Nga: Majlinda Nikçi
Rrymat kryesore, idologjike, politike dhe fetare në Kosovë:
1. IDEOLOGJITË (vendore + globale)
Këtu përfshihen botëkuptime jo domosdoshmërisht fetare ose partiake, por që ndikojnë kulturën politike e publike.
A. Liberal-progresivë urbanë
Kush janë? Rinia urbane, aktivistë të OJQ-ve, feministë, aktivistë për të drejtat e njeriut, mbështetës të shtetit laik, pro-BE.
Forca numerike: 15–20%
B. Konservatorë tradicionalë
Kush janë? Shumica e popullsisë që ruajnë vlera tradicionale familjare, kombëtarizëm romantik, respekt për fenë pa radikalizëm.
Forca numerike: 40–50% (baza më e madhe kulturore)
C. Nacionalistë kulturorë (etnokulturorë)
Kush janë? Shtrirë nga patriotët e moderuar deri te ata me theks të fortë etnik; përfshin edhe ata që ndjekin paganizmin kulturor shqiptar.
Forca numerike: 10–15% (rritje sidomos online)
D. Islamistë të moderuar / të rinj me ndikim të Lindjes së Mesme
Kush janë? Grupet që përqafojnë diskurs më të artikuluar islam, jo radikal, por më konservativ se mesatarja.
Forca numerike: 5–8%
E. Radikal-islamistë
Kush janë? Shumë të paktë numerikisht, por me zë të theksuar historikisht.
Forca numerike: 0.5–1%
F. Majtistë socio-ekonomikë (social-demokratë / marksistë të rinj)
Kush janë? Sindikalistë, aktivistë ekonomikë, disa grupe Rinia e VV-së, disa kolektive të majta.
Forca numerike: 8–12%
G. Neoliberalë / teknokratë pro-perëndimorë
Kush janë? Administrata publike, një pjesë e biznesmenëve, ekonomistë të shkolluar jashtë.
Forca numerike: 5–10%
2. BESIMET FETARE (vendorë + globalë)
Këtu hyjnë fetë formale, besimet kulturore dhe rrymat neo-spirituale.
A. Muslimanët tradicionalë (jo-praktikues, kulturorë)
Pjesa më e madhe e popullsisë; ruajnë identitetin, jo domosdoshmërisht praktikimin.
Forca numerike: 70–80%
B. Muslimanë praktikues moderuar
Namaz, xhami, tradita – por jo ideologji fetare militante.
Forca numerike: 15–20%
(Këto dy kategori përputhen, pra brenda atyre 70–80% përfshihet edhe kjo shtresë praktike.)
C. Muslimanë me orientim konservator / selefist
Jo radikalë, por më rreptë fetarë.
Forca numerike: 3–5%
D. Katolikët
Pjesa më e artikuluar intelektuale e komunitetit katolik, plus një prani kulturore historike.
Forca numerike: 3–5%
E. Ortodoksët (kryesisht komuniteti serb)
Forca numerike: 1–2%
F. Ateistë / agnostikë urbanë
Kryesisht në Prishtinë, Prizren, diaspora.
Forca numerike: 5–8%, por shumë më të dukshëm online
G. Paganizëm kulturor iliro-shqiptar
Rrymë në rritje, kryesisht rinia intelektuale, folkoristët, kërkuesit e rrënjëve.
Forca numerike: 1–3%, por shumë më e dukshme në diskurs se numrat realë
3. RRYMAT POLITIKE (vendore + globale)
A. Vetëvendosje – nacional-republikanë progresivë
Përzierje e majtë ekonomike + nacionalizëm kulturor + anti-establishment.
Forca numerike: 35–40% (elektorat aktiv)
B. LDK – centrizëm i vjetër institucional
Pro-BE, i moderuar, por me bazë tradicionale.
Forca numerike: 15–20%
C. PDK – konservatorizëm nacional + rrjet klientelist
Bazë të qëndrueshme sidomos në zonat tradicionale.
Forca numerike: 18–22%
D. AAK / NISMA – nacionalizëm tradicional rajonal
Másiv në Dukagjin dhe disa zona të tjera, por pa ndikim ideologjik të thellë.
Forca numerike: 5–8%
E. Të majtët e rinj (extra-parlamentarë)
Marksistë, feministë radikalë, ambientalistë të majtë.
Forca numerike: 1–2%, por shumë zhurmëmëdhenj online
F. Djathtistët e rinj / nacionalistët etnokulturorë modernë
Me ndikim nga rrymat europiane të djathta identitare.
Forca numerike: 2–4%
4. Përmbledhje — Arkitektura e shoqërisë kosovare
Në Kosovë kemi 4 blloqe të mëdha:
1. Blloku Tradicional-konservator (dominant)
~50% e popullsisë
Mban kulturën, fenë tradicionale dhe stabilizon politikën.
2. Blloku Nacionalist-kulturor (i mesëm)
~20–25%
Nga patriotët klasikë deri te rrymat etnike-kulturore moderne.
3. Blloku Liberal-urban (i mesëm)
~20%
Rritet çdo vit; përbëhet nga rinia e qyteteve të mëdha.
4. Blloku Fetar-ideologjik (i vogël)
~5–10%
Nga islamistët deri te spiritualistët alternativë.
Kjo emrohet; SHPERQENDRIMI I VEMENDJES! Gjithe keto te dhena te prezanantuara ketu jane vetem numra. Numra per me u shperqendru vemendja e tembulohet fakti se eshte zavendsu nje robri me robri tjeter. Okupimi i shtetit serb ishte robri fizike. E kjo robri eshte mentale, me e thelle, e padukshme. ME E RREZIKSHME! Pes (5) here ne dite ane e mbane Kosoves me ze, nga mijera xhamia ushton gjuha arabe. E me muaj, me vjet po NDRROHET PERCEPTIMI dhe PERJETIMI I Identitetit Kombetar dhe personal. E Ne Finale te Finales Identiteti Kombetar autentik dhe autohton shqipetar, ne menyre zvaritese! Qe rezulton me zvoglimin e deshires te shume individeve, sidomos popullates ma vitale qe kane 13 deri 25 vjet, te mos mbesin ne troje te te parve por te ikin gjetiu. Ose te shendrohen ne Arabofila dhe ne Finale te Finales- ne ARAB. KETE E BERI DHE PO E BON Fenomeni gjegjesissht FAKTI i ushtimit te gjuhes arabe, 5 here ne dite, 7 dite ne jave, 30 dite ne muaj, 12 muaj ne vit, e nga viti ne vit, pra IN CONTINUO! Nga mendje dhe Vemendje te qytetarve te Kosoves qe gradualisht sipas Teorise se Evolucionit shendrohen ne te hauj, e ne vehten e tyre, e ne finale te largohen nga identiteti kombetar shqipetar. Se pari ishte: Te ndihen te sigurt se nuk ka ne gjdo kend te Kosoves ushtar dhe polic te armatosur serb, qe cenuan direkt jeten e shqipetarve Autokon ne Kosove. Rreziku nga ata u zvoglua tash ne minimum. Por RREZIK i llojit tjeter, arabizimi eshte present dhe Filloi nga “Lirimi i Kosoves” ne fillim te qershorit 1999. Dhe se shpejti perderisa qytetar te Kosoves mas gati nje shekulli ishin te robruar dhe maletretuar nga shteti jugosllav dhe nga shteti serb. Rreziku tash qendron keshtu: . Nje robri e zavendsuar me roberi tjeter. ME TE RREZIKSHME. Nuk eshte me shteti serb, se ne ate shtet ishim shqipetar dhe dijshim se jemi shqipetar, te robruar fizikisht por shqipetar ne qenie dhe ne te qenurit. Kur isha heren e fundit ne memedhe te pareve te mij u mbyllsha ne dhome kur u degjobte piskama e ne gjuhe arabe nga me se paku pes (5 ) xhania ne Prishtine. Qitsha jasteka ne vesh mbi koke dhe u ndijsha me e rrezikuar disi… ma e rrezikuar disi…ne mbrendesi te qenies time, se kur isha ne front te hapur ne Presheve, me Komandantin Legjendar Rebelin (Xhemajl Mustafa), e serbet na gjujshun me ore dhe me dite, nga tona armet, dhe nga tenkat. Isha me ushtarin dhe Komandantin te Kalibrit, Komandant Rebeli. Ka luftu ne Kroaci dhe kishte ne dhome te dites e ne ate shtab afer Medvegjes, kishte fotografin te madhe te Bekim Berisha, Abeit tim. E e kane vra komandan Rebelin, Xhamajl Mustafa, para gati 20 vite para deres te shtepise te tij, ne Gjilan. Dhe kurre nuk eshte zbardh as gjet kush e ka vra. Dhe shpesh me vijne ne mend ato dite, muaj dhe vite me Abein tim Bekim Berisha i cili shume here, e nga kthillti thoshte: “Derisa jam gjalle une Dado, turqit dhe arabet nuk kan me hi mo ne Kosove, e ne kisha dhe xhamia ka mu fol gjuha shqipe”. POR ABEI NUK ESHTE ME GJALLE! E nuk eshte gjalle me as gjuha shqipe, por nga qinra mija xhamia ne Kosove ushton gjuha e atij profeti ARAB e me moral shume te dyshimt!. Kujt mi i uru une Diten e Flamurit te Gjergj Kastriotit?! Kujt?!!!