ËSHTË NEVERITËSE KUR EDHE NË RASTE TË VDEKJES NGA INSTITUCIONET FETARE ISLAME EKZISTON DYSHIMI SE PO BËHET KORRUPSIION, GJEGJËSISHT HAJNJI PERFIDE?!
Para pak javësh, më vdiç babai im, Servet Zeqiri.
U mërzita për babain, por vërtet u trondita; çfarë pashë e dëgjova në vendlindjen time në katundin Zhelinë të Tetovës.
Pse them kështu, do ta sqaroj pikërisht në këtë shkrim.
…Është një element tjetër i hidhur i bazuar në fakte, që dëshmon se kemi të bëjmë me një sistem të stisur, jo me një traditë fetare të konsoliduar as autoktone çfarë po ndodh në atdheun tonë;
-veç tjerash, si mbulesat nga femrat;-ferexhet, dikur të harruara në shtëpitë tona pantollonat përçudnuese të shkurtëra nga meshkujt, e të tjera devijime…,
të neveritshme…,-shqetëson dhe fakti që po ndodhin dallime të theksuara financiare nga një zonë në zonën tjetër në aspektin e pagesës për varrosjen e të vdekurve?!!!
-Fjala vjen, në fshatin tim në Zhelinë, ceremonia mortore arriti një kosto mbi një mijë euro, ndërsa në disa fshatra të tjera po të të njëjtit rajon, varrimi kryhet vetëm për rreth pesëqind euro?!!!
Në qytete, çmimet ndryshojnë sërish, sipas një logjike të paqartë dhe jo transparente. Këto dallime nuk mund të shpjegohen me ndonjë normë fetare, sepse feja, në parim, nuk trashet me tarifa të lëvizshme sipas vendbanimit.
-Përkundrazi, ato dëshmojnë ekzistencën e një sistemi vetëqeverisës informal, ku çdo grup klerikësh vendos rregullat, numrin e pjesëmarrësve dhe kompensimin financiar sipas dëshirës dhe rrethanave. Kur një ritual themelor i jetës shoqërore,
-siç është varrimi, i nënshtrohet logjikës së tregut kapitalist; pa asnjë mbikëqyrje institucionale, atëherë kemi të bëjmë me një formë korrupsioni të organizuar, ku nuk sundon ligji, por ku vjedh “Maliqi”.Jo domosdoshmërisht, në kuptimin penal, por në kuptimin moral dhe kulturor; përdorimi i autoritetit fetar, hoxhës, mullait apo imamit; për përfitim të tyre material, në një moment kur familja ndodhet në gjendje të rëndë emocionale, kur është e pafuqishme për të kundërshtuar çmimin pa tavan…
-Kjo praktikë grabitjeje krijon një realitet të mjerë kombëtar, ku identiteti dhe dinjiteti i të ndjerit varet nga mundësitë financiare të familjes dhe jo nga tradita apo besimi.
Në këtë mënyrë, feja nuk shërben më si mbështetje shpirtërore, por si mekanizëm imponimi dhe hierarkizmi shoqëror?!
Mungesa e një ligji të fuqishëm, të përbashkët dhe dënimi për këto dallimet ekstreme; nga fshati në fshat, apo nga qyteti në qytet; e bëjnë të qartë se nuk kemi të bëjmë me trashëgimi kulturore as fetare shqiptare, por, me një model të ri, të huazuar, apo të ndikuar nga qarqet të huaja reaksionare të pjesërishme i cili degradon keq në anarki, del jashtë çdo kontrolli publik dhe jashtë interesit kombëtar.
Kopenhagë, 27. 12. 2025
