Kreu Blog Faqe 887

Letra e nxënësit tim, Zenel Rudi, peshqesh për mësuesin …!

Drini.us
-
4
Letra e nxënësit tim, Zenel Rudi, peshqesh për mësuesin …!

 Sinan Kastrai, Malmo

Sot, e enjte, janar 2024 e hapa kompjuterin tim vjetruar. E pash se pleqëria po më troket në derë, edhe mua.

Dëgjova lajmet më të rejat në gjuhën suedee, Turqia më në fund u pajtua që Suedia të bëhet antare e NATO-s, por jo edhe Urban, kryeministri hungarez.

Lexova portalet në gjuhën shqipe, për ato që ndodhin çdo natë në Kosovë e në Shqipëri.

Unë e kam kimen e ukit (pop.) 

Para disa ditëve shkruajta një koment, thjeshtë e pyeta një njeri alamet të madh:

-Pse i shkruan gjithë ata tituj shkencor para emrit?

Ai e kish marrë guximin dhe ish mundua e ma kish dërgua një letër. Letra është publikua. Edhe unë e shkruajta një regim, që për lexuesin nuk dua ta bëj publike njëherë.

Me vjen keq ta them por edhe një ish nxënës imi, kur unë punoja, isha në zenit kishte shkruajt një letër me nofkën ”Gjakova” por edhe emrin e plotë në fund të komentit. U preka se nuk e kam pritur por e mira është se e gjeta kush është ai.nga numri i komjuterit. Ma tregoi një mjeshtër kompjuteri, numrin e kompjuterit dhe adresën.

Ai më kishte akuzua se unë ” …  ai te gjith kohen ka punu kunder luftes çlirimtare.   tubon deshmi per prokorin e Hages, nje dreq e din se nga kush paguhet dhe per ken punon …por dyshimet e mia jan se ai njeri punon per UDB’en serbe se edhe mbas vitev 83 ishte i rekrotumi tyre!” 

Ky ish nxënësi im, me siguri nuk flen i qetë se jam i sigurtë se ai më njeh se kam qenë dhe kam mbetur kockë e arrë fortë që nuk thyhem lehtë. 

Ai ish nxënës imi e din gjithashtu se unë nuk jam shavarinë që rritet afër lumit Mirusha e valët e ujit, që ai i ka ru lopët aty afër lumit Mirueshë, i ka parë se si i shtrembëron shelgjet e shavarinat. 

Ish nxënësin tim, unë nuk e kam edukua që të rren e as të bëhet vegël e pushtetit, e partisë (ish LKJ-së) , sepse atëherë nuk kishte parti politike e as liderë.  

Ish nxënësi im nëse don të përmirësohet ka kohë, duhët të mi gjuaj para syve faktet:  

-Kush është burgoshur shkaku im? 

-Kënd e kam lajmërua që ka vjedhur …dru në mal? 

-Kush ka shkruajtur parullat KR, kush ka lexua gazeta, revista e libra të ndaluar? 

Atëherë, pse ish nxënësi im, shpifë, rren? 

Ish nxënësit tim, si nxënës dhe nxënësve tjerë në klasë iu kam shpjeguar se çka është ”Katarza” dhe shembujt i kam marrë nga veprat, tragjeditë e Shekspirit.

Nuk më paska dëgjua, mjerisht.

Nuk paskna pasur sukses te ai.

Ai, ish nxënësi im e paska shitur shpirtin te liderët partiakë, te partitë e shoqatat e dala paslufte, te dreqi i mallkuar.

I shkruajta ish nxënësit tim dje , në mbrëmje, e deri sot por nuk mora përgjigje.

Ai, ish nxënësi im mendon se si struci se, nëse e ka futur kryet në zallë, nuk e shohin …

***

Historia magistra vitae est

Hapa dritarën e ballkonit dhe mora frymë thellë. Ajri i pastër nga deti që vinte bashkë me valet deri te dritarja ime, më dhanë forcë dhe ia nisa punës.

Tash në vend të një reagimi, më doli punë edhe me një ish nxënës, sigurisht jo i dëgjueshëm.

Humorin, mahitë e meselet e lash dhe fillova t’i shkruaj ish nxënësit tim, do të doja të kishte qenë më i miri.

Mu kujtua Akademik Mark Krasniqi, kur thoshte: ”Historia është mësuesja e jetës”, por ne nxënësit nuk e kemi dëgjua thënjen Historia magistra vitae est.

Dielli i janarit në Malmö, sot i ngjante më shumë se çdo herë tjetër diellit turjakas e tiranas në pranverë.

Malmö, 25 janar 2024  

sinankastrati09@hotmail.com 

Letër private që ia kam shkruar Zenel Rudit, por që nga dje nuk më është lajmëruar.

*

Zenel, lajmërohu! …

Dua te flas, dergoma nr e telef e une te therras! Mos ke frike se nuk te lajmeroj ne UDB-ne jugosllave e serbe. Eshte mire per shendetin tend te tregosh ate qe din per mua dhe kush qendron pas teje? Nese don me e pastru mendjen dhe shpirtin, patjeter duhet te flasesh me mua perndryshe, une nuk kam me u ndale me kaq. Kam me te lajmerua e nese do te kete drejtesi, une e ti kemi ne dale ne fushe te mejdanit, ne cerge te burrave dhe ne gjykate, anipse nuk kam deshirua qe te perballem me nje ish nxenes.

Me krenari:

Ish mesuesi i Letersise dhe Gjuhes Shqipe ne Panorc me 1979/1980: Sinan Kastrati, Suedi

_______

Komenti i nxënësit tim, Zenel Rudi, botuar në Drini me nofkën “Gjakova”;

“Gjakova zenelrudi86@gmail.com 185.173.207.152 Sinan kastratin e njoh shum mir, ai te gjith kohen ka punu kunder luftes çlirimtare, edhe sot punon dhe tubon deshmi per prokorin e Hages, nje dreq e din se nga kush paguhet dhe per ken punon, por dyshimet e mia jan se ai njeri punon per UDB’en serbe se edhe mbas vitev 83 ishte i rekrotumi tyre!”

“Mafia në familjen time”, vazhdim i shkrimit të shkrimtares Ervina Toptani

Drini.us
-
4
“Mafia në familjen time”, vazhdim i shkrimit të shkrimtares Ervina Toptani
Ervina Toptani, shkrimtare, Vjenë
___
* Djajtë u shumuan…
Çështja e pronave në familjen time që zbuloi dhe mekanizmin sesi mashtrimi dhe poshtërsia kishin funksionuar për vite me radhë, nuk është në thelb një histori që nuk ka ndodhur herë tjetër në Shqipëri, përkundrazi. Ajo çka mbi të gjitha vlen për t’u treguar është lidhja organike ndërmjet ndodhive të tilla dhe mësimeve që njeriu i ri shqiptar që jetoi në diktaturë dhe i konsoliduar praktikisht më së shumti në tranzicionin post-diktatorial, vuri në zbatim si pjesë të procesit shtetëror, si zinxhir i pandashëm i funksionimit të politikës dhe zbatimit të ligjeve në Shqipëri, rezultatin e “punës 50 vjeçare” të partisë që këtë njeri e krijoi dhe më pas e linçoi për të parë çfarë ishte i aftë të prodhonte.
Koha kalonte me shumë vështirësi që shtoheshin çdo ditë për familjen time. Të mbetur të papunë, të dy prindërit e mi, si rezultat i dëshirave të Adir D., dhe zyrtarëve që paguheshin për të hequr nga puna të aftët, që të kishin mundësi më pas t’i vinin të emëruarit sipas interesit në shërbim të ngushtë të tyre, shpresa sa vinte e shuhej. Por ne nuk ishim vetëm, disa njerëz të tjerë që ndjenin të njëjtin detyrim ndaj drejtësisë dhe dëshironin të ndërshkonin padrejtësinë punonin me ndershmëri ndaj shtetit dhe të dëmtuarve nga mosfunksionimi i ligjit. Përpos nesh, edhe avokatët tanë ishin kërcënuar, edhe ata po vuanin sikurse ne bëmat “e të fortëve” të Adirit e bandës së tij në forma të ndryshme. Ishin mbledhur dosje e fashikuj dokumentesh të shumta, rreth 8000 faqe që tregonin në kronologji të gjithë skemën dhe përfitimin e paligjshëm të keqbërësve. Hetimet, kërcënimet e frika ecnin paralelisht me shpejtësi por një ditë ishim të sigurtë se do i vinte fundi.
Adir D., nuk ishte i qetë, kishte filluar të mendonte se mund të ndodhte që kështjella që ai e mendonte prej graniti, nën këmbët e tij, të mund të shkundej nga ndonjë tërmet i papritur. Nuk ishte më i sigurtë nëse “miqtë” e tij pushtetarë do ta mbronin deri në fund dhe nëse vërtet do të dilte i “fituari” siç kishte menduar gjithnjë. Përveç mënyrave të reja që sa vinin e shtoheshin për të korruptuar prokurorët e çeshtjes, kishte filluar të kërkonte “ndihmës” dhe bashkëpunëtorë edhe nga pjesa tjetër e familjes së babait tim, këtë herë nga ana e gjyshit. Në thelb Adir D., kërkonte të gjente elementë të rinj të cilët në këmbim të pagesës apo ndonjë prone të mundshme të mund të “godisnin” në vende të tjera babain tim duke i hapur luftë në shumë fronte njëherësh që ai të mos kishte mundësi më t’i përballonte. Fatkeqësisht, siç e kam kuptuar mirë nga praktika e të jetuarit në Shqipëri, bashkëpunëtorë të tillë, Jagot si Adir D., i gjenin me shumicë.
Duke qenë se babai im ishte fisnik nga të dy prindërit, kjo nënkupton përveç trashëgimisë së gjakut edhe trashëgimi pronash, që siç thoshte gjyshja ime: kur je pronar në Shqipëri është mallkim i madh, “filozofi” kjo që shqiptarët e përjetuan mbi kurriz në 30 vitet e tranzicionit post-komunist. Edhe në pjesën tjetër të familjes, nga ana e gjyshit tim, Adirët me emra të tjerë nuk mungonin. Adir D. kërkonte dëshpërimisht të gjente aktorë të rinj që të futeshin në lojën e tij të pisët si mbështetës të tij për të sulmuar babain tim sa më shumë të mundeshin. I përzgjedhuri ishte Endi L., i biri i një zyrtari të lartë të shtetit në kohën e diktaturës, i cili e kishte mohuar atë pjesë të familjes që i “prishte biografinë” dhe kështu bëri i qetë karrierën e tij politike komuniste. Endi L., ishte edukuar duke iu injektuar pareshtur dashuria për paratë dhe urrejtja për vlerat dhe moralin. Mamaja ime që e ka njohur personalisht Endi L., tregon që ai ishte një personazh i vlefshëm për librat shekspirianë, i zgjuar, tepër dinak, me sjellje të edukuar në dukje por me shpirtin e zi që njerëzit i shihte si trupa pa kokë, marioneta që ai lehtësisht i vinte në dispozicion të tij, të manovrueshëm sepse gjithkush për Endi L., e kishte një çmim, gjithkush mund të blihej. Adir D., gjeti bashkëpunëtorin perfekt tek Endi L sepse hajdutët e kriminelët e njohin njëri tjetrin që prej së largu.
Endi L. ishte bashkëshorti i një prej kushërirave të babait tim nga pjesa tjetër e familjes nga ana e gjyshit. Duke qenë zyrtar i rëndësishëm shteti edhe në kohën e demokracisë së brishtë, Endi L., së bashku me disa kushërinj të tjerë të familjes nga ana e gjyshit tim i kishin dalë për zot nxjerrjes dhe zhvillimit të pronave të familjes. Ndryshe nga Adiri, ai nuk kishte shumë nevojë për bashkëpunëtorë të tillë si avokatë e prokurorë sepse pothuajse të gjithë qeveritarët dhe zyrtarët e lartë të shtetit i kishte miq dhe partner biznesi. Pronat që Endi L dhe bashkëpunëtorët e tij kishin përvetësuar me mashtrim prej familjes së tim eti nga ana e gjyshit kapnin shifra marramendëse përfitimi për ta. Skema që përdorej për të vjedhur e përvetësuar pronat e për të qenë sa më e ligjshme në formë ishte pak a shumë e njohur prej mjeshtrave të kësaj punë. Ata i mashtronin kushërinjtë e tyre nëpër takime kokë më kokë nëpër kafene dhe i thonin se X qeveritar ka dalë garant që prona e tyre të zhvillohej por për ta bërë këtë duhet që njerëzit e familjes të firmosnin gjithsecili mbi fleta të bardha (pa tekst të shkruar) se ishin dakort që të falnin gjysmën apo më shumë sesa gjysmën e pronës qeveritarit që dilte garant për ta zhvilluar pronën. Njerëzit e gjorë pranonin sepse shpesh ishin përballë faktit që prona o do i zihej nga të jashtëligjshmit të cilëve shteti ua legalizonte banesat apo tokat e uzurpuara me forcë me një copë letër legalizimi ose prona do të mbetej gjithë kohën e lënë në harresë e askush nuk do e gëzonte. Pra, në thelb më mirë të falnin tre pjesë e të merrnin një sesa të mos merrnin asnjë gjë.
Bashkëpunëtorët e ngushtë të Endi L në vjedhje ishin disa kushërinj të tjerë të cilët ishin mësuar të fitonin në kurriz të të tjerëve dhe si për çudi të gjithë këta personazhe ishin ish funksionarë të lartë në kohën e shtetit komunist. Gazi D, Fon B. dhe Xhim Kopsa (pseudonimi që kishte ky njeri në komunizëm kur bënte spiunin me pagesë 80 lekë) ishin “njeriu i ri” që mbeti gjithë kohën i njëjti njeri e që nuk ndryshoi asnjëherë. Në lojën e tyre të mashtrimit ata herë herë përdornin dhe bashkëpunëtorë periferikë që hynin e dilnin nga “loja” me mision shpërqëndrues.
Nuk jam e sigurtë nëse miqtë e mi europianë dhe qytetarët europianë në përgjithësi e kuptojnë dot tmerrin që përjetohet në Shqipëri nëse je bir i një familjeje fisnike e të pasur. Për këdo në shumicën e vendeve të botës së lirë e të qytetëruar ky do të quhej fat i madh, por jo në Shqipëri. Të përballesh me të qenit pronar si trashëgimtar i një familjeje fisnike në Shqipëri do të thotë të përballeshe jo vetëm me vjedhjen dhe persekutimin e vazhdueshëm prej keqbërësve por edhe të zyrtarëve të korruptuar të qeverisë, gjyqtarëve, prokurorëve etj. Po ju tregoj vetëm rastin konkret të një prone X të familjes time nga ana e gjyshit dhe skemën sesi funksiononte vjedhja.
Familja ime nga ana e gjyshit, zotëronte një pronë të rëndësishme në bregdet të cilën qeveria e mbante të bllokuar për të përfituar prej saj sa më shumë të mundej, një herë nga familjarët të cilët kërkonin rikthimin e pronës dhe më pas nga ndërtuesi i cili duhet të paguante shuma të majme që këtë pronë të mund ta zhvillonte, por nuk mbaronn me kaq sepse të ardhurit nga vende të tjera të Shqipërisë e kishin zaptuar këtë pronë në masën 70% duke ndërtuar pa leje e pa asnjë kriter por që kërkonin të hynin në pronë e të bëheshin bashkëpronar me të drejtën që u jepte mbështetja e qeverisë diku lokale e diku qendrore, sipas zonave nga vinin banorët e rinj, në këmbim të votave të tyre kur të vinte koha e zgjedhjeve elektorale. Por cila e drejtë është ajo që pronën ia grabit dikujt në emër të forcës dhe më pas e ligjëron po në emër të forcës ose parasë? Në Shqipëri kjo gjë ka ndodhur fare rëndom e madje vazhdon të ndodhë. Sepse në Shqipëri doktrinat, ligjet ndërkombëtare, filozofia politike mbi çeshtje të tilla nuk njihet. Ne shqiptarët veprojmë sipas instiktit, sipas forcës së pushkës e të parasë.
Endi L., i cili vazhdonte të mbante një post të rëndësishëm qeveritar, ndërhyri tek “politikanët e mëdhenj”, miq të tij, që prona t’u rikthehej pronarëve të ligjshëm dhe të gjithë në familje e mbështetën sigurisht, por duhej paguar një çmim i lartë. Zotëria në fjalë i komunikoi familjes se për këtë nder “të mëdhenjtë” lart (pra zyrtarët e qeverisë) kërkonin 50% të pronës për vete në mënyrë që pjesa tjetër t’u kthehej pronarëve legjitimë. Dilema ishte e madhe sepse një luftë e hapur në shumë fronte kërkonte dhe pagesë të madhe për mbylljen e saj. Pas shumë diskutimesh familjarët vendosën që “ta falnin” 50% të pronës në këmbim të rikthimit të 50% të saj. Por kjo gjë duhej ligjëruar dhe menjëherë filluan të firmosen “dokumentet në të bardhë” (ku shënohej vetëm firma e pronarëve legjitimë, pa asnjë tekst të shkruar, tekstin e formulonin vetë zyrtarët sipas dëshirës së tyre, mjafton që letra të ishte më parë e firmosur, siç shqiptarët i njohën mirë në ato periudha), në të cilat firmosej pa tekst se të gjithë pjestarët ishin dakort duke miratuar atë çka njerëz të panjohur do të shkruanin. Por shumica e firmave u falsifikuar sepse jo të gjithë pronarët, trashëgimtarë legjitimë të pronës, ndodheshin në Shqipëri në atë moment. Këto lloj dokumentesh që firmoseshin në të bardhë e pa tekst janë juridikisht dhe ligjërisht dokumente të papranuara dhe në shumicën e rasteve kanë sjellë padrejtësi të reja të kryera në emër të përfitimit personal. Mbi këto letra të bardha mund të shkruhej çdo lloj teksti, ndaj praktika të tilla u bënë të zakonshme në lidhje me çeshtjet e pronave prej mjeshtarve të mashtrimit e përfitimit pa të drejtë.
Pasi prona iu dha për ndërtim firmës së fuqishme “X” e cila ishte në bashkëpunim të ngushtë me çdo qeveri që vinte në pushtet, sa kohë paguanin këdo, dolën dhe mashtrimet e radhës. Në të vërtetë nga 50% që ishte kërkuar nga të “mëdhenjtë në pushtet” vetëm 15% kishte shkuar realisht në xhepat e tyre sepse 35%-shi tjetër i kishte kaluar vetë Endi L., e grupit të tij për “punën e kryer”, i cili rezultonte pronari më i madh në atë zonë, duke përvetësuar pjesën më të madhe të të gjithë pasurisë së familjes së tim eti. Falsifikimet dhe tjetërsimet për të mbuluar gjurmët e vjedhjes dhe mashtrimit ishin me dhjetëra për të njëjtën prone por edhe për prona të tjera të familjes. Të mendosh se një dhëndër komunist në fund del dhe pronari më i madh i tokës së stërgjyshit që u pushkatua po nga komunistët për atë tokë, kjo as ironi nuk quhet më, është çmenduri, siç ndodhin vetëm në Shqipëri.
Gazi D, bashkëpunëtor i ngushtë në krimet e falsifikimit dhe tjetërsimit, funksionar i lartë në zyrat e shtetit në demokraci, njësoj si babai i tij në diktaturë, përdori një tjetër dredhi për një tjetër pronë të madhe të familjes. I siguroi të gjithë pjestarët e familjes se firmën ndërtuese do e gjente ai vetë për ta zhvilluar pronën dhe në fshehtësi të të gjithëve lidhi më ndërtuesin e firmës një kontratë personale ku pjesa që i përkiste atij do të ndërtohej me koeficent përfitimi 50%, ndërsa pjesës tjetër të familjes me 20%. Ishte i lumtur që kishte arritur një tjetër fitim kolosal personal në kurriz të të tjerëve që i kishin besuar pronën e tyre dhe që e paguanin me rrogë mujore që kujdesej për këtë gjë.
E njëjta situatë e ngjashme ishte edhe në prona të tjera me vlerë në kryeqytet, me sipërfaqe të mëdha. Për më tepër qartësi e për të evituar surpriza apo humbje eventuale, Endi L. kishte bërë ndarje të punës e të ‘përgjegjësive’ me Gazi D., me një formulë të “mençur” midis personash të “mençur”. Ndërsa Endi L. do të merrej më çeshtjet e lidhura më pronat në bregdet, Gazi D. do të merrej me pronat e tjera në kryeqytet. Kështu ndaheshin më drejt si fitimet e pritshme po ashtu edhe reziku i mundshëm nga ndonjë “i çmendur” i familjes që një ditë ndoshta do të kuptonte sesi ishin vjedhur të gjithë e do të kërkonte drejtësi për pronën e vjedhur të të parëve të tij…. Kështu në respekt të punës, Gazi D., pasi kishte lidhur kontratë ndërtimi në dy vende të tjera në kryeqytet në emër të familjes, sigirurisht duke fituar qindra mijëra euro për secilën pronë si shpërblim, këtë herë ndoqi kontratën e madhe, më të madhen e jetës së tij, për rikthimin e pronës Y në emër të familjes. Por këtë herë taktika ndryshoi: ndërsa ai miratoi që kompania të ndërtonte në këtë pronë në këmbim të 20 për qindëshit të përgjithshëm familjar, ai mori për vetë 30 përqind, gjysma e të cilës me para në dorë e pjesa tjetër në ndërtime të ndryshme si pronë e patundshme. Ishte e tmerrshme edhe për vetë biznesmenin që do të ndërtonte në këtë pronë i cili (pasi gjërat filluan të zbardhen e të gjenden dokumentet përkatëse) pohoi se ishte më e vështirë të kënaqte kërkesat e babëzitura të Gazi D., për përfitimin e tij personal sesa të kënaqte egon dhe dëshirat e kryetarit të bashkisë në nxjerrjen e lejes së ndërtimit dhe firmosjes prej tyre të dokumentacionit përkatës.
Të gjitha këto afera korruptive e të jashtëligjshme por edhe të tjera të lidhura me to ku nuk munguan emrat e kryetarëve të bashkive, punonjësve të hipotekave, kryetarëve të kthimit të pronave etj., u zbuluan nga babai im dhe një pjestar tjetër i familjes të cilin pasi kishin provuar shumë herë ta korruptonin “pasanikët” e familjes, jo vetëm që nuk kishte pranuar por u vu në dispozicion të të bërit drejtësi me shumë vështirësi të shtuara e shpenzime krah babait tim në zbulim të së vërtetës dhe ç’maskimit të hajdutërisë. Ky ishte një proces i gjatë, me vështirësi të panumërta e shumë problematike në vetvete. Për shembull, rastësisht duke ndenjur me orë të tëra nëpër zyra duke kërkuar dokumentacionin e pronave e duke zbuluar hap pas hapi veprimet e keqbërësve, zbuluan një pronë të familjes që ishte mbajtur e fshehtë nga personat që merreshin me këtë punë, pra nga ata të cilët paguheshin nga familja me rrogë mujore për t’u marrë me nxjerrjen e pronave dhe që rezultuan dhe vjedhësit e saj më të mëdhenj. Gazi D., kishte arritur deri aty sa me disa nga këto prona luante kumar siç pohonin miqtë e tij, me shifra marramendëse për “çdo dorë të hedhur” ndërsa njerëz të tjerë në familje kishin vështirësi ekonomike ta çonin muajin deri në fund.
Gazi D., për pronën e fshehur të familjes të ndodhur në një prej vendeve më të bukura të Tiranës kishte ligjëruar një dokument me firma të gjitha të falsifikuara, ndër to edhe firma e babait tim, i cili nuk ndodhej fare në Shqipëri në atë kohë, edhe të familjarëve të tjerë sikur ata kishin pranuar ta shisnin atë pronë me një çmim qesharak për kohën (9000 Euro në një kohë kur kjo pronë realisht vlen më shumë se 500.000 Euro) dhe se ai më pas ua kishte shitur këtë pronë 2 zonjave mikesha të tij po me të njëjtin dokument të falsifikuar, të cilat më pas kishin ndërtuar në këtë truall një super objekt luksoz. Askush nuk dinte asgjë për këtë pronë të familjes të vjedhur dhe të fshehur në këtë mënyrë nga vetë bashkëpronari i tyre të cilin ata e paguanin për t’i ndihmuar në këto mbarëvajtje. Kur kjo aferë u zbulua dhe sigurisht Gazi D., ishte gjithë kohën në bashkëpunim të plotë me Xhim Kopsën e Endi L. dhe kishin marrë tashmë pjesët e tyre takuese nga prona e shitur me firmat e falsifikuara, për të mbuluar aferat e njëri tjetrit arritën deri aty sa thanë që ata nuk dinin asgjë, dikush tjetër ua kishte punuar pas krahëve. E gjithë kjo pronë në zyrat e hipotekës së shtetit ishte regjistruar në emër të Gazi D. dhe Xhimi Kopsës, por këto lloj dokumentesh mbaheshin të fshehura në rafte e sirtarë drejtorësh të cilët ishin paguar majmur për të mos nxjerrë dokumente të tilla. Por e vërteta del një ditë dhe rezultoi se zonjat të cilat e kishin mbështetur në kryerjen e krimit ishin njëra e dashura e Gazi D., dhe tjetra e Xhimi Kopsës. Po ku duhet të ankoheshim ne, të vjedhurit? Duke qenë se në organet e drejtësisë shumica ishin super të korruptuar në këtë drejtim, atëherë e vetmja mënyrë mbetej “të bëje vetë” drejtësinë.
Kërcënimet u shtuan, frika gjithashtu. Ne duhet të largoheshin nga shtëpia, të fshiheshim për periudha të caktuara në vende të ndryshme. Nuk ishim aspak të sigurtë, asnjëri prej nesh. Babai im që ishte njeri i arsimuar e i pajisur me disa diploma europiane, i cili nuk kishte shkelur kurrë asnjë ligj në jetën e tij, kishte shërbyer si nëpunës shteti me devotshmërinë dhe ndershmërinë maksimale qytetare, baba i përkushtuar i dy fëmijëve të mitur, sot duhet të përballej me kriminelë që të vrisnin pa shumë skrupuj për të vjedhur ose mbrojtur vjedhjet e kryera. Këtë lloj Shqipërie dhe “lirie” i la vendit diktatura në tranzicionin e saj shumëvjeçar me simbolin e “njeriut të ri” gdhendur pambarimisht prej dekadash në filozofinë shtetbërëse.
Mamaja ime, që nuk po kuptonte më prej kujt duhet të ruhej më shumë e se cili do të ishte ai prej gjithë kësaj lukunie që do të shkelte këmbëzën një ditë, nuk mundi të durojë më një gjendje të tillë. Përsëri, pa i thënë askujt shkoi drejt e në zyrën e Endi L., për t’ia “numëruar të gjitha në sy” dhe për t’i thënë se sido që të ishte ajo nuk do të hiqte dorë nga drejtësia. Por qenie të tilla si Endi L., të etur për para e pushtet zor se tremben prej drejtësisë dhe kurajos së një gruaje që vazhdonte të besonte tek virtytet dhe vlerat më të bukura njerëzore: ndershmëria, zbatimi i ligjit, e drejta etj. Idealizma si këto, njerëzit si Endi L., vetëm i bënin për të qeshur.
Mamaja ime: Deri kur do të vazhdoni të mashtroni e të përvetësoni atë çka nuk është e juaja? A nuk ka një kufi çdo gjë? Njeriu një herë në jetë, qoftë edhe për dëshirë e moral, dëshiron të jetë i drejtë dhe i ndershëm, por ju s’paskeni pasur të ngopur! Jeni kthyer në djaj të verbër që nuk njihni asnjë vlerë tjetër përveç parasë!
Endi L – Ti Ina, e ke të thjeshtë të flasësh e të japësh mendime mbi të qenit i drejtë dhe i ngopur por këtë çeshtje ne të dy e shohim nga këndvështrime të ndryshme. Ti dhe Deni jeni mësuar të sakrifikoni e ta shtyni muajin me pak, ndërsa për mua, gruan dhe djalin tim kjo është e pamundur. Ato çka ju fitoni në një vit mua më vlejnë vetëm bileta avioni në një muaj, pastaj shpenzimet e mia janë shumë të mëdha në krahasim me tuajat. Djali im shkollohet në një kolegj shumë të shtrenjtë në Amerikë, duhet të mendoj për masterin e tij që do të kushtojë përsëri shumë. Kam 6 vila në bregdet të cilat kërkojnë shpenzime. Nuk kam dëshirë t’i lë me qera sepse nuk dua që njerëz të panjohur të futen në pronën time. Njerëzit sot janë bërë të këqinj! Ne nuk mund të krahasohemi bashkë dhe sado që unë të fitoj do të kem nevojë gjithnjë për më shumë për të jetuar sepse kështu jam mësuar e nuk mund të ndryshoj sot pas kaq vitesh. Ndaj dhe jeta nuk na jep të gjithëve të njëjtin fat, unë kam qenë më i zgjuar, më i fortë në disa gjëra ndërsa ju keni qenë më të ndershëm. Tani gjithsecili nga ne do të gëzojë atë çka ka mbjellur në jetë, juve ndershmërinë dhe unë pasurinë. Kështu është jeta!
Mamaja ime: Do me thënë ju me qetësinë më të madhe nuk keni asnjë problem që jeni kapur me falsifikime në duar, që keni përvetësuar pronën e tjetërkujt me mashtrim, për të mos thënë akuza të tjera që nuk do të rri t’ua numëroj juve këtu, dhe me këtë e keni ndërgjegjen tuaj plotësisht të pastër?
Endi L – Sigurisht, sa kohë që gjërat janë kështu përse nuk duhet ta kem ndërgjegjen e pastër? Pjestarët e familjes i firmosën vetë ato fletë të bardha duke qenë dakort që dikush tjetër të merrte më shumë se ata. E ç’rëndësi ka nësi ai dikushi jam unë apo një tjetër? Unë i mendova gjërat më mirë e fitova. Jua thashë gjithsecili nga ne gëzon atë çka ka investuar në jetë.
Mamaja ime: Dhe ju mendoni se ne do t’ju lemë juve të gëzoni atë çka është e fëmijëve të tanë? Atë çka gjyshërit e tyre e paguan me jetë, kur babai juaj me të tjerë firmoste lart e poshtë urdhrat për ekzekutimet e tyre dhe internimet tona? Juve mendoni se mua jeta s’më ka mësuar mjaftueshëm? Gaboheni rëndë, sepse unë nderin dhe moralin jam mësuar t’i mbroj e të paguaj shtrenjtë për to, siç kam bërë deri tani.
Endi L – Ekzakt! Pikërisht kjo është. Juve jeni gati të sakrifikoni gjithçka për nderin dhe moralin, sidomos kur bëhet fjalë për emrin e gjyshërve e prindërve, për të lartësuar atë çka ata përfaqësonin ndërsa unë jam ndryshe jua thashë. Dhe e dini përse jam i bindur që në një betejë kundër meje ju nuk do të fitoni kurrë? Sepse unë ndryshe nga ju e njoh mirë pushtetin dhe prestigjin që të sjell paraja dhe nuk kam asgjë tjetër në jetë më të shtrenjtë sesa pasurinë. Unë nuk luftoj për atë që luftoni ju, mua nderin dhe moralin ma sjell pasuria dhe nëse ju keni fëmijët dhe familjen gjënë më të shtrenjtë unë kam paranë, sepse djali im është i lumtur sa kohë babai i tij ka para e kështu jam i bindur se nëse do të kishte një baba të varfër nuk do e donte sa më do mua. E nderuar zonjë, paraja blen këdo, jam i bindur se gjithkush e ka një çmim! Më lejoni t’ju jap një këshillë: mos vazhdoni me beteja të kota kundër meje, nuk do të fitoni kurrë e nuk do të dëshiroja që një zonjë bukuroshe si ju të plakej para kohe nga dëshpërimi i humbjes. Thjesht pranojeni fatin dhe vazhdoni jetën tuaj si t’ju vijë për mbarë. Njerëzit e mençur dinë ta pranojnë humbjen dhe të mos rrezikojnë më shumë kur s’kanë ç’të humbin tjetër përveç jetës.
Mamaja ime: Kursejini këshillat tuaja prej profesionisti! Ne do të vazhdojmë të luftojmë kundër të keqes që ju keni mbjellë derisa të kemi jetë sepse në zemrën time jam e bindur që e keqja nuk mund të triumfojë gjithnjë. Mjaft më! Do të vijë dita që ju me gjithë paratë e pasurinë që keni vjedhur nuk do ta paguani dot lirinë tuaj, dhe as paqen tuaj dhe atë ditë unë do të jem aty, në rresht të parë, për t’i treguar vetes dhe fëmijëve të mi që nderi, morali, pastërtia e shpirtit nuk blihen dot me paratë tuaja të pista. Këtë jua premtoj! Do të shihemi përsëri z. Endi L., dhe ajo ditë do të jetë e hidhur për ju.
Sigurisht, pas përplasjesh të tilla njeriu ndjen dhimbjen, dëshpërimin, frikën dhe pasigurinë. Duket sikur nuk do t’ia dalësh kurrë sepse ka shumë vërtetësi për fat të keq në ato çka tha Endi L. Sado që mamaja ime ishte një grua e fortë dhe e mençur, ajo e dinte që beteja të tilla nuk do të ishin të lehta. Por ka një moment në jetë kur njeriu e di që duhet të qëndrojë fort e të mos ketë më frikë. Prindërit e mi ishin nga ata njerëz që nuk do e kishin menduar kurrë veten të ngatërruar me të tillë individë e në të tilla situata ku do i vinin kërcënime me jetë nga të 4 anët e kur nuk do të mundeshin të bënin një shëtitje të thjeshtë me 2 fëmijët e tyre nëpër qytet. Dhe janë pikërisht frikëra e ankthe të tilla që njeriu i drejtë e i ndershëm nuk mund t’i durojë dot më. Prindërit e mi e kishin vendosur, do të luftohej deri në fund për të drejtën!
Endi L., Adri K., Adir D., Gazi D. dhe e gjithë banda e kriminelëve që vazhdonin të korruptonin këdo që dilte në skenë dhe të pengonin me të gjitha mënyrat babanë tim nuk i kishin bërë ende llogaritë me Zotin….
Përballë padrejtësisë, një lloj llumi që fillon nga një mijë metra nën pus e arrin përtej majës, vdekjes së ndërgjegjjes, të moralit, të së drejtës, të vetë ligjit që mbron pandershmërinë, të gjitha ato çka shkolla e klasikëve i ka trumbetuar me të madhe përgjatë 2 shekuj histori qytetërimi, në Shqipëri, fshihen me një të rënë të lapsit. Sepse gjithçka blihet në vendin tim të dashur dhe askush nuk mban përgjegjësi për shkatërrimin dhe degradimin që korrupsioni sjell. Sa të habitshme duken, kur ke jetuar histori të tilla, ato çka filozofët, intelektualët e shtetbërësit e perëndimit u kanë lënë si testament të pavdekshëm shoqërisë! Sa e pakuptimtë duket shkolla e së drejtës kur një ditë në jetë të duhet të përballesh me njerëz e eksperienca të tilla?
Sa herë kemi diskutuar kur unë u rrita, me babanë tim mbi këto tema, mbi nocionin e pronës si nocion para social, një e drejtë natyrale që shpreh të drejtat e njeriut të cilat qëndrojnë mbi shtetin dhe ligjin. Kërkonim të kuptonim diçka më shumë rreth asaj çka është logjike dhe alogjikes, rreth degradimit të njeriut siç e kishim parë tek njerëzit që na rrethonin, “njerëzit e rinj” dhe asaj çka ekzistonte në botë si logjikë normale dhe e ligjshme. Siç duket kërkonim shumë!
A i kishin shfletuar ndonjëherë veprat e Hugo Grotius, Samuel von Pufendorf, John Locke, Immanuel Kant, George W. F. Hegel, Thomas Hobbes, David Hume, Adam Smith, Jeremy Bentham, Emile Durkenheim, Max Weber, etj., ata që jepnin mend e mend të tilla edhe i shisnin në Shqipëri? A e dinin këta njerëz se prona përpara se të jetë nocion ligjor është nocion social, një e drejtë e krijuar instrumentalisht nga komuniteti, e mbrojtur nga ligji dhe shteti sepse si e drejtë sociale dhe ligjore sjell të mirat zinxhir në shoqëri në dobi të të gjithëve? Por ndoshta tek ne, dobia më e madhe që prona mund të sjellë është të pasurojë edhe më shumë gjyqtarë, prokurorë e politikanë, të shërbejë për të blerë të pandershmit e për të shpërblyer të korruptuarit.
Po këta filozofë të mëdhenj të përmendur më lart, për t’ua bërë jetën më të lehtë njerzve si ne sot, kanë diskutuar shumë mbi lidhjen ndërmjet pronës dhe virtytit, një temë natyrale që nxit diskutim, sepse justifikimi i pronës private ngre çështje shumë serioze mbi legjitimitetin e aktivitetit të vetinteresuar. Është aq i hershëm ky debat sa Platoni që në vitin 462 para Krishtit argumentonte se pronësia ishte shumë e rëndësishme për të promovuar interesin e përgjithshëm dhe të përbashkët mbi pronën në vetvete. Kështu do të shmangeshin edhe dasitë sociale që do të ndodhnin kur disa njerëz do të brengoseshin prej pronës dhe disa të tjerë do t’i gëzoheshin asaj. Aristoteli shkruante se prona private promovonte virtyte si maturinë dhe përgjegjësinë. “Kur të gjithë kanë interesa të ndryshme e të dallueshme njerëzit nuk do të ankohen për njeri tjetrin dhe ata do të bëjnë më shumë progres sepse gjithkush do të merret me punën e tij dhe jo me të tjetrit”. (Aristoteli, On politics fq. 69…). “Madje edhe altruizmi” – vazhdon ai – “mund të promovohet më së miri duke fokusuar vëmendjen etike në atë mënyrë që një person ushtron të drejtën e tij të pronës private sesa të verë në diskutim institucionin e saj”. (po aty, fq. 82) Lidhja ndërmjet pronës dhe lirisë dhe kontributi që pronësia i bën njeriut duke e bërë atë të lirë, zot të vetes, e kështu edhe të përshtatshëm për qytetarinë janë themele të hershme të ligjeve të shkruara e të pashkruara njerëzore. Virtytet e një shoqërie shprehen më së miri nëpërmjet përdorimit që personi i bën pronës. Asnjë ndarje e burimeve bazuar mbi ligjin njerëzor nuk mund të prevalojë mbi nevojat që lidhen me të drejtën.
E drejta! Sa e rëndësishme është kur e ndjen këtë fjalë kaq të pushtetshme që të takon, që të përket e sa e tmerrshme është kur ta mohojnë ata që të drejtën e kanë shkelur me të dyja këmbët. Sepse e drejta bëhet e padrejtë kur e zotërojnë, e nënshtrojnë dhe e përdorin sipas dëshirës e nevojës njerëz si ata që më zgjuan këtë pasdite të kujtoj historinë e dhimbshme të familjes time.
. .
(Vazhdimi i shtatë) Vijon…

Zhvillimi i Veriut të Shqipërisë asht NJI MASHTRIM

Drini.us
-
0
Zhvillimi i Veriut të Shqipërisë asht NJI MASHTRIM
Nga: Paul Tedeschini, Napoli
“Zhvillimi i Veriut te Shqiperise” asht NJI MASHTRIM per aqe kohe qe ne Tirane qeverise Edi Rama pa asnji nga Shqiperia e Veriut. Te gjitha investimet Edi Rama i ban ne SHQIPNINE E JUGUT.
Il giovedì 18 gennaio 2024 alle ore 11:06:18 CET, Enis Shatri <enisshatri@hotmail.com> ha scritto:
Pershendetje te nderuar,
LOBONI me Shkrime, Dokumentar, Tryeza, Diskutime, Konferenca, Prezentime me Animacione ArchiCAD 3D dhe Takime te Personaliteteve me Ndikim.
Personalitete si juve, jeni garance per per te bere kete Projekt, Realitet per Fene, Kombin dhe Shtetin tone.
ZOTI JU BEKOFTE!
Zhvillimi i Veriut te Shqiperise
Gjetja e Investitoreve me Koncesion PPP ne BE, BERZH, ITALI, SHBA -Propozim-Hekurudha nga Porti i Velipojes-Shkoder dhe Hekurudha nga Porti i Shengjinit-Tunel nen Kodren e Shengjinit te behen DEGE e Hekurudhes Durres-Prishtine -Acp.al, Shqiperia dhe Kosova bien dakord, ndryshon vija hekurudhore Durres-Prishtine 11-01-2024

PSE është strategjikisht e rëndësishme hekurudha Shqipëri-Kosovë-Serbi

ALBANIAN CENTER OF STRATEGIC STUDIES

Sheshi Skënderbej, Torre Drin, #142, AL-1000, Tiranë – Shqipëri (Albania)

qshss@aol.com, +355.69.20.40.000   Tirane, 29.09.2021

3 faqe

http://www.panorama.com.al/wp-content/uploads/2021/09/PSE-%C3%ABsht%C3%AB-strategjikisht-e-r%C3%ABnd%C3%ABsishme-hekurudha-Shqip%C3%ABri-Kosov%C3%AB-Serbi.pdf

PSE është strategjikisht e rëndësishme hekurudha Shqipëri-Kosovë-Serbi 

29 Shtator, 2021

https://www.argumentum.al/pse-eshte-strategjikisht-e-rendesishme-hekurudha-shqiperi-kosove-serbi/

Propozim
Propozim Plane ne ArchiCad 3D Animacione
Ndertimi i Portit te Velipojes
Hekurudha nga Porti i Velipojes dhe Hekurudha nga Porti i Shengjinit te behen DEGE e Hekurudhes Durres-Prishtine
Propozim Plane ne ArchiCad 3D Animacione
Aeroporti per Avione Biznesi/Elitar
Aeroporti i Velipojes
Aeroporti i Shengjinit ne Kodren e Shengjinit, Mali i Rrencit
Shinat e Hekurudhes te jene per Vajtje Ardhje, dy drejtimeshe.
 
Hekurudha Gjakove -Prizren- Suhareke- Tunel nen Jezerc -Ferizaj
 
Hekurudha Ferizaj- Kllokot-Zheger-PRESHEVE
 
Hekurudha Prizren-Kukes
 
Kombit Shqiptar nuk i nevojiten njerez me DITURI informuese por me DITURI transformuese. Dituri qe zbatohet ne praktike ne te gjitha lemite e industrise/ekonomise.
 
Shqiperia dhe Kosova bien dakord, ndryshon vija hekurudhore Durres-Prishtine 
11-01-2024
Kosova dhe Shqipëria janë pajtuar për ndryshim të trasesë së hekurudhës Durrës-Prishtinë.
 
Kostoja e përafërt e hekurudhës Durrës-Prishtinë është llogaritur në 700 milionë euro.
Ministri i Infrastrukturës në Kosovë, Liburn Aliu ka njoftuar se tashmë ka një trase përfundimtare të hekurudhës që lidhë Kosovën me Shqipërinë.
“Lajm shumë i mirë që tashmë përfundimisht kemi një dakordim të dyanshëm për trasenë se kah do të kalojë hekurudha që lidhë Kosovën me Shqipërinë”, ka njoftuar Aliu.

Ai ka thënë se tashmë punimet do të fillojnë në mënyrë intensive për realizimin e projektit.

“Në përputhje edhe me zotimet tona pas procesit të nisur të fizibilitetit, do të fillojnë punimet intensive në drejtim të realizimit të njërit prej projekteve më të mëdha infrastrukturore që do të lidhë jo vetëm qytetarët, por edhe ekonominë e vendeve tona dhe më gjerë”.

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama gjatë ditës ka ber me dije se në rrafshin e projekteve infrastrukturore, planet kanë pësuar disa ndryshime.

Rama u ndal te hekurudha Shqipëri–Kosovë. Me dakordësinë dhe të palës tjetër, Rama tha se do ketë një ndryshim të vijës, që do kalojë nga Shkodra, Gjakova dhe në fund në Prishtinë.

“Ka komunikime intensiv me Kosovën për ecurinë e hekurudhës Durrës-Prishtinë, ka një dakordësi nga të dyja palët për të ekspoluar një ndryshim të vijës duke kaluar nga Shkodra në Gjakovë dhe në Prishtinë, kjo është një zgjidhje e dëshiruar edhe nga pala e Kosovës”, deklaroi Rama.

Ditë me parë zëvendëskryeministrja shqiptare, njëherësh ministre e Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku solli në vëmendje projektin hekurudhor që lidh Durrësin me Prishtinën, duke e cilësuar atë si projekt kombëtar, për të cilin konfirmoi edhe angazhimin e të dy qeveritë.

“Nuk harrojmë projektin që lidh Durrësin me Prishtinën, jo vetëm si një transport komercial të rëndësishëm, që do të lidhë portin e Durrësit me portin e thatë të Prishtinës, por edhe si një transport alternativ që do të lidh udhëtarët e shumtë midis dy vendeve”.

Sipas saj, ky është një projekt që do të mbështetet nga dy qeveritë, pasi quhet një projekt kombëtar, që lidh shqiptarët mes tyre.

“Nuk bën pjesë në korridoret e transportit evropian, si rasti i segmenteve Vorë- Hani i Hotit apo Durrës-Pogradec, megjithatë dy qeveritë janë të angazhuara dhe besoj se me përfundimin e studimit të fizibilitetit, që tashmë ka marrë rrugë, ne do të jemi të gatshëm të hapim garën ndërkombëtare, të kombinuar midis dy vendeve tona dhe për të nisur menjëherë ndërtimin e kësaj hekurudhe që është një ëndërr e madhe e mbetur pa realizuar”.

Kontrata me kompaninë fituese që do të zhvillojë studimin e fizibilitetit për hekurudhën Durrës-Tiranë tashmë është lidhur dhe vlera e saj finale është rreth 202 milionë lekë apo rreth 2 milionë euro përfshirë tatimin mbi vlerën e shtuar.

Bashkimi i operatorëve ”ILF Consulting Engineers Austria GmbH & ABKONS SH.P.K u shpallën fitues vetëm pak kohë më parë teksa procedura mori më shumë se një vit kohë për finalizim për shkak të problemeve që u hasën.

Procedura përfundoi në Komisionin e Prokurimit Publik dhe më pas u rishpall. Kohëzgjatja për zbatimin e kësaj kontrate mes Hekurudhës Shqiptare dhe kompanisë fituese është 14 muaj në fund të të cilit do të dorëzohet edhe studimi.

Kostoja e përafërt e hekurudhës Durrës-Prishtinë është llogaritur në 700 milionë euro. Kjo linjë cilësohet e një rëndësie të veçantë.

/Burimi: Monitor (https://www.monitor.al/kosova-e-shqiperia-dakordohen-per-ndryshim-te-trasese-se-hekurudhes-durres-prishtine/)

Jo eshte Jo po thate PO dhe punuat,  do ju duket qe ky Projekt eshte punuar para 100 viteve, do e marrim te mireqene. Perfitimet per Turizem dhe Industrine e Aviacionit jane te panumurueshme.

Zoti ju bekofte!
Aeroporti i Velipojes apo Aeroporti i Shengjinit ne Malin e Rrencit te ndertohet para Aeroportit te Ulqinit

China blows up 65 mountains to build airport

Jul 8, 2022

5:13

https://www.youtube.com/watch?v=vW9UHi6_ouI

Pakyong Airport | Sikkim | AAI 
Sep 25, 2018
2:26
Shengjin Satellite Map
 
Ulcinj and Aerodromi will work on valorizing the tourist potential of the city
Source: Victory | Thursday, 04.08.2022 | 11:47
https://me.ekapija.com/news/3795841/ulcinj-i-aerodromi-radice-na-valorizacije-turistickih-potencijala-grada
The President of the Municipality of Ulcinj Omer Bajraktari and the President of the Board of Directors of Aerodromi Crne Gore AD Eldin Dobardžić signed today a Memorandum of Cooperation, which foresees the creation of preconditions for the realization of infrastructure investments and the valorization of tourist potential, with the aim of enabling a greater flow of people, goods, capital, services and technology. as well as the economic prosperity of Ulcinj and the state of Montenegro.
– The memorandum defines several areas in which the implementation of joint activities is planned: initiation of joint activities in the fields of tourism and air traffic, as well as other areas that are crucial segments for the general economic development of Ulcinj and the State of Montenegro; preparation, presentation and implementation of projects of mutual interest, which take place within the framework of existing organizations and initiatives, as well as joint performances towards third interested parties in order to realize infrastructure investments; promotion and improvement of capacities at the local and state level in the field of tourism and air traffic, as well as the promotion of the tourist offer of Ulcinj and the State of Montenegro – it was announced from the Municipality of Ulcinj.
Bajraktari said that he was pleased with today’s signing of the Memorandum on Cooperation because, as he said, cooperation was established which, in a serious and institutional way, will look at the possibilities for valorizing the tourism potential of the municipality of Ulcinj and the state of Montenegro, especially in the field of air traffic.
– The construction of an airport in the municipality of Ulcinj is of great importance, especially when it comes to bringing guests from Western Europe and other air destinations of the main emission markets. The development of Velika plaža and the planned resorts is unthinkable without a suitable airport – Bajraktari concluded.
Airports of Montenegro AD are ready to provide all the necessary technical assistance and expertise to the Municipality of Ulcinj in order to jointly achieve the highest quality projects in the field of tourism and air traffic.
Dobardžić said that, based on the signed Memorandum, the Airports of Montenegro will act together with the Municipality towards third parties and potential investors.
Ulqini dhe Aerodromi do të punojnë në valorizimin e potencialit turistik të qytetit
Burimi: Victory | E enjte, 04.08.2022 | 11:47
https://me.ekapija.com/news/3795841/ulcinj-i-aerodromi-radice-na-valorizacije-turistickih-potencijala-grada
Kryetari i Komunës së Ulqinit Omer Bajraktari dhe kryetari i Bordit të Drejtorëve të Aerodromit Crne Gore AD Eldin Dobardžić nënshkruan sot Memorandumin e Bashkëpunimit, i cili parasheh krijimin e parakushteve për realizimin e investimeve në infrastrukturë dhe valorizimin e potencialit turistik. me qëllim që të mundësohet qarkullim më i madh i njerëzve, mallrave, kapitalit, shërbimeve dhe teknologjisë, si dhe prosperiteti ekonomik i Ulqinit dhe shtetit të Malit të Zi.
– Memorandumi përcakton disa fusha në të cilat planifikohet zbatimi i aktiviteteve të përbashkëta: inicimi i aktiviteteve të përbashkëta në fushën e turizmit dhe trafikut ajror, si dhe fusha të tjera që janë segmente vendimtare për zhvillimin e përgjithshëm ekonomik të Ulqinit dhe shtetit të Malit të Zi. ; përgatitjen, prezantimin dhe zbatimin e projekteve me interes të ndërsjellë, të cilat zhvillohen në kuadër të organizatave dhe nismave ekzistuese, si dhe shfaqje të përbashkëta ndaj palëve të treta të interesuara për realizimin e investimeve në infrastrukturë; promovimi dhe përmirësimi i kapaciteteve në nivel lokal dhe shtetëror në fushën e turizmit dhe trafikut ajror, si dhe promovimi i ofertës turistike të Ulqinit dhe Shtetit të Malit të Zi, njoftuan nga Komuna e Ulqinit.
Bajraktari tha se është i kënaqur me nënshkrimin e sotëm të Memorandumit për Bashkëpunim sepse, siç tha ai, është vendosur bashkëpunim i cili në mënyrë serioze dhe institucionale do të shikojë mundësitë për valorizimin e potencialit turistik të komunës së Ulqinit dhe shtetit. të Malit të Zi, veçanërisht në fushën e trafikut ajror.
– Ndërtimi i një aeroporti në komunën e Ulqinit është i një rëndësie të madhe, veçanërisht kur bëhet fjalë për sjelljen e mysafirëve nga Evropa Perëndimore dhe destinacionet tjera ajrore të tregjeve kryesore të emisioneve. Zhvillimi i Plazhës së Madhe dhe resortet e planifikuara është i paimagjinueshëm pa një aeroport të përshtatshëm – përfundoi Bajraktari.
Aeroportet e Malit të Zi AD janë të gatshëm t’i ofrojnë Komunës së Ulqinit të gjithë asistencën dhe ekspertizën e nevojshme teknike në mënyrë që bashkërisht të arrijmë projekte sa më cilësore në fushën e turizmit dhe trafikut ajror.
Dobardžić tha se në bazë të memorandumit të nënshkruar, aeroportet e Malit të Zi do të veprojnë së bashku me Komunën ndaj palëve të treta dhe investitorëve të mundshëm.
Ulcinj i Aerodromi radiće na valorizaciji turističkih potencijala grada 
Izvor: Pobjeda | Četvrtak, 04.08.2022.| 11:47
Predsjednik Opštine Ulcinj Omer Bajraktari i predsjednik Odbora direktora Aerodromi Crne Gore AD Eldin Dobardžić potpisali su danas Memorandum o saradnji kojim je previđeno stvaranje preduslova za realizaciju infrastrukturnih investicija i valorizaciju turističkog potencijala, u cilju omogućavanja većeg protoka ljudi, roba, kapitala, usluga i tehnologije, kao i samog ekonomskog prosperiteta Ulcinja i države Crne Gore.
– Memorandumom je definisano nekoliko oblasti u kojima je planirana realizacija zajedničkih aktivnosti: pokretanje zajedničkih aktivnosti u oblastima turizma i avio saobraćaja, kao i drugim oblastima koje čine krucijalne segmente za opšti ekonomski razvoj Ulcinja i Države Crne Gore; priprema, prezentacija i realizacija projekata od uzajamnog interesa, koji se odvijaju u okviru postojećih organizacija i inicijativa, kao i zajedničke nastupe prema trećim zainteresovanim stranama u cilju realizacije infrastrukturnih investicija; unapređenje i poboljšanje kapaciteta na lokalnom i državnom nivou iz oblasti turizma i avio sabraćaja kao i promociji turističke ponude Ulcinja i Države Crne Gore – saopšteno je iz Opštine Ulcinj.Bajraktari je rekao da ga raduje današnje potpisivanje Memoranduma o saradnji jer je time, kako je rekao, uspostavljena saradnja koja će, na jedan ozbiljan i institucionalan način, sagledavati mogućnosti za valorizaciju turističkih potencijala opštine Ulcinj i države Crne Gore, posebno u oblasti avio saobraćaja.– Izgradnja aerodroma u opštini Ulcinj je od ogromnog značaja posebno kada je pitanju dovođenje gostiju iz Zapadne Evrope i drugih avio destinacija glavnih emitivnih tržišta. Razvoj Velike plaže i planiranih rezorta je nezamislih bez odgovarajućeg aerodroma – zaključio je Bajraktari.Aerodromi Crne Gore AD su spremni da stave na raspoganje svu neophodnu tehničku pomoć i eskpertizu Opštini Ulcinj kako bi zajedno došli do što kvalitetnijih projekata u oblasti turizma i avio saobraćaja.
Dobardžić je rekao da će, na osnovu potpisanog Memoranduma, Aerodromi Crne Gore zajednički nastupati sa Opštinom prema trećim zainteresovanim stranama i potencijalnim investitorima.

China blows up 65 mountains to build airport

Jul 8, 2022

5:13

https://www.youtube.com/watch?v=vW9UHi6_ouI

Pakyong Airport | Sikkim | AAI 
Sep 25, 2018
2:26
India’s new Pakyong Airport opens in incredible Himalayan surroundings Maggie Hiufu Wong, CNN • Updated 26th September 2018
Investimi ne Hekurudha-Mëngjesin në Prishtine, drekën në Tirane dhe darkën në Sarandë – Shqiperia dhe Dardania me rrjet trenash Albstar dhe Dardstar me shpejtësi të lartë  
Hekurudha Shkoder- Velipoje e cila Hekurudhe lidhet me Hekurudhen Shkoder- Prishtine-Durres

Porti i Velipojes te kete degezim me Hekurudhen Prishtine-Durres

Porti i Shengjinit te kete degezim me Hekurudhen Prishtine- Durres

Gjithashtu te lidhet me Hekurudhe Shengjin-Velipoje nje Tunel te Rera e Hedhun eventualisht duhen 3 tunele per Hekurudhe me e gjata afer 1 km.

URE Hekuri per kembesore dhe bicikleta qe lidhe Velipojen me Ulqinin mbi Lumin Buna, deri sa te ndertohet Ura per Automobila.

Hekurudha Shengjin-Velipoje-Ulqin ne te njejten kohe ndertohet Ura edhe per Hekurudhe

Me Fonde te EBRD etj keto projekte jane te realizueshme dhe investimet kthehen ne kohe te shkurter sepse Turizmi me Hekurdhe mundeson Turizem 12 mujor afer Deti.

Hekurudha Ferizaj-Tunel nen Jezerc-Suhareke-Prizren-Kukes-Aeroporti i Kukesit

PLANET ne 3D ArchiCAD (Animacionet) jane gjysma e punes per te terheqe Investitore, mandej fillon Plani i Fizibilitetit ne Teren.
Per Aeroportin e Velipojes afer Lumit Buna, Aeroportin ne Luginen e Valbones afer Lumit Valbona 
 
MODEL
Bihać airport will be able to receive planes with 150 passengers
11.06.2022. 09:49 / Source: Dnevni Avaz
The study showed that Bihać Airport can have a reference code of 4D, or a minimum runway length of 1,800 meters for airplanes with a capacity of up to 150 seats.
Representatives of the Tecno Engineering company from Rome and Euroing from Bihac presented the final version of the aeronautical study for the airport in Bihac.
The positive outcome of this analysis now enables the unhindered continuation of the implementation of one of the largest projects in this part of Bosnia and Herzegovina, as well as the adoption of the necessary consents and permits.
The aero-nautical study processed all approach planes when landing at the airport, by analyzing all potential obstacles for a safe landing.
In addition to the interior surface that is in the declared public interest, the study also treated a much wider area.
“This is, of course, a common procedure when checking the possibility of safe functioning of the airport complex. The results of the study are positive, which means that planes can operate safely on all flights to or from other airports in Bosnia and Herzegovina and Europe,” said Danilo Luccioni from the Tecno company Engineering from Rome, reports Radio Bihać.
This study also showed in which direction this important project can be developed, that is, what kind of airport complex in Bihać it is.
“The study showed that we can have a reference code of 4D, or a minimum runway length of 1,800 meters for planes with a capacity of up to 150 seats. There is also the possibility of extending the runway to 2,075 meters, which would have the possibility of receiving planes with a capacity of 200 passengers So, we have the possibility of development in these two directions. Now we are only in a situation where we can fully manage the project and have defined guidelines for the creation of a master plan. This year we have the planned expropriation of 260,000 square meters of land in the northern part, which creates the conditions for the continuation runway construction,” said Anel Hadžić, director of JP Aerodrom Bihać.
Aeroporti i Bihaçit do të mund të pranojë aeroplanë me 150 pasagjerë
11.06.2022. 09:49 / Burimi: Dnevni Avaz
Studimi tregoi se Aeroporti i Bihaçit mund të ketë një kod referencë prej 4D, ose një gjatësi minimale të pistës prej 1800 metrash për aeroplanët me kapacitet deri në 150 vende.
Përfaqësuesit e kompanisë Tecno Engineering nga Roma dhe Euroing nga Bihac prezantuan versionin përfundimtar të studimit aeronautik për aeroportin në Bihac.
Rezultati pozitiv i kësaj analize tani mundëson vazhdimin e papenguar të zbatimit të një prej projekteve më të mëdha në këtë pjesë të Bosnje-Hercegovinës, si dhe miratimin e pëlqimeve dhe lejeve të nevojshme.
Studimi aeronautik përpunoi të gjithë avionët e afrimit kur u ulën në aeroport, duke analizuar të gjitha pengesat e mundshme për një ulje të sigurt.
Krahas sipërfaqes së brendshme që është në interes të deklaruar publik, studimi trajtoi edhe një zonë shumë më të gjerë.
“Kjo është sigurisht një procedurë e zakonshme kur kontrollohet mundësia e funksionimit të sigurt të kompleksit të aeroportit. Rezultatet e studimit janë pozitive, që do të thotë se aeroplanët mund të operojnë të sigurt në të gjitha fluturimet për ose nga aeroportet e tjera në Bosnje dhe Hercegovinë dhe Evropë”, tha Danilo Luccioni nga kompania Tecno Engineering nga Roma, transmeton Radio Bihać.
Ky studim tregoi gjithashtu se në cilin drejtim mund të zhvillohet ky projekt i rëndësishëm, përkatësisht për çfarë kompleksi aeroporti në Bihaq.
“Studimi tregoi se ne mund të kemi një kod referencë 4D, ose një gjatësi minimale të pistës 1800 metra për avionët me kapacitet deri në 150 vende. Ekziston edhe mundësia e zgjatjes së pistës në 2075 metra, gjë që do të kishte mundësia e pritjes së avionëve me kapacitet 200 pasagjerë Pra, ne kemi mundësinë e zhvillimit në këto dy drejtime.Tani jemi vetëm në një situatë ku mund të menaxhojmë plotësisht projektin dhe të kemi udhëzime të përcaktuara për krijimin e një masterplani. vit kemi shpronësimin e planifikuar të 260.000 metra katrorë tokë në pjesën veriore, që krijon kushtet për vazhdimin e ndërtimit të pistës”, tha Anel Haxhiq, drejtor i JP Aerodrom Bihaq.
Bihaćki aerodrom moći će primati i avione sa 150 putnika 
11.06.2022. 09:49 / Izvor: Dnevni Avaz
Studija pokazala da Aerodrom Bihać može imati referentni kod 4D, ili minimalnu dužinu poletno-sletne piste od 1.800 metara za avione sa kapacitetom do 150 mjesta.

Predstavnici kompanije Tecno Engineering iz Rima i bihaćke firme Euroing predstavili su konačnu verziju aero-nautičke studije za aerodrom u Bihaću.

Pozitivan ishod ove analize sada omogućava nesmetan nastavak realizacije jednog od najvećih projekata u ovom dijelu BiH, te donošenje potrebnih saglasnosti i dozvola.

Aero-nautička studija obradila je sve prilazne ravni pri slijetanju na aerodrom, tako što su analizirane sve potencijalne prepreke za sigurno slijetanje.

Studija je osim unutrašnje površine koja se nalazi u proglašenom javnom interesu tretirala i mnogo šire područje.

“To je naravno uobičajena procedura kada se provjerava mogućnost sigurnog funkcioniranja aerodromskog kompleksa. Rezultati studije su pozitivni, što znači da avioni mogu operirati sigurno na svim letovima prema ili od ostalih aerodroma u Bosni i Hercegovini i Evropi”, izjavio je Danilo Luccioni iz firme Tecno Engineering iz Rima, javlja Radio Bihać.

Ova studija pokazala je i u kom smjeru se može razvijati ovaj važan projekat, odnosno o kakvoj se vrsti aerodromskog kompleksa u Bihaću radi.

“Studija je pokazala da možemo imati referentni kod 4D, ili minimalnu dužinu poletno-sletne piste od 1.800 metara za avione sa kapacitetom do 150 mjesta. Tu je i mogućnost proširenja do 2.075 metara staze, koja bi imala mogućnost prijema aviona sa kapacitetom za 200 putnika. Dakle, imamo mogućnost razvoja u ova dva pravca. Sada smo tek u situaciji da potpuno upravljamo projektom i da imamo definisane smjernice za izradu master plana. U ovoj godini nam slijedi planirana eksproprijacija 260.000 kvadratnih metara zemljišta u sjevernom dijelu, kojom stvaramo pretpostavke za nastavak izgradnje piste.”,  riječi su Anela Hadžića, direktora JP Aerodrom Bihać.

Mëngjesin në Paris, drekën në Frankfurt dhe darkën në Vjenë – Evropa me rrjet trenash me shpejtësi të lartë 
09.07.2022 • 21:55
Mëngjesi në Paris, dreka në Frankfurt dhe darka në Vjenë – të gjitha në kohë reale dhe pa asnjë problem.

Imagjinoni një rrjet trenash modernë, super të shpejtë dhe të rehatshëm që lëvizin midis çdo qyteti të madh në Bashkimin Evropian, duke ofruar një alternativë të besueshme, të rehatshme dhe të qëndrueshme për udhëtimin ajror, raporton cnn.

Ky është vizioni më i ri i drejtuesve të industrisë hekurudhore në Lyon, Francë, më 29 qershor, mes planeve ambicioze evropiane për të dyfishuar shfrytëzimin e hekurudhave me shpejtësi të lartë deri në vitin 2030 dhe trefishimin e niveleve aktuale deri në vitin 2050, transmeton Telegrafi.

Vetëm një zgjerim masiv – dhe i përshpejtuar – i rrjetit me shpejtësi të lartë mund të arrijë këto objektiva jashtëzakonisht ambicioze, por a është ky një propozim realist dhe i përballueshëm?

Ndryshe nga shumë pjesë të botës, Evropa tashmë ka mijëra kilometra hekurudhë të dedikuar me shpejtësi të lartë, transmeton Telegrafi.

TGV e Francës me famë botërore, ICE e Gjermanisë dhe AVE e Spanjës kanë transformuar udhëtimin hekurudhor gjatë 40 vjetëve të fundit, por ato mbeten kryesisht të fokusuara në tregjet e brendshme.

Kjo nuk është çudi. Kur vendet po investojnë miliarda euro në infrastrukturë të re, presioni politik për të nxjerrë përfitime maksimale nga taksapaguesit është i pashmangshëm.

Ndërtimi i linjave përtej kufijve ndërkombëtarë, madje edhe brenda Bashkimit Evropian, krijon tensione se kush paguan për çfarë, si ndahen kontratat, standarde dhe rregullore kombëtare kontradiktore dhe një mori pengesash të tjera.

Për dekada ka qenë shumë e lehtë për të nisur projekte të vështira të rrugëve derisa ato të bëhen problem i dikujt tjetër.

Burokracia

Edhe aty ku janë ndërtuar linja ndërkombëtare të shpejtësisë së lartë – shpesh me kosto të mëdha – besnikëria kombëtare, burokracia  dhe tarifat e larta të qasjes po pengojnë disa projekte të realizojnë potencialin e tyre.

Të tjera, të tilla si Paris-Londër nëpërmjet tunelit të Kanalit dhe Paris-Bruksel-Amsterdam/Koln janë më të suksesshëm, por mund – dhe duhet – të joshin shumë më tepër pasagjerë larg udhëtimit ajror me distanca të shkurtra.

Tani një grup organizatash evropiane janë angazhuar për një studim të ri që nxjerr në pah përfitimet e shumta të një rrjeti të zgjeruar hekurudhor të shpejtësisë së lartë që lidh kryeqytetet kombëtare dhe qytetet e mëdha.

Këto përfshijnë Komisionin Evropian, Komunitetin e Hekurudhave Evropiane, Industrinë Evropiane të Furnizimit Hekurudhor dhe ALLRAIL, i cili përfaqëson hekurudhat joshtetërore.

Më e rëndësishmja, grupi do të hetojë se si të paguajë për dhjetëra mijëra kilometra linja të reja dhe se si një transformim rrënjësor të rrjetit hekurudhor të kontinentit mund të ndihmojë Bashkimin Evropian të përmbushë objektivin e saj të, “Marrëveshja e Gjelbër” për neutralitetin e karbonit deri në vitin 2050.

Një pjesë e këtij zgjerimi do të vjen duke zgjeruar rrugë të reja që janë planifikuar ose janë në ndërtim, por shumë të tjera do të nevojiten për të lehtësuar vizionin e liderëve evropianë.

Alberto Mazzola, drejtor ekzekutiv i Komunitetit të Hekurudhave Evropiane i tha CNN Travel se grupi dëshironte një “masterplan” që tregonte përfitimet socio-ekonomike të lidhjeve me shpejtësi të lartë midis qyteteve kryesore të kontinentit.

“Ndërsa është arritur shumë deri më tani, Paris-Lyon, Milano-Romë, Barcelona-Madrid dhe Berlin-Mynih janë histori suksesi kombëtar për hekurudhat – nevojitet shumë më tepër nëse objektivat ambicioze të Marrëveshjes së Gjelbër Evropiane dhe Smart Strategjia e Lëvizshmërisë së Qëndrueshme duhet të përmbushet”, tha ai duke shtuar se “Nëse e ndërtojmë, ku duhet të shkojë?”

Dhe këtu do të zhvillohet raundi i parë i betejave, transmeton Telegrafi.

Arritja e një marrëveshjeje rreth asaj se cilave rrugë duhet t’iu jepen përparësi, cilat qytete do të përfitojnë (dhe cilat do të humbasin) do të shkaktojë argumente të mëdha midis interesave të ndryshme.

Me formën e rrjetit përfundimtar që ka të ngjarë të ketë një ndikim masiv në zhvillimin e ardhshëm të Evropës dhe qyteteve të saj gjatë 100 viteve të ardhshme, qytetet do të jenë të dëshpëruar për të vënë në lojë pretendimin e tyre.

Ndërsa disa zyrtarë të BE-së i kanë përshëndetur propozimet si e ardhmja e udhëtimit të qëndrueshëm në Evropë, me kusht që operatorët ta bëjnë atë efikas dhe me kosto efektive, të tjerët kanë bërë shënime më të kujdesshme.

Projekte ambicioze

Franca, Spanja dhe Italia kanë rrjete hekurudhore të mirëpërcaktuara të shpejtësisë që lidhin qytetet e tyre më të mëdha, plus më shumë linja të planifikuara ose në ndërtim e sipër.

Më shumë se çdo vend tjetër deri më sot, Franca ka investuar në lidhje të reja me fqinjët e saj, duke ndërtuar rrugë ndërkombëtare për në Belgjikë, Britani të Madhe, Gjermani dhe Spanjë.

Rruga Lyon-Torino tani në ndërtim, e diskutueshme për shkak të ndikimit mjedisor dhe pyetjeve mbi ndershmërinë financiare, do të shtojë një lidhje të shpejtë nën Alpet e Savojës midis qytetit të dytë të Francës dhe qyteteve industriale të Italisë veriore, transmeton Telegrafi.

Tani jashtë Bashkimit Evropian, Mbretëria e Bashkuar – ose më konkretisht Londra – mbetet e kyçur në rrjetin evropian nëpërmjet tunelit të Kanalit, por fatkeqësisht nuk do të ketë asnjë lidhje fizike midis 118 miliardë dollarëve të saj në veri të ndërtimit. Linja jugore High Speed 2 dhe linjat ekzistuese Londër-Paris/Bruksel të përdorura nga Eurostar.

E ulur në qendër të Evropës, duke ndarë kufijtë me nëntë kombe të tjera, Gjermania do të luajë një rol të madh në çdo rrjet pan-evropian. Propozimi “TEE2.0” i qeverisë gjermane për të rindezur Trans-Europe Express të vjetër është një zgjatje e programit të saj prej 88 miliardë dollarësh i vitit 2019, “Deutschland Takt”, i cili synon të ofrojë hekurudha të shpejta dhe të shpeshta ndër-qytete.

Por përfitimet më të mëdha mund të ndiheshin diku tjetër, në vendet aktualisht pa asnjë hekurudhë me shpejtësi të lartë.

Republika Çeke po punon me industrinë hekurudhore franceze për të zhvilluar linja të reja 350 kilometra në orë (217 mph) që do të revolucionarizojnë kohën e udhëtimit midis Pragës, Brno dhe Ostravës dhe do të ofrojnë lidhje shumë më të shpejta ndërkombëtare midis Austrisë, Sllovakisë, Polonisë Jugore dhe Gjermanisë Lindore.

Më shpejt, më gjelbër

Polonia gjithashtu planifikon t’i bashkohet klubit të shpejtësisë së lartë me rrugë të planifikuara nga Varshava në Lodz, Wroclaw dhe Poznan. Zgjerime drejt Pragës dhe Bratislavës janë planifikuar gjithashtu në bashkëpunim me fqinjët e saj, megjithëse nuk ka të ngjarë të realizohen deri në vitet 2040.

Më problematike janë rrugët ndërkombëtare të ngarkuara që kalojnë Alpet ose Pirenejtë – barriera natyrore që kanë qenë një sfidë për udhëtarët për shekuj me radhë.

Një shembull i mirë është Munichu në Gjermaninë Jugore deri në Milano në Italinë veriore. Këto centrale industriale janë më pak se 500 kilometra larg njëra-tjetrës, më afër njëra-tjetrës sesa me kryeqytetet e tyre përkatëse kombëtare, por të ndara nga Alpet.

Lidhjet e ngadalta hekurudhore dhe rrugore nënkuptojnë që linjat ajrore marrin pjesën më të madhe të këtij biznesi ndërqytetësh të shkurtër, por trenat më të shpejtë dhe të drejtpërdrejtë mund ta kthejnë atë pjesë në favor të hekurudhave.

Kur të hapet në vitin 2032, tuneli bazë “Brenner, 64 kilometra i gjatë midis Innsbruck, Austri dhe Fortezza në Itali, do të shkurtojë rreth 70 minuta nga oraret ekzistuese.

Sipas statistikave të BE-së, 17 nga 20 rrugët ajrore më të ngarkuara në Evropë mbulojnë distanca më pak se 434 milje (700 kilometra) – saktësisht lloji i distancave ku trenat nga qendra e qytetit në qendër të qytetit mund të ofrojnë udhëtime më të shpejta, më të pastra dhe më të qëndrueshme – nëse ekziston infrastruktura e duhur.

Një fluturim Paris-Berlin gjeneron të paktën gjashtë herë emetimet e dioksidit të karbonit sesa një udhëtim i ngjashëm me tren, sipas një raporti të përbashkët nga organizatat mjedisore në Gjermani, Poloni, Spanjë dhe Francë. Fluturimet prej më pak se 621 milje (1000 kilometra) ndërmjet dhe brenda vendeve evropiane vlerësohet të krijojnë 28 milionë tonë metrikë dioksid-karboni (CO2) çdo vit.

Emetimet e tepërta të karbonit nga aeroplanët, kamionët dhe veturat aktualisht tarifohen me 50 euro për ton në BE, por kjo së shpejti mund të rritet në 80 euro për ton. Nëse vetëm 10 për qind e këtyre të ardhurave ri-investohet në transport, mund të shtojë rreth 8 miliardë euro në vit në kazanin për përmirësimin e hekurudhave.

Rrjetet e integruara

Po aq të rëndësishme sa inxhinieria civile dhe trenat e rinj të hijshëm, teknologjitë si sinjalizimi dixhital, funksionimi automatik i trenave, të dhënat e mëdha dhe biletat e përmirësuara do të jenë kritike për përmirësimin e udhëtimit hekurudhor dhe tërheqjen e miliona pasagjerëve të rinj.

Një prioritet kryesor për Komunitetin e Hekurudhave Evropiane është krijimi i një platforme të pavarur biletash deri në vitin 2025, duke bashkuar të gjitha tarifat dhe oraret e disponueshme në të gjithë Evropën.

Deri në vitin 2030, ky informacion mund të integrohet me mënyra të tjera transporti, duke u ofruar udhëtarëve informacion derë më derë dhe tarifat për udhëtimin e tyre, qoftë me tren, autobus, biçikletë ose tramvaj – ose një kombinim mënyrash.

Ky nivel integrimi është tashmë standard në Austri dhe Zvicër dhe, në një masë më të vogël, në Gjermani, por kudo në Evropë cilësia e informacionit është për të thënë të paktën e paqartë.

Pavarësisht përpjekjeve më të mira të disa qeverive dhe operatorëve shtetërorë, konkurrenca në linjat e shpejtësisë së lartë po rezulton e popullarizuar me pasagjerët në Itali dhe Spanjë, duke ofruar shërbime të përmirësuara, frekuenca më të larta dhe tarifa më të ulëta.

Zgjerimi i kapaciteteve duke ndërtuar hekurudha me shpejtësi të lartë krijon më shumë hapësirë në linjat ekzistuese për trenat e mallrave dhe rajonal/lokal.

Kur rrugët kryesore arritën kapacitetin pas Luftës së Dytë Botërore, vendet ndërtuan autostrada.

Linjat e shpejtësisë së lartë janë ekuivalenti i autostradave hekurudhore, duke larguar trafikun më të shpejtë në distanca të gjata dhe duke krijuar kapacitete të reja në linjat ekzistuese.

Ndërsa trenat e hijshëm të shpejtësisë së lartë vjedhin titujt e lajmeve dhe tërheqin investime, shumë më tepër njerëz do të përfitojnë drejtpërdrejt nga ndryshimi i mundshëm i modeleve përmes shërbimeve më të mira të trenave lokal dhe urban ndërsa transferimi i mallrave përmes hekurudhave, do i sjellin përfitime të gjithëve. /Telegrafi/

Spanja do t’i bëjë falas disa udhëtime me tren 
14/7/2022
Çmimet e transportit publik në shërbimin shtetëror në të gjithë Spanjën tashmë janë ulur përgjysmë në një përgjigje të rritjes së shpejtë të inflacionit. Tani qeveria ka njoftuar për zbritje totale prej 100 për qind.
Që nga muaji shtator, pasagjerët do të mund të udhëtojnë nëpër trena të ndryshëm të operuar nga rrjeti publik i trenave, Renfe për absolutisht asgjë, raporton cnn.

Kryeministri i Spanjës, Pedro Sanchez ka njoftuar se biletat shumë udhëtimeshe në trenat e shërbimet publike të rrjetit Cercanias, Rodalies dhe Media Distance (ekuivalente me udhëtimet lokale dhe të distancave të mesme) do të jenë pa pagesë nga 1 shtatori deri në fund të këtij viti.

Sipas transmetuesit publik TVE, masa përjashton biletat e një udhëtimi ose udhëtimet në distanca të gjata. Biletat me shumë udhëtime përfshijnë të paktën 10 udhëtime vajtje-ardhje.

“Kjo masë inkurajon maksimalisht përdorimin e këtij lloji të transportit publik kolektiv për të garantuar udhëtimin e nevojshëm ditor me një mjet transporti të sigurt, të besueshëm, komod, ekonomik dhe të qëndrueshëm”, thuhet në një deklaratë të Ministrisë Spanjolle të Transportit.

Skema Renfe u njoftua menjëherë pasi qeveria spanjolle u angazhua për një ulje prej 50 për qind të tarifave të transportit publik për transportin shtetëror.

Spanja nuk është i vetmi vend evropian që ka marrë masa për të ulur kostot e transportit publik.

Muajin e kaluar, Gjermania promovoi një biletë mujore të pakufizuar të transportit publik prej 9 euro që mund të përdoret në transportin lokal dhe rajonal në të gjithë vendin. Marrëveshja, pjesë e një pakete të ndihmës energjetike të qeverisë, është planifikuar të zgjasë deri në fund të gushtit.

Në fund të vitit 2021, Austria prezantoi një “biletë klimatike” me zbritje të madhe, e vlefshme në të gjitha mënyrat e transportit publik në vend, me qëllimin për të inkurajuar njerëzit që të lënë veturat e tyre në shtëpi. /Telegrafi/

Fluksi më i madh i pushuesve të Kosovës në Shqipëri është në këto zona

MË: 16 KORRIK 2022 NË ORA: 12:45
Ambasadori i Shqipërisë në Kosovë, Qemal Minxhozi theksoi se baza e turizmit në Shqipëri është Kosova.

Minxhozi në një intervistë për Kp, theksoi se aktualisht fluksi më i madh i pushuesve kosovarë është në zonën e Shëngjinit dhe Velipojës.

“Baza e turizmit në Shqipëri është Kosova, pastaj vjen Maqedonia, por Kosova është një e ardhur shumë e madhe për ekonominë e Shqipërisë. Dua të them se nga viti në vit ka një rritje, në zonat e Shëngjinit dhe Velipojës 70 për qind e pushuesve janë nga Kosova.

Është një trend në rritje që nga viti 2019 e këndej, natyrisht vizitohet Vlora dhe Saranda, por këtu është fluksi më i madh i vizitorëve”, tha ai.

Ndërkaq, duke folur për fundjavën kur qarkullimi në kufi Kosovë-Shqipëri është i lirë, ai tha se ndikon shumë.

“Ndikon shumë te vizitorët ditorë që shkojnë në mëngjes, duke mos pasur pengesa në kufi, ata zgjedhin për të ngrënë një drekë në ambiente në Shqipëri, pse jo edhe qytetarë të Shqipërisë që janë prezentë në hapësira turistike malore të Kosovës. Është një përfitim i ndërsjellët, një rritje e konsiderueshme, një praktik pozitive që po jep rezultate”, shton ai.

Me respekt,
Enis A. A. Shatri LL.M., (Adv.)
International Air and Space Law
International Institute of Air and Space Law, Leiden Law School.
Leiden University, The Netherlands.http://law.leiden.edu/organisation/publiclaw/iiasl/
School of Law, Utrecht University, The Netherlands
Faculty of Law, University of Pristina “Hasan Prishtina”, Republic of Dardania
Citations:
Possible Applications of High Altitude Platform Systems for the Security of South America and South Europe
Attila HORVÁTH
AARMS Vol. 20, Special Edition (2021) 79–94.
Enis A A Shatri, High Altitude Platforms: Opportunities and Legal Challenges (LAP LAMBERT Academic Publishing, 2019).
Shatri, Enis AA, High Altitude Platforms: Opportunities and Legal Challenges. LAP LAMBERT Academic Publishing, 2019
16 pages
AARMS – Academic and Applied Research in Military and Public Management Science Archives Vol. 20 No. Special Edition (2021): Possible Applications of High Altitude Platform Systems for the Security of South America and South Europe
Shatri, Enis A A, High Altitude Platforms: Opportunities and Legal Challenges. LAP LAMBERT Academic Publishing, 2019.

Për shkrimin e S. Mehazit “Shovenët maqedonas të Çashkës që nuk i lejojnë nxënësit shqiptarë të mësojnë në gjuhën shqipe”

Drini.us
-
0

Aurel Dasareti, ekspert i shkencave psikologjike-ushtarake, SHBA

Një koment i thjeshtë për shkrimin e z.Sulejman Mehazi: “Shovenët maqedonas të Çashkës që nuk i lejojnë nxënësit shqiptarë të mësojnë në gjuhën shqipe”.

Po përsëris diçka (fragmente) nga një letër që kam shkruar për portalet shqiptare në vitin 2009, drejtuar dylberit Ahmeti Ali, dylberit Thaçi Menduh dhe dylberëve tjerë që nuk ishin dhe nuk janë gjë tjetër përveç se zagarë kuisling që i binden e i përulen deri në paturpësi pushtuesit sllav të cilët Tito, në vitin 1944 i ka pagëzuar  “maqedon” e jo mahi, krijesës false, u mungon identiteti…

***

Zagarët e pushtuesit, sadistët…Shkruan: Aurel Dasareti, 2009-12-21, ArizonaSadisti mund të vrasë dhe torturojë, por mbetet përherë një person i vetmuar, pa dashuri, i trembur, që ka nevojë për një pushtet të epërm të cilit t`i nënshtrohet.Banditët e BDI-së nuk duan ta kuptojnë se e kanë obligim të barazojnë 100% të drejtat e shqiptarëve me ato të sllavo-“maqedonëve”; këtyre kuislingëve u kruhet bytha të ndihmojnë okupatorin të inkuadrohet në NATO dhe BE. Nuk ka dyshim, BDI-ja është shndërruar në një grup gangsterësh antishqiptarë të udhëhequr nga Ahmeti Ali, i cili (sipas informatave të disa shqiptarëve të Zvicrës) pasi e siguroi veten ekonomikisht nga fondi zviceran për të sëmurët e rëndë mendor, si invalid pune që ishte, i hyri “politikës”, u kthye në FYROM, dhe s`bashku me “komandantët” e tij të “famshëm” e mashtroi rininë shqiptare të gjakoset kot në luftën që këta mafioz nuk e kishin kurdisur për Vatan e LIRI por për kolltuk dhe leverdinë e tyre materiale (…)Pasi gjatë kësaj kohe është BDI-ja ajo që qëndron pranë koçeve të Gruevskit&kompani atëherë edhe përgjegjësia kryesore për vazhdimin e tragjedisë së popullatës shqiptare atje është e Alijës. Përgjegjësia është edhe e ish “komandantëve” që për interesat e tyre personale mashtruan diasporën me mbledhjen e lekëve kinse për armatim, vodhën paret e gjakut, dhe dërguan në vdekje, të paarmatosur si duhet dhe të pa ushtruar lulen e rinisë tonë, Martirët e Kombit (…)Sadisti Ahmeti Ali, sadisti Thaçi Menduh e sadistët tjerë admirojnë pushtetin sllavo-“maqedon”, iu nënshtrohen Georgijevskave, Gruevskave, 20 vjet me radhë përçmojnë, shtypin dhe kontrollojnë shqiptarët e pambrojtur, të paorganizuar dhe të paarmatosur që nuk mund t`jua kthejnë goditjen). Këta tipa janë sadistë pikërisht për shkak se ndihen të pafuqishëm, të paaftë. Sadisti orvatet të gjejë një kompensim, duke ushtruar pushtet mbi të pambrojturit, duke u shndërruar – ai që ndihet një krimb – në një zot.

___

Shovenët maqedonas të Çashkës që nuk lejojnë nxënësit shqiptarë të mësojnë në gjuhën shqipe – Bota Sot

Marie Shllaku do të përjetësohet në bronz në Pejë me 2 prill 2024

Drini.us
-
0
Marie Shllaku do të përjetësohet në bronz në Pejë me 2 prill 2024

Nga: Lekë Mrijaj , Klinë

Studiuesi dhe hulumtuesi shkencor nga Amerika, z. Tomë Mrijaj para afro dy dekadash është paraqitur me një libër tjetër shumë interesant studimor, gjë qe libri i tij i nxjerrur në dritë është si rezultat i të gjeturave e hulumtimeve të tija të thella për të kaluarën e historikun e shkodranes, Marie Shllaku si dhe për familjen e saj, pra të moslënies së kësaj amazone e heroine shqiptare në harresë.

Autori Mrijaj është paraqitur me këtë libër i cili është botuar në vitin 2004 në Nju Jork të Amerikës. Në këtë vepër të titulluar “Marie Shllaku bijë e Shkodrës martire e Kosovës” autori ka artikuluar edhe shumë fakte arsyetuese rreth aktiviteteve të saja të gjithëmbarshme intelektuale, politike, çlirimtare e kombëtare. Studiuesi, Mrijaj në librin e tij e ka përfshirë pjesëmarrjen e Maries në disa Komitete të Besëlidhjes e disa Kuvende siq janë Kuvendi i Drenicës e Dobërdolit si dhe në shumë raste ka përmendur edhe bashkëpuntorët e saj të afërt, nacionalist e Intelektual të ndryshëm të elitës së Ballit e Besëlidhjes Kombëtare, NDSH-së siq janë: ing. Xhafer Deva, prof. Ymer Berisha, At Bernard Llupi, Abaz Kupi, mulla Idriz Gjilani, Ndue Perlleshi, Shaban Polluzha, Mehmet Gradica, Miftar Bajraktarin, Mehmet Agë Berisha, Metë Danin, Azem Aruqin, Adem Shalën etj. Studiuesi Tomë Mrijaj e paraqet Marie Shllakun, si një sokoleshë shkodrane, e cila ishte e dashuruar aq shumë me Kosovën , e qe ishte ndër luftetaret, veprimtaret dhe intelektualet e veçanta shqiptare, e cila ishte e angazhuar maksimalisht fizikisht e shpirtërisht për bashkimin e trojeve në një ombrellë-Shqipëri Etnike, duke luftuar qoftë edhe me armë kundër forcave staliniste komuniste jugosllave të asaj kohe, ndaj edhe për atë arsye është pushkatuar (duke e pranuar me krenari veprimtarinë e saj për një Shqipëri Etnike) me urdhër të një gjykate fantome qe kryesohej nga serbi Dragutin Janjiç e akuzohej nga komunist shqiptarë, kryeprokuror e kolaboracionist, si ishte Ali Shukria, e qe e ekzekutuan Marie Shllakun (At Bernard Llupi, famullitar në Kishën Katolike të Pejës, prof. Kolë Parubi, mësuesi Gjergj Martini normalist i Elbasanit ) aty në natën në mes 24, 25 nëntorit të vitit 1946 në Prizren. Në libër përmenden deshmi bazike njëkohësisht veq tjerash zbardhen dhe shfaqen, për herë të parë, në pjesët e qëlluara shkrimore e kuptimplote: “Studiuesi Mrijaj, grishi historinë e shkurtër të kohës fakt pas fakti, rriti dhe zgjeroi strukturën e veprës, duke futur në penën e tij subjektet, që janë plazmor në strukturën e dorëshkrimit, tashmë të kthyer në një libër jetëshkrimor, për t’a njohur të gjithë lexuesit mbarëshqiptarë.

Njëkohësisht sipas parathënies koncize të prof. Klajd Kapinova, autori në fjalë rrëfen fatin e përsonazhit kryesorë, kohën kur janë zhvilluar ngjarjet, duke dhënë me një gjuhë e stil të thjeshtë fatet njerëzore, në luftën e mbijetesës mbinjerëzore, në kohën më të egër të komunizmit në Shqipëri e Kosovë.

Redaktori Kapinova, librin e autorit Mrijaj e cilëson si një rreze drite në errësirën e madhe, që ka mbuluar për 80 vjet historiografinë e figurave të shquara të nacionalizmit shqiptar, që luftuan tërë jetën e shkurtër që kishin, për idealin dhe qëllimin fisnik të të parëve, bashkimin e tërësisë së trojeve etnike shqiptare. Pikërisht permendët trimëresha e zgjuar sypatrembur shkodrane Marie Shllaku, e cila bashkëpunoi me Legalitetin, Ballin Kombëtar dhe me të gjithë ato forca përparimtare shqiptare, që ishin përkushtuar për Shqipërinë etnike e cila heroinë i përket atij brezi të patriotëve shqiptarë, që fatin e lidhën ngushtësisht me atë të popullit të vet, që zemra e re rrahu gjithë jetën për popullin, gjithçka që patën, si: energjitë, aftësitë e dituritë i vunë me ndërgjegje të pastër në shërbim të çështjes nacionale, të realizimit të aspiratave të ligjshme amtare e qe mbetet një femër legjendare, me tradita të thella atdhetare, një nacionaliste e ndërgjeshme e cila u ndal në Kosovë, me vullnetin e saj shpirtëror, për të vdekur si patriote e trojeve të përgjakura të Kosovës…

Ndërsa në vazhdim në stidimet e tija pra në këtë libër përmenden, zbardhen dhe shfaqen, për herë të parë, në pjesët e qëlluara shkrimore e kuptimplote: “Familja Shllaku dhe historia”, “Kosova dhe Marie Shllaku”, “Nacionalisti ing. Xhafer Deva zbuloi dhe përkrahu talentin e Maries”, “Profesor Ymer Berisha udhëheqës e martir i Kosovës”, “Shokët antikomunist kujtojnë Marien”, “Maria në Kuvendin e Dobërdolit”, “Beteja e qelisë së Siçevës 12 shtator 1945”, “Maria aktive në Kuvendin e Drenicës”, “Martiria shkodrane në luftën e Drenicës”, “Shtypi i kohës flet për pushkatimet”, “Nxënësia e Fishtës e priti me qetësi pretencën e vdekjes”, “Maria dhe ONDSh”, “Krijimi i Organizatës Patriotike “Besa Kombëtare” dhe Maria aktiviste”, “Marie Shllaku bashkëpunëtore e shumë organizatave nacionaliste në mal”, “Maria në Mat’hauzen dhe Aushvizin e Jugosllavisë komuniste”, “Heroina për 50 vjet e lënë në harresë”, “Një histori të dhimbshme, por krenare shqiptare”, “Maria dhe historia që do të flasë përsëri”, “Një përmendore e pavdekshme për Marien libri i Kelmendit dhe Gashit”, “Me histori në dorë”, etj.

Mund të thuhet, se jetëshkrimi i deritashëm në fjalë i autorit sjell një drejtpeshim në vlerësimin objektiv të figurës së vajzës së re martire Marije Shllaku tha në parathënien e tij, studiuesi prof. Klajd Kapinova redaktori i librit. Vlen të potencohët se veq librit “Marie Shllaku bijë e Shkodrës martire e Kosovës” autori Tomë Mrijaj ka botuar edhe një libër tjetër monografik të titulluar:”Gjeneza e Familjës Mrijaj-Kujtime”. Në këtë libër (f. 85, 86, 87, 88, 89) gjëjmë deshmi të reja dhe të dhëna të ndryshme rreth familjës së tij. Njëkohësisht veq tjerash gjejme deshmi tjera të reja kushtuar heroinës shqiptare të trojeve etnike, shkodranes Marie Shllaku.

Studiuesi Mrijaj për lexuesit shqiptarë, ofron disa kujtime dhe përjetime të gjyshës, babait dhe përjetimet e tija, të cilat për herë të parë zbardhēn në vitin 2015. Ndaj në nëntitullin e libri monografik (Gjeneza e Familjës Mrijaj-Kujtime) të titulluar: “Martirja e Kosovës Marie Shllaku (1920-1946) e gjëjmë Marie Shllakun e cila (siq thotë studiuesi T. Mrijaj) strehohet në shtëpinë tonë”. Ndaj lidhur me qëndrimin e Marie Shllakut në shtëpinë tonë, ai edhe risjell të freskëta kujtimet e paharruara, për sokoleshën e re sypatrembur, shkodranen dhe martiren liridashëse të Dardanisë.

Së pari, trimëresha patriote Marie Shllaku, në luftën e saj kishte si synim Shqipërinë Etnike, që është edhe thelbi kryesor i Lidhjes së Parë të Prizrenit (1878), të Dytë (Prizren, 1942) dhe të Tretë (1962, New York, ShBA), për të cilën s’do asnjë koment. Së dyti, qysh në moshën time të fëmijërisë, shumë herë e dëgjoja ketë emër në odën e burrave, në sofrat, që shtronte babai im për miqët e ftuar ose vizitorë të rastit, që ishin të shpeshtë në shtëpinë tonë. Autori i librit “Gjeneza e Familjës Mrijaj-Kujtime” z. Mrijaj, flet edhe me gjerësisht, për këtë figurë e portrete madhore ashtu siq ia ka interpretuar gjyshja e tij (autorit), se si ajo vajzë trime, kishte qendruar më se një javë në shtëpinë tonë dhe me ardhjen e babait të saj, Mark Simonit nga Shkodra në Kosovë, për ta bindur vajzen e tij të re, që të hiqte dorë nga rruga e saj patriotike, në male me çetat nacionaliste të Kosovës, kishte lindur ideja, që Maria të vinte në shtëpinë tonë, ku, ishte më e sigurtë.

Për më tepër Marku, i ishte drejtuar fratit të Pejës At Bernardin Llupit O.F.M. dhe ky e kishte dërguar tek frati i Kishës së Zllakuqanit Patër Tomë Xhaja O.F.M. Pader Toma, si vend strehimi më të sigurtë dhe me besë shqiptare, kishte zgjedhur shtëpinë tonë, sepse misionari françeskan kishte lidhje të ngushtë me babain tim.

Dhe pse !? Duke qenë se, babai punonte në administratë të pushtetit lokal, askush nuk mund të dyshonte, se në shtëpinë e tij, ai mbante heroinën Marie Shllaku, një antikomuniste të përbetuar, të regjimit kolonial sllavo-komunist serb dhe atë shqiptarë të vendlindjes. Ndaj edhe me një nostalgji të veçantë Mrijaj në këtë libër i evokon fjalët e gjyshës së tij duke thënë se: ishte miku i shtëpisë Lekë Marleku, ishte një burr besnik i cili e solli Marien nga malet e Dollcit (Lugu i Drinit), të veshur me rrobat e nuses në shtëpinë tonë. “Unë, -tregon gjyshja ime- fjeta në një dhomë me Marien, ndaj edhe i ruaj kujtime të përjershme me të cilēn fjeta. Ishte një javë shumë e gjatë për mua dhe e frikshme, sepse nacionalistja shkodrane mbante me vetë armë, disa bomba dore, radio-lidhje dhe një bllok shënimësh (ditar).

Madje siq ma thoshte gjyshja, ajo ishte shumë e bukur nga pamja e tepër tërheqëse në biseda të lira, e cila gjatë natës, kur dëgjonim ndonjë të lehur qeni, ajo me armë në dorë vraponte drejt oborrit pa pasur frikë gjë qe unë friksohesha, se gjatë zgjimit të rrufeshëm të saj dhe daljes së shpejtë me pushkë në dorë drejt oborrit të shtëpisë (mes territ të natës), mos padashje po ndeshet me bombat e saj luftarake, të cilat, mund të shpërthenin nga çasti në çast.

Gjatë ditës, kur anëtarët e familjes gjendeshin në fushë, për t’u marrë me punët e përditshme të bujqësisë (në arat e mbjellura), ajo kalonte ditën, duke biseduar me babain e saj. Ishin vërtetë momente emocionuese, dhe gëzohesha, kur i shihja tek bisedonin ngrohtësisht atë e bijë. Askush nga familja e jonë, nuk ka ditur, se kush ishin këto miq shumë të rëndësishëm, që qëndronin në shtëpinë tonë, përveç meje dhe djalit tim Nikollës. Ditët kalonin shumë shpejt. Nuk e harroj kurrë ditën e ndarjes mes babait dhe bijës së vet të re. Shumë lot derdhi shkodrani Mark Simoni, për bijën e tij.

Maria, si femër me aftësi të mëdha qëndroj e fortë deri sa babai i saj u largua. Ajo, duke menduar babain, filloi të qajë me dënesë, saqë mendova se zemra po i del nga kraharori. Në mbrëmje Lekë Marleku, e mori Marinë dhe e dërgoi tek shokët e vet në male tek bashkluftetarët e saj si: Shaban Polluzha, Ukë Sadiku, Mehmet Gradica, Ndue Përlleshi, Zef Gjidoda, Ymer Berisha, Qazim Bajraktari, Shaban Dema, Kolë e Pashuk Bibë Miraka, Ajet Gërguri, Osman Bunajku etj. Ndërsa në pjesën tjetër të nëntitullit të librit “Flamuri kombëtar në kujtimet e mia”, gjëjmë përjetime dhe të dhëna tjera duke thënë se: unë për herë të pare, Flamurin Kombëtar Kuq e Zi e pashë në shtëpinë time në vitin 1958.

Porsa hyra në dhomën e grave, në një cep të shtëpisë shoh gjyshen, që mbante në dorë një rubë të kuqe, të cilën ishte duke e larë dhe nga sytë e saj pashë lot dhembjeje, me një pikëllim të thellë.

Në atë gjendje që ishte, unë iu afrova ngadalë, për t’a qetësuar, por ajo vetëm qante. lu afrova më shumë dhe gjyshja nisi të për- shpërisë fjalët… që për momentin si kuptoja. Ajo fliste ngadalë dhe me një zë të ulët, ku, vaji ishte bashkuar me përshpëritjen e lehtë, që vinte nga dhembja e brendshme e shpirtit të trazuar. Gjyshja ime mes lotëve, që i rridhinin rrëke tha: “E kisha amanet! E kisha amanet!” E pyeta gjyshën, se për çfarë ameneti e kishte fjalën?! Ajo ashtu e përlotur m’u drejtua me flamurin, që e mbante shtërnguar në duar: “Bir, e kisha amanet nga ajo e gjorë e mjerë, që sot nuk i dihet as varri….” Po unë edhe një herë e pyeta se kush është Maria.

Ajo pasi më hedh një vështrim të butë në sy, nis të flasë me zërin e saj, që i dilte me vështirësi, por e sigurtë për gjithçka thoshte, sepse kishte përjetuar histori të dhembshme gjatë jetës së saj. “Bir im, vazhdoi gjyshja- Marie Shllaku, ka bujtë më se një javë si mike speciale në shtëpinë tonë, ku, frati i Pejës At Bernardin Llupi O.F.M., e kishte drejtuar babën e saj Mark Simon Shllakun tek Pader Tom Xhaja O.F.M. e ky i fundit i kishte sugjerue të vinte në shtëpin tonë, mbasi takimi ishte më i sigurt mes babës e bijës.

N’at kohë Qeveria komuniste e Enver Hoxhës e kishte derguar Mark Simon Shllakun, që t’a bindte vajzën e tij të kthehej në Shqipëri. Bir i dashur! Babai yt (Nikolla), ishte njeriu më i besuar tek drejtuesit e çetave nacionaliste të malit. Ata ia besuan (duke aluduar në At Bernardin Llupi O.F.M, dhe at’ Tomë Xhaja) edhe takimin e babës me të bijën në shtëpin tonë. Pas një jave qëndrimi të Markut me vajzën, ai nuk mundi t’a bindte ate që të kthehej në vendlindje. Dhe baba e bij, u ndanë atë ditë me lot ndër sy…” (të dhënat “Gjeneza e Familjës Mrijaj-Kujtim” f. 85, 86, 87, 88, 89). Në fund mund të konstatojmë se edhe të dhënat paraprake të librit të tij:”Marie Shllaku bijë e Shkodrës martire e Kosovës” edhe disa nga artikujt e librit monografik “Gjeneza e Familjës Mrijaj-Kujtime” i plotësojn pjesë të rëndësishme të historisë sonë të lavdishme shqiptare.

Librat dhe deshmit në fjalë do t’i shërbejë opinionit të gjerë, lexuesve dhe studiuesve të ndryshem për ta kuptuar më mirë luftën heroike të Shqiptarëve në epokë të ndryshme si dhe luftën dhe martirizimin e shkodranës Marie Shllakut e cila u ekzekutua në qytetin historik të Prizrenit e qe në nismën e Forumit të Intelektualëve “Trojët e Arbërit” dhe mbeshtetjën e Komunës së Pejës-kryetarit Gazmend Muhaxheri, e bashkëpuntorëve të tij, do të përjetësohët në bronz, me 2 prill 2024 në Pejën e Dukagjinit.

Lavdi veprës së sokoleshes shkodrane Marie Shllaku, e cila u martirizua për Kosovën dhe vizionin e Shqipërisë Etnike!

Koha, shpirtshërbyese – poezi nga Atdhe Geci

Drini.us
-
0
Koha, shpirtshërbyese – poezi nga Atdhe Geci

Nga: Atdhe Geci

Poezi

KOHA, SHPIRTSHËRBYESE

Udhës  së  Atdheut tonë  për  në  Çamëri

të gjithë bartim përgjegjësi  dhe  njëherit

edhe lëvdata, dhe, pika gjaku të betejave

bartim këngë të vogla  e këngë të mëdha

lexova në ditarin e luftëtarit çam, i vrarë

në luftë me  Greqinë, ai  trim  shkruante;

Lidhja pellazge  është  lidhje  shpirtërore

lidhje e përjetshme me gjuhën dhe tokën

lidhje e siguruar nga përjetësia identitetit

lidhje e mbrojtur nga përjetësi e origjinës

Lidhje për çlirimin e Epirit e të Çamërisë.

Jeta e çamit në Atdhinë, Atikë  dhe More

si kopshtar, pemëshitës dhe peshkatharës

i jep zemërim çarjes  së tokës dhe të detit

i jep zemërim  gjuhës  shqipe  dhe  fjalës,

i jep zemërim palave të fustanellës çame

gurëve epik të Akropolit dhe të Dodonës!

Çamët e thonë; jam ipe Iperi prej kohësh

“Nuk jemi grek”, dhe as helenë të shpifur

jemi shqipe me stërgjysh pellazg e epirot!…

Të gjithë lumejtë, erërat dhe stuhitë nëpër

Çamëri e gjithandej Epirit, rrjedhin nga e

kaluara, nga Pellazg Iliria e Zeusi  dhe  e

Thotit, nga Pellazg Iliria antikës së Herës

nga lumejtë e munduar të kohërave epike

Në zemër të çamit luftë bën gjuha shqipe

luftë bën  dashuria  Çamëri-Shqipëri, dhe

luftë bën vetëdija çamit kundër pushtimit!…

Atdhe Geci – Dortmund, 24 Kallnor, 2024

Zyrtarizimi i dinarit serb është kërkesë për element shtetësie për Asociacionin!

Drini.us
-
0
Zyrtarizimi i dinarit serb është kërkesë për element shtetësie për Asociacionin!

Zeqir Bekolli, Prishtinë

Vendimi për mospërdorimin e dinarit serb në Kosovë është në harmoni me Kushtetutën e vendit dhe përpjekje për konsolidim të shtetit edhe në pjesën veriore të vendit. Me këtë vendim i bëhet me dije komunitetit serb dhe vet Serbisë se në Kosovë e vetmja valutë zyrtare është euro të cilën tashmë e përdorin shtetet e Bashkimit Evropian.
Reagimet e Serbisë për zyrtarizimin e valutës së saj në Republikën e Kosovës është ndërhyrje direkte në sovranitetin dhe funksionimin e shtetit tonë, por edhe synimin dinak i Vuqiçit për të instaluar një element të shtetësisë për Asociacionin e komunave me shumicë serbe, që shpie në një Republikë Serbe në Kosovë.

Prandaj, kjo kërkesë e re antikushtetuese nuk bën në asnjë mënyrë të jetë në tryezën e bisedimeve, sepse nëse diçka e tillë lejohet, atëherë Serbia do të kërkojë edhe të tjera elemente dhe me sistemin e mengelës, siç është duke vepruar, do të shkojë deri atje, për t’ia krijuar Asociacionit elementet e shtetit për çka po përdorë të gjitha mënyrat deri te ato diplomatike.

Për krijimin e elementeve të shtetësisë, për Asociacionin, Serbia provoi edhe me mënyrën e dhunshme të 24 shtatorit, kurse tash me gëzofin e skilës provon të mashtrojë komunitetin ndërkombëtar duke e parashtruar si kërkesë të serbëve lokalë dhe si diçka të rëndësishme për ata.
Kosova me Kushtetutën e saj është shtet multietnik, që nënkupton, shtet i qytetarëve të barabartë, dhe çdo përpjekje antikushtetuese siç është kjo për zyrtarizimin e dinarit serb është veprim për krijimin e mini shtetit në shtetin e Kosovës.

Lëvizja kombëtare e Deçanit është si Lidhja e Lezhës…, bazohet në figurën qendrore të kombit Gjergj Kastriotin!

Drini.us
-
0
Lëvizja kombëtare e Deçanit është si Lidhja e Lezhës…, bazohet në figurën qendrore të kombit Gjergj Kastriotin!
Gjon Keka, historian
*
Lëvizja kombëtare e Deçanit i ngjanë për nga simbolika Lidhjes së Lezhës. Ja pse i ngjanë simbolikisht:
e para Lëvizja kombëtare e Deçanit fton gjithë të bashkohen që ta largojnë armikun e brendshëm nga mesi i tyre në mënyre që mos t’i shkaktojë dëme edhe më të mëdha e të pariparueshme kombit,shtetit dhe brezave,
e dyta ajo e din se cilët janë armiqt e brendshëm dhe e sheh urgjente shpëtimin nga ideologjitë e tilla të rrezikshme: të individit,familjes,traditave e zakoneve, identitetit, kombit e shtetit laik dhe europian,
e treta Lëvizja kombëtare e Deçanit dëshiron që me shembuj duke u bazuar në figurën qendrore të kombit Gjergj Kastrioti (Skendebeun) për rikthim tek rrënjët iliro-arbrore kthim tek vetja dhe shpëtimit për brezat e ardhshëm dhe
e fundit Lëvizja kombëtare e Deçanit i bënë punët e saj me duart e saj, me kokën e saj dhe jo me duart dhe kokën e tjetërkujt,pra ajo nuk nxitet dhe nuk është produkt as i jashtëm, as i dikujt për qëllime politike,por ka dal nga vullneti i lirë i individëve dhe shoqërisë për ta ftuar shoqërinë të braktisin ideologjitë helmuese dhe të kapen pas identitetit kombëtar dhe rrënjeve të lashta iliro-arbërore ,rrënjëve të Gjergj Kastriotit.
____
Të gjithë librat e Gjon Kekës të botuar deri më sot:
1. Kosova drejt pavarësisë dhe integrimit – 2006
2. Gabimet politike në Kosovë dhe Shqipëri – 2010
3. Shqiptarët në prizmin e diplomacisë ndërkombëtare – 2011
4. Ibrahim Rugova – Lidership i idealeve të mëdha – 2011
5. Vetëplotësimi i Kombit – 2012
6. Skënderbeu, ideator i bashkimit europian – 2012
7. Rruga e vjetër e kombit – 2013
8. Ukshin Hoti mendimtar i thellë Politik – 2013
9, Epoka e Konstantinit te Madh – 2014
10. Roli politik dhe ushtarak i shtetit te Arbërit-2015
11. Antropologjia Politike -2015
12. Anton Çetta dhe filozoia e pajtimit te gjaqeve, – 2015
13. Nënë Tereza ,Arbënorja e famshme e te gjitha kohërave – 2016
14. Edukimi Politik -2016
15. Kontributi i Perandorisë Austro-Hungareze për kishën katolike në Shqipëri – 2016
16. Demokracia dhe Tranzicioni – rasti i Kosovës dhe Shqipërisë – 2017
17. Der große Europäer Georg Kastriota – 2017
18. Arbëria përball renegatëve (Dje dhe Sot) – 2018
19. Patriotizmi i Gjergj Kastriotit-Porositë dhe Këshillat – 2018
20. Skënderbeu dhe Mirditorët – 2018
21. Autoriteti dhe Fama e Skënderbeut – 2019
22. Gjergj Kastrioti(Skënderbeu) në literaturën lituane – 2019
23. Metapolitika- 2019
24. Pjetër Bogdani,zëri i gjeniut dhe patriotit – 2020
25. Nga Ilirët tek Arbërit – 2020
26. Karl Ritter von Ghega – 2021
27. Kombi shqiptar dhe fati i tij – 2022
28. Leonik Tomeu pishtar i dijes dhe rilindjes europiane – 2022
29. Gjergj Kastrioti Skënderbeu – Bibliografi, vëll. I – 2023
30. Gjergj Kastrioti Skënderbeu – Bibliografi, vëll. II – 2023
————————————-
Librat gjenden në:
📚 Libraria Dukagjini – Prishtinë

Ai kapili i Ukës pe majke topin veç n`krye e n`kâmë! 

Drini.us
-
0
Ai kapili i Ukës pe majke topin veç n`krye e n`kâmë! 

Gjyshi, Imer Seferi (ka vdekur më 1983 në Turjakë)

Sinan Kastrati, Suedi

Pjesë nga libri për Turjakën (17 mahi e hajgare)  

  1. Apângat e hekrit 

Baca Cufë âsht djali i dytë i Brahim Agës nga Turjaka. Djali e madh âsht Xhemjlia.  

Baca Cufë i ka pas dy gra. Me to ka pas 6 djem e 5 qika. Me gruen e parë, Bahtishahin, bijë Mllanaviqi: Asmanin, Ramadanin dhe Sylymanin dhe qikat, Zaden, Temën e Hatmanin. Me gruen e dytë, Nurën, bijë e Dragabilit, baca Cufë ka pas Nezirin, Alinë dhe Muslinë dhe qikën, Hajrinë.  

Baca Cufë ka qenë shumë puntor i madh dhe ekonomist e kursimtar (koprrac*)   

Ni ballânë*) ish pas rrxue në livadhe në mes të Bublit, Damanekit dhe Turjakës e baca Cufë ish shku e i kish marrë do teneqe të ballanës. Me ato teneqe iu kish marue djemve apânga, për me iu qinru ma shumë, e mos me iu shky.   

  1. Kaftorrin me xhama

Baca Cufë e kish pas marue 1 kaftorr t`mirë me teneqe t`ballanës por për mas me ble gaz*), e me bâ dritë, bakaftorrit ia kish ngjit në dy anët ka ni copë t`xhamit. Kur e dhez kaftorrin, xhamat i kërsasin*) e thehen.  

  1. 1 kashore bukë me hânger me 1 dud e gjysë

Verës kur dilte buka e nxetë nga çerepi *), baca Cufë ungjej nën hijen e dudit dhe hante bukën me duda. 1 kashore bukë me 1 dudë i dokej pakë, 1 kashore bukë me 2 duda, i dokej shumë, prandaj thonte ai:  

-1 kashore bukë, me hânger me 1 dudë e gjysë âsht taman.  

*) çerep, enë balte, ku piqeshin bukët, si tepsi e piteve 

  1. Ti 1 cigare duhan e unë e ha 1 kokerr shiqer

Baca Xhemajli e Baca Cufë janë kânë dy vllazën. Baca Xhemajli a kânë me i madh dhe i ka pas 2 djem, bacën Metë e bacën Salih dhe ish kânë shumë i meçum kurse baca Cufë, ish kânë puntor i mirë. Baca Xhemajli e kish pas pi duhanin e baca Cufë, jo. Kur e maronte baca Xhemajli cigarën e duhanit nga kutia e donte me pi, baca Cufë i thonte:  

-Ti 1 cigare duhan kur ta pin, unë kam me hângër nga 1 kokërr shiqer. Sa cigare duhan ti pin ti, qaq kokrra shiqer kam mi hângër unë. 

  1. S`ka me ujë të Gërrjâqes

Baca Cufë ish pas smu *) e iu thotë djemve:  

-Shkoni e merrne do ujë në Gerrjaqë se kur ta pi ujin e Gërrjaqës, bâj ma mirë.   

Ishte dimën. Kishte ra borë e madhe. Njani nga djemtë e bacës Cufë, Neziri vjen n`odën tonë pa nxehet e po kallxon se ka me shku me marrë ujë.  

-M`ka thânë baba Cufë se kur ta pi ujin e Gërrjaqës*), shnoshna.   

Baba Imer i thotë:  

-Po ku pa do me shku n`kit kjamet*), rri k`tu nja dy sahat e masanej mushe gërqakin me ujë n`bunar tonë e qoja Cufës e mas i kallxo qi e ki marrë te na! Ai e ngon babën Imer dhe mas nja dy sahatëve e merr ujin qysh i ka thânë baba Imer e ia qon bacës Cufë. Kur e sheh baca Cufë, g`zohet dhe e pin ujin:  

-Ah si ujë i Gërrjaqës s`ka ….  

Plaki Shaban Ramadani i Turjakës

  1. Cufa i ka 2 gra e djemt hallall po ia bin edhe 2 gra tjera

Kur e kish pas martue Lil (Halil) Derguti djalin, Demirin, masi qi punonte si nëpunës administrate në komunën e Malishevës, i kishin ardhur edhe 2 gra në dasëm, gra qi punonin në komunë, si nunpunse*). Me fjet i kish pas marrë Musli Cufa, djali i vogël i bacës Cufë që edhe ai punonte si traktorist në ish ndërmarrjen ”Përparimi” në Malishevë. Në sabah herët ishin que ato e dikush në oborr të bacës Nezir iu qitke me i la durt e sytë, me bakall. Oda e jonë, ishte në katin e dytë, 5 metra larg aborrit të tyne e prej pengjereve të odës shihej aborri i bacës Cufë si n`pllamë t`dorës. Kur i sheh baba Imer nga penxherja e odës gratë e huja në oborr të bacës Cufë mahitej: 

-Djemve t`mi … jau bafsha …se vetëm burra m`bin mysafirë e Cufa i ka 2 gra e djemt hallall ia kanë pru edhe 2 gra tjera e te na vijnë burrat: Mulla Alia, Musli e Asman Maxharra …’ 

  1. O Imer Seferi po a me Hajdin Nurqin pa rrin a?

Niherë në Ulicën e Ali Agëve ish kânë ungj e pa rrin e pinë duhan baba Imer me Hajdinin, djalin e Beqë Nurqit, kusheri nga Turjaka. Nuk vanon shumë e vjen Halit Sakoli i Carravranës. Haliti e ka pas motrën e nipin, djalin e motrës, Latifin, djalin e Qazim Demirit nga Bubli.  

Haliti shkonte shpesh te motra e nipat e kthehej edhe te na, kah shkonte ose kah vinte pi Bublit. Kur e sheh babën Imer me Hajdin Nurqin tuj nejt bashkë, pakë si n`hajgare i thotë:       

-O Imer Seferi, po a me Hajdin Nurqin pa rrin a?  

-Po gjâjma ti naja ma t`mirë i thotë baba Imer Halitit, se edhe unë kum me nejt me ta.  

(Tregoi Imer Seferi) 

  1. Hajt mara vlla shko niherë te shpia!

Terzitë e Gjakovës, dimnit vishin në Turjakë, në të gjitha mahallat, rrinin, hanin e flenin dhe iu kepnin tirq e gjyrdi, pantollë të zhgunit të gjithë djemve, burrave e pleqve të Turjakës, derisa i kryenin e pastaj këtheheshin në Gjakovë. Te na, kur iu kishin kep teshat e djemve të babës Imer, reni i shkonte te axha Ban për me i pre e kep teshat e zhgujta*).  

Terzitë*) pe vesin axhën Ban: 

-Shka do me pre pi teshave Shaban. Mstafë Lota e Njaz Zhavelli t`Gjakovës, terzi pe shohin se axha Ban nuk pa flet shka don me pre e kep për veti e për djalë, për Muharremin. Ish pshtet te dera e odës e pa ngon. Gjakovartë, janë shumë të meçum e kopila. Kur e shohin axhën Ban se po menon, M`staf Lota i thotë axhës Ban:  

-Shaban, hajt mara vlla shko te shpia niherë!*) 

Të tjerët burra qi ishin n`odë ia nisin me kesh, se e murrën vesh meselen e Mstafës. 

9-Ky është më përdesuz 

Niherë shkon axha Ban e Hamzë Hamidi, mocanik te Brahim Aga, me nejt, te plaki mâ i afërt me gjak, ma i meqëm e ma i pasun. Para se me hy mrèna Hamza i thotë axhës Ban:  

-Shaban pa hi unë i pari e ti hajde mas meje!  

-Ani bre Hamzë, hin! 

Kur hinë mrena, baba Himë *)i vetë: 

–Cili jini ma i madh? Axha ban thotë:  

-Unë jam ma i madh, baba Him!  

-E pse hini Hamza para teje, pra?  

-Po ky âsht ma përdesuz. 

  1. Ai kapili i Ukës pe majke topin vec n`krye e n`kâmë!

Niherë në Livadhet te Mullini i Brahim Agës, në Turjakë, Axha Ban ish kânë me lopë e unë nuk e kam pa se ai ish hi me ni hije. Unë luaja me ni top futbolli në livadhe që ishte gzimi ma i madh me pas top se baba Imer nuk na linte me lu me top. Na thonte:  

-Mas ma shkilni barin se dhetë s`kanë shka me hânger dhe shkitë kanë lujtë me kry t`pejgamerit, si top.  

Axha Ban më kish pas kqyr qysh lujsha unë me top. Topin e mbaja në krye, në gjyks, guj e kâmë. Kur ish shku n`shpi iu kish kallxu Rremës dhe tezës Zizë resë, qikës së Halil Hisenit. 

  1. Baca Man, a ti qoj 3000 franga?

Avdi Hamidi, djali i Hamid Tushës nga Turjaka i ka pas 3 djem: Limanin, Halitin dhe Sylymanin. Haliti ka dekë i ri. Limani a kânë ma i madhi e Sylymani ma i vogli djalë. Me Sylën jemi kânë n`shkollën fillore bashkë. 

Limani e Sylymani e kanë pas edhe 1 motër të martume, Fifën në Kramavik, te Shaban Azemi. Limani e Sylymani janë nipa të familjes së njoftun, Malokëve të Pllaqicës. Sylymani si i ri ka shku në Zvicërr ndërsa Limani, ma i madhi punonte e rrnonte qysh mujke në Turjakë. I kqyrte familjen e vetë e fëmijët e gruen e Sylymanit. Ai munohej në ato kushte jo të mira me i kqyrë qysh i ka hije familjen e fëmijët e gruen e vëllait që Syla, ja kishte lânë barrë e nuk i qonte asni metelik*) po Limani nuk ankohej. Ni ditë Limani shkon në Malishevë dhe e thrret në telefon Sylën në Zvicërr. I lutet që t`ja qoj 2000 franga se i ka punët shumë ngushtë e a lodh pi punëve, halleve, moshës e vjetëve. 

-O Sylë, qomi bre nja 2000 franga se i kam punët shumë ngushtë.  

Syla i thotë:  

-Baci Man, a ti qoj nja 3000 franga?   

12.. Daja Isuf t`marroftë Zoti! 

Sylyman Avdija, kusheri dhe moshatar i jemi, kur ishte student n`Prishtinë, kish pas shkue në një të pame në Dragobil, me ni shok t`vetin të Kabashëve të Perzerenit. Të pamet zgatnin disa javë e odat musheshin me burra për çdo ditë. Isuf Kerragjisë i kish dek gruja. Kur hin Syla në odë, oda plot burra e Syla habitet kur i sheh gjithë ata burra:  

-Daja Isuf, a t`diq gruja?  

-Po Sylë, diq.  

-Zoti t`marroftë o daja Isuf!  

-O t`marrftë Zoti ty o Sylë!  

  1. Liman Avdia e vjerr shtagen në lis e shkon te milicia serbe

Limani, âsht djali i madh i Avdi Hamidit, pi Turjake. Ai e ka edhe 1 motër, Fifën dhe 1 vlla mat vogël. Sylymanin (shkurt ”Sylën”). 

Në pranverën e vitit 1999, policia e ushtria serbe, e përzânë*) popullsinë e Turjakës nga shpitë e tyne. Marrin nga ni boshqe tesha e ka ni copë bukë e ikin n`mal. Në rrugë për në bjeshkë, milicia e thirrin Limanin. Ai i shkreti nuk e dinte as ni fjalë serrbisht. 

Baba më kallxonte kur shkova, në vitin 2000, 2001 e 2002 ”Kur na larguan nga katundi, milicia serbe, më 1999, ni milic e thirrë Limanin e Avdisë, kusheri. Limani nuk e dinte serbishten dhe iu thot shqip milicëve serbë se baca Ukë din me fol dhe mu afrue mue, e shtagën e vjerri në ni degë të lisit te Vakafet. Unë i thash Limanit:  

-Liman, pse e la shtagën vjerrë n`lis e nuk e more? 

-Baca Ukë, e lashë vetë shtagen se milicët kanë me m`rreh e bile me shtagë teme mos tum rrehin”. 

  1. Hamidtë bâm, na bâm, bâm

Halla Xhjylë a kânë gruja (e dytë) e Shaqë Tushës nga Turjaka. Ajo me axhen Shaqë i ka pas dy qika, Zelfinë dhe Fatimen e dy djem, Fazlinë e Ganinë. Fazlia, e bleu ni çifte, pushkë gjuetie me dy gryka, 

Halla Xhylë u gzue e iu thonte grave t`kajshive: 

– Hamidt bâm, na bâm, bâm 

  1. Tirrnum Aziz, jo Zizë!

Dada Zizë a kânë motra e Hamid dhe Shaqë Tushës nga Turjaka, burra t`mirë, Hamidi a kânë shejtar e rojtës, burrë i shtirë e Shaqa, i urtë. E qojke jetën me gajret e me hajgare. Edhe motra e tyne, dada Zizë ish kânë zjem*). Si qikë nëse dikush e thirrte Zizë, ajo i bërtitke dhe ia bânte me dije se nëse edhe niherë nodh, ajo ka me rreh:  

-Tjetër herë m`thuj Aziz, e jo Zizë!  

  1. Zizë, a ta prejmë 1 lopë për dimen, ti haje mishin e na çorbën!

Dada Zizë a kânë e martume, për Hasan Metën në Astrazub me shpi ngat dajëve të mi, hiç më larg se 40 metra, përfundi xhadesë për Rahovec. Hasani ishte ni burrë mesatar, i urtë i familjës së Pepiqëve të njoftun me Salih Agën i cili i ka pri ni grupi padrimçakësh kundër demonstruesve shqiptarë në kohën turke*). Ai vritet në Prishtinë, e Turqia e shpall si dëshmor. I knohet edhe kânga Salih Agë Pepiqit që nën udhëheqjen e tij shtypën demonstruesit shqiptarë kundër sundimit e shtypjes osmane. Dada Zizë, edhe motrën e madhe, Habibën e ka pas t`martueme aty ngat. Ajo a kânë shumë e shtirë si qikë dhe si nuse e plakë, e ka majt pushtetin. Kur unë shkoja te dajtë, si fëmijë, tuj nga shkoja te dada Zizë. Ajo me jepte ftoj, rrush e ndonjë llokum sepse ajo ishte e zoja dhe ishte si zot shpie, edhe pse ishte grue. Shka thojke dada Zizë, ashtu edhe bâhej, n`at shpi.  

Rrahimi, kunati i saj ni dimën e kish lut dadën Zizë:  

-Zizë, a ta prejmë 1 lopë pasterrmë e ti haje krejt mishin e ne e hajmë çorbën *)   

  1. Hasani pi mi lun kâmt

Dada Zizë e ka pas edhe një maqinë qi kepte tesha për nuse por kur u plak, mâ nuk mujke me punu me maqinë si përpara, mi kep teshat. Hasani, burri dades Zizë i nimonte, ia lujke kâmt e makinës kepse ndërsa dada Zizë vetëm i mante teshat drejtë dhe i kepte, pa u gërrmucë. Kur dikush e vetke:  

-Zizë, a pa munesh me kep tesha?  

-Vallahi, veç Hasani pi mi lun kâmt se mâ nuk po muj me kep.    

Sqarim: në numrin e kaluar ”Kqyre ti shoq, ku t`gjân ma mirë shko e bânum zâ edhe mu!” ku flas për axhën Ban, më është përvjedhur një gabim, duhet të ishte: 

“Axha Ban, âsht dasht me nejt n`odë edhe pse, ai ma me qef kish mi kqyr loptë ose me punua se me nejt e se me folë para n`odë para musafirëve, si I zoti shtëpisë, se ishte i ndrojtur. Kërkoj falje nga nipat dhe familja e axhës Ban.  

Fjalorth me fjalë e shprehje turjakase   

(1) *) KOPRRAC m. 

  1. Ai që kursen tej masës edhe për sendet e domosdoshme për jetesë; ai që ka para dhe nuk ndihmon tjetrin kur ky ka nevojë, njeri dorështrënguar. Koprrac i madh. Drekë (darkë) koprraci drekë (darkë) shumë e varfër, sa për të mbajtur shpirtin. As gurë s’të jep koprraci. fj. u.

*) Ballânë, avio, aeroplan 

(2) *) Gaz, lëndë djegëse, vajguri, llampë vajguri 

*) Kërsas, pëlqet, thehet etj. 

(3) çerep, enë balte, ku piqeshin bukët, si tepsi e piteve. 

(5) *) Smu, nga sëmurë, ndihet keq, i lodhur 

*) Gërrjaqë, emër i bjeshkës në rrugë për në Rahavec, afro 40-50 min. larg Turjakës, këmbë.  

*) n`kit kjamet, frymë, furtunë, kohë e keqe, tërmet 

(6) *) Nunpunëse, nga nëpunëse, që bën punë administrative në zyrë  

*) Pengjere, dritare 

(8) *) Teshat e zhgujta, ZHGUN m. 

Shajak i trashë, zakonisht i bardhë, i punuar me dy liq në vegjë e i dërstiluar, që përdoret për veshje të sipërme. Rroba (tirq) prej zhguni. Mbështjell me zhgun. 

*) Terzi, rrobaqepës 

*) Hajt mara vlla shko te shpia niherë!, shko pyete gruen 

(9) *) Baba Himë, Brahim Aga 

*) Përdesuz, nuk e kam gjetur, dhe nuk jam i sigurtë por ka kuptimin, llafazan, mendjemadh… 

*) Avdullah Aga dhe Hamzë (Tusha) Aga (gjyshi i Shabanit dhe Hamzës, kanë qenë vëlla me Brahim Agën. 

(10) *) Kuku ai kapili i Ukës qysh pa lujke, nuk pe like topin me ra n`toke, pe majke veç n`krye e kâmë. 

*) Kapili i Ukës, kopili, ka kuptimin i zoti, i zgjuar 

*) Shaban Seferi a kânë i martuar dy herë. Gruaja e parë, Zadja ishte nga Vll. Drenofci. Me të kishte vetëm një djalë, Muharremin. 

Zadja i vdiq herët dhe Mixha im, Shaban Seferi u martua me Qamilen, qikën e Sejdi Godancit nga Gremniku, komuna e Klinës. Me Qamilen, e kish pas ni djalë por edhe ai i kish pas vdekur. 

Sot, Shaban Seferi i ka 8 nipa e dy mbesa: Rrahmanin, Rrahimin, Milazimin, Sakolin, Milaimin, Beqirin, Jahirin dhe Bekimin dhe dy qika, Zaden e Bekrien. Të gjithë janë të martuar e të gjithë kanë fëmi. Janë ndër familjet më të njohura jo vetëm në Turjakë por edhe në Llapushë. Janë edhe ndër më të pasurit. 

(11) *) Nuk i qonte asni metelik,   

METELIK m. vjet. 

Monedhë e vjetër turke prej metali, e barabartë me dhjetë pare. 

(13) *) E përzânë, e larguan nga shtëpitë me dhunë. 

(15) *) Ish kânë zjem, e shtirë, e sertë, i vrazhdë, i ashpër 

(16) *) Demonstruesve shqiptarë në kohën turke. Shqiptarët ngriten kundër pushtetit turk e Salih Aga është kundër demonstrusve. Ai vritet në Prishtinë.  

Familja e Salih Agë Pepiqit, shtëpinë e kanë pasur si burg. Kanë mundur me e falur njeriun që është dënua me vdekje 

Baba, Ukë Imeri (1920-2002)

*) Çorbë, gjellë e lëngët, si supë e trashë që gatuhet zakonisht me oriz, me miell ose me makarona të holla dhe me të brendshmet e bagëtive. 

Malmö, 23, 24 janar 2024 

sinankastrati09@hotmaili.com 

Më e vështirë se sa ndarja e qytetit dhe gjendja e rëndë ekonomike, për mua ishte islamizimi i rinisë së Mitrovicës

Drini.us
-
0
Më e vështirë se sa ndarja e qytetit dhe gjendja e rëndë ekonomike, për mua ishte islamizimi i rinisë së Mitrovicës
Iftari politik në Mitrovicë …
Nga: Mevi Rafuna, Londër
___
* Rinia ime e humbur në qytetin e Mitrovicës…
Më e vështirë se ndarja e qytetit,më e vështirë se gjendja ekonomike, ka qenë islamizimi i rinisë në qytetin tim.
Kjo ka filluar të ndodhë menjëherë pas luftës në Kosovë, atëherë kur gjyshet tona rrallë i shijhe me shami, por vajzat dhe gratë e reja filluan të visheshin me feregje.
Si fëmijë dhe pastaj si e re e ndjeja një frymë krejt tjetër që nuk përkiste me kohën, që ishte e kundërta e lirisë të asaj lirie të cilës shumë gjatë i kishim kënduar…
Qyteti i rock – kulturës mori një pamje të zymtë, dolën në pah shoqata bamirësie dhe imamë kontradiktor të cilët për çudinë time si e re, -fituan simpatinë e shumë e shumë njerëzve…
Pastaj kur nisa gjimazin e ndjeja një trishtim kur pash që persona të tillë ishin futur në arsim, kur nxënësit lëshoheshin nga ora mësimore sepse kishin me “Falë të Xhumanë”, dhe më e trishtueshme ishe që mësuesit patriot të gjuhës shqipe dhe historisë po dështonin në misionin e tyre…
Gradualisht ata të rinjë që ishin infektuar me ideologji vrastare, kishin marrë për mision të infektonin secilin që nuk ishte si ta…
Dikur e arritën qëllimin dhe njerëzit pa menduar bindeshin; ishin të rrallë ata që kundërshtonin…
Më nuk ishte interesante bashkimi i qytetit,më nuk ishin interesant herojtë, më nuk ishte interesante gjuha shqipe,më nuk ishte interesante historia, interesante dhe më e rëndësishme se jeta ishte kauza e Palestinës, lufta e Sirisë, Xheneti dhe Xhehnemi dhe qëndresa deri në fund e kauzës në të cilën ata besonin…
Imam Shefqeti u shndërrua në idhull jo vetëm të meshkujve por edhe të femrave saqë falë sipmatisë që kishin gjenerata ime për të- unë kalova e vetme në udhën time duke i larguar nga jeta ime përgjithmonë.
Beteja ime më e madhe ishe personale se nuk doja të infektohesha, doja poashtu t’i ruaja ata që mundja nga ajo marrëzi masive…
E kam vuajtur atë marrëzi që ndaloi jetën normale dhe përparimin dhe kafet në shumicën e kohës i kam pirë e vetme në qendër të qytetit, pa shprehur dëshirën që tē vazhdoj miqësinë jo të shëndetshme me njerëz të infektuar në mendje dhe në shpirt…
Qyteti im nuk më dhuroi asgjë më dukej vetja si një njeri i humbur…
Tani që kaluan vitet shumë njerëz e panë rrënimin e tyre por ishte vonë për të reaguar…
Vitin që shkoi isha duke pritur në Shtëpinë e Shëndetit në Mitrovicë dhe duke pritur ishte ulur një mashkull me mjekërr dhe me pantolla të shkurtë afër meje, pastaj erdhi një grua dhe duke e pa atë ajo u mllefos…
Kur hymë në bisedë më tregoi që ishte familjare e një imami dhe duke i pa të zezat e tyre, më thotë
“Kryqin e kisha puth se na e shkatërruan familjen…”
***
1...886887888...1,774Faqja 887 nga 1,774