëtimin me një forcë të re e cila e bën atë të ndjehet protagonsti perfekt për piktorët romantikë.
Gjatë rrugëtimit përshkrimet e ndërshkrimet bëhen edhe më të rënda kur papritur Dante e gjen veten të mbështjellë nga akulli dhe ndjenja e tmerrshme e ngrirjes. Ai kupton se origjina e çdo te keqeje është tashmë shumë pranë. Të njohësh mekatin e të purifikohesh prej tij është esenca e udhëtimit që Dante bën në ferr. Kalon përmes mëkatarëve të tmerrshëm si tradhtarët ndaj atdheut me në qendër Kontin Ugolino si personazh ilustrues i cili ishte i dënuar të vdiste nga uria derisa hëngri fëmijët e tij. Tradhëtarët si Bruti apo Juda ishin të gjithë aty. Mëkatarë të tjerë, si ata që ishin vetëvrarë, duke u kthyer në drunj të atrofizuar brenda një pylli lemerisës ku vuanin dënimin e përjetshëm pa mundur t’i kërkojnë falje Zotit. Ferri mbetet një mesazh universal i kryeveprës së Dantes.
Ndoshta për ne njerëzit e sotshëm është paksa e paimagjinueshme të kuptojmë sesa e thellë ishte për bashkëhohësit e Dantes çeshtja e besimit dhe fesë. Ashtu siç i besonin Zotit ishin të bindur edhe në ekzistencën e Djallit.
Dante më në fund është përpara fundit të rrugëtimit të tij, në momentin e takimit të frikshëm me vetë Djallin, të keqen supreme. Dikur ai ishte ëngjëlli më i bukur i parajsës ndërsa tani është vetëm një rebel i dënuar me ekzil në errësirën e së keqes që ai vetë personifikon, tradhëtari më i tmerrshëm, mbreti i zi i ferrit, Lucifero. Ai është i bllokuar mes akullit së bashku me të mallkuarit e tjerë më të tmerrshëm. Përse akulli? Sepse aty është pika më e largët e takimit me zjarrin e dashurisë hyjnore, e kundërta ekstreme e tij.
Ajo që bie në sy tek përshkrimi i Djalli nuk është frika që Dante dëshiron të ngjallë tek lexuesi nëpërmjet përshkrimit, por ai i jep rëndësi shumë me tepër elementit të egërsirës brenda kësaj figure, e posaçërisht mungesës së inteligjencës tek ai, mungesa e arsyes e cila e bëri të jetë i tillë. Mesazhi është qartësisht i kuptueshëm për secilin nga ne.
Djalli përshkruhet si një lloj trilogjie qesharake e cila ka tre gojë dhe me secilën kullufit mëkatarët që ka rreth e qark tij të cilët janë dhe mëkatarët më të tmerrshëm. Djalli nuk ishte i përfshirë nga flakë e llavë por i zhytur në një det akulli. Dante ka mbërthyer traditën duke e transformuar atë në diçka krejtësisht origjinale. Shumë kritikë mendojnë se përshkrimi i Djallit të Dantes është bërë qëllimisht i tillë, më shumë qesharak sesa i tmerrshëm, sepse nuk është e rëndësishme pamja e egërsirës që shfaqet përpara syve tanë, por impakti që sjell pamja rreth e përqark kësaj krijese të tmerrshme, mëkatarëve që duhet të paguajnë për mëkatet e bëra gjatë jetës. Këtu mund të ndalemi gjatë për reflektim, shumë gjatë.
Në shekullin që ne jetojmë sot, e keqja ndryshon fytyrë e formë me shpejtësi por vizioni dantesk ka hyrë në kulturën e çdo momenti të jetuar nga njerëzit, i konceptuar si i njëjtrajtshëm kur vjen puna tek përjetimi i së keqes dhe derivateve që ajo sjell. Dante është transformuar në mitologji. Ai ka kapur thelbin e njeriut që është prezenca e padiskutueshme e dyshimit që për bashkëkohësit e Dantes ishte dyshimi për shpëtimin e shpirtit, ndërsa për ne sot mendoj se është dyshimi i mbijetesës pas vdekjes. E keqja ekziston e madje në shumë forma dhe një ndër detyrat e njeriut është të tentojë të gjejë rrënjët e saj, të përballet me të e të përpiqet ta shkatërrojë atë, sot njësoj sikur 7 shekuj më parë.
Me forcën që kishte fituar gjatë udhëtimit të tij Dante arrin t’i mbijetojë dhe takimit të fundit e të tmerrshëm me Djallin. E në fund vjen momenti i purifikimit, galeria e nëndheshme që do ta largojë nga makthi i përjetuar në ferr.
Komedia Hyjnore është një kryevepër që e merr lexuesin për dore dhe e drejton në një udhëtim të thellë brenda vetes. Një histori tmerri me përshkrime, emra, tortura e ndodhi të jetuara e të trilluara të cilat mbeten sot e kësaj dite kaq moderne e kaq të gjalla. Tejkalimi i kufijve, idelogjisë e paragjykimeve është në thelb misioni i artit në përgjithësi dhe Dante këtë e ka bërë si askush tjetër në histori.
Në fund të galerisë së errët Dante arrin të shohë yjet, është bota e të gjallëve që ai tashmë e sheh me sy të rinj, pa frikën dhe zemërimin me të cilat nisi fillimisht udhëtimin e tij.
Sikur vetëm pak të mendonim për gjithçka bëjmë në ditët tona, për çdo veprim e fjalë që nxjerrim pa e menduar apo edhe duke dashur ta bëjmë tjetrin të vuajë më kot, ndoshta do i kursenim vetes një ditë, Ferrin e përjetësisë.

Ati Ynë, poezi e Shefqet Dibranit kushtuar At Antonio Belushit

0

Poezi

Ati Ynë

Atje drejt qiellit ka fluturuar
Shpirti i At Antonio Belushit
Shënjtroje emrin e Tij
Në tokë ishte fisnik dhe Njeri i mirë

Ai është vullneti ynë
Arbër i pastër si kristal
Ai është Kosovë, sa jeta jonë
At Antonio Belushi
Është vet Shqipëria
Shqiptarë i Heladhesë, Arvanitas
Është Pellazg i Poliponezit
Sot Hora Arbëreshve po vajto
E tërë Kalabria, Sicilia njëjt si shpirti im
Vajtojm si vajtojcat e Rekës ikjen e tij

Ati Ynë
Ardht’ i mbarë në mbretërin tënde
U bëftë uratë e vullneti i tokës sonë
Andaj o Zot shpërbleje Atin Tonë
Sepse ai ishte Arbëror e tokësor
Pellazgo-Ilir, ishte vet Çamëria
Ai ishte Shqipëria Etnike
Ishte qielli Ynë dhe Toka Jonë
At Antonio Belushi ishte
Zoti i Tokës, me misione etnografike
Bukën e vet, vetes e të tjeréve ua dha
Arbërisë një bibliotekë
Përplot me vivla ia la

I dashur Zot
Bekoje të dashurin tonë
Siç iu jep të tjerëve bukën
Më jep mua uratën për
At Anton Belushin
Se për të po vajton Arbëria
Jo vetëm në Kalabri
Dhe Sicili
Për te vajton edhe Diaspora
Më tej edhe Kosova jonë
Mos na le të tundohemi
Mëshiroje përfaqësuesin tonë
Misionarin Arbëror
Përfaqësonjës i Shqipërisë Etnike
Arbërori Papas Antonio Bellusci
Amen!

St. Gallen, 23 qershor 2024.
Shefqet DIBRANI

* Në foto: Shefqet Dibrani me Antonio Belushin, Lugano 1994.