Kreu Blog Faqe 962

Çka është UDB-a dhe BIA?

0

Flori Bruqi.PHD, Prishtinë
 

Shërbimi i Sigurimit të Shtetit ( Služba državne sigurnosti,: Служба државне безбедности; Служба за државна безбедност;Služba državne varnosti), i njohur edhe me emrin e tij origjinal si Administrata e Sigurimit të Shtetit, ishte organizata sekrete e policisë së Jugosllavisë komuniste. Në çdo kohë ishte më i njohur me akronimin UDBA, i cili rrjedh nga emri origjinal i organizatës : Uprava državne bezbednosti (“Administrata e Sigurimit të Shtetit”). Shkurtesat SDB (serbe) ose SDS (kroate) u përdorën zyrtarisht pasi organizata u riemërua në “Shërbimi i Sigurimit Shtetëror”. Në dekadat e fundit të saj, ajo përbëhej nga 8 organizata gjysmë të pavarura të policisë sekrete – 1 për secilën nga 6 republikat federale jugosllave dhe 2 për krahinat autonome (Kosovë dhe Vojvodinë) – të koordinuara nga selia qendrore federale në kryeqytetin e Beogradit. Edhe pse funksiononte me më shumë përmbajtje se agjencitë e policisë sekrete në shtetet komuniste të Evropës Lindore, UDBA ishte një mjet i frikshëm kontrolli. Pretendohet se UDBA-ja ishte përgjegjëse për “eliminimet” të dhjetëra armiqve të shtetit brenda Jugosllavisë dhe ndërkombëtarisht (vlerëson rreth 200 atentate dhe rrëmbime). Eliminimet variojnë nga ato të udhëheqësve kroatë ustashe të Luftës së Dytë Botërore Ante Paveliq dhe Vjekoslav Luburiq (në Argjentinë dhe Spanjë), tek shkrimtari emigrant kroat Bruno Bushiq dhe shkrimtari emigrant serb Dragisha Kashikoviq, megjithëse kriminelët e luftës duhet të dallohen nga ata që u vranë vetëm për mospajtim ose arsye politike apo ata shqiptarar Jusuf Gërvalla, Kadri Zeka, Bardhosh Gërvalla e shumë të tjerë që u likuiduan nga sherbimi sekret serbo-jugosllavë, ish UDB-a.

Me shpërbërjen e Jugosllavisë, republikat e shkëputura vazhduan të formojnë agjencitë e tyre të policisë sekrete, ndërsa Shërbimi i Sigurimit Shtetëror i RF të Jugosllavisë mbajti emrin e tij të kohës së UDBA-së. Funksionet UDBA formoi një pjesë të madhe të shërbimeve të inteligjencës jugosllave nga viti 1946 deri në 1991, dhe ishte kryesisht përgjegjëse për sigurinë e brendshme të shtetit. Pas vitit 1946 UDBA-ja pësoi ndryshime të shumta në siguri dhe inteligjencë për shkak të çështjeve aktuale të asaj kohe, duke përfshirë: luftimin e bandave; mbrojtja e ekonomisë; Kominform/Informbiro; dhe aspiratat burokratike. Në vitin 1945 dhe 1946, për shembull, UDBA u organizua në rrethe. Në vitin 1950, kur u hoqën si autoritete njësitë administrativo-territoriale, UDBA-ja u riorganizua sërish. Gjatë kësaj periudhe aktivitetet e inteligjencës dhe sigurisë u përqendruan më pak në inteligjencë dhe më shumë në sigurinë e brendshme. Kishte një theks në kolektivizmin, vëllazërinë, harmoninë shoqërore, besnikërinë dhe tolerancën ndaj atyre me pikëpamje të ndryshme. Devijimi nga ky grup vlerash u bë një problem i menjëhershëm për shërbimet e sigurisë. Më vonë, përdorimi i forcës u zbut dhe kur filloi procesi i “decentralizimit të pushtetit popullor”, shërbimet e inteligjencës dhe të sigurisë iu nënshtruan riorganizimit të mëtejshëm për të decentralizuar pushtetin dhe për të rritur efektivitetin. Në plenumin e Komitetit Qendror në korrik 1966, udhëheqja politike akuzoi SDB-në se po pengonte reformat drejt vetëadministrimit. Si rezultat, SDB u decentralizua, personeli i saj u reduktua (veçanërisht në nivel federal) dhe u krijuan komisione kontrolli. U nxorën rregullore të reja, duke forcuar iniciativën e pavarur të shërbimeve të sigurimit shtetëror të gjashtë republikave jugosllave dhe krahinave autonome. SDB-së iu hoq funksionet ekzekutive dhe iu besua identifikimi dhe parandalimi i aktiviteteve armiqësore. Ligji për Punët e Brendshme dhe Dekreti për Organizimin e Sekretariatit të Punëve të Brendshme Shtetërore rregullonin autoritetin e sigurisë së inteligjencës si prerogativë e Drejtorisë së Sigurimit të Shtetit në Ministrinë e Brendshme. Riorganizimi i mëposhtëm trajtoi çështje që lidhen me kompetencën e federatës (siguria shtetërore, trafiku ndërkufitar, shtetasit e huaj, pasaportat, prezantimi dhe përhapja e shtypit të huaj dhe shtetësia federale). Struktura Aktiviteti i inteligjencës dhe sigurisë u organizua në këtë mënyrë: Pasi OZNA (Одељење заштите народа / Odeljenje zaštite naroda, “Departamenti për Mbrojtjen e Popullit”) u shfuqizua, veprimtaria e inteligjencës u nda midis ministrive të ndryshme federale: Ministria Federale e Brendshme nga Administrata e Sigurimit të Shtetit dhe Ministria Federale e Jashtme. Çështjet nga Shërbimi për Hulumtim dhe Dokumentacion (SID) i cili grumbullonte informacione të jashtme politike; Inteligjenca ushtarako-mbrojtëse u trajtua nga Departamenti i 2-të i GS – KOS (Kontraobaveštajna služba / Контраобавештајна служба / “Shërbimi i Kundërzbulimit”) i Ushtrisë Popullore Jugosllave. SDB në republika nuk ishte autonome, por ishte e lidhur me shërbimin federal, i cili bashkërendonte punën dhe nxirrte udhëzime. Sigurimi i shtetit rregullohej me legjislacion sekret (Gazeta Zyrtare sekrete), i cili parashikonte përdorimin e operacioneve speciale. SDB ka kryer kontrolle në shtëpi, përgjime të fshehta brenda lokaleve, përgjime telekomunikacioni, vëzhgim të fshehtë të njerëzve dhe përgjime të fshehta të letrave dhe dërgesave të tjera. Me interes parësor për SDB-në ishte siguria e brendshme; identifikimi dhe pengimi i aktiviteteve të “armikut të brendshëm” (d.m.th. “djathtas borgjeze”, klerikalistët, anëtarët e Kominform-it, nacionalistët dhe separatistët). Puna e inteligjencës jashtë vendit konsiderohej më pak e rëndësishme dhe ishte nën kontrollin federal. SDB ishte një “policë politike”, që i përgjigjej organizatës së partisë nga e cila merrte udhëzimet e saj dhe të cilës i raportonte. SDB-ja ishte aq e rrënjosur në sistemin politik, saqë një nga detyrat e saj ishte përgatitja e “Vlerësimeve të Sigurisë Politike”; pra vlerësime fjalë për fjalë për të gjitha sferat e jetës. Gjatë veprimtarisë së saj, SDB-ja gëzonte një gamë të gjerë pushtetesh, duke përfshirë kompetencat klasike të policisë (identifikime, marrje në pyetje dhe arrestime). Organizata e SDB-së ndryshonte vazhdimisht dhe bënte përmirësime, por mbeti e lidhur me njësinë qendrore në kryeqytetet e republikave dhe grupet më të vogla të punës në terren. Të gjitha informacionet dhe të dhënat derdheshin në njësinë qendrore në kryeqytet dhe prej andej u dërguan përdoruesve. Grupet në terren kishin kontakte pune me autoritetet lokale, por nuk iu përgjigjën atyre. Aktivitetet Periudha 1946-1986 Një nga veprimet e para të suksesshme të UDBA-së ishte operacioni Gvardijan, i cili i mohoi Bozhidar Kavranit mundësinë për të depërtuar në grupet e ish-ustashëve për të nisur një kryengritje kundër Jugosllavisë, duke pushtuar përfundimisht vetë Kavranin. Nga viti 1963 deri në vitin 1974, shërbimet e inteligjencës së sigurisë u morën me një sërë ngjarjesh politike të brendshme dhe të jashtme. Në vend, pati konfrontime politike si para dhe pas Plenumit të Brionit (1966), shpërthime liberale dhe demonstrata masive studentore majtiste në Beograd në vitin 1968, Hrvatsko proljeće (Pranvera Kroate) ose “MASPOK” (lëvizja masive) në Kroaci në 1971. Inkursioni nacionalist i grupit të Bugojnos në zonën e Radushës (1972) dhe një ringjallje e nacionalizmit në republikat jugosllave. Ngjarja më e rëndësishme jashtë vendit ishte pushtimi i trupave të Traktatit të Varshavës në Çekosllovaki në vitin 1968. Këto ishin rrethanat në kohën kur u miratua akti i parë për punët e brendshme të republikave individuale në vitin 1967. Sipas këtij akti, punët e brendshme trajtoheshin drejtpërdrejt nga organet administrative komunale dhe sekretariatet e punëve të brendshme të secilës republikë ose nga krahinat e tyre. Trupat. Kjo ishte hera e parë që nga viti 1945 që republikat fituan kontroll dhe ndikim më të madh mbi organet e tyre individuale të sigurisë dhe shërbimet e sigurisë së inteligjencës. Shërbimi i Sigurimit Shtetëror (SDB) është përcaktuar me ligj si shërbim profesional në kuadër të Sekretariatit Republikan të Punëve të Brendshme (RSUP). Natyrisht, pjesa më e madhe e kompetencave të saj mbeti brenda institucioneve federale, siç parashikohet nga Akti për trajtimin e çështjeve të brendshme nën kompetencë të organeve administrative federale (1971), i cili përcaktonte se sekretariati federal i punëve të brendshme do të koordinonte punën e SDB-së në republika dhe provincat. Hapat e mëtejshëm u ndërmorën me transformimin e administratës shtetërore, miratimin e Aktit Federal për Administratën Shtetërore (1978) dhe Aktit të Republikës (1978). Akti i sapomiratuar për punët e brendshme ngarkoi Sekretariatin e Republikës së Punëve të Brendshme (RSUP) me çështjet e sigurisë së shtetit, të cilat më pas u shndërruan në çështje të RSUP dhe nuk iu dha më trajtim i veçantë “në RSUP”. Kjo rezolutë mbeti në fuqi deri në ndryshimet e vitit 1991 të aktit për punët e brendshme. Periudha pas-1986 Roli i inteligjencës dhe sigurisë ndryshoi pas vitit 1986, kur brenda Partisë mbretëroi një mentalitet tjetër dhe nisën proceset e demokratizimit. Agjencitë e sigurisë së inteligjencës u sulmuan dhe shumë njerëz filluan të shkruanin publikisht dhe të kritikonin SDB-në. Organizata partiake u shfuqizua në SDB dhe filluan përpjekjet e para për të vendosur kontrollin parlamentar. Zgjedhjet e para demokratike shumëpartiake në 1990, të cilat përforcuan procesin e demokratizimit, jehonë brenda Sekretariatit Federal të Punëve të Brendshme (SSUP) dhe Shërbimit Federal të Sigurimit të Shtetit (SSDB), të cilët po luftonin për të mbajtur kontrollin mbi SDB-të individuale në republika. e cila u bë gjithnjë e më e përçarë. Ata ishin ende ligjërisht të lidhur me organet federale, por po ndërgjegjësoheshin se vepronin dhe punonin në republikën e tyre të veçantë. Disa kuadro profesionistë, veçanërisht ata të “fushës së brendshme” (që kishin të bënin me “të djathtën borgjeze”, klerikalistët dhe lëvizjet studentore) nisën të largoheshin nga shërbimi. Konflikti po shtohej dhe arkivat e SDB-së po shkatërroheshin sistematikisht. Në kërkimin e roleve të reja, SDB-të gjithashtu filluan të kufizojnë informacionin që po i dërgonin SSDB-së. Ata përfundimisht e kufizuan informacionin e tyre në shërbimet e huaja të inteligjencës. Së bashku me dobësimin e pozitës së SSDB-së, u bënë përpjekje nga Shërbimi i Sigurimit i Ushtrisë Popullore Jugosllave ose KOS për të forcuar bastionet e veta në republikat e ndryshme dhe në SDB-të individuale. Përpjekjet dështuan sepse vareshin nga kuadrot e kombësive të tjera të punësuar ende në SDB-të, por që nuk kishin akses në bazat e të dhënave dhe nuk kishin fuqi vendimmarrëse për shkak të orientimit të tyre “jugosllav”. Dosjet e publikuara së fundmi përmbajnë informacione për 1 milion qytetarë të Republikës Socialiste të Sllovenisë dhe ish-republikave të tjera të ish-Jugosllavisë, dosjet e të cilëve UDBA në Slloveni mbante shënime. Në vitin 2003 dhe 2010, në faqen e internetit udba.net ishte e mundur të shiheshin emrat e agjentëve të UDBA-së në Slloveni, disa prej të cilëve janë ende aktivë në Ushtrinë Sllovene dhe Ministrinë e Brendshme. Qeveria e Sllovenisë kërkoi menjëherë heqjen e faqeve nga faqja e internetit, kështu që ato aktualisht nuk janë të aksesueshme. Agjencia e Inteligjencës së Sigurisë (Bezbednosno-informativna agencija / BIA) apo BIA Serbe është përgjegjëse për mbledhjen, raportimin dhe shpërndarjen e inteligjencës dhe kryerjen e kundërzbulimit në interes të sigurisë kombëtare të Serbisë. Historia BIA u formua më 1 gusht 2002 si pasardhëse e Shërbimit të Sigurimit Shtetëror (SDB), i cili ekzistonte nga viti 1991 deri në 2002. Funksioni i saj është i ngjashëm me atë të CIA-s në Shtetet e Bashkuara ose MI6 në Mbretërinë e Bashkuar.

Në maj të vitit 2017, Bratislav Gashiq, ish-ministër i Mbrojtjes dhe bashkëpunëtor i ngushtë i presidentit, Aleksandar Vuçiq, u emërua në krye të Agjencisë së Inteligjencës së Sigurisë. Pas emërimit të tij, Gashiq pezulloi aktivitetet e tij në Partinë Progresive Serbe (SNS) në pushtet. Në gusht të vitit 2017, në Kuvendin Kombëtar ka mbërritur për miratim një amendament për Ligjin për Agjencinë e Sigurisë dhe Informacionit, i cili forcon kompetencat e drejtorit të agjencisë. Ky veprim u dënua nga disa zyrtarë, duke përfshirë Komisionerin për Informim të Rëndësisë Publike Rodoljub Shabiq dhe ish-bashkëministrin e Punëve të Brendshme Bozho Preleviq. Ata kanë deklaruar se këto amendamente janë antikushtetuese dhe në këtë mënyrë krijojnë një platformë për “agjencinë e inteligjencës partiake” të SNS-së, që synon opozitën dhe qytetarët kundërshtarë të regjimit në pushtet. Drejtorët Në korrik 2008 erdhi Sasha Vukadinoviq dhe u largua drejtori i mëparshëm der BIA Radomir Bulatoviq qe kish qene ne detyre qe nga prill 2004.

 
Nr. Emri Prej Deri
1 Andreja Savić 1 gusht 2002 24 janar 2003
2 Miša Milićević 25 janar 2003 6 mars 2004
3 Rade Bulatović 6 mars 2004 17 korrik 2008
4 Saša Vukadinović 17 korrik 2008 3 gusht 2012
5 Nebojša Rodić 3 gusht 2012 3 shtator 2013
6 Dragan Marković 3 shtator 2013 25 tetor 2013
7 Aleksandar Đorđević 25 tetor 2013 23 maj 2017
8 Bratislav Gašić 23 maj 2017 1 dhjetor 2022
9 Aleksandar Vulin 1 dhjetor 2022 Në Detyrë

Monografia që na i sjell të gjalla përmasat e artit e të jetës së Tahir Deskut

0

Mikel Gojani, Klinë

•Prend BUZHALA: “Poeti që hyri në baladë (Poezia e Tahur Deskut)”,
botoi Lena, Prishtinë, 2023 •

Prend Buzhala, tashmë me një përvojë të pasur në shkrimin e studimeve monografike, kësaj radhe na vjen me librin “Poeti që hyri në baladë” (Poezia e Tahir Deskut). Përpos autorëve të vendlindjes (komunës së Klinës), ku hyn edhe Tahir Desku, ky autor deri më tash publikut lexues e studimeve letrare, iu ka dhuruar edhe monografitë studimore për Kadarenë, Anton Berishën, Mirko Gashin, Ali Huruglicën, Ramiz Kelmendin, Shën Jeronimin, Ramadan Mehmetin, etj. këtu hyjnë, pra, edhe nja gjashtë monografi të tilla letrare për autorë të vendlindjes, si dhe tri monografi të tjera publicistike-dokumentare për dëshmorë e njerëz të veprimtarive të ndryshme të jetës sonë nacionale e shoqërore. Këtu do të hyjnë edhe disa vëllime të tjera që Prend Buzhala i ka përgatitur për shtyp e ku përfshihen punime e qasje të autorëve të ndryshëm për një autor.

1. Monografi me linja të pasura pikëtakimesh

Mund të themi, pra, se në veprimtarinë e tij të pasur gjithëpërfshirëse me mbi 120 vëllime, njërin ndër vendet kryesore e zënë edhe studimet monografike. Është ndër autorët e rrallë shqiptarë që i ky hyrë këtij zhanri kaq të rëndësishëm e të vështirë për trajtim. Kur i vështrojmë të gjithë këta libra të tillë të këtij autori, do të vërejmë shtrirjen e madhe, për të mos thënë të pakufishme, të metodologjisë diturore të tij, do të vërehet edhe qasja e përmasave estetike ndaj tekstit poetik, qasja aksiologjike ndaj vlerave letrare.
Në këtë kontekst, edhe kjo vepër na ofron mjaft linja të pasura pikëtakimesh: kontekstet kohore e ato procese që zhvillohen brenda shoqërisë dhe vetë historisë; janë linja ku takohen historia dhe arti, estetika dhe etika e shkrimit dhe jetës, linjat kulturore dhe ato poetologjike, qasjet e interpretimit të mirëfilltë letrar me sintezat historiko-letrare etj. me një fjalë, na shfaqet profili i plotë edhe i poetit, luftëtarit, gazetarit Tahir Desku. Monografitë si kjo për Tahir Deskun, nuk do t ‘ishin të plota pa bazën teorike-letrare e estetike, pa modelet shkencore autoriale, si dhe pa mënyrën origjinale të zgjidhjes së problemeve konkrete të historisë së letërsisë më të re të poezisë sonë në Kosovë. Vërtet në traditën tonë të mendimit kritik e të historiografisë sonë letrare ka një traditë të gjatë të studimeve të tilla, e që të shumtën e rasteve, dekadave të fundit vijnë nga studimet pasuniversitare të doktoratave apo magjistraturave, mirëpo te studimet e Prend Buzhalës hetohen qasjet e një poetike diturore, ku hyjnë teoritë e mendimet kritike letrare të skenës letrare moderne të kohës sonë, siç janë teoritë e leximit e të interpretimit të tekstit letrar, ato të receptimit letrar, të strukturalizmit e të fenomenologjisë letrare etj. gjithnjë duke i ndërlidhur edhe me mendimin kritiko-letrar shqiptar, sidomos të atij në Kosovë. Nuk mungojnë as mbështetjet në rezultatet e sociologjisë, psikologjisë, historiografisë letrare etj. Në këtë mënyrë, edhe kur i bën interpretimet e disa poezive të Tahir Deskut veç e veç, ai këtë interpretim nuk e sheh të izoluar nga tërësia e krijimtarisë së autorit, por e sheh edhe në kuadër të një sistemi poetik, në kuadër të librit, ciklit, e sidomos në kuadër të epokës letrare e historike, kur u krijua poezia e tillë.
Kështu, kur e shohim se si e strukturon lëndën e pasur e të ndërliqshme të kësaj monografie të ndarë në shtatë pjesë, shihet se autori është marrë gjatë me këtë autor, më shumës e dy dekada. Nëse shkrimi i parë për Tahir Deskun i autorit Prend Buzhala është botuar në gazetën “Rilindja” të vitit 2000, për vëllimin e fundit “Engjëjt e lirisë” (sa qe gjallë poeti), nëse prej vitit 2009 e deri këtë vit ky autor ka mbajtur vazhdimisht kumtesa në manifestimin letrar “Ora e Tahur Deskut” (që mbahet në Klinë në ditëlindjen e poetit) e deri te shkrimet ende të publikuara e që përfshihen këtu, atëherë e kuptojmë se përse vjen ky libër sot, kur thekson që në fillim te një referencë tekstuale: “Janë një varg shkrimesh autoriale për Tahir Deskun, të lexuara në manifestimet letrare kushtuar këtij krijuesi që mbahen në Klinë; si dhe shkrime kritiko-letrare të pasluftës.” Më tutje autori pohon: “E vlerësuan poezinë dhe jetën e Tahirit, si krejt të veçantë: bohemi poetike, poet që ka sistemin e tij poetik, poet që i përpunon vargjet. Sa ishte gjallë ai botoi librat poetikë: “Prejardhja e dashurisë” (1982), “Nga biografia e pashkruar” (1984) “Idil e vetmi“ (1989) dhe “Engjëjt e lirisë” (2000). Një libër poezish të tij u përkthye edhe anglisht (2000).
Po qe se lexohen përnjëherësh librat e tij poetikë, lexuesi i vëmendshëm do ta vërejë unitetin e habitshëm të nervaturës stilistike, ndjenjore e tematike.”

2. Poeti i bohemi, revoltës dhe ironisë

Këto pohime, që në fillim, na e japin linjat e profilit që autori do t’i ndjekë deri në fund të librit. Është e natyrshme, pra, që, pjesa e parë titullohet “TAHIRI I ARTIT, JETËS DHE UFTËS” e ku hyjnë punimet “Tahiri i artit, jetës dhe luftës,”, “Reporteri i luftës”, “Profili krijues e jetësor”, “Homazh letrar” dhe “Jeta pas vdekjes e Tahir Deskut”. Te punimi i fundit autori thotë: “Ishte koha e shembjes së kulteve totalitare. Kjo rrymë jete e arti depërtoi edhe ndër ne. Pikërisht këtu qëndron edhe thelbi i veprës në ripërtëritje: lindja e ndërtimi i një vetëdije të re. Poeti bohem nuk njeh asnjë kult. Cilët ishin këta perëndi të kohës? Vitet 1981 e këndej ishin të rënda… Dhe t’ia përplasësh në fytyrë revoltën e fortë poetike, kjo flet për një vlerë poetike dhe njerëzore krejt të veçantë të Tahirit të Artit, por edhe të Tahirit të jetës: flet për guximin e tij.
Kështu, më tutje autori e shtjellon edhe më tutje këtë atmosferë kohe, kolektive e individuale: “I njohur edhe në rrethet artistike e kulturore si krijues bohem, ai nuk i kishte dëshirat e tij për një jetë luksoze. Bohemët asnjëherë nuk kanë çuar jetë të rregullt, sepse janë shqetësimet e vibrimeve shpirtërore ato që i ngacmojnë tejndijimet e tij, qelqi i vizionit parajsor pëson krisje dhe merr të plasur. Kjo plasje, një si pezmatim plage, një si mjegullinë kohe e krize, përplasej në vargun e tij, në frymëzimet e tij dhe në jetën e tij për ta dhënë kokrrën e pjekur të përjetimit të thellë estetik. Epoka moderne solli në skenën më të re të historisë autorin tragjik, ashtu sikundër theksonte Spinoza, solli veprimin e meditim-krijimin e mendimtarit e të artistit; që e vë në shërbim të ndonjë vlere ekzistencën e vet – pra, erdhi njeriu që vetësakrifikohet, që heq dorë nga disa nevoja e instinkte (mirënjohjet, fama…) në mënyrë që të jepet pas lirisë së krijimtarisë, si vlerën më të lartë. Gjatë atyre viteve, aty ku kafenetë, edhe këtu, në Prishtinë e nëpër Kosovë, si kudo nëpër Evropë, ishin kulte arti e vende seancash shpirtërore për krijuesit e artit. Bohema dhe kafenetë janë marrë si sinonime të njëra-tjetrës.”
Përveç këtij profili prej poeti, profili prej poeti rebelues prej bohemi, te pjesa e parë e veçon edhe një kapitull sublim e të rëndësishëm të Tahirit si luftëtar e reporter lufte:
“Për ato 600-700 ditë lufte që i shkroi e i kumtoi raportet nga fushëbetejat e luftës e të rezistencës për liri, ai u dallua me zërin e tij të veçantë, me informacionet me peshë e me vlerë të jashtëzakonshme dokumentare, si dëshmi kohe… Po vlen të theksohet një gjë që e ka karakterizuar figurën e tij të rrallë: në ato qindra raporte lufte. Asnjëherë me asnjë fjalë a fjali ai nuk e ka sulmuar a kritikuar asnjë subjekt politik e asnjë figurë politike të kohës! Sepse tehu i penës së tij ishte drejtuar dikah tjetër: kundër Serbisë pushtuese. Sepse pena e tij ishte vënë në shërbim të diçkaje më të lartë: të përhapjes së të vërtetës për luftën. E kush më mirë se ai e përhapi atë të vërtetë, si kronist lufte?”
Këtë prirje edhe jetësore edhe poetike, studiuesi Buzhala e mbështet edhe te literartura e gjerë, e cituar me referenca të pasura në këtë monografi.
Me mjaft plasticitet autori përshkruan edhe atmosferën e kafeneve të kohës, më mirë të themi, kafenenë e ngritur në “institucion” nëpër disa kohë e që nda del shkrim mjaft interesant.
Vjen pjesa e dytë Pjesa e dytë “POEZIA E TAHIR DESKUT” me punimet “Poezia E Tahir Deskut”, “Tahir Desku, mesazhe poetike e jetësore në katër kohë”, “Ngazëllimi tragjik niçean dhe zemërimi dionisan i bohemës”. Do theksuar se që të dy pjesët e para janë punime të përgatitura nëpër vite për lexim në manifestimet e sipërpërmendura. Si te pjesa e parë, edhe te dyta, kemi një gërshetim të diskursit eseistik me atë kritiko-letrar e historiko-letrar, gërshetim të përvojës së sintezës (“Tahir Desku, mesazhe poetike e jetësore në katër kohë”) me shtjellimet tipologjike të lirikës e të muzës poetike (“Ngazëllimi tragjik niçean dhe zemërimi dionisan i bohemës”). Ligjërata e Buzhalës, në raste të tilla, vjen e nuancuar, e pasur me përsiatje e shtjellime, e begatshme me të dhëna e me gjurmë të shpirtit poetik, të përsiatjeve e të kodeve në ndryshimet e kohëve, gjithnjë me kërkesën e autorit për t’u thelluar në specifikat e poetikës së veprës së këtij poeti përgjithësisht, e në poetikat e secilës vepër, veç e veç.

4. Struktura e monografisë me këndvështrime të shumta kritiko-letrare

Kështu, pesë pjesët tjera iu kushtohet veprave poetike veç e veç: “Pjesa e tretë LIBRI POETIK ‘PREJARDHJA E DASHURISË’ “me referencën e leximit të titulluar “Gjakimet e prejardhjes së dashurisë dhe poezisë”, “Pjesa e katërt LIBRI POETIK ‘NGA BIOGRAFIA E PASHKRUAR’ “ me punimin e titulluar “Kur arti e jeta janë një”, “Pjesa e pestë LIBRI POETIK ‘IDIL E VETMI’ “ me punimin kritiko-letrar “Idili ironik” dhe “Pjesa e gjashtë LIBRAT POETIKË ‘ENGJËJT E LIRISË’ DHE ‘NË CILIN GJETH KAM VDEKJEN’ “ me shtjellimet kritiko letrare “Poetika e së madhërishmes” për veprën poetike “Engjëjt e lirisë” dhe “Akti heroik i Mujë Krasniqit dhe kënga që nuk ndalet asnjëherë” – poezia “Baladë, interpretim, poezi kushtuar Mujë Krasniqit dhe 36 të rënëve në Gorozhub, më 14 dhjetor 1998).
Deri sa tek tre librat e parë (tri pjesët e mësipërme), botuar gjatë viteve ’80 autori veçon poetikën e reblemimit, revoltës, ironisë dhe të asaj të lirisë estetike (sepse liria tematike nuk lejohej, siç pohon autori), tek librat poetikë të pasluftës veçon poetikën e të madhërishmes, sublimes, heroikes.
Struktura e secilës pjesë, për libra të veçantë, jepet në mënyrë rigoroze: së pari shtjellohet, nga ana kritiko-letrare, vepra poetike përkatëse, mandej jepet aty leximi i një poezia përmes metodës së interpretimit letrar, dhe kah fundi i pjesës, vijnë tekstet autoriale të shënjuara si “Estetika e receptimit”, ku përfshihet historia e leximit të veprës përkatëse poetike, kurse në fund të secilit kapitull vijnë punime të zgjedhura kritiko-letrare për secilin libër, nga autorë e kritikë letrarë. Strukturimi i tillë lexohet si polifoni e leximit, siç e thekson edhe vetë autori në shumë tekste të tij eseistike e kritiko-letrare. Në këtë mënyrë, autori e thyen njëtrajtshmërinë e shkrimit e të leximit, me pasurinë e përqasjeve e të këndvështrimeve të shumta. Kështu, tekstet autoriale të shënjuara si “Estetika e receptimit”,vijnë si një leximi i dytë i secilit libër, përkatësisht si metakritikë, meqë ato ligjërojnë edhe për punimet kritiko-letrare të autorëve të përfshirë këtu, edhe si ballafaqime tekstesh, edhe si mënyra leximi, po edhe si bashkësi e leximit siç pohon autori. Kështu te teksti “ESTETIKA E RECEPTIMIT, 1”, autori thotë: “Historia e leximit të veprave të një krijuesi letrar, përbën bashkësinë e leximit të shumë lexuesve: kritikë, studiues letrarë, dashamirë të letërsisë (receptimi është term teoriko-letrar i studiuesit gjerman Hans Robert Jaus, te vepra “Estetika e receptimit). Është e pëlqyeshme dhe fat i mirë, kur një krijues lexohet nga pena që arrijnë t’i shqiptojnë vlerat artistike dhe të shpalojnë botën letrare të tij. Vepra poetike e Tahir Deskut u botua gjatë viteve ’80, ndërsa me botime të tjera do të duket pas luftës në Kosovën e Lirë, kur po ashtu, pati disa botime veprash autoriale (një sa ishte gjallë dhe një pasi vdiq), si dhe dy libra të tjerë, me poezi përkushtimore, kushtuar Tahir Deskut.” Për deri sa për librin e parë përzgjedh vetëm vlerësimin e kritikut e studiuesit tonë të njiohur Anton N. Berisha, të botuar që në fillim të viteve ’80, te vëllimi i dytë përzgjedh punimet e dy kritikëve tanë letrarë të asaj kohe Sylejman SYLA dhe Xhemail MUSTAFA. Ja si reflekton vetë autori:
“Libri i dytë vlerësohet nga një dorë kritikësh që kishin zënë të bëjnë emër, siç janë emrat e autorëve Sylejman Syla dhe Xhemail Mustafa. Kultura e leximit të këtyre autorëve shfaq atë shkallë të leximit që kishte teoria e praktika e leximit të asaj kohe. Leximet e asobotshme mbanin qëndrim sadopak të rreptë ndaj veprave të botuara. A mos do të thotë kjo, sikundër theksojnë Lawrence Harrison dhe Samuel P. Huntington, se i vetmi lexim i mirë është të lexuarit duke dyshuar?! A mos ndoshta ende kritika letrare po gjendej në kërkim të çelësit për lexim të individualitetit krijues të Tahir Deskut? Sidomos, kjo kritikë, më shumë gjakftohtë, me frymën oficiele të teorive të kohës, qëndronte indiferente kundruall botës tejet të ndjeshme, diapazonit dhe gamës së gjerë të shqetësimeve që e preokuponin poetin. Për poetin Tahir Desku, identiteti nacional i nëpërkëmbur, dhuna sistematike kundër Kosovës, padrejtësia historike, biografia e nëpërkëmbur, vetmia apo dhembja kolektive e ajo personale, nuk ishin ndonjë fshehtësi.”
Si duket pjesa e pestë që i ushtohet librit poetik “Idil e vetmi”? kjo pjesë vjen e na shfaqet edhe më polifonike në leximin autorial. Ja vetëm nëntitujt e këtij punimi: 1. Intepretim: poezia “Idil e vetmi”, 2. Poezia “Kush jam”, interpretim, Poezia “Dreq poet jam”, interpretim, 4. Lajtmotivi i vetmisë dhe 5.Vetironizimi i poezisë. I vumë këta mes tituj për të parë se si autori i gërsheton disa metoda leximi: atë t. Interpretimit, kur merr në lexim tri poezi nga disa cikle, atë të leximit psiko-konceptual për vetminë dhe poezinë dhe atë të leximit të figurës letrare.
Te pjesa e parafundit, iu bëhet leximi autorial dhe i përbashkët i dy librave të pas luftës e që shënojnë një fazë të re krijuese të poetit Tahir Desku. Kur studiuesi Buzhala shtron pyetjet thelbësore;
“Si ta bësh sintezën e përvojës historike dhe sintezën e përvojës letrare në vetë aktin poetik?
Si t’i ngërthesh mbrenda vargut esencën e heroikes e të luftës çlirimtare në ato çaste të rralla meditimi e vetmie të vjedhur, kur përreth gjëmojnë armët; kur në çdo hap je i rrethuar prej vdekjes; kur hapësirat e ekzistimit janë ngushtuar e ngushtuar rrëqethshëm?”
ai, në fakt, i shtron raportet mes letërsisë dhe luftës, në të culen mori pjesë edhe Tahir Desku, duke pohuar:
“I botuar në krye të një viti mbas përfundimit të luftës në Kosovë, ky libër aktualizon preokupimet e interesimet e studiuesve të letërsisë, të historianëve të letërsisë apo edhe të dijetarëve e të estetëve, për t’i parë edhe njëherë raportet në mes letërsisë dhe luftës, nga njëra anë, si dhe interesimet për letërsinë e për literaturën, të lindura në luftë apo menjëherë mbas saj.”
Te ky vëllim autori merret edhe me trajtat e baladës poetike. Dhe, meqë i gjithë libri quhet “Poeti që yhri në baladë”, në brendi të librit autori nënvizon:
“Periudha e pasluftës, në Kosovën e lirë, shënon një fazë të re krijuese në krijimtarinë poetike të Tahir Deskut. Është periudha më e ndritshme e lirisë së Kosovës, por njëkohësisht edhe revoltuese pafundësisht dhe tragjike për vet autorin. Është periudhë edhe fatkeqe, indinjuese pafundësisht, dhe njëkohësisht tragjike për vetë autorin: i pashtëpi pas luftës, askush nuk kujdeset t’i ndihmojë; i akuzuar për vepra penale gjatë luftës, vuan paraburgime të pafajshme dhe lirohet, kur, më në fund, edhe e humb jetën tragjikisht. Prej librit të parë e deri te i fundit ai shkruan balada dhe elegji, dhe, më në fund, ai vetëm kthehet në baladë.”
Meqenëse veprat poetike të botuara aps luftës i nënshtrohen një leximi t gjithanshëm të shumë autorëve, nuk është e rastit përse kritiku e studiuesi Buzhala fut disa punime të autorëve Abdullah Zeneli, Meri Lalaj, Xhemail Mustafa, Rushit Ramabaja, Adem Gashi, Ragip Sylaj, Sokol Bashota, Hajdin Morina, Hajdin Morina dhe Mikel Gojani.
Pjesa e fundit “INTERVISTAT E TAHIR DESKUT NË SHTYPIN E KOHËS”, do të thoshims e është një shtojcë tejet e rëndësishme e librit, me intervistat që Tahir Desku i ka dhënë prej viteve ’80 e këndej e ku ai shfaqet drejtpërdrejt me fjalën e tij, me mendimet e me reagimet e tij. E para mban titullin “KUR QESH POETI…” e botuar te revista “Zëri i rinisë” në shtator të vitit 1985 me krijuesin e gazetarin Arsim Kajtazi. Tri të tjerat janë përzgjedhje intervistash nga ato të pasluftës, me gazetarët Mexhid Mehmeti, Frrok Kristaj e Skënder Zogaj.

4. Kur studiuesi ligjëron me zërin autentik të poetit

Është meritë e autorit që e përzgjedh edhe atë metodë ligjërimi për t’ia kenë fjalën vetë poetit, ose që nëpërmes përsiatjeve e shtjellimeve kritiko-letrare, të flasë me zërin e vetë poetit, me zërin e tij autentik. Lexuesi i vëmendshëm i kësaj monografie do ta shohë se ai arrin t’i vë në plan të parë tekstet poetike përfaqësuese, sipas konceptit të këtij zëri poetik nëpër kohë, ashtu siç arrin t’i qëmtojë e paraqesë me fanatizëm e respekt edhe autorët tjerë, pa paragjykime e pa dallime ideologjike, si veprohet të shumtën e herës nga autorë të tjerët. E gjithë kjo polifoni shkrimesh, të strukturuara me harmoni të rrallë, arin të vendosë raporte të vlefshme për ta dhënë sa më të gjithanshëm, sa më të plotë e sa më të nuancuar profilin e poetit luftëtar Tahir Desku, po edhe profilin e kohëve që i jetuam e përjetuam. Në këtë mënyrë, edhe portreti letrar i Tahir Deskut, edhe poezia e tij, na vijnë të gjalla, me përmasat e artit e të jetës. Arrin t’i japë këto përmasa, sepse ky studiues e njeh mirë edhe veprën edhe jetën e Deskut. Njohja e tillë dëshmon se ajo e kërkon edhe studiuesin e interpretuesin kompetent. Ky portretizim, po qe se lexohet me kujdes, na jepet së brendshmi: me tensionet e dramatikes lirike e jetësore, nag njëra anë, po edhe së jashtmi, me vendosjen e poetit në kuadrin e poezisë së asaj kohe e në kohëve n vazhdim dhe ë kuadrin e poezisë shqipe. Autori më se njëherë ka theksuar se pa poezinë e Tahir Deskut e pa emrin e Tahir Deskut në luftë, nuk mund të shkruhet një histori as e letërsisë sonë, as e gazetarisë sonë e as e luftës sonë çlirimtare. Dhe këtë pohim ai e dëshmon që nga faqja e parë e deri te e fundit me bollëkun e fakteve, përsiatjeve, analizave, interpretimeve, shtjellimeve e sintezave shtjelluese. Kritiko-letrare. Vetë kritiku letrar Prend Buzhala shfaqet edhe këtu si autor poliedrik, me dije të vjela nga shumë fusha e që i sintetizon mjeshtërisht në shkrimin e tij kritiko-letrar.

Shtator 2023

Përshkrimi i fotografisë nuk është i disponueshëm.

Poeti, eseisi, shkrimtari dhe kritiku letrar Prend Buzhala, autori i monografisë

Serbia, si një aleate e Rusisë, tentoi që të kopjojë skenarin e Donbasit me qëllim të pushtimit të veriut

0

Liverpool, 9 tetor 2023

Në kuadër të Konferencës së Partisë Laburiste që po mbahet në Liverpool, Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, në drekën e organizuar me partitë simotra, ishte i ftuar si folës kryesor

Ai u shpreh i nderuar për mundësinë që t’i drejtohet me një fjalim pjesëmarrësve në konferencë.

Ndikimi i Partisë Laburiste në fatin e Kosovës ka qenë i rëndësishëm dhe i madh, deklaroi kryeministri në krye të herës.

Dy prej momenteve më të rëndësishme në historinë e vonshme të Kosovës janë vitet 1999 dhe 2008, çlirimi përkatësisht, pavarësia, gjatë të cilave, Partia Laburiste ishte në pushtet në Mbretërinë e Bashkuar.

“Në vitin 1999, nën udhëheqjen e Tony Blair, Mbretëria e Bashkuar ishte pjesë e intervenimit ushtarak të NATO-s, për të ndaluar vazhdimin e fushatës gjenocidale nga forcat serbe… pastaj në shkurt të vitin 2008, menjëherë pas shpalljes së pavarësisë, Mbretëria e Bashkuar, me Gordon Brown si kryeministër, ishte një nga vendet e para që njohën shtetësinë e Kosovës”, deklaroni kryeministri Kurti në fjalën e tij.

Teksa shpalosi sukseset e Republikës së Kosovës dhe arritjet e deritanishme të qeverisjes, kryeministri Kurti theksoi se edhe pse shtet për një kohë jo shumë të gjatë, Kosova po dëshmon se intervenimi i NATO-s dhe një shtet i sapoformuar mund t’i japin jetë një demokracie të plotë.

Ai foli për qeverisjen social-demokrate në Kosovë, reformat e ndërmarra, politikat sociale, të punësimit, energjetike si dhe ato në arsim, fushat prioritare të qeverisë sipas buxhetit të këtij viti, indikatorët ekonomikë dhe progresin demokratik të evidentuar në raportet ndërkombëtare. Fatkeqësisht momentumi i arritjeve dhe përparimit është duke u sfiduar në vazhdimësi nga Serbia, tha ai.

Duke folur për sulmin terrorist dhe paramilitar të 24 shtatorit, kryeministri Kurti u shpreh se Serbia, si një aleate e Rusisë, tentoi që të kopjojë skenarin e Donbasit me qëllim të pushtimit të veriut. Rritja e pranisë ushtarake serbe në kufirin me Republikën e Kosovës u përshkrua si e paprecedentë nga Këshilli i Sigurisë Kombëtare të Shtëpisë së Bardhë, kurse pamjet e sekuestruara nga dronët që ishin në posedim të grupit terrorist zbuluan se trupat paramilitare ishin trajnuar në bazat zyrtare të ushtrisë serbe, duke dëshmuar kështu në mënyrë të pakundërshtueshme përfshirjen e drejtpërdrejtë të shtetit të Serbisë në planifikim të sulmit që u krye dy javë më parë në Banjskë, me 24 shtator.

Megjithatë, kryeministri theksoi se e tashmja dhe e ardhmja e Kosovës, sikurse as paqja dhe siguria e Evropës nuk mund të mbahen peng nga Serbia, dhe se perspektiva për paqe, drejtësi, dhe prosperitet në një kohë me plotë sfida varet nga ajo çka zgjedhim të bëjmë dhe si zgjedhim të veprojmë së bashku.

Para fillimit të drekës së punës, kryeministri Kurti mori pjesë në mikpritjen e organizuar për mysafirët ndërkombëtarë nga Sekretari nën hije për Punë të Jashtme të Mbretërisë së Bashkuar, David Lammy dhe Sekretari i Përgjithshëm i Partisë Laburiste, David Evans.

Aty u përshëndet ngrohtësisht dhe u takua me Sekretarin nën hije për Punë të Jashtme, David Lammy dhe Sekretarin nën hije të Mbrojtës, John Healey. Në ato margjina, takoi edhe Sekretarin e Përgjithshëm Ekzekutiv të Partisë Evropiane të Socialistëve (PES), Giacomo Fillibeck.

Ndërkaq, mbrëmë, në ditën e parë të tij në Konferencën Vjetore të Partisë Laburiste të Mbretërisë së Bashkuar, Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti pati një fjalim mbi temën “Sfida globale, zgjidhje kolektive”.

Forhåndsvisning av bilde

Para të pranishmëve, në mesin e të cilëve ishte edhe Sekretarja e Përgjithshme e Internacionales Socialiste, Benedicta Lasi, Sekretari Nën Hije i Mbretërisë së Bashkuar për Ndryshime Klimatike, Edward Miliband, deputetë nga Ukraina dhe përfaqësues të partisë social-demokrate të Afrikës së Jugut, Kongresi Kombëtar Afrikan (ANC), në adresimin e tij, kryeministri Kurti veçoi dy sfida globale të ditëve tona; Autokratët dhe kërcënimi që ata paraqesin për sigurinë dhe kriza klimatike dhe ndikimi i saj në jetën dhe mirëqenien e njerëzve në mbarë botën.

Në lidhje me rrezikun nga autokratët, të udhëhequr nga politika hegjemoniste dhe ekspansioniste, ai tha se ata nuk i njohin shtetet fqinje, dhe se nga ato kërkojnë ose që të bëhen marionetë të tyre ose të marrin pjesë të territorit të tyre. Andaj, është e nevojshme që të krijojmë solidaritet global kundër autokratëve dhe të mbrojmë demokracinë, dhe për këtë qëllim, kryeministri veçoi tri kategori shoqërore me rol dhe potencial të veçantë dhe që përbëjnë shumicën e shoqërisë: punëtorët, studentët dhe gratë.

Forhåndsvisning av bilde

Ndërkaq, për sa i takon krizës klimatike, ai tha se edhe Kosova së fundmi ka përjetuar thatësira, vërshime dhe zjarre më shumë e më shpesh se ndonjëherë më parë. Duke qenë realitet dhe brengë e përbashkët, kryeministri Kurti bëri thirrje që të bëhemi bashkë në zbatimin dhe respektimin e Protokollit të Kyotos, Marrëveshjes së Parisit dhe Deklaratës së Sofjes, teksa nënvizoi se Kosova është angazhuar veçanërisht në rritjen e kapaciteteve të burimeve të ripërtëritshme të energjisë dhe efiçiencës së energjisë.

***

I nderuar David Lammy, Sekretar në Hije i Shtetit për Çështjet e Jashtme, Komonuelth dhe Zhvillim,

E nderuara Annelise Dodds, Sekretare në Hije e Shtetit për Gratë dhe Barazitë, Kryetare e Partisë

I nderuar Kryetar Ryan Wain,

Të nderuar panelistë: I nderuar Andrew Giles, Ambasador Wambu Kraal, Senator Humberto Costa dhe deputete e Parlamentit Gjerman, Jasmina Hostert,

Të nderuar të ftuar të Partisë Motra dhe Politikanë të Partisë Laburiste,

Të nderuar pjesëmarrës,

Zonja dhe Zotërinj,

Së pari dëshiroj të shpreh ngushëllimet dhe keqardhjen time për ata që kanë pësuar humbje dhe dhunë të jashtëzakonshme në 48 orët e fundit pas sulmeve në Izrael.

Është një nder që më jepet mundësia t’ju drejtohem sot.

Ndikimi i partisë suaj në fatin e vendit tim, Kosovës, ka qenë i rëndësishëm dhe i madh. Mund të thuhet se dy momentet më të rëndësishme për Kosovën në historinë tonë të vonshme, kanë qenë viti 1999 dhe 2008, domethënë çlirimi dhe pavarësia. Gjatë të dy këtyre momenteve, laburistët ishin në pushtet. Në vitin 1999, nën udhëheqjen e Tony Blair, Mbretëria e Bashkuar ishte pjesë e ndërhyrjes ushtarake të NATO-s në Kosovë, e njohur si Operacioni Forca Aleate, për të ndaluar vazhdimin e fushatës gjenocidale të forcave serbe dhe ndalur mizoritë e papërshkrueshme. Vendosja e mëvonshme e forcave paqeruajtëse ndërkombëtare, duke përfshirë trupat britanike, ndihmoi në stabilizimin e rajonit dhe krijimin e kushteve për kthimin e kosovarëve të dëbuar. Mbretëria e Bashkuar mirëpriti gjithashtu shumë kosovarë që ikën nga lufta dhe që atëherë janë bërë shtetas britanikë dhe janë integruar mirë në shoqërinë tuaj. Diaspora jonë janë individë punëtorë, me një mentalitet progresiv, të cilët kontribuojnë në të dy vendet tona. Më pas, në shkurt të vitit 2008, menjëherë pas shpalljes së pavarësisë, Britania e Madhe, me Gordon Brown si kryeministër, ishte një nga vendet e para që njohu shtetësinë e Kosovës, duke afirmuar të drejtën e saj për të ekzistuar dhe lulëzuar në demokraci.

Lidhja ime me Partinë shkon një shkallë më thellë pasi rruga ime për t`u bërë Kryeministër ka qenë përmes themelimit 18 vjet më parë dhe udhëheqjes së partisë socialdemokrate, Lëvizjes VETËVENDOSJE!. Udhëtimi nga aktivizmi

bazë deri te marrja e detyrës si Kryeministër, nga politika si përpjekje deri në qeverisje si shërbim, ka nënkuptuar që prioritetet në qendër të punës politike – sigurimi i një jete dinjitoze dhe të mbrojtur shoqërore për qytetarët tanë, në mënyrë që ata të mund të ushtrojnë lirinë e tyre – u zmadhuan. Dhe kur këto vlera zmadhohen, vendi përfiton. Pothuajse tre vjet më parë, slogani i fushatës sonë ishte “Punësim dhe drejtësi”. Njerëzit po bashkoheshin, Lëvizja po rritej. Ne u bëmë një shumicë e vetëdijshme. Ne thamë se duhet të bëhemi një mazhorancë gjithnjë e më e madhe, në mënyrë që partitë e mëparshme në qeveri të mos nevojiten për koalicion. Dhe, ia dolëm.

Suksesi i fundit i Kosovës tregon se edhe pse shtet për një kohë jo shumë të gjatë, po dëshmon se ndërhyrja e NATO-s dhe një shtet i sapoformuar mund t’I jape jetë një demokraci të plotë.

Që prej marrjes së detyrës dy vjet e gjysmë më parë, qeveria jonë u fokusua në dy gjëra: rritjen e të ardhurave të vendit dhe rishpërndarjen e tyre për të gjithë qytetarët, veçanërisht ata që sistemi i kishte injoruar. Ndër masat e tjera, kjo përfshinte nisjen e mbi 1000 operacioneve policore dhe 3800 arrestimeve për të frenuar korrupsionin dhe krimin, duke rezultuar në një rritje me 2/3 e të ardhurave tatimore pa ndryshuar politikën fiskale. Lufta jonë kundër korrupsionit solli shumë shpresë dhe optimizëm te njerëzit, sepse ata vunë re se qeverisja është e drejtë. Dhe ky optimizëm, kjo shpresë, i bëri ata të shpenzojnë më shumë sesa të kursejnë. E cila është e mirë për jetën e njerëzve dhe ekonominë e vendit.

Buxheti vjetor i shtetit për vitin 2023 është shënuar me rritje të ndjeshme në katër fusha: arsim, shëndetësi, bujqësi dhe mbrojtje. Në të njëjtën kohë, ne filluam forma të mbështetjes sociale që nuk ekzistonin më parë. Për herë të parë në vendin tonë, ne bëmë të mundur që të gjitha nënat e reja të marrin mbështetjen e qeverisë, duke siguruar shtesa për fëmijë për 19% të popullsisë sonë.

Për më tepër, ne e bëmë arsimin publik falas në nivelin Bachelor dhe Master dhe zbatuam iniciativa si bursa për Shkencë, Teknologji, Inxhinieri dhe Matematikë (STEM) për gratë, të cilat tani përbëjnë mbi 50% të trupit studentor STEM, krahasuar me mesataren e BE-së prej 17%. Ne hapëm shkollat për arsim dhe aftësim profesional duke u ofruar studentëve kualifikime në profesione të ndryshme të përshtatshme për kërkesat e tregut të punës.

Përkushtimi ynë u shtri në rritjen e masës së pensionit për personat me aftësi të kufizuara me 33%. Ne lançuam një platformë novatore për punësimin e të rinjve dhe siguruam që ata që merren me art të merrnin pagat e drejta që kishin merituar prej kohësh. Punësimi i grupmoshës 18-24 (vjeç) është rritur me 118%, dhe në përgjithësi kemi një rritje punësimi prej rreth 14% në 28 muaj. Ajo që qeveritë e tjera mund të kishin konsideruar si barrë u bë motori i vendit.

Vlera e eksporteve në vitin 2022 është dyfishuar krahasuar me vitin 2020. Si rezultat, raporti eksport-import u ngushtua nga pothuajse 1 në 9, deficiti tregtar i thellë, në 2019 në më pak se 1 me 6 aktualisht. Mesatarisht, çdo vit të qeverisjes sonë, ne kemi gjeneruar më shumë të ardhura për ekonominë tonë sesa në tre vitet e mëparshme të kombinuara. Ishte rritja ekonomike e nxitur nga përfitimi i njerëzve dhe jo nga shfrytëzimi i tyre.

Për të stimuluar rritjen ekonomike dhe për të përmirësuar mirëqenien socio-ekonomike të qytetarëve tanë, ne kemi hartuar një koncept-dokument që përcakton krijimin e një fondi sovran të pasurisë që synon të rregullojë investimin e të ardhurave nga asetet publike. Kur socialdemokratët e marrin pushtetin, partitë e djathta presim që ne nuk do të ia dalim mirë në menaxhim. Pra, është e një rëndësie të jashtëzakonshme të kemi një ushtri menaxherësh të mirë në ndërmarrjet publike, dhe ne po i sjellim ata nën ombrellën e përbashkët të fondit sovran të pasurisë.

Megjithëse kemi rezervat e pesta më të mëdha në botë të linjitit, deri në vitin 2030 ne aspirojmë të rrisim pjesën e burimeve të rinovueshme në përzierjen tonë të energjisë në 32%, një rritje e jashtëzakonshme nga niveli ynë aktual prej rreth 10%. Ne i përmbahemi plotësisht Protokollit të Kiotos, Marrëveshjes së Parisit dhe Deklaratës së Sofjes.

Në administratën publike kemi ulur diferencën mes pagës më të lartë dhe asaj më të ulët nga 20:1 në vetëm 4.78:1. Diferenca mes pagës sime si kryeministër dhe asaj të një ushtari të thjeshtë apo të një oficeri të lartë policie është më pak se 3:1. Pagat e profesorëve, mjekëve dhe prokurorëve janë afërsisht të njëjta.

Progresi ynë demokratik u njoh nga organizatat e nderuara ndërkombëtare. Sipas raportit të sotëm të Freedom House, Kosova renditet e para në Ballkanin Perëndimor, e dyta në Evropë dhe e treta në nivel global për përmirësimi në të drejtat politike dhe liritë civile. Reporterët pa Kufij vunë re gjithashtu përmirësimin tonë thelbësor, me një rritje prej 22 vendesh në dy vjet. Për më

tepër, Indeksi i Korrupsionit i Transparency International dëshmoi një rritje të konsiderueshme prej 20 vendesh. Pra, ne insistojmë të dëshmojmë se zhvillimi ekonomik nga njëra anë dhe përparimi demokratik nga ana tjetër shkojnë së bashku. Sot në botë ka disa fuqi dhe superfuqi që duan të shkëputin demokracinë nga zhvillimi. Dhe ne jemi një vend relativisht i vogël që po shërben si një shembull i shkëlqyer se është e mundur të kemi një zhvillim ekonomik që nuk shkon në kurriz të pluralizmit politik, të drejtave të njeriut apo shtetit të së drejtës.

Progresi demokratik dhe ekonomik nuk janë kurrë bëma të vogla, por ato janë veçanërisht domethënëse kur vendi është 15 vjeç dhe është përballur me pjesën e tij të drejtë të sprovave të qeverisjes së mirë. Fatkeqësisht, gëzimi dhe momentumi i arritjeve tona sfidohen nga fqinji ynë verior.

Ndërsa ecim përpara, na kujtohet e kaluara jonë sfiduese, jo si një mënyrë për ta nderuar atë, por sepse kërcënimet e paraqitura nga fqinji ynë shërbejnë si një kujtesë e ashpër e terrorit që duruam. Që kur u përfundoi Lufta në Kosovë, Serbia vazhdoi të terrorizonte Kosovën në forma të ndryshme, duke përfshirë përdorimin e vetos së Rusisë në Këshillin e Sigurimit kundër nesh dhe duke ndërhyrë në mënyrë aktive në anëtarësimin tonë në organizatat ndërkombëtare. Këto veprime shfaqin haptazi acarimin e synimeve të tij. Vetëm dy javë më parë, grupet paramilitare hynë në Kosovë, duke hapur zjarr ndaj policisë sonë dhe që si pasojë kishim humbjen tragjike të një zyrtari policor.

Serbia, si një aleate e vendosur e Putinit, u përpoq të përsëriste skenarin e Donbasit, me synimet për të pushtuar veriun e Kosovës. Ngritja ushtarake rreth kufirit u përshkrua si “e paprecedentë” nga Këshilli i Sigurisë Kombëtare në Shtëpinë e Bardhë, pamjet e sekuestruara nga SHBA-ja zbuluan se trupat paraushtarake ishin trajnuar në bazat zyrtare të ushtrisë serbe, duke ofruar disa prova të pakundërshtueshme që konfirmojnë përfshirjen e drejtpërdrejtë të shtetit të Serbisë në planifikim.

E tashmja dhe e ardhmja e Kosovës nuk mund të jenë peng nga Serbia, e as paqja dhe siguria për Evropën. Ndërsa ecim në rrugën e integrimit në BE dhe NATO dhe bisedimet për normalizimin e marrëdhënieve me fqinjin tonë verior, duke i kthyer ato në fqinjësi të mirë, kërkoj që ndikimi rus i kanalizuar përmes Serbisë dhe kërcënimi që ajo përfaqëson të merret seriozisht, në mënyrë

që tirania e atyre që mbajnë poste publike për të shtypur dhe destabilizuar demokracinë në vende të tjera mund të ndalet.

Perspektiva për paqe, drejtësi dhe prosperitet në një kohë me sfida të vështira, varet nga ajo që zgjedhim të bëjmë dhe si zgjedhim të veprojmë së bashku.

Faleminderit, Mbretëria e Bashkuar. Faleminderit, Laburistë.

Fjala e plotë në gjuhën angleze e kryeministrit Kurti në drekën e punës me partitë simotra:

Honourable David Lammy, Shadow Secretary of State for Foreign and Commonwealth Affairs,

Honourable Annelise Dodds, Shadow Secretary of State for Woman and Equalities, Party Chair

Dear Chair Ryan Wain,

Dear panelists: Honourable Andrew Giles, Muthoni Wambu Kraal, Senator Humberto Costa, and member of German parliament, Jasmina Hostert,

Dear Sister Party guests and Labour Party Politicians,

Dear participants,

Ladies and Gentlemen,

I first would like to express my condolences and unwavering sympathy to those who have undergone tremendous loss and violence in the past 48 hours following the attacks in Israel.

It is an honor to be given the opportunity to address you today.

Your party’s influence on the fate of my country Kosova has been notable and impactful. Arguably, the two most important moments for Kosova were in 1999 and 2008, in our recent history, namely liberation and independence. During both of them, Labour was in power. In 1999, under Tony Blair’s leadership, the United Kingdom was part of NATO’s military intervention in Kosova, known as Operation Allied Force, stopping Serbian forces from carrying out the genocidal campaign and halting the unspeakable atrocities committed. The subsequent deployment of international peacekeeping forces, including British troops, helped stabilize the region and create conditions for the return of expelled Kosovars. The UK also welcomed many Kosovars who fled the war, and who have since become British citizens and are well integrated in your society. Our diaspora are hardworking individuals, with a progressive mindset, who contribute in both our countries. Then, in February of 2008, promptly after declaring independence, the UK, with Gordon Brown as Prime Minister, was one of the first countries to recognize Kosova’s statehood, affirming its right to exist and flourish into a democracy.

My connection to the Party goes a level deeper since my path to Prime Minister has been through forming and leading the social democratic party, Lëvizja VETËVENDOSJE!, 18 years ago. The journey from grassroot activism to sitting in office as Prime Minister, from politics as struggle to governance as service, has meant that the priorities at the heart of the political work – ensuring a dignified and socially protected life for our citizens so they can exercise their freedom – became magnified. And when these values are magnified, the country benefits. Almost three years ago, our campaign’s slogan was “Jobs & Justice”. People were joining, the Movement was growing. We became a self-aware majority. We said that we must become an ever larger majority, so that the previous parties in government won’t be needed for a coalition. And, we made it.

The recent success of Kosova shows that even though the country hasn’t been in existence for too long, it was proving that NATO intervention and a newly formed state can give birth to a full-fledged democracy.

Since taking office two and a half years ago, our government focused on two things: increasing the income of the country and redistributing it to all citizens, especially those who the system had ignored. Among other measures, this involved launching over 1000 police operations and 3800 arrests to curb corruption and crime, resulting in a 2/3rd increase in tax revenue without changing fiscal policy. Our fight against corruption brought a lot of hope and optimism among people, because they noticed that governance is just. And this optimism, this hopefulness, made them spend more, rather than save. Which is good for people’s lives and the country’s economy alike.

The annual state budget of 2023 was marked by significant increase in four fields: education, health care, agriculture and defense. At the same time, we launched forms of social support that didn’t exist before. For the first time in our country, we made it possible for all new mothers to receive government support, providing child allowances to 19% of our population.

Moreover, we made public education free at both the Bachelor and Master level and implemented initiatives like Science, Technology, Engineering and Maths (STEM) scholarships for women, who now account for over 50% of the STEM student body, compared to the EU’s average of 17%. We launched schools for vocational education and training by offering students qualifications in various trades suited for the demands of the labour market.

Our dedication extended to increasing the pension rate for people with disabilities by 33%. We launched a groundbreaking youth employment platform and ensured that those engaged in public art received the fair wages they had long deserved. The employment of the age group 18-24 (year olds), rose by 118%, and, in general, we’ve had an employment increase of approximately 14% in 28 months. What other governments might have considered a burden became the country’s engine.

The value of exports in 2022 doubled compared to 2020. As a result, the export-import ratio narrowed from almost 1 to 9, extreme trade deficit,  in 2019 to less than 1 to 6 today. On average, each year of our governance, we generated more revenue for our economy than in the combined three previous years. It was economic growth driven by benefiting people rather than exploiting them.

In order to stimulate economic growth and improve the socio-economic wellbeing of our citizens, we have drafted a concept-document mapping out the establishment of a sovereign wealth fund that aims to regulate the investment of revenues from public assets. When social democrats get in power, the right wing expects you are not going to manage well. So it is of extreme importance to have an army of good managers in publicly owned enterprises, and we are bringing them  under the common umbrella of sovereign wealth fund.

Although we have the world’s fifth-largest reserves of lignite, by the year 2030 we aspire to increase the share of renewables in our energy mix to an impressive 32%, a remarkable increase from our current level of around 10%. We fully adhere to Kyoto Protocol, Paris Agreement and Sofia Declaration.

In public administration, we reduced the difference between the highest and the lowest salary from 20:1 to only 4.78:1. The difference between my salary as Prime Minister and that of an ordinary soldier or a senior police officer is less than 3:1. The salaries of professors, doctors and prosecutors are approximately the same.

Our democratic progress was recognized by esteemed international organizations. According to today’s Freedom House report, Kosova is ranked 1st in the Western Balkans, 2nd in Europe, and 3rd globally for advancements in political rights and civil liberties. Reporters Without Borders also noted our substantial improvement, with a rise of 22 places in two years. Furthermore, Transparency International’s Corruption Index witnessed a significant climb of 20 places. So we insist on proving that economic development on one hand and democratic progres on the other go together. There are certain powers and superpowers in the world today that want to decouple democracy from development. And we are a relatively small country that is serving as a great example that it is possible to have an economic development which does not go at the expense of political pluralism, human rights or rule of law.

Democratic and economic progress are never small feats, but they are especially meaningful when the country is 15 years old and has faced its fair share of good governance trials. Unfortunately, the joy and momentum of our achievements are challenged by our northern neighbor.

As we move forward, we are reminded of our challenging past, not as a way to honor it but because the threats posed by our neighbor serve as a stark reminder of the terror we endured. Ever since the Kosova War was halted, Serbia continued to terrorize Kosova in different forms including using Russia’s veto at the Security Council against us and actively interfering with our accession to international organizations. These actions vividly display the vitriol of its intentions. Just two weeks ago, paramilitary groups entered Kosova, opening fire on our police and resulting in the tragic loss of one officer’s life.

Serbia, as a staunch ally of Putin, attempted to replicate the playbook of Donbas, with intentions to invade the north of Kosova. The military buildup around the border was described as “unprecedented” by the National Security Council in the White House, U.S. Seized footage revealed that the paramilitary troops had trained in official Serbian army bases, providing several pieces of irrefutable evidence that confirm the state’s direct involvement in the planning.

Kosova’s present and future cannot be held hostage by Serbia, and neither can peace and security for Europe. As we embark on the EU and NATO integration path and talks to normalize our relations with our northern neighbor, turning them into good neighborly ones, I ask that the Russian influence channeled through Serbia and the threat that it represents be taken seriously, so that the tyranny of those who hold public office to suppress and destabilize democracy in other countries can be stopped.

The prospect for peace, justice and prosperity in an era held high with difficult challenges, depends on what we choose to do and how we choose to act together.

Thank you, the United Kingdom. Thank you, Labour.

Shqipëria, së pari !

0

Aurel Dasareti, SHBA, ekspert i shkencave psikologjike-ushtarake

Të nderuar bashkatdhetarë,

Media shqiptare (sidomos portalet) nuk duhet t’i japë qasje në komente asnjë shqipfolësi gjakprishur (pavarësisht prejardhjes së tyre etnike) – që të shaj dhe ofendoj me fjalët më të pista autorët e mirëfilltë të shkrimeve të mirëfillta që me kontribut vullnetar-atdhetar në radhë të parë mbrojnë Vendin dhe interesin Shqiptar – dhe jo ato të terroristëve islamik nga i gjithë rruzulli tokësor. Kur them gjakprishur shqipfolës, do të thotë se bajga të tilla janë agjentë të huaj ose tradhtarë shqipfolës  që kanë bindje islamike të rrezikshme për Kombin dhe dy shtetet tona, dhe trojet tjera nën pushtim.

Shqiptarët nuk mund të akuzojnë Serbinë për sulmin e papritur terroristë kundër Kosovës, kurse nga ana tjetër të miratojnë sulmin e papritur terroristë të Hamas-it palestinez kundër shtetit të Izraelit.

Pra, ne si komb paqedashës dëmtohemi nga kopilët shqipfolës të cilët as që e din me siguri se kush është babi i tyre i vërtetë. Mercenarët  shqipfolës punojnë që ne të mos ekzistojmë.

Kalofshi mirë, Aureli

Presidentja e Kosovës Vjosa Osmani në Kroaci, takon edhe komunitetin shqiptar 

0

 –Kroacia është shteti i 31-të që ka njohur Kosovën në 19 Mars të vitit 2008 të shpalljes së pavarësisë në 17 Shkurtin historik/

PRISHTINË, 9 Tetor 2023/ Presidentja e Republikës së Kosovës Vjosa Osmani, me ftesë të Presidentit Zoran Milanović ka udhëtuar për vizitë zyrtare në Kroaci ku fokus i diskutimeve do të jetë thellimi i mëtejmë i raporteve bilaterale dhe zhvillimet e fundit në vend dhe rajon. 

Në agjendë të vizitës së Presidentes Osmani në shtetin kroat është edhe takimi me Kryeministrin Andrej Plenković, si dhe Kryetarin e Parlamentit kroat, Gordan Jandroković. 

Në kuadër të kësaj vizite zyrtare, Presidentja Osmani do të ketë vizitë edhe në komunën e Rijekës, ku ndër të tjera, do të takohet me komunitetin shqiptar në këtë komunë.

Kroacia është shteti i 31-të që ka njohur Kosovën në 19 Mars të vitit 2008 të shpalljes së pavarësisë në 17 Shkurtin historik./b.j/

Ministri Maqedonci dhe Gjeneral Jashari pritën në takim komandantin e Komandës së Forcave të Përbashkëta Aleate të NATO-s, Admiralin Stuart B. Munsch

0

Ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci dhe komandanti i FSK-së, gjenerallejtënant Bashkim Jashari, kanë pritur sot në takim Admiralin Stuart B. Munsch, komandant i Komandës së Forcave të Përbashkëta Aleate të NATO-s në Napoli, të shoqëruar nga komandanti në largim të KFOR-it, gjeneralmajor Angelo Michele Ristuccia. Në këtë takim u bisedua për çështjen e sigurisë në vend, ku ministri Maqedonci dhe Gjeneral Jashari shprehën mirënjohje të thellë për punën, përkushtimin, rolin dhe rëndësinë e KFOR-it në Kosovë, duke theksuar se ruajtja e sigurisë në Republikën e Kosovës është me interes për të gjithë.

Forhåndsvisning av bilde

Në veçanti, ata shprehën falënderim për mbështetjen e NATO-s në ruajtjen e paqes dhe stabilitetit në vend, pas agresionit dhe sulmit terrorist ndaj Kosovës më 24 shtator. 

Forhåndsvisning av bilde

Ministri Maqedonci theksoi gjithashtu përkushtimin e institucioneve të Republikës së Kosovës për paqe dhe stabilitet si dhe vendosmërinë e palëkundur në rrugën tonë euroatlantike.

Forhåndsvisning av bilde

Gjithashtu, në këtë takim u rikonfirmua gatishmëria për thellim të bashkëpunimit ndërinstitucional mes Ministrisë së Mbrojtjes e FSK-së me KFOR-in, në shërbim të sigurisë së të gjithë qytetarëve të vendit tonë.

Forhåndsvisning av bilde

Kosova dhe shqiptarët në këto kohë të vështira për Izraelin, rreshtohet me Izraelin dhe miqtë, botën perëndimore

0

Tanket izraelite duke u përgatitur për sulm përreth Gazës…

Avdi Drini, Itali
Hebrenjtë në Izraelin e sotshëm janë në trojet stërgjyshërore. Ata kanë të drejtën apsolute, nëse doni edhe atë hyjnore, të kenë shtetin e tyre aty ku janë, në vatanin e tyre kishin me thënë disa. Ata zbritën aty në atë tokë së bashku me Zotin si njerëzit e parë të tijë, atëherë kur nuk ekzistonte fare termi arab apo islam. Shumë shekuj para se të “lindnin” krishterizmi dhe islamizimi. Hebrenjtë ishin ndër popujt më të përndjekur dhe shtypur që njeh historia njerëzore. Janë perndjekur, vrarë dhe ushtruar më shumë se një gjenocid ndaj tyre! Që nga babilonasit e persianet e deri në ditët e historisë moderne të shekullit të kaluar, nga Gjermania naziste e Hitlerit.
Fillet e njerëzimit dhe feve monoteiste lidhen me hebrenjtë dhe të parët e tyre. Librat e shenjtë si Tora, Bibla e Kurani e dëshmojnë atë! Edhe vetë Jezu Krishti ishte i lindur në ato troje (Betlehem) si hebre. Si popull ishin prezentë pothuajse në të gjithë Lindjen e mesme apo qytetet kryesore të saj ku nga dhuna e ushtruar u dëbuan. Si popull mbijetuan duke u detyruar të ikun nga vendi i tyre, në këtë rast fatin e njëjtë e patën edhe shqiptarët, duke u shpërndarë në katër anët e botës. Edhe tempujt fetar, në origjinalin e tyre ishin hebre! Rasti i xhamisë Al Aksa (705-715) e ndertuar mbi themele të vjetra në atë që njihet si “Mali i Tempullit” si vend i shenjtë! Aty ku është edhe “Muri i famshëm i Vajtimit” , për besimtarët hebre.
Edhe për këtë Jerusalemi, nga hebrenjtë, konsiderohet një “Mekë hebreje” një qytet shpirtëror që nga mbreti Salomon apo më parë.
Duke ardhur në historinë e re të kombit izraelit, që nga viti 1948 kur Izraeli i sotshëm filloj të marr formë e deri me sot fqinjët arab e musliman, vëllezërit e dikurshëm, e luftojnë me të gjitha mjetet. Edhe pse me disa shtete arabe është arritur një lloj pajtimi pas luftërave të përgjakshme, në të cilat Izraeli e mbrojti të drejtën e ekzistencës si shtet, ka ende të tjera që e kërcënojn me “zhdukje nga harta”. Këtu është përgjigjja pse nuk ndalet dhuna, gjaku dhe vrasjet që shumë dekada në atë tokë që konsiderohet e shenjtë nga të tri besimet fetare monoteiste. Është pothuajse e sigurt se nuk do të ndërtohet paqe pa ulur dhe pikësëpari pranuar, njeri tjetrin, faktet historike apo edhe ato fetare. Disa herë janë bërë tentativa apo propozime për një rregullim të ri apo një marrëveshje ndërmjet shtetit të Izraelit dhe asaj që sot quhet Palestinë! Ajo më e rëndësishmja që ofroj më shumë palët, ishte Marrveshja e Oslos (1993). Me atë marrveshje parashihej që të ndërtohen dy shtete që njohin njëra tjetrën në fqinjësi të mirë ndërmjet tyre.. Por mëgjithat nga ajo marrëveshje pothuajse çdo gjë mbeti vetëm në letër, si pasojë e kërkesave maksimaliste, kryesisht nga pala arabo palestineze.
Kur kemi parasysh ekzistencën e dhjetra shteteve arabe, shumë më të mëdha si me popullsi dhe territor, për rreth Izraelit pse qenka pengesë e drejta e ekzistimit të një shteti megjithatë të vogël hebre!! Patjetër që e drejta për të ekzistuar është në anën e tyre. Këtu në këtë pjesë historia e shtetit shqiptar dhe atij izraelit përputhet. Sikur fqinjët sllavë apo ortodoksë që nuk e dështen një shtet shqiptar e njëjta histori i ndodh shtetit izraelit. Të vjen të thuash po si është e mundur që historia ka qenë aq e pamëshirshme dhe jo falenderuese ndaj këtyre dy popujve që i dhanë aq shumë vetë historisë dhe njerzimit.
Ajo çfarë dhanë hebrenjtë për njerëzimin duke u dalluar si njerëz në shumë fusha të shkencës, letërsi, art, filozofi, politik por edhe mjekësi, ekonomi, teknologji..mbetët e shënuar si vlerë dominante të arritjeve njerëzore.
Sa i përket kombit tonë, shqiptaret dhe hebrenjtë i erdhën në ndihmë njeri tjetrit gjatë historisë. Ishim ne shqiptaret pothuajse të vetmit në Evropë që i ndihmuam i fshehëm i ruajtëm nga ndjekja dhe vrasjet naziste. Nga ana tjetër hebrenjtë amerikan, ndër ta edhe shumë figura të rëndësishme politike si psh Madeleine Allbright dhe Wesley Clark, ishin në krah të Kosovës në orët e vështira të saj. Nuk kursyen as një lloj ndihmë. Izraeli para disa viteve e njohu Kosovën edhe si shtet, dhe tanimë jemi duke ndërtuar raporte të shëndosha miqësore, ekonomike e politike. Kosova dhe shqiptarët në këto kohë të vështira për Izraelin, veçmas pas sulmit terrorist me shumë viktima në njerëz, shumica e tyre të pafajshëm nga të dy anët, rreshtohet me Izraelin dhe miqtë, botën perëndimore. Aty është interesi jonë vital si komb dhe shtete. Nuk ka tjetër alternativë!

Presidentja Osmani takoi komandantin e Komandës së Forcave të Përbashkëta Aleate të NATO-s, Admiralin Stuart B. Munsch

0

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, ka pritur sot në një takim Admiralin Stuart B. Munsch, komandant i Komandës së Forcave të Përbashkëta Aleate të NATO-s në Napoli. Ajo e falënderoi atë për mbështetjen e vazhdueshme të NATO-s në ruajtjen e stabilitetit dhe paqes në Kosovë dhe rajon, pas aktit të agresionit dhe sulmit terrorist të Serbisë ndaj Kosovës më 24 shtator.

Forhåndsvisning av bilde

Presidentja Osmani theksoi nevojën e marrjes së masave konkrete kundër Serbisë pas aktit të agresionit dhe sulmit terrorist nga grupet paramilitare dhe kriminale të udhëhequra në terren nga Milan Radoičić dhe politikisht nga Aleksandar Vučić. Ajo nënvizoi se Serbia duhet t’i tërheq trupat e saj ushtarake nga kufiri me Kosovën pasi që ato përbëjnë rrezik për paqen dhe stabilitetin në rajon.

Ajo vlerësoi angazhimin e shtuar të KFOR-it dhe NATO-s, në rritjen e sigurisë përgjatë kufirit Kosovë-Serbi dhe e konsideroi atë si veprim të nevojshëm për ta parandaluar përsëritjen e aktit të ndodhur më 24 shtator.

Forhåndsvisning av bilde

Në takim, u theksua rëndësia e bashkëpunimit të ngushtë në mes institucioneve të sigurisë së Kosovës dhe atyre të NATO-s, në ballafaqimin me sfidat e sigurisë në vend dhe rajon.

Serbia dëshiron statusin e “Rusisë së vogël” në Ballkan

0
Kryeministri i Kosovës Albin Kurti gjatë një interviste për gazetën malazeze “Pobjeda”, ka folur rreth sulmit terrorist që u krye në Banjskë me 24 shtator.

“Është vërtetuar në mënyrë të pakundërshtueshme se armët dhe stërvitjet luftarake të profesionistëve serbë që sulmuan fshatin Banjskë të Zveçanit kanë ardhur nga Serbia. Të gjitha armët e konfiskuara janë prodhuar në Serbi, kanë ardhur nga Serbia, dhe për nga lloji dhe sasia kanë mjaftuar për një ushtri të tërë. Faktet e lartpërmendura na çojnë në përfundimin se nuk bëhet fjalë vetëm për një bandë kriminale dhe terroriste apo për shtetas të armatosur, por për profesionistë që kanë kryer trajnime serioze, me një lloj arme me origjinë nga Serbia. Serbia, po e përsëris, u ka siguruar pajisje ushtarake, ka kryer stërvitje luftarake, ka përcaktuar qëllime politike dhe ka ofruar mbështetje të plotë logjistike. Më në fund, dihet se ky grup terrorist ka kryer stërvitje në livadhet e Pasuljanskit, një nga bazat kryesore të ushtrisë serbe. Përgjegjësia e Serbisë është e padiskutueshme edhe për ata që nuk duan ta shohin dhe dëgjojnë”, ka theksuar Kurti.

Sipas tij, Milan Radojiçiq është ish-nënkryetari i Listës Serbe nga Kosova, e cila është krijuar, ndihmuar dhe mbështetur nga Qeveria e Serbisë.

“Të gjithë janë nën kontrollin e drejtpërdrejtë të Presidentit të Serbisë. Më 29 shtator të këtij viti, vetë Vuçiq njoftoi dorëheqjen e Radojiçiqit nga pozita e nënkryetarit të Listës Serbe, pas pranimit të Radoiçiqit se ka udhëhequr përgatitjet dhe ka marrë pjesë në sulmin terrorist ndaj policisë së Kosovës.

Kurti sulmin terrorist e ka quajtur skenar për gjakderdhje në Kosovë. Derisa arrestimin e pastaj lirimin e Milan Radoiçiqin e ka krahasuar me marrëveshjen e Pablo Escobarit me presidentin e Kolumbisë.

“Arrestimi dhe lirimi i Radoiçiqit të kujton marrëveshjen e Pablo Escobarit me presidentin kolumbian: Escobar, domethënë, do të pranonte të shkonte në burg me kusht që të vendosej në burgun e tij, të ndërtuar në mënyrë të pavarur, në të cilin do të kontrollonte komandantët dhe jo anasjelltas; mirë, gjoja do ta vuante dënimin atje. Marrëdhënia mes Vuçiqit dhe Radojiçiqit nuk është origjinale; e kemi parë tashmë shumë herë. Putini i vogël në Beograd duhet të ketë Prigozhinin e tij të vogël në Kopaonik. Ose, nëse kthehemi pak më tej në të kaluarën, del një paralele: Slloba i ri në Beograd ka Arkanin e tij të ri në Kosovë”, ka deklaruar Kurti për Pobjeda.

Me këtë sulm Kurti ka thënë se Serbia dëshiron statusin e “Rusisë së vogël” në Ballkan, ku entiteti i Republikës Serbe në Bosnje dhe Hercegovinë do të bëhet “Bjellorusia e vogël”.

“Serbia dëshiron statusin e “Rusisë së vogël” në Ballkan, ku entiteti i RS në Bosnje dhe Hercegovinë do të bëhet “Bjellorusia e vogël”. Në vitet 1990, Vuçiq mbrojti idenë e një “Serbie të madhe”, të cilën ai tani, duke ndjekur shembullin e “botës ruse”, e quan “bota serbe”. Sot Serbia përsëri ëndërron për një Serbi të madhe; ka pretendime për një pjesë të territorit të shtetit të BeH, dëshiron ta kthejë Malin e Zi në Ukrainë, të na vjedhë veriun e Kosovës. Ajo këmbëngul për një marrëdhënie me fqinjët e saj të ngjashme me marrëdhëniet e Moskës me Ukrainën dhe Bjellorusinë, që nënkupton ose një kontroll të caktuar të qeverisë qendrore ose kontroll të një pjese të caktuar të territorit të vendit fqinj. Prandaj fqinjësia e Serbisë paraqet rrezik sigurie për ne”, ka thënë Kurti.

Gjithashtu kryeministri Kurti, ka thënë se Qeveria e Republikës së Kosovës mban kontakte të rregullta me SHBA-në dhe shtetet tjera anëtare të BE-së, veçanërisht për kërcënimin e fundit serioz nga Serbia.

E patë që reagimi i SHBA-së ndaj agresionit të Serbisë ishte i drejtpërdrejtë dhe i menjëhershëm. Së fundmi i kam kërkuar Këshilltarit të Sigurisë Kombëtare të Presidentit të SHBA-së, Jake Sullivan, që të rrisë mbështetjen për Kosovën kundër planeve të luftës të Serbisë. Kosova gjithmonë mbështetet në ndihmën e bashkësisë ndërkombëtare, por edhe ne jemi të kujdesshëm dhe të përgjegjshëm. Prandaj dyfishuam buxhetin vjetor për mbrojtjen e Kosovës dhe e rritëm numrin e ushtarëve për 80 për qind. Na duhet një ushtri e pajisur mirë, e cila do ta mbrojë Kosovën me sukses. Qëllimi ynë është anëtarësimi në NATO – është mirëqenia dhe kontributi ynë për sigurinë e rajonit”, ka deklaruar Kurti.

Çështja e Shqipërisë në Konferencën e Paqes në Paris – Intervista ekskluzive e Hasan Bej Prishtinës në Romë

Hasan Prishtina (1873 – 1933)

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 9 Tetor 2023 

“Il Popolo Romano” ka botuar, të hënën e 10 marsit 1919, në ballinë, intervistën ekskluzive të Hasan Bej Prishtinës në Romë në lidhje me të ardhmen e kombit shqiptar si dhe opinionin e tij mbi serbët dhe grekët, të cilën, Aurenc Bebja, nëpërmjet blogut të tij “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :

Çështja e Shqipërisë

Burimi : Il Popolo Romano, e hënë, 10 mars 1919, ballinë

Burimi : Il Popolo Romano, e hënë, 10 mars 1919, ballinë

Shqiptarët i presin me ankth të shpjegueshëm vendimet e Konferencës së Parisit. 

Në fakt, ata aspirojnë jo vetëm njohjen e pavarësisë së tyre shtetërore, por edhe rikthimin e territoreve të tyre kombëtare të pushtuara nga grekët dhe serbët. 

Një figurë e shquar shqiptare, Hasan bej Prishtina, ndodhet në Romë dhe, kur u pyet për pretendimet jugosllave për Shkodrën dhe brigjet e Drinit, deklaroi : 

Kërkesat e serbëve, psikologjinë e të cilëve e njoh, nuk më befasojnë dhe as nuk i trembin të tjerët që dinë diçka për ta. Nëse rastësisht takoni një serb të Aleksandrit të Madh, ai do t’ju thotë se Shkodra ose Drini ishte serb. A e kapni thelbin ? Ai do të përgjigjet se serbët në këtë drejtim kanë prioritet ndaj kombeve të tjera. Për sa i përket ambicieve të tyre territoriale, këto shtrihen nga Adriatiku në Mesdhe, deri në Detin e Zi. Deliri i madhështisë së serbëve rrjedh pjesërisht nga megalomania që i atribuohet përgjithësisht persëve dhe grekëve; dhe është mjaft e çuditshme që Antanta, e cila është përgjegjëse për rigjenerimin e fatit të botës, nuk ka depërtuar ende në mentalitetin serb. 

Nuk u çudita aspak kur ata kërkuan Triesten, Fiumen dhe pretenduan gjithashtu zonën e Piave-s. 

Prandaj serbët duan territorin e Drinit, i njohur si pjesë e Shqipërisë në Konferencën e Londrës, në të cilin nuk ka asnjë element tjetër sllav, përveç rreth pesëdhjetë malazezëve të përkushtuar ndaj tregtisë. Edhe këta malazez njohin vetëm Shqipërinë. 

Sa për Prizrenin, Gjakovë, Pejën, Prishtinën, Dibrën, Mitrovicën, Vushtrinë, Ferizajn, Gjilanin, Kaçanikun, Tetovën, Shkupin, Gostivarin, nga një numër i përafërt prej shtatëqind mijë banorësh ka vetëm 60 apo 70 mijë serbë, ndërsa pjesa tjetër është element shqiptar. Ky minoritet serb përbëhet për më tepër nga bullgarë të cilët kryesisht janë shkombëtarizuar nga ndikimi i parave. 

Kjo që po them nuk është një deklaratë e paqartë e ngjashme me argumentet me të cilat serbët i mbështesin pretendimet e tyre. 

Hetimi në vend nga një komunitet ndërkombëtar do të ndriçojë në mënyrë efektive të vërtetën. Sipas parimeve të Presidentit Wilson, territoret e sipërpërmendura duhet t’i kthehen tërësisht Shqipërisë. Për më tepër, shqiptarët kanë besim të plotë në këtë drejtim në frymën e drejtësisë së aleatëve. 

A mendoni se serbët do të mendojnë të qëndrojnë të bashkuar me aleatët? 

Përkundrazi, supozoj se do të ketë një konvertim politik në mesin e serbëve, i aftë për t’u siguruar atyre një zgjerim më të gjerë territorial. 

Mbi të gjitha, më dhemb fakti që një pjesë e shtypit francez, pa parë nga e ardhmja, është e prirur të mbështesë aspiratat e serbëve. 

Kush mund të garantojë pamundësinë e një bashkimi ndërmjet serbëve dhe armiqve të tyre të lashtë? 

— Çfarë mendoni për pretendimet greke për Epirin ? 

— Grekët duhet të bindin veten se ekzistenca e një Shqipërie të respektuar në Ballkan do të sjellë përfitime të mëdha për ta. 

Sepse grekët herët a vonë do të ekspozohen ndaj rrezikut të agresionit sllav. Pavarësisht nga një pakicë greke nën ndikimin e shkollave greke, shumica në këtë pjesë të Shqipërisë i përket popullsisë së krishterë dhe myslimane shqiptare. 

Janë mbi 40 mijë të krishterë shqiptarë nga Epiri në Amerikë, të cilët e dëshmojnë lidhjen e tyre të padyshimtë me atdheun e tyre përmes propagandës së tyre patriotike dhe botimeve të shumta në gjuhën kombëtare. 

Prandaj është në interesin e vetë grekëve që të mos këmbëngulin në këtë çështje që do të ngjallte pakënaqësi të përjetshme te shqiptarët. Grekët do të gjejnë në Ballkan një miqësi të sinqertë me shqiptarët ditën që do të heqin dorë nga pretendimet e tyre ndaj Shqipërisë, sepse të dy kombet kanë të njëjtët armiq të ardhshëm.

*** 

Italia ka një interes jetik që Shqipërisë t’i kthehet integriteti territorial, ndërsa nga Vlora do ta monitorojë me dashuri këtë integritet. 

Opinioni publik italian po ndjek me vëmendje të veçantë fazat e çështjes shqiptare dhe synon ta bëjë çështjen e tij. Nëse në konferencë do të vendoset drejtësia, shqiptarët e presin!