ARKIVI:
24 Prill 2026

Vizita ime në gjurmët e trashëgimisë kulturore-historike në pjesën veriore të Mitrovicës

Shkrime relevante

Testamenti i Qosjes, një shkrim i shkurtër, por me një peshë të jashtëzakonshme kuptimore për kulturën shqiptare

Lis Bukuroca, Gjermani Fjala e fundit e Rexhep Qosjes Gati para dhjetë viteve,...

“Republika e tretë” e Albin Kurtit, kulmim i sovranitetit apo fillim i një konflikti të rrezikshëm në Ballkan?

Prof. Dr. Fadil Maloku, sociolog, Prishtinë (Kjo ese synon të analizojë konceptin...

Abdixhiku zotohet për reforma, parësi debati dhe vota e fshehtë

(Vazhdim nga: "Mëkatet e Lidershipit paraprak, barrë e sotme e LDK-së) Idriz...

Libri “Si ta përtërijmë jetën”, libër me porosi për jetën dhe shëndetin e njeriut

Vitrina e librit:  LIBËR ME POROSI PËR JETËN DHE SHËNDETIN E NJERIUT Idriz...

Shpërndaj

Vizitë nje pjese të trashëgimisë tonë historike-kulturore në regjionin e veriut te Mitrovices,
varrezat e vjetra në fshatin Batahir, Kisha e vjetër Katolike në fshatin Vinarc të Epërm, Kisha e vjeter Katolike në Stan Terg.
Varrezat e vjetra shqiptare ne Batahir te lene mbrese, disa shume te vjetra ku jane fshire shkrimet, ne disa shume bukur shqip e shkruar U le … ku shenohet viti, shumica nga shek. XIX dhe U dek… ku shenohet viti. Disa varreza kan formen e cipusit ku te njajtat i hasim edhe te Iliret (ato te Liburnet jane shume karakteristike etj.)
Kisha Katolike në Vinarc të Epërm
Në fshatin Vinarc, i cili gjendet 7-8 km larg Mitrovicës, gjendet Kisha Mortore, e ndërtuar (sipas disa hulumtimeve të papublikuara) në shek. XIII permendet në shek. XVIII, nga mjeshtrit vendore, me materiale vendore, për nevojat e komunitetit vendor katolik. Kisha Mortore në Vinarc shërbente për ritet e varrimit. Shfrytëzohej nga besimtarët e komunitetit katolik.
Ky komunitet në periudha të ndryshme kohore është perkujdesur dhe e ka mirëmbajtur kishën. Kisha ndihmëse- varrore, së bashku me varreza në Vinarc.
Është nën mbrojtjen e Ministrisë se Kulturës.
– Kisha Katolike – Shën Pjetri gjendet rreth 9 km në lindje të qytetit të Mitrovicës, në Stan-Tërg, komuna e Mitrovicës. Kisha katolike Shën Pjetrit është monument sakral. Është ndërtim i shek. XIII. Gërmadhat e kishës paraqesin një pamje mjaft pitoreske, në një peisazh malor shumë të bukur, me gjurmë mjaft të dukshme të aktiviteteve minerale. Éshtë e ndërtuar për nevojat e komunitetit katolik dhe për herë të parë përmendet më 1303, atéherë kur përmendet edhe Trepça për të parën herë. Nga kjo del që prezenca e komunitetit katolik vendor daton shumë më herët se në shek. XIII, kur komuniteti i minatorëve sas, si njohës të nxjerrjes dhe përpunimit të xeheve, u vendosen në këtë lokalitet.
Nga të dhënat e shkruara del që kisha me gjasë ka qenë në funksion gjerë ё shek. XVI (përkundrejt faktit që sasët që në dekadën e parë të shek. XV pushojnë së ekzistuari në Trepçë), megë në ketë periudhë komuniteti katolik është ende shumë i numërt. Kështu në këtë kohë në Trepçë përveç Bazelikes së Shën Pjetrit përmendet edhe Kisha Katolike e Shën Mërisë dhe në vitin 1448 përmenden katër priftrinje katolik. Kisha tani është pothuaj e tëra në rrënoja.
 

Sot, ka mbetur vetëm pjesa e vjetër e mureve perimetrike (në një lartësi për rreth 0.45 cm mbi nivelin e dheut). Muri i vetëm i cili qëndron është pjesa kryesore e murit lindor, me tri apsida. Ndërtesa êshtë e tipit bazilikal – tri anijatshe; gjurmët e mbetjeve na japin me dije se anijatet mes veti ishin të ndara me shtylla dhe harqe. Mbetja e mureve tregon se kisha nuk ka pasur vetëm hyrjen kryesore nga perëndimi, por po ashtu edhe dy hyrje anash, në atë veriore dhe jugore. Baza e kishës është drejtëkëdëshe (14.0 x 19.0 m) e orientuar në drejtimin perëndim-lindje.

Një pjesë e të dhënave nga Databaza e Trashëgimisë Kulturore të Kosoves.

Fotot e bëra nga une, Preveza Abrashi                                                                                                                                                                                                              

K O M E N T E

SHKRUAJ NJË KOMENT

Ju lutem, shkruaj komentin tuaj!
Ju lutem, shkruaj emrin tuaj këtu