Shqiptar Shaljani, Shalë e Bajgorës, Mitrovicë
____
Figura e Muhammad është një nga figurat më të fuqishme në historinë botërore. Mund të trajtohet historikisht, kritikisht, filozofikisht, letrarisht. Por kur ajo paraqitet vetëm si triumf, si universalizëm absolut dhe si “vulë përfundimtare” e historisë, atëherë nuk kemi më letërsi – kemi ideologji.
Teksti i fundit i Milazim Krasniqi nuk është thjesht poezi fetare. Është afirmim i një narrative që e vendos umetin mbi kombin, doktrinën mbi kulturën dhe universalizmin fetar mbi identitetin shqiptar.
Kjo është pikërisht logjika e islamit politik:
Feja nuk mbetet çështje shpirtërore personale – ajo bëhet projekt identitar, projekt historik, projekt dominues.
Në vargjet ku “umeti formohet me fuqi uragani” dhe ku thirrja përhapet “në çdo cep të planetit”, kemi glorifikim të ekspansionit si vlerë në vetvete. Nuk ka reflektim mbi pluralizmin, mbi kulturat lokale, mbi përplasjet historike. Ka vetëm triumf.
Arti i madh krijon tension.
Ideologjia e zhduk tensionin.
Arti i madh e problematizon pushtetin.
Ideologjia e shenjtëron pushtetin.
Në këtë tekst, pushteti fetar është i padiskutueshëm, i pacenueshëm, i përjetshëm. Kjo nuk është estetikë – kjo është kornizë doktrinare.
Shoqëria shqiptare historikisht ka mbijetuar duke e vendosur kombin mbi përkatësinë fetare. Çdo projekt që tenton ta përmbysë këtë rend prioritetesh nuk është neutral kulturor. Është projekt politik.
Prandaj debati nuk është për besimin.
Debati është për instrumentalizimin e letërsisë në funksion të një narrative që relativizon identitetin kombëtar dhe e zhvendos atë drejt një universalizmi fetar.
Kur prozatori zgjedh të predikojë, ai nuk po bën thjesht zgjedhje estetike.
Ai po bën zgjedhje ideologjike.
Dhe zgjedhjet ideologjike, në një shoqëri të lirë, diskutohen hapur.
