Luan – Asllan Dibrani, Durrës
AMERIKA NUK NDRYSHON KUSHTETUTËN PËR HATËR TË EUPHORISË FETARE!
Nga fitorja e Abdul El-Sayed te iluzionet e islamizmit politik – një mësim për ata që ngatërrojnë demokracinë amerikane me ambiciet e tyre ideologjike
Zgjedhjet e 3 nëntorit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës sollën ndryshime të rëndësishme politike, fitore historike dhe një përfaqësim më të gjerë të komuniteteve të ndryshme në institucionet amerikane.
Mes tyre spikat fitorja e Abdul El-Sayed në Michigan, i cili u bë myslimani i parë i zgjedhur në Senatin amerikan.
Por ajo që meriton analizë nuk është vetëm rezultati zgjedhor. Është edhe mënyra se si kjo fitore po interpretohet në disa qarqe politike e fetare të Lindjes së Mesme dhe, veçanërisht, në hapësirën shqiptare.
Në disa mjedise ku feja shndërrohet në instrument politik, fitorja e një kandidati mysliman po trajtohet thuajse si një triumf ideologjik mbi Amerikën dhe politikën e saj ndërkombëtare.
Sa iluzion i madh! Sa keqkuptim i demokracisë!
Amerika është shtet, jo pronë e një ideologjie!
Shtetet e Bashkuara nuk janë një ndërtesë prej kartoni që shembet kur në Kongres hyjnë disa përfaqësues me prejardhje arabe ose të besimit islam.
Amerika është një republikë kushtetuese me institucione të fuqishme, traditë demokratike, ndarje pushtetesh, sistem gjyqësor, kapacitete shkencore, teknologjike, ekonomike dhe ushtarake.
Një senator, pavarësisht prejardhjes dhe besimit të tij, nuk mund ta ndryshojë i vetëm Kushtetutën, ta përmbysë sistemin amerikan apo ta orientojë gjithë politikën e jashtme sipas dëshirës së simpatizantëve të tij.
Një fitore zgjedhore nuk është çelësi i Shtëpisë së Bardhë, e aq më pak certifikatë pronësie mbi Amerikën!
Natyrisht, zgjedhjet ndryshojnë raportet e forcave dhe mund të ndikojnë në ligje, buxhete dhe politikë të jashtme. Por ndryshimi demokratik është proces institucional, jo mrekulli ideologjike.
Euforia e islamizmit politik dhe paradoksi i madh
Paradoksi qëndron pikërisht këtu:
Disa zëra që në vendet e tyre e kundërshtojnë laicitetin, pluralizmin, emancipimin e gruas dhe lirinë individuale, sot festojnë rezultatet e një sistemi demokratik perëndimor që i garanton pikërisht këto të drejta.
Ata duartrokasin mundësinë që një mysliman të zgjidhet senator në Amerikë, por sa prej tyre kërkojnë me të njëjtën vendosmëri që një grua, një jofetar apo një pjesëtar i një pakice fetare të gëzojë liri të barabarta në vendet ku mbizotëron autoritarizmi fetar?
Kjo është pyetja që duhet t’u drejtohet predikuesve të islamizmit politik.
Demokracia amerikane u pëlqen kur ua hap dyert kandidatëve të tyre, por pse disa prej tyre nuk e duan të njëjtën demokraci kur ajo kërkon barazi për gruan, liri mendimi dhe ndarje të fesë nga shteti?
Këtu fillon kontradikta e madhe politike dhe morale.
Kosova nuk duhet të bëhet spektatore e iluzioneve ideologjike
Edhe në Kosovë, fitorja e kandidatëve amerikanë të besimit islam është komentuar në rrjete sociale dhe në qarqe të ndryshme.
Çdo qytetar ka të drejtë të gëzohet për fitoren e një kandidati që përfaqëson bindjet ose interesat e tij.
Por kur një rezultat zgjedhor shfrytëzohet për propagandë fetaro-politike, për të krijuar përshtypjen se Amerika po ndryshon identitet ose se institucionet e saj po vihen në shërbim të ndonjë projekti islamist, atëherë kemi të bëjmë me manipulim politik.
Populli shqiptar nuk ka nevojë për tregtarë iluzionesh që e interpretojnë çdo zhvillim botëror përmes interesave të tyre ideologjike.
Kosova ka ndërtuar shtetësinë e saj mbi një orientim euroatlantik, mbi marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara dhe mbi aspiratën për demokraci e barazi qytetare.
Shqiptarët nuk duhet të matin interesin e tyre kombëtar me fenë e një senatori amerikan, por me qëndrimet, votat dhe veprimet e tij konkrete ndaj Kosovës, Shqipërisë dhe sigurisë ndërkombëtare.
Fituesit mund të bëhen bumerang për autoritarizmin që disa simpatizantë e mbrojnë!
Këtu qëndron edhe ironia më therëse.
Një politikan amerikan me prejardhje nga Lindja e Mesme mund të jetë një mbrojtës i fuqishëm i të drejtave të njeriut, i lirisë së grave, i pakicave dhe i reformave demokratike.
Ai mund të kritikojë regjime autoritare, diskriminimin fetar dhe ligjet që cenojnë liritë individuale.
Pra, kandidatët që sot festohen për shkak të përkatësisë fetare nesër mund të bëhen kritikët më të vendosur të sistemeve shtypëse që disa prej festuesve i justifikojnë.
Çfarë ironie historike: të festosh hyrjen e një myslimani në Senatin amerikan, ndërsa ai mund të mbrojë pikërisht ato vlera demokratike që ti përpiqesh t’i kufizosh në shoqërinë tënde!
Kjo nuk është arsye për të kundërshtuar suksesin e kandidatëve myslimanë. Përkundrazi, është arsye për ta kuptuar se liria politike nuk ka pronar fetar.
Amerika, Izraeli dhe Palestina nuk janë lojë emocionesh
Konflikti izraelito-palestinez, zhvillimet në Lindjen e Mesme dhe politika amerikane ndaj tyre janë çështje komplekse strategjike, diplomatike dhe humanitare.
Asnjë senator nuk mund t’i zgjidhë i vetëm këto çështje.
Ndryshimet e politikës amerikane mund të vijnë përmes Kongresit, presidencës, opinionit publik dhe zhvillimeve ndërkombëtare, por ato nuk përcaktohen automatikisht nga besimi fetar i përfaqësuesve të zgjedhur.
Prandaj, kush e paraqet zgjedhjen e Abdul El-Sayed si provë se Amerika tashmë do të veprojë sipas dëshirave të një bote të caktuar fetare, po shet një parashikim që nuk mbështetet në realitetin institucional.
Amerika nuk ndryshon drejtim vetëm sepse dikush në Lindjen e Mesme apo në Ballkan ka organizuar festë për një rezultat zgjedhor!
Përfundim: Mos e ngatërroni demokracinë me iluzionin!
Fitorja e Abdul El-Sayed është një arritje historike e përfaqësimit politik amerikan. Ajo dëshmon se qytetarë me prejardhje dhe besime të ndryshme mund të arrijnë në nivelet më të larta të pushtetit përmes votës.
Por kjo fitore nuk është mandat për islamizmin politik, as dëshmi se Amerika po heq dorë nga identiteti i saj kushtetues.
Ata që duan ndryshime në shoqëritë e tyre duhet të kërkojnë drejtësi, demokraci, arsimim, barazi dhe zhvillim brenda vendeve të tyre, në vend që të presin shpëtim nga përkatësia fetare e një politikani amerikan.
Dhe për ata që në Kosovë përpiqen ta shndërrojnë këtë fitore në kapital propagandistik, mesazhi është i qartë:
Mos e ngatërroni Senatin amerikan me një tribunë fetare! Mos e ngatërroni besimin personal të një politikani me programin e shtetit amerikan! Mos e ngatërroni demokracinë me ambiciet e islamizmit politik!
Sepse historia ka dëshmuar se institucionet nuk ndërtohen me brohoritje ideologjike, por me ligje, liri, përgjegjësi dhe respekt për qytetarin.
Amerika është Amerikë! Ajo mund t’i ndryshojë politikat e saj përmes demokracisë dhe interesave kombëtare, por nuk e dorëzon Kushtetutën në duart e euforisë fetare.
Dhe për ata që festojnë duke ëndërruar triumfin e një ideologjie, zhgënjimi mund të jetë shumë më i madh se festa.
