Një jetë për atdheun, për gruan, për dritën e dijes
Sot, në këtë ditë të shënuar, kujtojmë me nderim dhe mall të thellë Parashqevi Qiriazin, bijën e mençur të Manastirit dhe të Shqipërisë, që lindi më 2 qershor 1880 në një familje shqiptare ortodokse atdhetare dhe u bë zëri i parë i fuqishëm i gruas në arsimin kombëtar.
Me shpirt të madh, zemër prej mësueseje dhe mendje prej vizionareje, Parashqevia ishte një grua që nuk u mjaftua me ëndrra — ajo i ktheu ato në vepra. Në një kohë kur fjala e gruas mezi dëgjohej, ajo u ul në tryezën e Kongresit të Manastirit si e vetmja grua pjesëmarrëse, duke përfaqësuar dinjitetin, mençurinë dhe qëndresën.
Ajo ishte autorja e abetares së parë shqipe sipas alfabetit të Manastirit, krijuesja e himnit të Kongresit, dhe e para grua shqiptare që hartoi një projekt arsimor kombëtar. Mbi gjithçka, ajo ishte një nënë e madhe e shkollës shqipe dhe një mbrojtëse e vendosur e edukimit të vajzave.
Sot, ndërsa kujtojmë lindjen e saj, përkulemi me respekt para jetës dhe veprës së saj. Ajo nuk ishte vetëm një mësuese – ishte një gur themeli i ndërgjegjes kombëtare.
Në çdo abetare shqipe, në çdo vajzë që mëson, në çdo grua që ngrit zërin për dije e barazi – jeton Parashqevi Qiriazi.
Gëzuar ditëlindjen në përjetësi, zonjë e ndritur e kombit!
Emri yt, dritë për brezat. Vepra jote, udhërrëfyes për ardhmërinë. 
Familjet shqiptare si Qiriazët, Gërmenjtë, Topullët, Zavalanët dhe të tjera të këtij rangu përbënin aristokracinë e qytetit të Manastirit.
Këto familje kishin ndikim të madh jo vetëm në jetën kulturore e arsimore, por edhe në atë ekonomike dhe administrative. Shqiptarët ishin pronarë tregjesh, haneve, hamameve, punishtesh dhe ishin të angazhuar gjerësisht në zejtarinë dhe tregtinë vendase e rajonale.
Në qytet, shqiptarët ishin ndër komunitetet më të mëdha dhe më me ndikim, menjëherë pas hebrenjve dhe grekëve.Më vonë, si pasojë e luftërave dhe politikave shtypëse, me mijëra shqiptarë u detyruan të shpërngulen nga Manastiri dhe rrethinat. Shumë fshatra shqiptare u braktisën plotësisht dhe pasuritë e tyre kaluan në duar të huaja. Ata që mbetën, u margjinalizuan dhe nuk patën më qasje në pushtet apo në drejtimin e jetës ekonomike dhe institucionale të qytetit. Megjithatë, gjurmët e tyre në historinë e Manastirit janë të thella dhe të pazëvendësueshme.
